შაბათი, მაისი 9, 2026

სამედიცინო მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობა ემიგრანტებისა და ლტოლვილებისთვის – მიწვეული სტუმარი გიორგი ფხაკაძე

სამედიცინო მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობა ემიგრანტებისა და ლტოლვილებისთვის – მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის სტანდარტი

 სრული განაკვეთის უწყვეტი სამედიცინო განათლება კურსი (CME) „მიგრანტების ჯანმრთელობის დაცვის უნარების გაუმჯობესება გლობალური კომპეტენციის სტანდარტების მეშვეობით ჯანდაცვის მუშაკებისთვის“

იტალიაში, რომში, INMP-ის შტაბ-ბინის Agostini Room-ში გაიმართა ტრენინგის სრული კურსი, უწყვეტი სამედიცინო განათლება (CME) სხვადასხვა მიმართულების სამედიცინო პერსონალისთვის, რათა მათ მსოფლიო ჯანმოს მიერ დაწესებული მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება გაუწიონ იმ ემიგრანტებსა და ლტოლვილებს, რომელთაც ამის საჭიროება აქვთ.

ტრენინგში მონაწილეობა იყო უფასო და მოიცავდა 11.6 CME კრედიტს.

მიწვეული სტუმარი იყო საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი გიორგი ფხაკაძე.

გიორგი ფხაკაძემ ისაუბრა ჯანდაცვისა და სოციალური ჯანმრთელობის მუშაკებისთვის ცოდნის გაზიარებაზე,  რაც საჭიროა მიგრანტებისა და ლტოლვილების დასახმარებლად სამედიცინო მომსახურების გაწევისთვის, WHO-ს მიერ, განსაზღვრული გლობალური კომპეტენციის სტანდარტების შესაბამისად.

კურსის შესავალი და მიზნები

მიგრანტებისა და ლტოლვილების ჯანმრთელობის დაცვა მოითხოვს ისეთი ცოდნისა და უნარების შეძენას,  რომლებიც უზრუნველყოფენ საჭიროებების (მოთხოვნების) ეფექტურ კოდიფიკაციას  და ჯანდაცვის სფეროში ამ მოთხოვნების მართვას, რომლებიც ხელს შეუშლიან ისეთ ბარიერებს, რასაც ეჯახებიან მიგრანტები და ლტოლვილები სამედიცინო სერვისების მოიღებისას უცხოეთში.   2021 წლის დეკემბერში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) გამოაქვეყნა გლობალური კომპეტენციის სტანდარტები ჯანდაცვის მუშაკებისთვის (https://www.who.int/publications/i/item/9789240030626 )

რომლებიც მიგრანტებსა და ლტოლვილებს უწევენ დახმარებას (ლტოლვილთა და მიგრანტების ჯანმრთელობა: გლობალური კომპეტენციის სტანდარტები ჯანდაცვის მუშაკებისთვის), რომელსაც თან ახლავს ცოდნის გზამკვლევი და სასწავლო გეგმის გზამკვლევი იდენტიფიცირებულ სტანდარტებთან დაკავშირებული სასწავლო პროგრამების სტრუქტურირების მხარდასაჭერად.  ექსპერტთა საერთაშორისო ქსელის ფარგლებში შემუშავდა სტანდარტები  გლობალურ დონეზე იმ მინიმალური ცოდნისა და უნარების გამოსავლენად, რაც საჭიროა მიგრანტებსა და ლტოლვილების  სამედიცინო მოთხოვნებსა და მომსახურებაზე წვდომის დასაკმაყოფილებლად კულტურული თავისებურებების გათვალისწინებით.

INMP არის ჯანმო-ს თანამშრომლობის ცენტრი მიგრანტების ჯანმრთელობის შესახებ სამეცნიერო (მონაცემების) მტკიცებულებებისა და შესაძლებლობების განვითარებისთვის და ჯანდაცვის (სამედიცინო) პერსონალის ტრენინგების ხელშეწყობა არის თანამშრომლობის ცენტრის ერთ-ერთი მთავარი საქმიანობა, ასევე წარმოადგენს ინსტიტუტის ინსტიტუციური მანდატის ცენტრალურ ელემენტს. ამრიგად, ამ ტრენინგის მიზანია ჯანდაცვისა და სოციალური ჯანმრთელობის მუშაკებს მიაწოდოს ის ძირითადი ცოდნა, რაც საჭიროა  მიგრანტებისა და ლტოლვილების დასახმარებლად სამედიცინო მომსახურების გაწევისთვის, WHO-ს მიერ განსაზღვრული გლობალური კომპეტენციის სტანდარტების შესაბამისად.

კურსი განკუთვნილია ჯანდაცვისა და სოციალურ-ჯანმრთელობის მუშაკებისთვის (კერძოდ სოციალური მუშაკებისთვის და ტრანსკულტურული მედიატორებისთვის), რომლებიც ჩართული არიან მიგრანტებისა და ლტოლვილების დახმარებაში.

CME კრედიტები

INMP, პროვაიდერი CME n. 1995 წელს ამ მოვლენას მიენიჭა CME-ს H. 11.6 კრედიტი ჯანდაცვის შემდეგი პროფესიებისთვის: ქირურგი, ფსიქოლოგი, მედდა, პედიატრიული მედდა, სტომატოლოგი, ბებიაქალი, ბიოლოგი, ბიოსამედიცინო ლაბორატორია და სამედიცინო რადიოლოგიის ჯანდაცვის ტექნიკოსი, ფსიქიატრიული რეაბილიტაციის ტექნიკოსი, ფარმაცევტი, ჯანდაცვის ასისტენტი, სტომატოლოგი, პროფესიონალი ჰიგიენისტი , ლოგოპედი, ორთოპტი, განვითარების ნეირო და ფსიქომოტორული თერაპევტი, ოკუპაციური თერაპევტი. მონაწილეობის მირება შეეძლოთ ასევე სხვა პროფესიულ კატეგორიებისაც.

ტრენინგის კრედიტების მოსაპოვებლად აუცილებელი იყო ტრენინგის დღის 90%-ზე დასწრება და შეფასების კითხვარის მინიმუმ 75%-ზე სწორი პასუხის გაცემა.

