საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე წერს:

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე წერს:

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე, თამარ ბარკალაია ჩეხეთის რეგიონული განვითარების მინისტრის მოადგილეს, რადიმ ირსენს შეხვდა, – ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილემ, უცხოელ კოლეგას, სამინისტროს პრიორიტეტები და მიმდინარე საქმიანობა გააცნო.
„ისაუბრეს სოციალური დაცვის მიმართულებით არსებულ მნიშვნელოვან პროექტებსა და გამოწვევებზე.განიხილეს სამომავლო თანამშრომლობის პერსპექტივებიც.
ჩეხეთის რეგიონული განვითარების მინისტრის მოადგილემ უწყების მიერ გადადგმული ნაბიჯები დადებითად შეაფასა და აღნიშნა, რომ სამინისტროს სწორად დასახული პრიორიტეტები აქვს.
„ჩვენ ვითანამშრომლებთ ისეთ საკითხებზე როგორიცაა სოციალური და ინფრასტრუქტურული პროექტები. განვიხილეთ სოციალური დაცვის სისტემები და ამ მიმართულებით არსებული გამოწვევები. ჩეხეთის მხარემ ამ მიმართულებით საკუთარი გამოცდილება გაგვიზიარა, რათა ჩვენი სოციალური სისტემები კიდევ უფრო დაუახლოვდეს ერთმანეთს. შევთანხმდით სამომავლო ურთიერთთანამშრომლობაზე და ჩეხეთის მხრიდან სოციალური პროექტების მხარდაჭერაზე“,-აღნიშნულის შესახებ თამილა ბარკალაიამ განაცხადა.
შეხვედრას ჩეხეთის რეგიონული განვითარების წარმომადგენელი იანა ზელინგეროვაც ესწრებოდა“, – აღნიშნულია გავრცელებულ ინფორმაციაში.
უკავშირდება თუ არა მსუბუქი ინტენსივობის ფიზიკური აქტივობა ტვინის მოცულობას?
რეგულარული ფიზიკური ვარჯიში დემენციის განვითარების რისკს ამცირებს და გონებრივ შესაძლებლობებს აუმჯობესებს.
კვლევა ამერიკის სამედიცინო ასოციაციის მიერ შექმნილ ჟურნალ JAMA Network-ში გამოქვეყნდა.
დღეში 10000 ან მეტი ნაბიჯის მიღწევა დაკავშირებულია ტვინის უფრო მეტ მოცულობასთან იმათთან შედარებით, ვინც დღეში 5000-ზე ნაკლებ ნაბიჯს აღწევდა.
ექსპერიმენტში 2354-მა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა, 1276-მა ქალმა და 1078-მა კაცმა. დამატებით 1 საათი ელემენტარული ფიზიკური ვარჯიშების შესრულება ხელს უწყობს ტვინის 1,1 წლით გვიან დაბარებას.
ჯერჯერობით უცნობია, რამდენი ვარჯიშის შესრულებაა საკმარისი იმისთვის, რომ დემენციის რისკი გამოირიცხოს, სპორტს კვირაში არანაკლებ 250 წუთი უნდა დაეთმოს.
აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ხარისხის კონტროლის სააგენტომ (FDA) კომპანია Pfizer-ის ვაქცინა დაამტკიცა, რომელიც პნევმოკოკით გამოწვეული დაავადების წინააღმდეგ არის მიმართული. მწარმოებლის განცხადებით, პრეპარატი ექვსი კვირიდან 17 წლამდე ასაკის ბავშვების ვაქცინაციისთვის შეიქმნა.
Pfizer-ის ინფორმაციით, ახალი ვაქცინა, სახელწოდებით Prevnar 20, უფრო ეფექტიან დაცვას გვთავაზობს, ვიდრე კომპანიის ფართოდ გამოყენებული პრეპარატი Prevnar 13. გარდა ამისა, როგორც ირკვევა, Prevnar 20 პნევმოკოკის ბაქტერიის დამატებით შვიდი სეროტიპის წინააღმდეგ ბრძოლას უზრუნველყოფს.
პნევმოკოკურმა დაავადებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ინფექცია სხეულის რამდენიმე ნაწილში, მათ შორის ფილტვებში, რაც ხშირად პნევმონიის განვითარების მიზეზი ხდება
ნუ გამოიყენებთ შაქრის შემცვლელებს, თუ ცდილობთ წონაში დაკლებას. ნათქვამია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ახალ გაიდლაინში. ინფორმაციას ამის შესახებ ტელეკომპანია CNN-ი ავრცელებს.
