მეცნიერებმა აღმოაჩინეს “სიკვდილის ტაიმერი”, რომელიც უჯრედების დაბერებას განაპირობებს
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, ჯანმოს ექსპერტი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი:
“ამ კვლევამ აჩვენა, რომ დაბერების პროცესი შეიძლება უკეთ გავიგოთ უჯრედულ დონეზე. თუ შესაძლებელი იქნება ნუკლეოლუსის ზომის მართვა, შესაძლოა ვიპოვოთ გზები დაბერების პროცესის შენელებისა და ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების პრევენციისთვის. ეს მეცნიერებაში მნიშვნელოვანი გარღვევაა.”
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ნუკლეოლუსის ზომა – უჯრედის ბირთვში არსებული სტრუქტურა – გავლენას ახდენს უჯრედების სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე.
კვლევის მიხედვით, პატარა ნუკლეოლუსი სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის, ხოლო დიდი ნუკლეოლუსი უჯრედის სიკვდილს აჩქარებს.
ნუკლეოლუსი შეიცავს რიბოსომულ დნმ-ს (rDNA), რომელიც პასუხისმგებელია ცილების წარმოებაზე. ასაკის მატებასთან ერთად, ნუკლეოლუსი იზრდება, რაც დნმ-ის დაზიანებასა და უჯრედების კვდომას იწვევს.
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ როდესაც ნუკლეოლუსი კრიტიკულ ზომას აღწევს, ის ხდება უფრო “გამჭოლი” და საშუალებას აძლევს მავნე მოლეკულებს შეიჭრან, რაც rDNA-ს აზიანებს და უჯრედების სიკვდილს იწვევს.
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ნუკლეოლუსის ზომის შემცირებით, მეცნიერებმა შეძლეს დაბერების პროცესის შენელება საფუარის უჯრედებში.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს კვლევა საფუარის უჯრედებზე ჩატარდა, მისი შედეგები შესაძლოა ადამიანის უჯრედებზე და დაბერების პროცესზე გადატანაც გახდეს შესაძლებელი. მეცნიერები განაგრძობენ იმის შესწავლას, თუ როგორ შეიძლება ნუკლეოლუსის რეგულირება და რა გავლენას მოახდენს ეს ადამიანის ორგანიზმზე.
ეს აღმოჩენა გვაძლევს შესაძლებლობას, რომ მომავალში შეიქმნას ახალი მეთოდები დაბერებისა და ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების წინააღმდეგ. ნუკლეოლუსი შეიძლება გახდეს ახალი სამიზნე დაბერების საწინააღმდეგო თერაპიებისთვის.
წყარო: https://www.nature.com/articles/s43587-024-00754-5
შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: sheniekimi.ge
შენი ამბები – ფაქტები, რჩევები და აქტუალური თემები: sheniambebi.ge
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #მეცნიერება #ბიოლოგია #დაბერება #ჯანმრთელობა
Scientists say they found the cellular “mortality timer” that dictates aging.
In a recent study in Nature, experts state they found that the size of the nucleolus, a structure within the cell nucleus, plays a crucial role in determining cell longevity. Smaller nucleoli were associated with longer lifespans, while larger nucleoli led to cell death.
The nucleolus houses what’s called ribosomal DNA (or rDNA), which encodes the RNA portions of ribosomes, the protein-building machinery of cells. As cells age, the nucleolus tends to expand, and this expansion is linked to DNA damage and cell death.
The researchers found this by studying yeast cells. And they found that when the nucleolus reaches a certain size threshold, it becomes more leaky, allowing harmful molecules to enter and damage the rDNA. This damage can lead to chromosomal rearrangements and ultimately cell death.
Notably, by manipulating the size of the nucleolus, the researchers were able to delay aging in yeast cells, suggesting that maintaining a small nucleolus could be a potential strategy for extending lifespan.
While this research was conducted in yeast, the findings have implications for human health as well, as the underlying mechanisms of aging are often conserved across different organisms. Future research will focus on understanding how the nucleolus regulates aging in human cells and exploring potential interventions to maintain its size and function.
This discovery could enable scientists to develop interventions that delay age-related diseases. Identifying the nucleolus as a “mortality timer” provides a new target for potential anti-aging therapies.