#datashvil   #drpkhakadze   #sheniekimi

ჯანდაცვის სამინისტრო 10 ექიმს უფასოდ გადაამზადებს და დაასაქმებს – რას ითვალისწინებს პროგრამა?

ჯანდაცვის სამინისტრო, სუბსპეციალობის პროგრამაში – „სასამართლო ექსპერტიზა“ ექიმებს უფასოდ გადაამზადებს.

ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლების პროგრამის ფარგლებში აჭარის, იმერეთის, კახეთისა და სამცხე-ჯავახეთის რეგიონებში მაცხოვრებელი 10 ექიმის გადამზადება მოხდება.

გადამზადებული ექიმები, ძირითადი კლინიკური საქმიანობის პარალელურად, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს რეგიონულ დანაყოფებში დასაქმდებიან და სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზას უზრუნველყოფენ.

პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდება, როგორც სწავლის, ისე სწავლის ხელშეწყობის ხარჯები (თბილისში საცხოვრებლის, ტრანსპორტის, დღიური ნორმის ხარჯები).

პროგრამის პირობები:

• სუბსპეციალობის პროგრამაში „სასამართლო ექსპერტიზა“ მზადების უფლება აქვთ სერტიფიცირებულ ექიმებს სპეციალობებში: ზოგადი ქირურგია, მეანობაგინეკოლოგია, ორთოპედია-ტრავმატოლოგია (მზადების ხანგრძლივობაა 6 თვე), ასევე საოჯახო მედიცინა (მზადების ხანგრძლივობაა 9 თვე).
• გადამზადებული ექიმები, ძირითადი კლინიკური საქმიანობის პარალელურად დასაქმდებიან სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ოთხ რეგიონულ დანაყოფში – აჭარა, იმერეთი, კახეთი, სამცხეჯავახეთი.
• კონსკურსის ფარგლებში შეირჩევა 10 ექიმი. შერჩევისას უპირატესობა მიენიჭებათ აღნიშნულ რეგიონებში მცხოვრებ მდედრობითი სქესის ექიმებს.
• სუბსპეციალობაში გადამზადების პროცესი განხორციელდება სსიპ – თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტისა და სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ბაზაზე.
• პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდება, როგორც სწავლის, ასევე სწავლის ხელშეწყობის ხარჯები (თბილისში საცხოვრებლის, ტრანსპორტის, დღიური ნორმის ხარჯები).

სასამართლო ექსპერტების გადამზადების პროგრამით დაინტერესებულმა პირებმა,
განაცხადი სამინისტროს ელ-ფოსტაზე info@moh.gov.ge 2023 წლის 14 დეკემბრის (18:00 სთ)
ჩათვლით უნდა გააგზავნონ შემდეგ დოკუმენტებთან ერთად:

1) უმაღლესი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტ(ებ)ის ასლ(ებ)ი;
2) საექიმო სპეციალობაში/სპეციალობებში სახელმწიფო სერტიფიკატის ასლ(ებ)ი;
3) პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი;
4) ცნობა სამუშაო ადგილიდან;
5) ავტობიოგრაფია (CV), რომელშიც მითითებული იქნება ფაქტობრივი მისამართი,
ელექტრონული ფოსტა და საკონტაქტო ტელეფონი.

ელ-ფოსტის სათაურად მითითებულ უნდა იქნეს „სასამართლო ექსპერტების გადამზადება.“

„ბოლო წლების განმავლობაში, შიდსის მართვის კუთხით ქვეყანას დიდი მიღწევები აქვს“

ჯანდაცვის სამინისტროსა და ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრის ორგანიზებით,შიდსთან ბრძოლის საერთაშორისო დღის აღსანიშნავად საინფორმაციო შეხვედრა გაიმართა. ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

ღონისძიებაზე, რომელსაც ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის წევრები, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის საქართველოს წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი, დარგის სპეციალისტები და პროგრამაში ჩართული პირები ესწრებოდნენ.

„შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ აივ ინფექციის პანდემიის დასრულებისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანია ინფექციის ადრეული გამოვლენა, ეფექტიანი მკურნალობა, პრევენციული ღონისძიებები,აივ ასოცირებული სტიგმისა და დისკრიმინაციის დაძლევა.

ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, თამარ გაბუნიას განცხადებით, ბოლო წლების განმავლობაში შიდსის მართვის კუთხით ქვეყანას დიდი მიღწევები აქვს.

აღსანიშნავია, რომ აივ-ინფექციის/შიდსის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბენეფიციარს შეუძლია მიიღოს ამბულატორიული და ჰოსპიტალური სამედიცინო მომსახურება, ასევე შიდსის სამკურნალო მედიკამენტები.

სახელმწიფო პროგრამით გათვალისწინებული მომსახურება ანაზღაურდება სრულად და არ ითვალისწინებს თანაგადახდას პაციენტის მხრიდან

#datashvil   #drpkhakadze   #sheniekimi

„ბოლო კვლევამ კიდევ ერთხელ დაამტკიცა, რომ კოვიდი აზიანებს გულს“

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტმა, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტმა, ექიმმა, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელმა საქართველოში გიორგი ფხაკაძემ განაცხადა, რომ ბოლო კვლევამ კიდევ ერთხელ დაამტკიცა, რომ კოვიდი აზიანებს გულს“.