ჯანდაცვის გლობალურმა ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ არსებული მტკიცებულებების სისტემატური მიმოხილვა ცხადყოფს, რომ უშაქრო დამატკბობლების გამოყენებას „არავითარი გრძელვადიანი სარგებელი არ მოაქვს სხეულის ცხიმის შესამცირებლად მოზრდილებში ან ბავშვებში“.
შესაძლოა, პოტენციური არასასურველი ეფექტი დადგეს შაქრის შემცვლელების ხანგრძლივი გამოყენების გამო, როგორიცაა მე-2 ტიპის დიაბეტისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების გაზრდილი რისკი.
„ადამიანებმა უნდა განიხილონ სხვა გზები, რათა შეამცირონ თავისუფალი შაქრის მიღება. კერძოდ, მიიღონ საკვები, რომელიც ბუნებრივად შეიცავს შაქარს, როგორიცაა ხილი, ან უშაქრო საკვები და სასმელები. უშაქრო დამატკბობელი არ არის აუცილებელი დიეტური ფაქტორი და არ გააჩნია საკვები ღირებულება. უნდა შეამცირონ თავიანთ რაციონში სიტკბოობა, ცხოვრების ადრეულ ასაკში, ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად“, – აღნიშნა ჯანმოს დირექტორმა კვებისა და სურსათის უვნებლობის საკითხებში, ფრანჩესკო ბრანკამ.
„რეკომენდაცია ვრცელდება ყველა ადამიანზე, გარდა იმ ადამიანებისა, რომლებსაც დიაბეტი ჰქონდათ. ეს ახალი გაიდლაინი ეფუძნება უახლესი სამეცნიერო ლიტერატურის საფუძვლიან შეფასებას და ის ხაზს უსვამს იმას, რომ ხელოვნური დამატკბობლების გამოყენება არ არის კარგი სტრატეგია წონის დაკლებისთვის“, – აღნიშნა მკვლევარმა, იან ჯონსონმა.
„ბევრმა ადამიანმა ისწავლა უმარილოდ ჭამა და მომზადება, მათ შეუძლიათ ისწავლონ შეამცირონ თავიანთი დამოკიდებულება შაქარზე და არა-კვებით დამატკბობლებზე, თქვა ბრანკამ.
”ჩვენ უნდა მივმართოთ ბავშვებს ადრეულ ასაკში,” – თქვა მან. „მაგალითად, რატომ იყენებენ მშობლები ჩვეულებრივ დამატკბობლებს ბავშვებისთვის და თითქმის ყოველი ჭამის შემდეგ? ჩვენ მშობლებს უნდა ვურჩიოთ, რომ თავიდან აიცილონ ეს ტკბილი ინტერესი მცირეწლოვან ბავშვებში – ეს ძალიან მნიშვნელოვანი ქმედებაა.“
გულის უკმარისობა საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა, რომელიც მნიშვნელოვან საფრთხეს უქმნის ჩვენს ჯანმრთელობასა და, ზოგჯერ, სიცოცხლესაც კი. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია მისი ნიშნების დროულად ამოცნობა და რეაგირება.
რა ახასიათებს გულის უკმარისობას, რა ზრდის მისი განვითარების რისკებს და როგორია გამოსავალი? – ამ და სხვა კითხვებით თოდუას კლინიკის კარდიოლოგ ნინო ბაზღაძეს მივმართეთ.
რა არის გულის უკმარისობა და რამდენად მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს ის?
გულის უკმარისობა არის კლინიკური სინდრომი, რომელიც ვითარდება გულის სტრუქტურული ან/და ფუნქციური დაზიანების შედეგად; ეს არის მდგომარეობა, როდესაც გული ვერ ასრულებს მის მთავარ ფუნქციას – უზრუნველყოს სისხლის სათანადო ცირკულაცია, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ორგანიზმისთვის.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, დღეს 65 მილიონზე მეტ ადამიანს აქვს დადგენილი გულის უკმარისობის დიაგნოზი მსოფლიოს მასშტაბით. მეტად გავრცელებულია ცენტრალურ ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და შუა აზიაში, შედარებით ნაკლებად გვხვდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, რაც კავშირშია ამ გეოგრაფიულ რეგიონებს შორის ცხოვრების განსხვავებულ სტილთან (კვების რაციონი, ფიზიკური აქტივობის დონე, ჭარბწონიანობა).
საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“
„ასაკობრივი ნორმის ფარგლებში ადამიანს შორს ყურება არ უნდა გაუჭირდეს. შორსმხედველობა ნებისმიერ ასაკში, თუ ამას პათოლოგია არ ერთვის თან, არ იცვლება. პრობლემა წამოიშობა წაკითხვის დროს ან საგნების ახლოს ფოკუსირებაზე.
