შფოთვა და პანიკური შეტევები? – იქნებ B12 ან რკინა გაკლიათ და არა ფსიქოლოგი?!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
დღესდღეობით ათასობით ადამიანს აწუხებს პანიკური შეტევები, შფოთვა და „ნერვული ფონი“.
მრავალ შემთხვევაში მიზეზი არ არის ტრავმული ბავშვობა ან სტრესი – არამედ საერთოდ არაკლინიკური რამ – მაგალითად, B12 ვიტამინის ან რკინის ნაკლებობა.
რას ამბობს მეცნიერება?
- რკინა – თქვენი განწყობის ფარული ბერკეტი
რკინა არ არის მხოლოდ ჰემოგლობინისთვის. ის საჭიროა ტვინისთვის მნიშვნელოვანი ქიმიური ნივთიერებების – სეროტონინისა და დოფამინის – შესაქმნელად.
მისი დეფიციტი დაკავშირებულია:
- შფოთვასთან
- დეპრესიასთან
- ტვინის „ნისლთან“
- დაღლილობასთან
- ვიტამინი B6 – ნატურალური დამამშვიდებელი
B6 ეხმარება ორგანიზმს GABA-ს სინთეზში – ეს ის ნივთიერებაა, რომელიც აქვეითებს შფოთვას და გვეხმარება მოდუნებაში.
დეფიციტის დროს ვითარდება:
- მუდმივი დაძაბულობა
- ნერვული ფონი
- უძილობა და ტკივილზე მგრძნობელობა
- ვიტამინი B12 – ტვინის სტაბილურობის კედელი
ეს ვიტამინი აუცილებელია ნერვული უჯრედების გამართული ფუნქციონირებისთვის.
მისი ნაკლებობა იწვევს:
- მეხსიერების პრობლემებს
- ემოციურ ვარდნებს
- განუწყვეტელ შფოთვას ან პანიკურ შეტევებს
საინტერესო ფაქტი:
კვლევების მიხედვით, B ჯგუფის ვიტამინების და რკინის დეფიციტი მილიონობით ადამიანს აწუხებს, განსაკუთრებით:
- ვეგეტარიანელებს
- ორსულებს
- ქრონიკული დაავადებების მქონეებს
- მათ, ვისაც პრობლემები აქვს საჭმლის მონელებასთან (მაგ. გასტრიტი, ცელიაკია)
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„როდესაც პაციენტს აქვს პანიკური შეტევები ან შფოთვა, ხშირად იწყება ანტიდეპრესანტებით მკურნალობა. მაგრამ პირველ რიგში უნდა დადგინდეს, ხომ არ არის ბიოქიმიური დეფიციტი.
ვიტამინი B12, B6, რკინა – ეს ყველაფერია ტვინის ფუნქციონირებისთვის. მათი ნაკლებობა არ იწვევს მხოლოდ დაღლილობას – არამედ შესაძლოა გაიმეოროს ფსიქიური დაავადების კლინიკა.
აუცილებლად უნდა გაკეთდეს სისხლის ანალიზი.
შეიძლება მკურნალობა არ გჭირდებათ – გჭირდებათ სწორი დიაგნოზი და საკვები ცვლაში რეგულირება.“
როგორ შევამოწმოთ და ვიმოქმედოთ?
- ანალიზი გააკეთეთ:
- CBC (საერთო სისხლის ანალიზი)
- ფერიტინი
- რკინა
- ვიტამინ B12
- ვიტამინ B6 (პირიდოქსინი)
- შეცვალეთ კვება:
- მეტი წითელი ხორცი, კვერცხი, ლობიო, ისპანახი
- B ჯგუფის ვიტამინით გამდიდრებული პროდუქტები
- საჭიროების შემთხვევაში – ექიმის რეკომენდაციით დანამატები
- არ დანიშნოთ საკუთარ თავს ვიტამინები – ზოგიერთი (B6 მაგალითად) ზედმეტი დოზით ნერვულ სისტემასაც კი აზიანებს!
სამეცნიერო წყაროები:
- Medical News Today – Vitamin B6 May Reduce Anxiety Symptoms, 2022
- PubMed – Vitamin B12 and psychiatric symptoms: A clinical review, 2021
- Michigan Medicine – Could Low Iron Make Mental Health Symptoms Worse?, 2020
- Journal of Affective Disorders – Iron deficiency and panic attacks, 2019
დასკვნა:
შფოთვა და პანიკური შეტევა მხოლოდ ფსიქოლოგიური არ არის – ხშირად ფიზიოლოგიური ფესვები აქვს.
აიღეთ სისხლის ანალიზი – სანამ თავს “ნერვულს” უწოდებთ.
დამატებითი ინფორმაცია:
შენი ექიმი – სწორი ინფორმაცია ჯანმრთელობისთვის:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
გააზიარეთ ეს სტატია – შესაძლოა ამ პოსტის გაგზავნა დაეხმაროს ვიღაცას, ვინც წლებია ‘ნერვების წამალს’ იღებს, მაგრამ სინამდვილეში B12 აკლია.
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #შფოთვა #პანიკა #ვიტამინები #რკინა #სისხლისანალიზი #sheniekimi #შენიექიმი #ჯანმრთელობაშენიხერხია