A review and meta-analysis of long-term cardiac complications of #longCOVID finds a high prevalence of chest pain and abnormal heart rhythms (arrythmias). For the study, published recently in BMC Medicine, a University of Washington–led team reviewed 150 studies on 57 cardiac complications that persisted for at least 1 month AFTER #COVID19 / #SARSCoV2 #infection.
They also conducted a meta-analysis of 137 studies on 17 complications. The studies were published from January 2020 to July 2023. Prior reviews synthesized findings of studies on long-term cardiac complications of COVID-19. However, the reporting and methodological quality of these studies has not been systematically evaluated.
Slightly over one quarter (25.3%) of studies were high-quality, according to a customized Newcastle-Ottawa scale. The most widely examined cardiac complications were chest pain and arrhythmias. When study quality and characteristics were disregarded, the estimated prevalence of chest pain and arrhythmias were 9.8% and 8.2%, respectively.
Less-examined complications were #stroke (0.5%), heart abnormalities (10.5%), thromboembolism (1.4%), #highbloodpressure (4.9%), #heartfailure (1.2%), myocardial injury (1.3%), #myocarditis (0.6%), abnormal ventricular function (6.7%), edema (2.1%), coronary disease (0.4%), ischemic heart disease (1.4%), valve abnormalities (2.9%), pericardial effusion (0.8%), atrial fibrillation (2.6%), and impaired diastolic function (4.9%).
ბოლო კვლევამ კიდევ ერთხელ დაამტკიცა, რომ კოვიდი აზიანებს გულს.
#longCovid-ის ხანგრძლივი გულის გართულებების მიმოხილვა და მეტა-ანალიზი პოულობს გულმკერდის ტკივილის და გულის არანორმალური რითმების (არითმიების) მაღალ გავრცელებას. კვლევისთვის, რომელიც ცოტა ხნის წინ BMC Medicine-ში გამოქვეყნდა, ვაშინგტონის უნივერსიტეტის გუნდმა მიმოიხილა 150 კვლევა 57 გულის გართულებაზე, რომელიც სულ მცირე 1 თვის განმავლობაში იყო AFTER #COVID19 / #SARSCoV2 #ინფექცია.
მათ ასევე ჩაატარეს 137 კვლევის მეტა-ანალიზი 17 გართულებაზე. კვლევები გამოქვეყნდა 2020 წლის იანვრიდან 2023 წლის ივლისამდე, რომელიც  მიმოიხილავს კვლევების სინთეზირებულ დასკვნებს COVID-19-ის გრძელვადიანი გულის გართულებების შესახებ. თუმცა, ამ კვლევების რეპორტინგი და მეთოდოლოგიური ხარისხი სისტემატურად არ შეფასებულა.
კვლევების ერთ კვარტალზე ოდნავ მეტი (25.3%) მაღალი ხარისხის იყო, მორგებული ნიუკასლ-ოტავას შკალის მიხედვით. ყველაზე ფართოდ გამოკვლეული გულის გართულებები იყო გულმკერდის ტკივილი და არითმია. როდესაც სწავლის ხარისხი და მახასიათებლები უგულებელყოფილი იყო, მკერდის ტკივილის და არითმიების სავარაუდო გავრცელება 9.8% და 8.2% იყო, შესაბამისად.
ნაკლებად გამოკვლეული გართულებები იყო #ინფარქტი (0.5%), გულის ანომალიები (10.5%), თრომბოემბოლიზმი (1.4%), #მეზობლისწნევა (4.9%), #გულის უკმარისობა (1.2%), მიოკარდიული ტრავმა (1.3%), #მიოკარდიტი (0.6%), ანომალური ვენტრიკულარული ფუნქცია (6.7%), ედემა (2.1%), კორონარული დაავადება (0.4%), გულის დაავადება (1%), ქიმიური დაავადება (1%), 1,4%), აბარდის (1%), 4%), 4%), 2,4%), აბარდის სიმუნარიული (1%), 2,4%), 2,4%), 2,4%), აბორმიური დაავადება (1%), 2,4%), 2,4%), ანორმალური წითელი დიასტოლური ფუნქცია (4.9%).

ბავშვის ჯანსაღი განვითარებისთვის სეზონური კვება

​საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“

ბავშვის ჯანსაღი განვითარებისთვის სეზონური კვება

საუბრობს ​პედიატრი თემურ მიქელაძე:

„მაქსიმალურად ვცდილობთ, სეზონური ხილი, ბოსტნეული გამოვიყენოთ სწორედ იმ ეტაპზე, როდესაც აუცილებელია ბავშვის ჯანმრთელობის სწორად განვითარებისთვის.  ხილი, ბოსტნეული სწორედ იმ მიკრო და მაკრონუტრიენტებს, ვიტამინებს შეიცავს დიდი რაოდენობით, რაც იმ სეზონზეა აუცილებელი ბავშვისთვის.

ძუძუთი კვების დროს დედებს ვურჩევთ სეზონურად მიირთვან ხილი, ბოსტნეული. სწორედ იმ სეზონზე შეიცავს მაქსიმალურ მიკრონუტრიენტებს, წყალში ხსნად და ცხიმში ხსნად ვიტამინებს, ნახშიწყლებს, ცილებს ეს ხილი და ბოსტნეული. ცხიმებს შეიცავს იმ შემთხვევაში, თუ ვიყენებთ ცხოველურ საკვებს. შეიძლება, თევზი პაციენტებს სეზონურადაც შევთავაზოთ. დედის რძესაც ახასიათებს სეზონური ცვლილებები.  ის სეზონურად გადასცემს ბავშვს მიკრონუტრიენტებს, რაც აუცილებელი და დროულია ბავშვის ნერვული სისტემის სწორი მომწიფებისთვის. აუცილებელია ბოსტნეულის პიურე ადრეული ასაკის ბავშვებისთვის სეზონურად დაინიშნოს. გაზაფხულის პერიოდში ჩვენთან დიდი რაოდენობით არის სალათები, მწვანილი, ყაბაყი, კარტოფილი, ჭარხალი, სტაფილო.

ხილი და ბოსტნეული დიდი რაოდენობით შეიცავს უჯრედისს, რაც პერისტალტიკას აუმჯობესებს და ყაბზობის პროფილაქტიკაც არის. ხილი და ბოსტნეული დიდი რაოდენობით შეიცავს ისეთ წყალში ხსნად ვიტამინებს, როგორებიცაა: B ჯგუფის ვიტამინები, C ჯგუფის ვიტამინები, კაროტინოიდები. არის დაავადებები, როდესაც გვაქვს ფრუქტოზის აუტანლობა. აქ შეიძლება შევზღუდოთ კიდეც ხილი ან მოდიფიცირება მოვახდინოთ ნახშირწყლის. კონკრეტული შემთხვევა აუცილებლად უნდა იქნეს ექიმის მიერ შესწავლილი. 12 წელი არის პუბერტული ასაკი. აქ აუცილებელია სწორი, ბალანსირებული კვება.