პირველ ეტაპზე წვრილ-წვრილი საგნების და ნაწერის გარჩევა გვიჭირს. ცვლადი ფიზიოლოგიური პროცესი საშუალოდ 40 წლის ასაკიდან იწყება და წესით, 60 წლის ასაკში უნდა აღწევდეს თავის პიკს, – კუნთი ჯერ კიდევ ნაწილობრივ მუშაობს ამ წლების განმავლობაში.
შემდეგ იწყება საკითხავი სათვალის შერჩევა და ფიზიოლოგიურად უნდა გაიზარდოს +3-მდე, ამის იქით უკვე ფიზიოლოგია არ არის…“
შეიძლება ფიქრობთ, რომ ღამის ძილი უნდა იყოს უწყვეტი. მაგრამ სინამდვილეში, ნეიროტრანსმიტერი ნორადრენალინი იწვევს თქვენ გაღვიძებას 100-ზე მეტჯერ ღამით, აჩვენა ოპენჰაგენის უნივერსიტეტის ახალმა კვლევამ. ეს სავსებით ნორმალურია და შეიძლება მიუთითებდეს იმაზეც, რომ კარგად გეძინათ.
„ტექნიკური კუთხით, ადამიანი იღვიძებს, იმიტომ რომ ამ ძალიან მოკლე პერიოდში ტვინის აქტივობა ისეთივეა, როგორც ფხიზლად ყოფნისას, თუმცა მძინარე ადამიანი ამას ვერ ამჩნევს“, – აცხადებს კვლევის ერთ-ერთი ავტორი მი ანდერსონი.
ნორადრენალინი არის სტრესის ჰორმონი და გადამცემი ნივთიერება, რომელიც ე.ი. ასოცირდება სხეულის ბრძოლის ან ფრენის რეაქციასთან. ის დაკავშირებულია ადრენალინთან და მისი დონე შეიძლება გაიზარდოს სტრესის დროს, მაგრამ ასევე გეხმარებათ იყოთ კონცენტრირებული.
ნორადრენალინი იწვევს თქვენ გაღვიძებას 100-ზე მეტჯერ ღამით. ეს არის სრულიად ნორმალური ძილის დროს“, – ამბობს ასისტენტ-პროფესორი სელია კიერბი თარგმანის ნეირომედიცინის ცენტრიდან, რომელიც არის კვლევის ერთ-ერთი პირველი ავტორი.
ძილის დროს ტვინის ხშირი გამოძვიძება აბსოლუტურად ნორმალური მოვლენაა. ეს პროცესი ძალიან მნიშვნელოვანია მეხსიერებისთვის – მოკლე გამოძვიძებები ტვინის გადატვირთვას ახდენენ.
ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ მკრთალმა შუქმაც კი შეიძლება გამოიწვიოს ძილის დარღვევა, რაც ზრდის ხანდაზმულებში ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემების რისკს. ამის შესახებ CNN-ი ნორსვესტერნის უნივერსიტეტის ახალ კვლევაზე დაყრდნობით იტყობინება.
„ძილის პერიოდში ნებისმიერი რაოდენობის სინათლის ზემოქმედება დაკავშირებული იყო დიაბეტის, სიმსუქნისა და ჰიპერტენზიის უფრო მაღალ გავრცელებასთან როგორც ხანდაზმულ მამაკაცებში, ასევე ქალებში“, – ამბობს უფროსი ავტორი ფილის ზი, ჩიკაგოს ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტის ფეინბერგის მედიცინის სკოლის ძილის მედიცინის უფროსი.
”ადამიანებმა ყველაფერი უნდა გააკეთონ, რათა თავიდან აიცილონ ან მინიმუმამდე დაიყვანონ სინათლის რაოდენობა ძილის დროს,” – დასძინა მან.
კვლევაში 552 ქალი და კაცი მონაწილეობდა, რომელთა ასაკიც 63 – 84 წელს შორის მერყეობს. მეცნიერებმა მათ სპეციალური მოწყობილობები დაურიგეს, რომელიც ძილის ციკლებს, ძილის დროს მოძრაობასა და შუქის რაოდენობას ზომავდა.
კვლევის მონაწილეთა 53%-ზე მეტს ძილის დროს ოთახში ამა თუ იმ ფორმით შუქი ჰქონდათ ჩართული (სანათები, ტელევიზორი და ა.შ.). რაც უფრო ინტენსიურია შუქი, მით უფრო მაღალი იყო ადამიანებში დიაბეტის, ჭარბი წონისა და ჰიპერტენზიის განვითარების შემთხვევები.
