დაბერება და მისი მოლეკულური ცვლილებები: რა იცვლება ასაკთან ერთად?
დაბერების ბიოლოგია არის კომპლექსური და მრავალფეროვანი პროცესი, რომელიც გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე და დაკავშირებულია უამრავ დაავადების რისკთან. ახალი კვლევის მიხედვით, დაბერება არ ხდება თანდათანობით, არამედ აღმოაჩენილია ორი მკვეთრი ცვლილება, რომლებიც ადამიანს უჩნდება დაახლოებით 44 და 60 წლის ასაკში.
დაბერების ეტაპები: სტენფორდის უნივერსიტეტის გენეტიკოსის, მაიკლ სნაიდერის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, დაბერებასთან დაკავშირებულ მოლეკულურ ცვლილებებზე ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ადამიანები განიცდიან ორ მკვეთრ გადახრას დაბერებისკენ — ერთს დაახლოებით 44 წლის ასაკში და მეორეს დაახლოებით 60 წლის ასაკში. ამ პერიოდში ადამიანი განიცდის მკვეთრ მოლეკულურ ცვლილებებს, რაც გავლენას ახდენს კუნთების, კანის, გულისა და თირკმელების ფუნქციაზე.
კვლევა და მოლეკულური ცვლილებები მკვლევარებმა შეისწავლეს 108 ზრდასრული ადამიანის ბიოლოგიური ნიმუშები და გამოავლინეს 135,239 ბიოლოგიური ელემენტი, რაც 246 მილიარდ მონაცემს ქმნის. აღნიშნულმა კვლევამ აჩვენა, რომ დაბერების პროცესი უკავშირდება გარკვეულ მოლეკულებს, როგორიცაა ცილები, ლიპიდები და ნაწლავის მიკრობიომი, რომლებიც გაივლის მკვეთრ ცვლილებებს 40 და 60 წლის ასაკში.
რა ხდება 40-იანი წლების შუა პერიოდში?
ამ ასაკში ფიქსირდება მოლეკულური ცვლილებები, რომლებიც დაკავშირებულია ცილების, ალკოჰოლისა და კოფეინის მეტაბოლიზმთან, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან, კანისა და კუნთების დისფუნქციებთან. მიუხედავად იმისა, რომ ქალებში მენოპაუზა ხშირად ემთხვევა ამ პერიოდში, კვლევა აჩვენებს, რომ ამ ცვლილებებს მამაკაცებიც განიცდიან.
60-იანი წლების დასაწყისი და მეორე პიკი
მეორე ცვლილების პიკი ხდება 60 წლის შემდეგ, როდესაც მოლეკულები დაკავშირებულია კოფეინის და ნახშირწყლების მეტაბოლიზმთან, იმუნური რეგულაციის, თირკმლების ფუნქციასა და გულის დაავადებებთან.
მომავალი კვლევები და კვლევის მახასიათებლები
მიუხედავად იმისა, რომ ეს კვლევა ნაყოფიერი აღმოჩნდა, კვლევაში მონაწილეთა რაოდენობა შედარებით მცირე იყო. სამომავლოდ კვლევები ჩატარდება, უფრო ფართო სუბიექტებზე და დეტალური ანალიზი იქნება შესაძლებელი, რაც შეიძლება დაგვეხმაროს უკეთ გავიგოთ, როგორ იცვლება სხეული ასაკთან ერთად.
„ეს იმაზე მიუთითებს, რომ მენოპაუზას და პრემენოპაუზას შეიძლება წვლილი შეჰქონდეს 40-იანი წლების შუა ხანებში ქალებში დაფიქსირებულ ცვლილებებში, მაგრამ სავარაუდოდ არსებობს სხვა, უფრო მნიშვნელოვანი ფაქტორები, რომლებიც ამ ცვლილებებზე ახდენს გავლენას როგორც ქალებში, ისე კაცებში. ამ ფაქტორების გამოვლენა და შესწავლა სამომავლო კვლევათა პრიორიტეტი უნდა გახდეს“, — განმარტავს სინგაპურის ნანიანგის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მეტაბოლიზმის სპეციალისტი და კვლევის ავტორი, სიაოტაო შენი.
მკვლევრები შენიშნავენ, რომ მათი საკვლევი ნიმუშის ზომა საკმაოდ მცირე იყო და თანაც, შეამოწმეს შეზღუდული ბიოლოგიური ნიმუშები, რომლებიც 25-დან 70 წლამდე ადამიანებს ეკუთვნოდათ.
სამომავლო კვლევები შეიძლება ამ ფენომენის უკეთესად ამოხსნაში დაგვეხმაროს; საჭიროა უფრო დეტალური კვლევა სუბიექტთა უფრო ფართო დიაპაზონზე, რათა უკეთესად დადგინდეს, როგორ იცვლება ადამიანის სხეული დროთა განმავლობაში.
კვლევა Nature Aging-ში გამოქვეყნდა.