შეიძლება ბავშვმა იმდენად მაღალი კონცენტრაციით მიიღოს სხვადასხვა ნივთიერება, რომ კუჭის ლორწოვანი გაღიზიანდეს.  ამიტომ უნდა იყოს სწორად, რაციონალურად გამოყენებული, რათა ჯანმრთელობის სხვა პრობლემა აღარ წამოგვივიდეს. ხშირად მომმართავენ პაციენტები, როდესაც ბავშვები არ ჭამენ ხორცს, არ ჭამენ ბოსტნეულს.

ყოველთვის ვურჩევ მშობელს, ბოსტნეული და ხორცი –  თერმულად დამუშავდეს“ .

#datashvil   #drpkhakadze   #sheniekimi

ღვიძლის უკმარისობის პროგნოზი არაკეთი­ლ­სა­იმე­დოა, გამოსავალი ფატალურია, თუ არ ტარდება მკურნალობა ან დაავადება პროგრესი­რებს

ღვიძლის უკმარისობა
ღვიძლის უკმარისობა არის ღვიძლის ფუნქციის მკვეთრი დაქვეითება.
ღვიძლის უკმარისობა გამოწვეულია დაავადე­ბით ან ნივთიერებით, რომელიც აზიანებს ღვიძლს;
ზოგადი სიმპტომებია სიყვითლე, დაღლილობა, სისუსტე და უმადობა;
მდგომარეობის სიმძიმის გამომხატველი სიმ­პტო­მე­ბია სითხის დაგროვება მუცლის ღრუში – ასციტი, სი­სხლდენა და სისხლჩაქცევები;
დიაგნოზი ეფუძნება სიმპტომებს, ფიზიკური გამოკვლევის და სისხლის ანალიზის შედეგებს;
გამომწვევი მიზეზის მკურნალობის გარდა რე­­კო­მენ­დებულია ცილის მიღების კონტროლი, საკვებში სუფრის მარილის რაოდენობის შემ­ცირება, ალკოჰოლის მიღებაზე უარის თქმა.
ღვიძლის უკმარისობა შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლის ნებისმიერმა დაავადებამ, მათ შორის ვი­რუსულმა ჰეპატიტმა, ციროზმა, ალკოჰო­ლით ან წამლებით (მაგ., აცეტამინოფენი) გა­მო­წვეულმა ღვიძლის დაზიანებამ. ღვიძლის უკ­მა­რი­სობა ვითარდება, თუ დაზიანებულია ღვიძლის ძალიან დიდი ნაწილი. უკმარისობა შეიძლება სწრაფად განვითარდეს – დღეების ან კვირების განმავლობაში (მწვა­ვე) ან თანდათან – თვეების ან წლების განმავლობაში (ქრონიკული).
ფუნქციის დაქვეითებისას:
ღვიძლი ბილირუბინს (ნარჩენი პროდუქტი, რო­­მელიც წარმოიქმნება ძველი სისხლის წი­თე­­ლი უჯრედების დაშლის შედეგად) სათანადო რაოდენობით ვერ გა­მოყოფს. ამის შედეგია სიყვითლე;
ღვიძლს აღარ შეუძლია სისხლის შედედებისთვის სა­ჭირო ცილების საკმარისი რაოდენობით სინთეზი. ამის შედეგია მიდრეკილება სისხლ­ჩაქცევებისა და სისხლდენისადმი (კოაგულო­პათია);
ხშირია პორტული ჰიპერტენზია. ამის შედეგია მუცლის ღრუში სითხის დაგროვება (ასციტი), ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია ან ერ­თიც და მეორეც.
სიმპტომები და დიაგნოზი
ადამიანს ღვიძლის უკმარისობით, ჩვეულებ­რივ, აქვს სიყვითლე, ასციტი, ღვიძლისმიერი ენ­ცეფა­ლოპათია, აღენიშნება ჯანმრთელობის ზოგადი გა­უ­არესება. ზოგად სიმპტომებს განეკუთვნება დაღლილობა, სისუსტე, გულისრევა და უმადობა. ღვიძლის მწვავე უკმარისობის დროს ჯანმრთელი ადამიანი შეიძლება რამდე­ნიმე დღეში სიკვდილის პირას აღმოჩნდეს. ღვი­ძ­ლის ქრონიკული უკმარისობის დროს ჯანმ­რ­თე­ლობა თანდათან უარესდება მოვლენათა გა­ნ­ვითარების დრამატული ფაზის დადგომამდე, მაგალითად, ვარიკოზებიდან (დიდი, დაკლაკნილი ვენები) სისხლდენამდე. ადამიანი შეიძლება მიდრეკილი გახდეს სისხლჩაქცევებისა და სისხლდენებისადმი. სისხლდენა, რომელიც მსუბუ­ქად ფასდება ჯანმრთელ ადამიანებში (მაგა­ლი­თად, სისხლდენა პატარა ჭრილობიდან ან ცხვი­რიდან), შეიძლება არ შეუჩერდეს ღვიძლის უკ­მა­რისობის მქონე ადამიანს და ექიმებისთვის რთული სამართავი გახდეს.
ღვიძლის უკმარისობის დიაგნოზი ეფუძნება სიმ­პ­ტო­მებსა და ფიზიკური გამოკვლევების შედეგებს. სი­ს­ხ­ლის ანა­ლიზები ტარდება ღვიძლის ფუნქციის შესაფა­სე­­ბ­ლად, რო­მე­ლიც, ჩვეულებ­რივ, მკვე­თრად არის და­­ქ­­ვეითებული.
პროგნოზი და მკურნალობა
მკურნალობა დამოკიდებულია მიზეზსა და სპეციფიკურ სიმპტომებზე. მკურნალობის გა­და­უ­დებ­ლობა გა­ნი­საზღვრება ღვიძლის დაზი­ანე­ბის ფორმით – მწვავე ან ქრონიკული, თუმცა მკურნალობის პრინციპები ერთი და იგივეა. დიეტა შეზღუდულია, ცილების რაოდენობა გუ­ლ­დასმით კონტროლდება: დიდი რაოდენობით ცილის მიღებამ შეიძლება ტვინის დისფუნქცია გამოიწვიოს, ხოლო მცირე რაოდენობამ – წონაში კლება. სუფრის მარილის (ნატრიუმი) მიღება შემცირებულია მუცლის ღრუში ასციტური სითხის დაგროვების თავიდან ასაცილებლად. ალ­კოჰოლის მიღება უნდა აღიკვეთოს, რადგან ალკოჰოლი აღრმავებს ღვიძლის დაზიანებას.
ღვიძლის უკმარისობის პროგნოზი არაკეთი­ლ­სა­იმე­დოა, გამოსავალი ფატალურია, თუ არ ტარდება მკურნალობა ან დაავადება პროგრესი­რებს. მკურნალობის შემდეგაც კი უკმარისობა შეიძლება შეუქცევადი აღმოჩნდეს. ზოგი პაციენტი კვდება თირკმლების უკმარისობის გამო (ჰეპატორენული სინდრომი), როცა ღვიძლის უკმარისობა თირკმლების უკმარისობას გა­მო­იწ­ვევს. თუ დროულად ჩატარდა ღვიძლის გა­და­ნ­ერგვა, შესაძლოა ფუნქციის აღდგენა და ადა­მი­ანის სიცოცხლის ხანგრძლივობა ისეთივეა, რო­გორიც იმათი, ვისაც არ ჰქონია ღვიძლის და­ავადება. თუმცა, ღვიძლის გადანერგვა ნაჩვენებია ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტების მხოლოდ მცირე ნაწილისთვის.
ღვიძლის დაავადებების უმეტესობა, მათ შორის ღვიძლის გაცხიმოვნება, ციროზი, პირველადი ბილიარული ციროზი და პირველადი მასკლეროზებელი ქოლანგიტი ღვიძლის დაზინების შედეგია. თუ დაზიანება მწვავეა და შემოფარგლული, ღვიძლის ქსოვილის თვითაღდგენა ხდება ახალი უჯრედების წარმოშობისა და უკვე არსებულ ხარაჩოში (შინაგანი სტრუქტურა) მათი ჩალაგებით. ამასთან, ეს ხარაჩო გამოთავისუფლდება ხოლმე ღვიძლის უჯრედების დაღუპვის შემდეგ. აღდგენა და სრული გამოჯანსაღება შესაძლებელია, თუ სიცოცხლე სათანადოდ, ანუ იმ დროით გახანგრძლივდა, რომელიც სრული აღ­დგენისთვის არის საჭირო. ამავე დროს, გან­მე­ორებითი დაზიანება, რომელიც ღვიძლის ხარაჩოების დესტრუქციას იწვევს, ღვიძლის დანაწიბურებას განაპირობებს, და აღდგენის უშედეგო მცდელობები ციროზით სრულდება.
ღვიძლის დაზიანება შეიძლება გამოიწვიოს ქვემოთ ჩამოთვლილი ფაქტორებიდან ერთ-­ერ­თ­მა:
ალკოჰოლი (ხშირი მიზეზია);
ტოქსინები გარემოში და დაბინძურებულ საკ­ვებში;
ზოგიერთი წამალი, როგორიცაა ასპირი­ნი (რო­დესაც ჩვილ ბავშვს ეძლევა), კორ­ტი­კო­სტე­­რო­­იდები, ტამოქსიფენი და ტეტ­რა­ციკ­ლინი;
ზოგიერთი სამკურნალო მცენარე (მაგალი­თად, ჩაი, რომელიც შეიცავს პიროლიზიდინის ალკალოიდებს);
იმუნური სისტემის არასწორი ფუნქციონირე­ბით გამოწვეული ანთება, რის შედეგადაც ორ­განიზ­მი `თავს ესხმის~ და აზიანებს საკუთარ ქსოვი­ლებს (აუტოიმუნური რეაქცია).
ზოგჯერ ღვიძლის დაზიანების ზუსტი მიზეზი უც­ნობია.

ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია – სიმპტომების აღმოცენების მიზეზია თავის ტვი­ნის ფუნქციის გაუარესება

ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია

ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია (პორტულ-სისტემური ენცეფალოპათია, ღვიძლისმიერი ენ­ცე­ფა­ლოპათია, ღვიძლისმიერი კომა) არის ტვი­ნის ფუნქციების გაუარესება, გამოწვეული იმ ტოქ­სი­ნების სისხლში დაგროვებით და ტვინზე ზე­მოქ­მე­დებით, რო­მლებიც ნორმაში ღვიძლის გზით გა­მოიყოფა სხე­ულიდან.
ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიის მაპ­რო­ვო­ცი­­რე­ბე­ლი ფაქტორებია ღვიძლის ხანგრძლივი დრო­ის გან­მავლობაში მიმდინარე დაავადების ფონ­ზე ალკოჰო­ლის ჭარბი რადენობით მიღება, წამალი ან რაიმე სა­ხის სტრესი;
აღინიშნება ცნობიერების დაბინდვა, დეზორიენტაცია, ძილიანობა, პიროვნული, ქცევითი და განწყობის აშლილობები;
დიაგნოზი ეფუძნება ფიზიკური გამოკვლევის, ელექტროენცეფალოგრაფიისა და სისხლის ანალიზის შედეგებს;
მაპროვოცირებელი ფაქტორის თავიდან არიდება და საკვებში ცილის შეზღუდვა ხელს უწყობს სიმპტომების გაქრობას.
ნაწლავიდან სისხლის მიმოქცევაში შეწოვი­ლი ნივ­თი­ერებები გაივლის ღვიძლს, სადაც, ჩვე­ულებ­რივ, სისხლი იწმინდება ტოქსინებისგან. ამ უკანასკნელთა უმეტესობა პროტეინის მონელებისას წა­რმოქმნილი პროდუქტებია. ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიისას სისხლის ტოქსინებისგან გაწმენდა ვერ ხერხდება ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. გარდა ამისა, ზოგიერთი ტოქსინი Mსაერთოდ არ ხვდება ღვიძლში, ვინაიდან ნაწლავიდან შეწოვის შემდეგ პირდაპირ გადადის პორტული ვენისა (რომელიც სისხლს აწვდის ღვიძლს) და მთავარი (სისტემური, მთელი სხეულის) ვენური სისტემის დამაკავშირებელ ვენებში. ამის მიზეზი შეიძლება იყოს ღვიძლის დაავადება ან პორტული ჰიპერტენზია. ქირურგიულ შუნტს (პორტოსისტემური შუნტი), რომელსაც იყენებენ პორტული ჰიპერტენზიის კორექციისათვის შესაძლოა იგივე ეფექტი ჰქონდეს. მიზეზის მიუხედავად შედეგი ერთია: ტოქსინები აღწევენ ტვინს და უარყოფითად მოქმედებენ მის ფუნქციაზე. არ არის ცნობილი, კონკრეტულად რომელი ნივთიერებაა თავის ტვინისთვის მომწამლავი. საფიქრებელია, რომ ცილის დაშლის პროდუქტების, მაგალითად, ამიაკის, მაღალი დონე სისხლში გარკვეულ როლს თამაშობს ზემოთ მოხსენიებულში.
ღვიძლის ხანგრძლივად მიმდინარე (ქრონიკული) დაავადების მქონე პირებისთვის ენცეფალოპათიის მაპროვოცირებელი ფაქტორი, ჩვეულებრივ, ან მწვავე ინფექციაა, ან ერთჯერადად ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მიღება, რაც აღრმავებს ღვიძლის დაზიანებას. ენცეფალოპათიის მაპროვოცირებელი ფაქტორი შეიძლება იყოს ცილების დიდი რაოდენობით მიღებაც, რაც ზრდის ცილის დაშლის პროდუქტების დონეს სისხლში. სისხლდენა საჭმლის მომნელებელი ტრაქტიდან, სახელდობრ, სისხლდენა საყლაპავის გაფართოებული, დაკლაკნილი ვენებიდან (საყლაპავის ვარიკოზები) იწვევს ცილის დაშლის პროდუქტების დაგროვებას სისხლის მიმოქცევის სისტემაში, რამაც, შესაძლოა, პირდაპირი ზეგავლენა მოახდინოს ტვინზე. დეჰიდრატაცია, ელექტროლიტების დისბალანსი და ზოგიერთი წამალი, განსაკუთრებით სედაციური, ტკივილ­გამაყუჩებელი და შარდმდენი საშუალება, აგ­რე­თ­ვე შე­ი­ძ­ლება გახდეს ენცეფალოპათიის მაპ­რო­ვო­ცი­რებელი ფაქტორი. მოხსენიებული წამ­ლე­ბის მი­ღე­ბის შეწ­ყვე­ტის შემდეგ შესაძლებელია ენცეფალოპათიის უკუგანვითარება.
სიმპტომები და დიაგნოზი