ხანდაზმულებს ხშირად უწევთ ღამით ადგომა ჯანმრთელობის პრობლემების ან მედიკამენტების გვერდითი ეფექტების გამო, თქვა ზეიმ, ამიტომ ამ ასაკობრივ ჯგუფს ყველა შუქის ჩაქრობის რეკომენდაციით შესაძლოა დაცემის რისკი შეუქმნას.
ასევე დადგინდა, რომ შუქი ძილის ციკლს არღვევს. კერძოდ კი, მის იმ სტადიას, რომლის დროსაც უჯრედების განახლება ხდება.
ევროკავშირის და გაეროს ინდუსტრიული განვითარების ორგანიზაციის (UNIDO) ხელშეწყობით, UNIDO, „საქართველოში კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობისთვის ევროკავშირის ინოვაციური პროექტის“ ფარგლებში, საქართველოს ბიოფარმაცევტულ კლასტერთან მჭიდრო თანამშრომლობით, საერთაშორისო კონფერენციას: “ბიოფარმა 2023 საქართველო” ჩაატარებს.
კონფერენციას დაესწრებიან და დისკუსიებში მონაწილეობას მიიღებენ კლასტერის წევრი კომპანიები, შესაბამისი სფეროს წარმომადგენელი ექსპერტები, დაინტერესებული მხარეები, და ეროვნული და საერთაშორისო პარტნიორები.
კონფერენციას გახსნიან და მოწვეულ სტუმრებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართავენ: მინდი ბოჟკოვა, საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ატაშე, კერძო სექტორის განვითარებისა და ხელშეწყობის პროგრამის მენეჯერი; UNIDO-ს პროექტების ეროვნული კოორდინატორი, გიორგი ანდღულაძე; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარმომადგენელი; საქართველოს ბიოფარმაცევტული კლასტერის გამგეობის თავმჯდომარე, რატი ღოლიჯაშვილი.
ღონისძიებაზე დასწრებისა და პანელურ დისკუსიებში მონაწილეობის მიზნით, კონფერენციაზე მოწვეულ სტუმრებს შორის იქნებიან, როგორც მაღალი-რანგის წარმომადგენლები საქართველოს მთავრობიდან და რელევანტური სახელმწიფო სააგენტოებიდან, ასევე ჯანდაცვისა და ბიოტექნოლოგიების სფეროში მოღვაწე საერთაშორისო ექსპერტები და ორგანიზაციების წარმომადგენლები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან.
“საქართველოს ბიოფარმაცევტული კლასტერი (GBC), აერთიანებს ფარმაცევტული პროდუქტების მწარმოებლებს საქართველოში, რომლებიც, ძირითადად ბაქტერიოფაგების, მცენარეული მედიკამენტების და ჯენერიკების მწარმოებლებს წარმოადგენენ. გარდა ამისა, ინსტიტუტები და ორგანიზაციები საკვანძო, დამაკავშირებელ და დამხმარე სექტორებში, როგორიცაა ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი და სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო, მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ფარმაცევტული კომპანიების ფუნქციონირებისა და განვითარებისათვის ხელსაყრელი გარემოს შექმნაში.
კონფერენცია მოიცავს მისასალმებელ სიტყვებს, პრეზენტაციებს და პანელურ დისკუსიებს. ძირითადი ფოკუსირება მოხდება სამ საკითხზე: ევროკავშირისა და UNIDO-ს დახმარება საქართველოს ბიოფარმაცევტული კლასტერისთვის, ბიოფარმაცევტიკა და ანტი-მიკრობული რეზისტენტობა, და ბუნებრივი მედიკამენტების წარმოება. ევროკავშირისა და UNIDO-ს მხარდაჭერა, განხილული იქნება სათანადო საწარმოო პრაქტიკასთან (GMP) თავსებადობის ჭრილში, რაც კლასტერის ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოებას ისახავს მიზნად.
კლასტერის ხელშეწყობა პროექტის „საქართველოში კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობისთვის ევროკავშირის ინოვაციური პროექტის“ ფარგლებში ხორციელდება, რომელსაც ევროკავშირი 6 მილიონი ევროთი აფინანსებს. პროექტს ახორციელებს გაეროს ოთხი სააგენტო: გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP), გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია (FAO), გაეროს ინდუსტრიული განვითარების ორგანიზაცია (UNIDO) და მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (IOM)”, -არნიშნულია ინფორმაციაში, რომელსაც ევროკავშირის წარმომადგენლობა ავრცელებს.