სიმპტომების აღმოცენების მიზეზია თავის ტვი­ნის ფუნქციის გაუარესება. დამახასიათებე­ლია ცნო­­ბი­­ე­რე­ბის დაბინდვა, გარემოში ორი­ენ­­ტა­­ცი­ის უნარის დაქვეითება. ადრეულ სტა­დი­­ებ­ზე ვლინ­დე­ბა თი­თ­ქმის შე­უმ­ჩნე­ველი ცვლი­­ლე­­ბე­ბი ლო­გი­კურ აზ­როვ­ნებაში, პიროვ­ნულ თვი­სე­ბებსა და ქცევაში. ადამიანის ხასიათი იც­ვლებ­ა, ქვე­ითდება ობიექტური შეფასების უნარი, შესაძლებე­ლია ძილის პროცესის მიმ­დი­ნა­რე­ობის დარ­ღვე­ვაც. ენცეფალოპათიის ნე­ბის­მი­ერ ეტაპზე პაციენტის მიერ ამო­სუ­ნთქულ ჰაერს შეიძლება ჰქონდეს ობის მოტკბო სუ­ნი. და­ავადების პროგრესირებისას ხელების გაშ­ლი­სას აღი­ნიშნება ხელების კანკალი, მათი რხე­ვითი მო­ძ­რა­ობა (ასტერიქსისი), მეტყველება და მოძ­რა­ობა შენე­­ლე­ბუ­ლია. დეზორიენტაცია ჩვე­ულებ­რივი მოვლენაა. იშვიათად პაციენტი შეიძლება აგზნებული, აჟიტირებული იყოს. აგრეთვე უჩვეულოა კრუნჩხვების განვითარება. დრო­თა განმავლობაში პაციენტმა შეიძლება დაკარგოს გო­ნება, კომური მდგომარეობა განუვითარდეს.
ენცეფალოპათიის ადრეული სტადიის დიაგ­ნო­ს­­­ტი­კის­თვის ელექტროენცეფალოგრაფია (ეეგ) გა­მ­ო­­­იყე­ნება. ყველაზე მსუბუქ შემთხვე­ვებ­შიც კი ეეგ-ზე აღინიშნება თავის ტვინის ტალ­ღების პა­თო­­­­ლო­გიური შენელება. სისხლში ამი­აკის დონე მკვე­თ­რად არის მომატებული, მაგ­რამ მისი დონის გან­საზღვრა არ არის საკმარი­სი ენცეფალოპათიის დიაგნოზის დასადასტურებლად.
ასაკოვან პირებში ღვიძლისმიერი ენცეფა­ლო­პათიის ამოცნობა მის ადრეულ ეტაპზე შე­საძ­ლოა გარ­თულდეს, ვინაიდან ადრეული სიმ­პ­ტო­მები, როგორიცაა ძილის დარღვევა და ცნო­­ბიერების მსუბუქად დაბინდვა, შეცდომით შე­ი­ძ­­ლება დე­მენციის ან დელირიუმის გამოხატუ­ლე­ბად იქნეს მიიჩნეული.
მკურნალობა
ექიმი, უპირველეს ყოვლისა, ცდილობს ღვი­ძ­ლის­მი­ერი ენცეფალოპათიის მაპროვოცირე­ბე­ლი ფაქტორების – ინფექციის ან წამლის გამოყენების გამორიცხვას ან დადასტურებას. აუცი­ლებელია ნაწლავებიდან მომწამლავი ნივთიერებების ელიმი­ნაცია საკვების გარკვეული სახეების შეზღუდვის გზით. ცილის რაოდენობა მცირდება ან უცილო საკ­ვები ინიშნება, კალორიების მთავარ წყაროდ რჩება ბუნებრივი გზით მიღებული ან ინტრავენურად გადასხმული ნახშირწყლები. მოგვიანებით საკვებს შეიძლება და­ე­მატოს მხოლოდ მცენარეული (ბოსტნეული), მაგრამ არა ცხოველური ცილები. ცილის მი­წო­დება საჭიროა პროტეინების ადეკვატური რა­ოდენობით მიღების უზრუნველსაყოფად, მაგრამ ისეთი დოზით, რომელიც არ გაართულებს ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიის მიმდინარეობას. დიდი რაოდენობით უჯრედისის შემცველი ბოსტნეულით კვება აჩქარებს საკვების გადაადგილებას და ცვლის მჟავიანობას ნაწლავში, რის გამოც ამიაკის შეწოვა მცირდება. პერორალურად მიღებულ სინთეზურ შა­­ქარსაც (ლაქტულო­ზა) მსგავსი სასარგებლო ეფექ­­­ტე­ბი აქვს: ის ცვლის ნაწლავის მჟავიანობას, მოქ­მედებს როგორც საფაღარათო საშუალება და აჩ­ქა­რებს საკ­­­ვების გადაადგილებას. ზოგჯერ ინიშ­ნება გამ­­წმენდი ოყნები. იშვიათად, თუ პაციენტი ვერ იტანს ლაქტულოზას, გამოიყენება დასალევი ან­­­ტი­­­ბი­­ო­ტიკები.
მკურნალობის ფონზე ღვიძლისმიერი ენცე­ფა­­ლო­პა­თიის უკუგანვითარება ხშირია. ფაქ­ტო­ბ­რი­ვად, სრუ­ლი აღდგენაა შესაძლებელი, თუ ენ­ცე­ფა­ლოპათია პროვოცირებული იყო შექ­ცე­­ვადი მიზეზით. პაციენტებს ღვიძლის ქრო­ნი­­კუ­­ლი დაავადებებით ხშირად აღენიშნებათ ღვიძ­­ლის­მი­ერი ენ­ცე­ფალოპათიის განმეორები­თი ეპი­ზოდები. ღვიძლის მწვავე ანთებით გა­მო­წ­ვეული კომის პროგნოზი პაციენტების 80%-სთვის, ინტენსიური მკურნალობის მიუ­ხე­და­ვად, ფატალურია.
წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

საგრანტო კონკურსი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისთვის, ახალგაზრდებისა და სოფლად მცხოვრები ქალების მხარდასაჭერად

საგრანტო კონკურსი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისთვის, ახალგაზრდებისა და სოფლად მცხოვრები ქალების მხარდასაჭერად.
GIZ-ი საქართველო, ევროკავშირისა და გერმანიის მთავრობის მიერ დაფინანსებული ინიციატივის ფარგლებში, აცხადებს კონკურსს სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისთვის. კონკურსის მიზნად ისახავ ახალგაზრდებისა და სოფლად მცხოვრები ადგილობრივი ქალების ეკონომიკური გააქტიურების სტიმულირება. შერჩეული სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები ბენეფიციარის მიზნობრივ დაფინანსებაზე იქნებიან პასუხისმგებელნი.
განაცხადის მიღების ბოლო ვადა: 22.12.2023
დამატებითი ინფორმაცია:
***
Grant competition for civil society organizations to support youth and women living in rural areas!
The initiative funded by the EU and the German government via GIZ Georgia launches a call for proposals from civil society organizations (CSOs) for the economic activation of young people and women living in rural areas. The CSOs selected will, inter alia, be responsible for channelling funds to these target groups.
Application deadline: December 22, 2023
Detailed information can be found here: (available only in Georgian)

ასციტი მრავალმა პათოლოგიამ შეიძლება გა­მო­­იწ­ვიოს; ციროზი ყველაზე ხშირი მიზეზია

ასციტი

ასციტი არის ცილის შემცველი (ასციტური) სით­ხის დაგროვება მუცლის ღრუში.
ასციტი მრავალმა პათოლოგიამ შეიძლება გა­მო­­იწ­ვიოს; ციროზი ყველაზე ხშირი მიზეზია;
თუ სითხის დიდი რაოდენობა დაგროვდა, მუცელი დიდდება – იზრდება მისი გარშემოწერილობა, აღი­ნი­შ­ნება უმადობა და ჰაერის უკმარისობის შეგრძნება;
ასციტური სითხის ანალიზი გვეხმარება ასციტის მიზეზის დადგენაში;
ჩვეულებრივ, წოლითი რეჟიმი, სუფრის მარილის რაოდენობის შეზღუდვა საკვებში და შარდმდე­ნების გამოყენება ეფექტური საშუალებებია ჭა­რბი სითხის გამოსადევნად.
მუცლის ღრუში სითხე გროვდება ღვიძლის ხანგრძლივად მიმდინარე ქრონიკული დაავადებების დროს, იშვიათია ხანმოკლე (მწვავე) დაავადებებისას. ყველაზე ხშირია ციროზის (ღვიძლის მძიმე დანაწიბურება) დროს, განსაკუთრებით, თუ ციროზი ალკოჰოლიზმით ან ვირუსული ჰეპატიტით არის გამოწვეული. ასციტი შეიძლება განვითარდეს ღვიძლის სხვა დაავადებების დროსაც, როგორიცაა მწვავე ალკოჰოლური ჰეპატიტი ციროზის გარეშე, ქრონიკული ჰეპატიტი და ღვიძლის ვენის ობსტრუქცია (ბად-ქიარის სინდრომი), აგრეთვე, იმ დაავადებების დროს, რომლებიც არაა კავშირში ღვიძლთან, მაგალითად, სიმსივნე, გულის უკმარისობა, თირკმლების უკმარისობა, პანკრეასის ანთება (პანკრეატიტი) და ტუბერკულოზი, რომელიც აზიანებს მუცლის ღრუს ამომფენ შრეს.
ღვიძლის დაავადების დროს ასციტური სი­თხე ჟონავს ღვიძლის ზედაპირიდან და ნაწლავებიდან. ამისი მიზეზია რამდენიმე ფაქტორის ერთობლიობა, როგორიცაა პორტული ჰიპერტენზია, სისხლძარღვების მიერ სითხის შეკავების უნარის დაქვეითება, სითხის შეკავება თი­რკმლების მიერ, სხეულში სითხის ბალანსის მარეგულირებელი ჰორმონები და ქიმიური ნივთიერებების არაადეკვატური ზემოქმედება.
სიმპტომები და დიაგნოზი
მუცლის ღრუში სითხის მცირე რაოდენობის არსებობისას, ჩვეულებრივ, სიმპტომები არ აღინიშნება. სითხის დიდი რაოდენობით დაგროვებისას გამოხატულია მუცლის გარშემოწერილობის მკვეთრი მატება, შეშუპება, დისკომფორტი. შეშუპებული მუ­­ც­­ლის ზეწოლამ კუჭზე შეიძლება გამოიწვიოს მადის დაკარგვა, ზეწოლამ ფილტვებზე – სუნთქვის უკმარისობა. როდესაც ექიმი აკაკუნებს მუცელზე (პერკუსია), სითხის არსებობისას ისმის ყრუ ხმიანობა. სითხის დიდი რაოდენობით დაგროვებისას მუცლის კედლები დაჭიმულია, ჭიპი ბრტყელდება, ზოგჯერ გამო­იზნიქება კიდევაც. ასციტის მქონე ზოგ პაციენტს კოჭები უსივდება (შეშუპება). მიუხედავად ამისა, ექიმმა შეიძლება ვერ მოახერხოს ასციტური სითხის გამოვლენა, თუ სითხის რაოდენობა არ არის 1 ლიტრი ან მეტი.
თუ ასციტის არსებობა არ არის დადასტურებული ან მისი გამომწვევი მიზეზი უცნობია, შეიძლება ჩატარდეს ულტრასონოგრაფიული გამოკვლევა. გა­რდა ამისა, იღებენ ასციტურ სითხეს მუცლის წინა კედლის გავლით ნემსის შეყვანით მუცლის ღრუში – ამ პროცედურას სადიაგნოზო პარაცენტეზი ეწოდება. სითხის ლაბორატორიულმა ანალიზმა შეიძლება გამოავლინოს ასციტის მიზეზი.
მკურნალობა
ასციტის მკურნალობის უპირველესი მეთოდია წოლითი რეჟიმი, სუფრის მარილის რაოდენობის შეზღუდვა საკვებში და შარდმდენი საშუალებების გამოყენება (შარდმდენი წამლები უზრუნველყოფენ თირკმლების მიერ შარდთან ერთად მეტი წყლის გამოყოფას). თუ ასციტი აძნელებს სუნთქვას ან საკვების მიღებას, შესაძლებელია სითხის ამოღება მუცლის ღრუში შეყვანილი ნემსის საშუალებით – ამ პროცედურას თერაპიული პარაცენტეზი ეწოდება. იმისათვის, რომ სითხე ხელახლა არ დაგროვდეს, პაციენტმა უნდა მიიღოს შარდმდენები და შეზღუდოს სუფრის მარილის მიღება. ასციტის დროს სისხლიდან მუცლის ღრუში დაგროვებულ ასციტურ სითხეში ალბუმინის (პლაზმის მთავარი პროტეინი) დიდი რაოდენობა გადადის, რის გამოც შესაძლოა საჭირო გახდეს ალბუმინის ინტრავენური გადასხმა.
ზოგჯერ გაურკვეველი მიზეზით ე.წ. სპონ­ტა­ნუ­რი ბაქტერიული პერიტონიტი ვითარდება, რაც სი­­თხის და­ინ­ფი­ცირების შედეგი უნდა იყოს. ეს გან­სა­კუთრებით და­მახასიათებელია პა­ცი­ენ­ტე­ბის­თვის, რომელთაც ალკოჰოლური ციროზი აქვთ. მკუ­­რნალობის გარეშე ეს გართულება შეიძლება სა­სიკვდილო აღმოჩნდეს. ფატალური გამოსავლის თავიდან ასაცილებლად დროული და ინტენსიური ანტიბიოტიკოთერაპიაა საჭირო.
წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

აივ-ინფექცია/შიდსის პროგრამის 2023 წლის ბიუჯეტი 16 მლნ ლარია

1 დეკემბერი შიდსის მსოფლიო დღე
შიდსი ნელა პროგრესირებადი ინფექციური დაავადებაა. მას იწვევს ადამიანის
იმუნოდეფიციტის ვირუსი (აივ), რომელიც ორგანიზმში შეჭრის შემდეგ იმუნურ (დამცველ) სისტემას აზიანებს.
საქართელოში მოქმედებს აივ ინფექციის/შიდსის მართვის სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც მოიცავს, როგორც ამბულატორიულ, ისე ჰოსპიტალურ სამედიცინო მომსახურებისა და შიდსის სამკურნალო მედიკამენტების სრულ დაფინანსებას.
პროგრამით სარგებლობა შესაძლებელია უფასოდ და არ ითვალისწინებს თანაგადახდას პაციენტის მხრიდან.
აივ-ინფექცია/შიდსის პროგრამის 2023 წლის ბიუჯეტი 16 მლნ ლარია.
ვრცლად პროგრამის შესახებ: https://moh.gov.ge/…/files/2023/jandacva_gzamkvlevi/_N4.pdf
ინფორმაციას დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

#datashvil   #drpkhakadze   #sheniekimi

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights