შაბათი, მაისი 9, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 726

შესაძლოა, თაღლითობა დაასრულოს – ხელოვნური ინტელექტი ღვინის ნიმუშების წარმომავლობასა და ავთენტურობას დაადგენს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ქიმიური აღჭურვილობის სტანდარტული ნაწილი და მანქანათმცოდნეობის ალგორითმი, რომელსაც შეუძლია ნებისმიერი ღვინის აღება და სრული სიზუსტით აჩვენოს, თუ რა ხარისხით შექმნა იგი, რომელი მეღვინეობის ღვინო ასხია ჭიქაში.

გამოსაცდელად ხელოვნურმა ინტელექტმა დატესტა 12 სხვადასხვა ტიპის ღვინო ბორდოს რეგიონის 7 მეღვინეობიდან. დადგინდა, რომ აირის ქრომატოგრაფიით შესაძლებელია ღვინის გეოგრაფიული წარმომავლობის მაღალი სიზუსტით დადგენა.

ახალი კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა Communications Chemistry-ში, განსხვავებული მიდგომა იყო და გამოიყენა გაუფილტრავი ქრომატოგრაფი.

მონაწილეობა მიიღეს ელიტარულმა მეღვინეებმა.

იმედოვნებენ, რომ ტექნოლოგია შეიძლება გამოყენებულ იქნას ღვინოების თაღლითური გზის გამოსავლენად და ღვინის დაყენების საერთო სტანდარტის გასაუმჯობესებლად.

წყარო: 

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

ვაქ­ცი­ნა ბევრ ადა­მი­ანს იცავს – ვის შეიძლება დაჭირდეს ვაქ­ცი­ნის დამატებითი დო­ზე­ბი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
B ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამა

B-ჰე­პა­ტი­ტი

B-ჰე­პა­ტი­ტის გა­და­ცე­მა A-ჰე­პა­ტიტ­თან შე­და­რე­ბით უფ­რო ნაკ­ლე­ბად ხდე­ბა. გა­და­ცე­მის მი­ზე­ზი, ჩვე­უ­ლებ­რივ, ნახ­მა­რი ნემ­სის სტე­რი­ლი­ზა­ცი­ის გა­რე­შე ხე­ლახ­ლა გა­მო­ყე­ნე­ბა­ა. მა­გა­ლი­თად, რო­დე­საც ადა­მი­ა­ნე­ბი ასეთ ნემ­სებს გა­მო­ი­ყე­ნე­ბენ ნარ­კო­ტი­კე­ბის ინ­ტრა­ვე­ნუ­რი შეყ­ვა­ნის მიზ­ნით, ან რო­დე­საც მათ გან­მე­ო­რე­ბით იყე­ნე­ბენ ტა­ტუ­ი­რე­ბის ან ვაქ­ცი­ნა­ცი­ის დროს.
ინ­ფექ­ცი­ის გა­და­ცე­მა შე­საძ­ლე­ბე­ლია სის­ხლის გა­დას­ხმი­სას; თუმ­ცა, ასე­თი შემ­თხვე­ვე­ბი აშ­შ-ში იშ­ვი­ა­თი­ა, რად­გან სის­ხლი წი­ნას­წარ მოწ­მდე­ბა. ზო­გა­დად, B-ჰე­პა­ტი­ტი A-ჰე­პა­ტიტ­ზე უფ­რო სე­რი­ო­ზუ­ლია და ზოგ­ჯერ სიკ­ვდი­ლი­თაც კი შე­იძ­ლე­ბა დას­რულ­დეს, გან­სა­კუთ­რე­ბით ხან­დაზ­მუ­­ლებ­ში. თუ B-ჰე­პა­ტი­ტით და­­ა­ვა­­დე­ბულს D-ჰეპ­ა­ტი­ტიც აქვს, სიმ­­პტო­მე­ბი უფ­რო მძი­მე­ა. სახ­­სრე­ბის ტკი­ვი­ლი და ჭინ­ჭრის ცი­ე­ბის­მაგ­ვა­რი გა­მო­ნა­­ყა­რი უფ­რო B-ჰე­პა­ტი­ტის დროს არის მო­სა­ლოდ­ნე­ლი, ვიდ­რე სხვა ჰე­პა­ტი­ტე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში.
და­ინ­ფი­ცი­რე­ბუ­ლი მოზ­რდი­ლე­ბის 5-7%-ს ქრო­ნი­კუ­ლი B-ჰე­პა­ტი­ტი უვი­თარ­დე­ბა.

სა­ჭი­რო­ა, მა­ღა­ლი რის­კის შემ­ცვე­ლი საქ­ცი­ე­ლის, რო­გო­რი­ცაა წამ­ლის ინექ­ცი­ის­თვის სა­ერ­თო ნემ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბა და ბევ­რი სქე­სობ­რი­ვი პარ­ტნი­ო­რის ყო­ლა, თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა. ასე­ვე აუ­ცი­ლე­ბე­ლია არა­სა­ჭი­რო სის­ხლის ტრან­სფუ­ზი­ა­ზე უა­რის თქმა.
B-ჰე­პა­ტი­ტის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ვაქ­ცი­ნა ბევრ ადა­მი­ანს იცავს. ამას­თან, ვაქ­ცი­ნა­ცი­ამ შე­იძ­ლე­ბა ნაკ­ლე­ბად და­იც­ვას ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლებ­საც დი­ა­ლი­ზი უტარ­დე­ბათ, აქვთ ცი­რო­ზი, ან დაქ­ვე­ი­თე­ბუ­ლი აქვთ იმუ­ნი­ტე­ტი. მათ შე­იძ­ლე­ბა დას­ჭირ­დეთ ვაქ­ცი­ნის და­მა­ტე­ბი­თი დო­ზე­ბი.
აშ­შ-ში აც­რა რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლია 18 წლამ­დე ასა­კის ყვე­ლა ადა­მი­ა­ნის­თვის (ვაქ­ცი­ნა­ცია იწყ­ე­ბა და­ბა­დე­ბი­დან), მაგ­რამ ის გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია იმ ადა­მი­ა­ნე­ბის­თვის, რო­მელ­თაც B-ჰე­პა­ტი­ტით ინ­ფი­ცი­რე­ბის მო­მა­ტე­ბუ­ლი B-ჰე­პა­ტი­ტი ასე­ვე გა­და­ე­ცე­მა ნერ­წყვთან, ცრემ­ლთან, დე­დის რძეს­თან, შარ­დთან, ვა­გი­ნა­ლურ სითხ­ეს­თან და სპერ­მას­თან შე­ხე­ბის დროს. გა­და­ცე­მა ხში­რია სექ­სუ­ა­ლურ პარ­ტნი­ო­რებს შო­რის, რო­გორც ჰე­ტე­რო-, ასე­ვე ჰო­მო­სექ­სუ­ა­ლუ­რი კავ­ში­რე­ბის დროს. ინ­ფი­ცი­რე­ბის მო­მა­ტე­ბუ­ლი რის­კი აქვთ იზო­ლი­რე­ბულ გა­რე­მო­ში მყოფ პი­რებ­საც (მაგ.: ცი­ხე­ში ან ფსი­ქი­ატ­რი­ულ სა­ა­ვად­მყო­ფო­ში), რად­გან სხვა ადა­მი­ა­ნის ბი­ო­ლო­გი­ურ სითხ­ეს­თან შე­ხე­ბის ალ­ბა­თო­ბა უფ­რო მა­ღა­ლი­ა. B-ჰე­პა­ტი­ტით და­ა­ვა­დე­ბულ­მა ქალ­მა შე­იძ­ლე­ბა შვი­ლი და­ა­ინ­ფი­ცი­როს მშო­ბი­ა­რო­ბის დროს.
B-ჰე­პა­ტი­ტის გა­და­დე­ბა შე­იძ­ლე­ბა ჯან­მრთე­ლი ადა­მი­ა­ნის­გა­ნაც, რო­მე­ლიც ვი­რუ­სის მა­ტა­რე­ბე­ლი­ა. და­უდ­გე­ნე­ლი­ა, შე­საძ­ლე­ბე­ლია თუ არა და­ა­ვა­დე­ბის გა­და­ცე­მა მწე­რის ნაკ­ბე­ნის გზით.
B-ჰე­პა­ტი­ტის ბევ­რი შემ­თხვე­ვის მი­ზე­ზი უც­ნო­ბი­ა. სიხ­ში­რე უფ­რო მა­ღა­ლია ბავ­შვებ­ში და ქრო­ნი­კუ­ლი B-ჰე­პა­ტი­ტის გან­ვი­თა­რე­ბის ალ­ბა­თო­ბა მით უფ­რო დი­დი­ა, რაც უფ­რო მცი­რე ასა­კი­საა ბავ­შვი.
შო­რე­ულ აღ­მო­სავ­ლეთ­სა და აფ­რი­კის ზო­გი­ერთ ნა­წილ­ში B-ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სი არის ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტის, ცი­რო­ზი­სა და ღვიძ­ლის კი­ბოს გა­მომ­წვე­ვი ხში­რი მი­ზე­ზი.

რის­კი აქვთ. სა­სურ­ვე­ლი­ა, მაგ­რამ ძვი­რი იქ­ნე­ბა B-ჰე­პა­ტი­ტის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გოდ მსოფ­ლი­ო­ში ყვე­ლა ადა­მი­ა­ნის აც­რა.
ადა­მი­ა­ნებს, რო­მელ­თაც შე­ხე­ბა ჰქონ­დათ B-ჰე­პა­ტიტ­თან, მათ შო­რის ჩვი­ლებს, რო­მელ­თა დე­დებ­საც B-ჰე­პა­ტი­ტი აქვთ, ეძ­ლე­ვათ B-ჰე­პა­ტი­ტის იმუ­ნოგ­ლო­ბუ­ლი­ნი და უკეთ­დე­ბათ ვაქ­ცი­ნა. ეს კომ­ბი­ნა­ცია 80%-ზე მე­ტად ამ­ცი­რებს B-ჰე­პა­ტი­ტის გან­ვი­თა­რე­ბის რისკს.

A-ჰე­პა­ტი­ტი

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

უმე­ტე­სი შემ­თხვე­ვე­ბი უსიმ­პტო­მოა და ხში­რად ვერ ხერ­ხდე­ბა მა­თი ამოც­ნო­ბა; თუმ­ცა, შე­იძ­ლე­ბა გან­ვი­თარ­დეს მწვა­ვე ჰე­პა­ტი­ტის ტი­პუ­რი სიმ­პტო­მე­ბი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

A-ჰე­პა­ტი­ტი

A-ჰე­პა­ტი­ტი თავ­და­პირ­ვე­ლად ვრცელ­დე­ბა ფე­კა­ლურ­- ო­რა­ლუ­რი გზით (ერ­თი ადა­მი­ა­ნის გა­ნავ­ლის ნა­წი­ლა­კე­ბის მე­ო­რე ადა­მი­ა­ნის პი­რის ღრუ­ში მოხ­ვედ­რით), ჩვე­უ­ლებ­რივ, ჰი­გი­ე­ნის წე­სე­ბის და­უც­ვე­ლო­ბის გა­მო. მა­გა­ლი­თად, რო­დე­საც და­ინ­ფი­ცი­რე­ბუ­ლი ადა­მი­ა­ნი ამ­ზა­დებს საკ­ვებს და­უ­ბა­ნე­ლი ხე­ლე­ბით. A-ჰე­პა­ტი­ტი ზოგ­ჯერ ვრცელ­დე­ბა სა­ბავ­შვო ბა­ღებ­ში, სა­დაც აღ­მზრდე­ლებ­სა და ბავ­შვებს შე­იძ­ლე­ბა კონ­ტაქ­ტი ჰქონ­დეთ სა­ფე­ნებ­ში არ­სე­ბულ და­ინ­ფი­ცი­რე­ბულ გა­ნა­ვალ­თან. იმ წყლებ­ში და­ჭე­რი­ლი მო­ლუს­კე­ბი, სა­დაც გა­და­უ­მუ­შა­ვე­ბე­ლი სა­კა­ნა­ლი­ზა­ციო წყა­ლი ჩა­ე­დი­ნე­ბა, ზოგ­ჯერ და­ინ­ფი­ცი­რე­ბულ­ნი არი­ან და მა­თი უმად ჭა­მა შე­იძ­ლე­ბა ინ­ფექ­ცი­ის მი­ზე­ზი გახ­დეს.
ხში­რია სას­მე­ლი წყლის გა­ნავ­ლით და­ბინ­ძუ­რე­ბის გა­მო გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი ეპი­დე­მი­ე­ბი, გან­სა­კუთ­რე­ბით, გან­ვი­თა­რე­ბად ქვეყ­ნებ­ში.

A-ჰე­პა­ტი­ტის უმე­ტე­სი შემ­თხვე­ვე­ბი უსიმ­პტო­მოა და ხში­რად ვერ ხერ­ხდე­ბა მა­თი ამოც­ნო­ბა; თუმ­ცა, შე­იძ­ლე­ბა გან­ვი­თარ­დეს მწვა­ვე ჰე­პა­ტი­ტის ტი­პუ­რი სიმ­პტო­მე­ბი. მწვა­ვე ინ­ფექ­ცი­ის შემ­დეგ, ჩვე­უ­ლებ­რივ, სრუ­ლი გა­ჯან­სა­ღე­ბა ხდე­ბა, ელ­ვი­სე­ბუ­რი ფორ­მე­ბის გა­მოკ­ლე­ბით. ასე­თი შემ­თხვე­ვე­ბი იშ­ვი­ა­თია (B-ჰე­პა­ტიტ­თან შე­და­რე­ბით). ადა­მი­ა­ნე­ბი A-ჰე­პა­ტი­ტით ინ­ფექ­ცი­ის შემ­დეგ არ ხდე­ბი­ან მა­ტა­რებ­ლე­ბი და ვი­რუ­სი არ იწ­ვევს ქრო­ნი­კულ ჰე­პა­ტიტს.

მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ჰი­გი­ე­ნის დაც­ვა საკ­ვე­ბის მომ­ზა­დე­ბი­სა და მოხ­მა­რე­ბი­სას და წყლის და­ბინ­ძუ­რე­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა.
ვაქ­ცი­ნა A-ჰე­პა­ტი­ტის წი­ნა­აღ­მდეგ რე­კო­მენ­­დე­ბუ­ლია ყვე­ლა ბავ­შვის­თვის. აგ­რეთ­ვე, რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლია მო­ზარ­დე­ბის­თვის, რო­მელ­თაც ინ­ფექ­ცი­ას­თან შე­ხე­ბის მა­ღა­ლი რის­კი აქვთ:
მოგ­ზა­უ­რე­ბი, რომ­ლე­ბიც დე­და­მი­წის იმ ად­გი­ლებს სტუმ­რო­ბენ, სა­დაც A-ჰე­პა­ტი­ტი ფარ­თოდ არის გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი;
სამ­ხედ­რო­ე­ბი;
სა­ბავ­შვო ბა­ღის თა­ნამ­შრომ­ლე­ბი;
და­სუფ­თა­ვე­ბის სამ­სა­ხუ­რის მუ­შა­კე­ბი;
ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც მუ­შა­ო­ბენ დი­აგ­ნოს­ტი­კურ ან კვლე­ვით ლა­ბო­რა­ტო­რი­ებ­ში, სა­დაც შე­ხე­ბა აქვთ A-ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუს­თან;
ადა­მი­ა­ნებს, რო­მელ­თაც აქვთ ღვიძ­ლის ქრო­ნი­კუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბე­ბი ან სის­ხლის შე­დე­დე­ბის პრობ­ლე­მე­ბი;
კა­ცე­ბი, რომ­ლებ­საც სექ­სი აქვთ კა­ცებ­თან;
წა­მალ­და­მო­კი­დე­ბუ­ლი პი­რე­ბი (რომ­ლე­ბიც, ხში­რად ინ­ფი­ცირ­დე­ბი­ან ნარ­კო­ტი­კე­ბის მოხ­მა­რე­ბის გარ­და სხვა მი­ზე­ზე­ბი­თაც).
ადა­მი­ა­ნებს, რო­მელ­თაც შე­ხე­ბა ჰქონ­დათ A-ჰე­პა­ტიტ­თან, აძ­ლე­ვენ სტან­დარ­ტულ იმუ­ნოგ­ლო­ბუ­ლინს*. ასე­თი მკურ­ნა­ლო­ბა ადა­მი­ანს აცი­ლებს ინ­ფექ­ცი­ის გან­ვი­თა­რე­ბას ან ამ­ცი­რებს მის სიმ­წვა­ვეს. იმუ­ნოგ­ლო­ბუ­ლი­ნის მი­ცე­მა შე­იძ­ლე­ბა ვაქ­ცი­ნას­თან ერ­თად.

ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი

ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი არის ღვიძ­ლის ან­თე­ბა, რო­მე­ლიც, სულ მცი­რე, 6 თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში გრძელ­დე­ბა.
ხში­რი მი­ზე­ზე­ბია B- და ჩ-ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სე­ბი და მე­დი­კა­მენ­ტე­ბი;
ბევრ ადა­მი­ანს სიმ­პტო­მე­ბი სა­ერ­თოდ არ აქვს გა­მო­ხა­ტუ­ლი, სა­ნამ ღვიძ­ლის მძი­მე და­ნა­წი­ბუ­რე­ბა არ ჩა­მო­ყა­ლიბ­დე­ბა;
ქრო­ნი­კულ­მა ჰე­პა­ტიტ­მა შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს ცი­რო­ზი ელენ­თის გა­დი­დე­ბით, სითხ­ის მუც­ლის ღრუ­ში დაგ­რო­ვე­ბით და თა­ვის ტვი­ნის ფუნ­ქცი­ის დარ­ღვე­ვით;
დი­აგ­ნო­ზის და­სა­ზუს­ტებ­ლად ტარ­დე­ბა ბი­ოფ­სი­ა;
გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა ან­ტი­ვი­რუ­სუ­ლი წამ­ლე­ბი და კორ­­ტიკო­ს­­ტე­რო­ი­დე­ბი; და­ა­ვა­დე­ბის შორს წა­სუ­­ლი ფორ­მის დროს შე­საძ­ლოა ღვიძ­ლის გა­და­­ნერ­გვა გახ­დეს სა­ჭი­რო.
ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი, რო­მე­ლიც მწვა­ვეს­თან შე­და­რე­ბით ნაკ­ლე­ბად გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი­ა, შე­იძ­ლე­ბა გრძელ­დე­ბო­დეს წლე­ბის, ზოგ­ჯერ ათ­წლე­უ­ლე­ბის, გან­მავ­ლო­ბა­ში. ზო­გი­ერთ ადა­მი­ან­ში ის ძალ­ზე მსუ­ბუ­ქად მიმ­დი­ნა­რე­ობს და არ იწ­ვევს ღვიძ­ლის მნიშ­ვნე­ლო­ვან და­ზი­ა­ნე­ბას. თუმ­ცა, სხვა ადა­მი­ა­ნებ­ში, გა­ხან­გრძლი­ვე­ბუ­ლი ან­თე­ბა ნელ-ნე­ლა აზი­ა­ნებს ღვიძლს და სა­ბო­ლო­ოდ ცი­როზს (ღვიძ­ლის მძი­მე და­ნა­წი­ბუ­რე­ბას), ღვიძ­ლის უკ­მა­რი­სო­ბა­სა და ზოგ­ჯერ ღვიძ­ლის კი­ბოს იწ­ვევს.
მი­ზე­ზე­ბი
ქრო­ნი­კულ ჰე­პა­ტიტს, ჩვე­უ­ლებ­რივ, ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სე­ბი­დან ერ­თ-ერ­თი იწ­ვევს (იხ. ცხრი­ლი „ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სე­ბი“). ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტის შემ­თხვე­ვა­თა 60-70% ჩ-ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სით არის გა­მოწ­ვე­უ­ლი და მწვა­ვე ჩ ჰე­პა­ტი­ტის შემ­თხვე­ვე­ბის 75% ქრო­ნი­კულ ფორ­მა­ში გა­და­დის. B-ჰე­პა­ტი­ტის შემ­თხვე­ვე­ბის და­ახ­ლო­ე­ბით 5-7%, ზოგ­ჯერ D-ჰე­პა­ტი­ტის თან­დარ­თვით, ქრო­ნი­კუ­ლი ხდე­ბა. A და E-ჰე­პა­ტი­ტის ვი­რუ­სე­ბი არ იწ­ვე­ვენ ქრო­ნი­კულ ჰე­პა­ტიტს.
ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი შე­იძ­ლე­ბა გარ­კვე­ულ­მა წამ­ლებ­მა გა­მო­იწ­ვი­ოს, გან­სა­კუთ­რე­ბით მა­შინ, რო­დე­საც მათ ხან­გრძლი­ვად იყე­ნე­ბენ. ასეთ წამ­ლებს მი­ე­კუთ­ვნე­ბა იზო­ნი­ა­ზი­დი, მე­თილ­დო­ფა, ნიტ­რო­ფუ­რან­ტი­ო­ნი და, იშ­ვი­ა­თად, აცე­ტა­მი­ნო­ფე­ნი. ვილ­სო­ნის და­ა­ვა­დე­ბამ (იშ­ვი­ა­თი მემ­კვიდ­რუ­­ლი და­ა­ვა­დე­ბა, რომ­ლის დრო­საც ღვიძ­ლში სპი­­ლენ­ძი გროვ­დე­ბა), შე­საძ­ლოა აგ­რეთ­ვე გა­მო­იწ­­ვი­ოს ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი ბავ­შვებ­სა და მოზ­რდი­ლებ­ში. სხვა მი­ზე­ზებს მი­ე­კუთ­ვნე­ბა ალ­კო­ჰო­ლუ­რი ჰე­პა­ტი­ტი, ღვიძ­ლის გაცხ­ი­მოვ­ნე­ბა, რო­მე­ლიც არ არის გა­მოწ­ვე­უ­ლი ალ­კო­ჰო­ლის მი­ღე­ბით (ა­რა­ალ­კო­ჰო­ლუ­რი სტე­ა­ტო­ჰე­პა­ტი­ტი – ღვიძ­ლის არა­ალ­კო­ჰო­ლუ­რი ცხი­მო­ვა­ნი და­ა­ვა­დე­ბა) და ალ­ფა-­1-ან­ტიტ­რიფ­სი­ნის დე­ფი­ცი­ტი (მემ­კვიდ­რუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბა).
უც­ნო­ბი­ა, თუ რა­ტომ იწ­ვევს გარ­კვე­უ­ლი ვი­რუ­სი ან წა­მა­ლი ზო­გი­ერთ ადა­მი­ან­ში ქრო­ნი­კულ ჰე­პა­ტიტს, ხო­ლო სხვებ­ში – არა და რა­ტომ არის და­ა­ვა­დე­ბის სიმ­ძი­მე ასე­თი ვა­რი­ა­ბე­ლუ­რი. ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტის მქო­ნე ბევრ ადა­მი­ანს ვერ უდ­გე­ნენ ჰე­პა­ტი­ტის გა­მომ­წვევ აშ­კა­რა მი­ზეზს. ამ ადა­მი­ა­ნე­ბი­დან ზო­გი­ერ­თში ქრო­ნი­კუ­ლი ან­თე­ბა ემ­სგავ­სე­ბა ორ­გა­ნიზ­მის მი­ერ სა­კუ­თა­რი ქსო­ვი­ლე­ბის და­ზი­ა­ნე­ბით გა­მოწ­ვე­ულ ან­თე­ბას (ა­უ­ტო­ი­მუ­ნუ­რი რე­აქ­ცი­ა), მაგ­რამ ეს კავ­ში­რი დამ­ტკი­ცე­ბუ­ლი არა­ა. ამ ტი­პის ან­თე­ბას ეწო­დე­ბა აუ­ტო­ი­მუ­ნუ­რი ჰე­პა­ტი­ტი და ის უფ­რო ხში­რია ქა­ლებ­ში, ვიდ­რე მა­მა­კა­ცებ­ში.
სიმ­პტო­მე­ბი
და­ა­ვა­დე­ბულ­თა და­ახ­ლო­ე­ბით 2/3-ს ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი თან­და­თა­ნო­ბით და უსიმ­პტო­მოდ უვი­თარ­დე­ბა, სა­ნამ არ გა­მოვ­ლინ­დე­ბა ცი­რო­ზი. და­ნარ­ჩენ 1/3-ს ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი უყა­ლიბ­დე­ბა მწვა­ვე ვი­რუ­სუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტის შე­ტე­ვის შემ­დეგ, რო­მე­ლიც გა­ხან­გრძლი­ვე­ბუ­ლია ან მე­ორ­დე­ბა (ხში­რად რამ­დე­ნი­მე კვი­რის შემ­დეგ).
სიმ­პტო­მე­ბი ხში­რად მო­ი­ცავს ავად­მყო­ფო­ბის გა­ურ­­კვე­ველ შეგ­რძნე­ბას (დის­კომ­ფორ­ტი), უმა­დო­ბას და და­ღ­­ლი­ლო­ბას. და­ა­ვა­დე­ბუ­ლებს ზოგ­ჯერ აქვთ სუბ­ფებ­რი­­ლუ­რი ტემ­პე­რა­ტუ­რა და ერ­თგვა­რი დის­კომ­ფორ­ტი მუც­ლის ზე­და ნა­წილ­ში. სიყ­ვით­ლე იშ­ვი­ა­თი­ა. ღვიძ­ლის ქრო­ნი­კუ­ლი და­ა­ვა­­დე­ბი­სა და ცი­რო­ზის გარ­თუ­ლე­ბე­ბი შე­იძ­ლე­ბა თან­და­თა­ნო­ბით გან­ვი­თარ­დეს. ამ დროს შე­იძ­ლე­ბა გა­დიდ­დეს ელენ­თა, კან­ზე გაჩ­ნდეს ობო­ბას­მაგ­ვა­რი სის­ხლძარ­ღვე­ბი, გა­წით­ლდეს ხე­ლის­გუ­ლე­ბი და დაგ­როვ­დეს სითხე მუც­ლის ღრუ­ში (ას­ცი­ტი). ღვიძ­ლის დის­ფუნ­ქცი­ამ შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს ტვი­ნის ფუნ­ქცი­ის დარ­ღვე­ვა (ღვიძ­ლის­მი­ე­რი ენ­ცე­ფა­ლო­პა­თი­ა), კერ­ძოდ, პა­ცი­ენ­ტებ­ში, რო­მელ­თაც აქვთ ჩ-ჰე­პა­ტი­ტით გა­მოწ­ვე­უ­ლი ცი­რო­ზი.
აუ­ტო­ი­მუ­ნურ­მა ჰე­პა­ტიტ­მა შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს სხვა სიმ­პტო­მე­ბი, რომ­ლე­ბიც შე­იძ­ლე­ბა, ფაქ­ტობ­რი­ვად, ნე­ბის­მი­ერ ორ­გა­ნო­თა სის­ტე­მას­თან იყოს და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი, გან­სა­კუთ­რე­ბით ახალ­გაზრ­და ქა­ლებ­ში. ამ სიმ­პტო­მებს მი­ე­კუთ­ვნე­ბა აკ­ნე, მენ­სტრუ­ა­ლუ­რი ციკ­ლის შეწყ­ვე­ტა, სახ­სრე­ბის ტკი­ვი­ლი, ფილ­ტვე­ბის და­ნა­წი­ბუ­რე­ბა, ფა­რი­სებ­რი ჯირ­კვლი­სა და თირ­კმლის ან­თე­ბა და ანე­მი­ა.
ბევრ ადა­მი­ან­ში ქრო­ნი­კუ­ლი ჰე­პა­ტი­ტი წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში არ პროგ­რე­სი­რებს. სხვებ­ში მი­სი მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბა თან­და­თა­ნო­ბით უა­რეს­დე­ბა. გა­მო­სა­ვა­ლი ნა­წი­ლობ­რივ გა­მომ­წვევ მი­ზეზ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი:
ქრო­ნი­კულ ჩ-ჰე­პა­ტიტს მივ­ყა­ვართ ცი­რო­ზა­მ­­დე, რო­მე­ლიც წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში ვი­­თა­რ­დე­ბა და­ა­ვა­დე­ბულ­თა 15-25%-ში. იზ­რ­დე­­ბა ღვიძ­ლის კი­ბოს გა­ჩე­ნის რის­კი, მაგ­რამ მხო­ლოდ ცი­რო­ზის არ­სე­ბო­ბი­სას.

ციროზი

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

ღვი­ძ­ლის და­ზი­ანების გამო ვითარდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

ციროზი

ციროზის დროს ღვიძლის ნორმალური ქსოვილის დიდი ნაწილი ჩანაცვლებულია არა­ფუ­ქ­ცი­ონი­რებადი ნაწიბუროვანი ქსოვილით. ის ღვი­ძ­ლის და­ზი­ანების გამო ვითარდება. ღვიძლის უჯ­რედების აღ­დგენის მცდელობები დღემდე უშე­დეგოა.
ალკოჰოლიზმი და ჰეპატიტი ციროზის მთავარი გამომწვევი მიზეზებია;
ციროზის საწყისი სიმპტომებია: უმადობა, წონაში კლება, ავად ყოფნისა და დაღლილობის შეგრძნება;
დიაგნოზი ეფუძნება სიმპტომებს, ფიზიკური გამოკვლევის, სისხლის ანალიზების და ზოგჯერ რადიოლოგიური გამოკვლების ან ბიოფსიის შედეგებს.

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

„იმისთვის, რომ ბავშვი იყოს ნიჭიერი, წარმატებული და ბეჯითი, მას უნდა ჰქონდეს დადებითი ემოციები, რადგან წარმატება დგება მხოლოდ ბედნიერ და გახარებულ ტვინში“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქოლოგმა ნინო გოგიჩაძემ წარმატებული ბავშვების შესახებ ისაუბრა და ახსნა, რამდენად მნიშვნელოვანია ამ დროს პოზიტიური გარემო და მშობლის უპირობო მხარდაჭერა:

„ნებისმიერი შეფასებითი კომპონენტი, რომელსაც მშობელი გამოიყენებს, ბავშვზე აისახება. რაც ვიცით  წარმატების შესახებ, არის, რომ ეჭვი არ უნდა შევიტანოთ, რომ მე რაღაც გამომივა, რაღაცაში წარმატებული ვიქნები. როცა ვსაუბრობთ, რომ მშობელი გადამწყვეტია ბავშვთან მოლოდინების ფორმულირებაში, ეს ნიშნავს, რომ ჩვენ გვაქვს ერთგვარი კიბე და მშობელი გრძელვადიანად ხედავს, როგორია კიბის დასასრული. მაგრამ ყოველ მოცემულ მომენტში ის ბავშვს არ სთხოვს, მაღლა და მაღლა ავიდეს, არამედ ის საფეხური დაძლიოს, რომელიც მას ამ მომენტში შეუძლია. ამ დროს მშობელი ეხმარება ბავშვს და იღებს უკუკავშირს, ეს არის ყველზე ეფექტური და მარტივი მოდელი.

წაიკითხეთ სრულად

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

კვლევამ აჩვენა, რომ ვეგანური დიეტა გულის ჯანმრთელობას აუმჯობესებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომორ თვეში ტყუპებს, რომლებიც ექსპერიმენტულ ვეგანურ დიეტაზე იყვნენ მოთავსებულნი, ჰქონდათ დაბალი ინსულინი, შემცირებული წონა და შემცირებული ცილის დონე, რომელიც დაკავშირებულია გულის დაავადებებთან და ინსულტთან. ვეგანური დიეტა სულ რაღაც 2 თვეში ინსულინის დონის დაწევას, წონის კლებასა და იმ ცილების რაოდენობის შემცირებას განაპირობებს, რომლებიც გულის დაავადებებთან და ინსულტთანაა დაკავშირებული. კვების ასეთი რაციონი არა მხოლოდ გარემოსთვის, არამედ ადამიანთა ჯანმრთელობისთვისაც სასარგებლოა ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს.

მეცნიერებმა ექსპერიმენტი იდენტური ტყუპების 22 წყვილზე ჩაატარეს, ისინი ორ ჯგუფად დაჰყვეს. ყველა მათგანის რაციონში ისეთი ჯანსაღი საკვები შედიოდა, როგორიც ბოსტნეული, ხილი, მთლიანი მარცვლეული, თხილეული და სხვადასხვა მცენარის თესლია. ერთადერთი განსხვავება ის იყო, რომ ტყუპებიდან თითო ინდივიდი დამატებით ხორცის ზომიერ რაოდენობასაც იღებდა. ორივე ჯგუფს მიეწოდა ჯანსაღი დიეტა, რომელიც შეიცავდა ბოსტნეულს, პარკოსნებს, ხილს, მთლიან მარცვლეულს, თხილს და თესლს. ერთადერთი განსხვავება ის იყო, რომ ტყუპების თითოეული ნაკრები ასევე მოიხმარდა ხორცს ჯანსაღ რაოდენობად, ხოლო მეორეს დიეტა მცენარეული იყო.

შედეგად, ორივე ჯგუფში გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობის გაუმჯობესება დაფიქსირდა, მაგრამ ეს ყველაზე შესამჩნევი სწორედ იმ ადამიანებში იყო, რომლებიც ვეგანურ დიეტაზე გადავიდნენ. მათ ორგანიზმში ინსულინის დონემ 20%-ით იკლო. შემცირდა დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინული ქოლესტერინის რაოდენობაც, ცხიმოვანი მოლეკულების, რომლებიც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს ზრდის.

ექსპერიმენტამდე საშუალო დონე იყო 118,5 მგ/დლ ყველამჭამელებისთვის, რომელიც დაეცა 116,1-მდე. ვეგანურ ჯგუფში ის 110,7-დან 95,5 მგ/დლ-მდე გაიზარდა.

„ვეგანურ დიეტას შეუძლია დამატებითი სარგებელი მოიტანოს, როგორიცაა ნაწლავის ბაქტერიების გაზრდა და ტელომერების დაკარგვის შემცირება, რაც ანელებს ორგანიზმში დაბერებას“, განმარტავს გარდნერი. მაგრამ “რაც უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე მკაცრად ვეგანობაა, არის მეტი მცენარეული საკვების ჩართვა თქვენს დიეტაში.”

ავტორები ამბობენ, რომ ეს შესაძლოა, მეორე ჯგუფში წონის კლებითაც იყოს განპირობებული, რადგან კალორიების რაოდენობა არ კონტროლდებოდა. შესაბამისად, ამ ბიოლოგიურ მექანიზმს პირდაპირპროპორციულად მხოლოდ ვეგანურ დიეტასთან ვერ დავაკავშირებთ, რადგან სხვა მნიშვნელოვანი ფაქტორებიც გასათვალისწინებელია, როგორიც ფიზიოლოგიურო ცვლილებებია.

მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ დაფიქსირდა ვიტამინ B12-ის დონის ოდნავ შემცირებაც, ამიტომ ვეგანურ კვებაზე გადასვლისას ასეთი საჭირო ნივთიერებების მიღებაც აუცილებელია. მაშასადამე, სწორი ვეგანური რაციონით ჩვენს ჯანმრთელობას ვარგებთ. სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფში ეს წონაზე, სისხლის წნევაზე, დიაბეტის რისკსა და გულზე დადებითად აისახება. თუნდაც მეტი მცენარეული საკვების მიღებაც კარგი შედეგის მომტანია, რასაც მეცნიერები ხაზგასმით ამბობენ.

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების სერვისებით სარგებლობას საქართველოს მოქალაქეები ერთი ფანჯრის პრინციპით შეძლებენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების სერვისებით სარგებლობას საქართველოს მოქალაქეები ერთი ფანჯრის პრინციპით შეძლებენ.
ინფორმაციას დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
„თბილისში ჯანდაცვის სამინისტროს მომსახურების ცენტრი გაიხსნა, სადაც სოციალური მომსახურების, დასაქმების ხელშეწყობისა და ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოების, ასევე – სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა დახმარების მიმართულებით მოქალაქეები სრულყოფილ და უწყვეტ მომსახურებას, ერთ სივრცეში მიიღებენ.
ახლად გახსნილი ცენტრი ჯანდაცვის მინისტრმა ზურაბ აზარაშვილმა, მოადგილესთან თამარ ბარკალაიასთან ერთად დაათვალიერა. ზურაბ აზარაშვილის განმარტებით, ქვეყნის მასშტაბით, ერთი ფანჯრის პრინციპით, 15 მომსახურების ცენტრი გაიხსნება“, – ნათქვამია ინფორმაციაში.

ღვიძლის გაცხიმოვნება (სტეატოზი) არის ღვი­­ძ­ლის უჯრედებში გარკვეული ტიპის ცხიმე­ბის (ტრი­გლი­ცე­რი­დების) პათოლოგიური დაგ­რო­ვება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ღვიძლის გაცხიმოვნება
ღვიძლის გაცხიმოვნება (სტეატოზი) არის ღვი­­ძ­ლის უჯრედებში გარკვეული ტიპის ცხიმე­ბის (ტრი­გლი­ცე­რი­დების) პათოლოგიური დაგ­რო­ვება.
ღვიძლის გაცხიმოვნებისას პაციენტს შეიძლება ჰქო­ნ­დეს დაღლილობა ან მსუბუქი დისკომფორტი მუცე­ლში; სხვა შემთხვევებში სიმ­პტო­მები არ აღინიშნება;
დიაგნოზის დასაზუსტებლად შეიძლება ღვი­ძ­ლის ბი­ოფ­სია გახდეს საჭირო;
მკურნალობა გულისხმობს ღვიძლის გაცხიმოვნების მიზეზის, მაგალითად, ალკოჰოლის მიღების აღკვე­თას.
აშშ-სა და დასავლეთის სხვა ქვეყნებში ღვიძლის გა­ცხიმოვნების ყველაზე ხშირი მიზეზებია ალკოჰოლი, ტო­ქსინები, ზოგიერთი წამალი, თანდაყოლილი მეტაბოლური დაავადებები, მეტაბოლიზმის შეძენილი დარღვევები, როგორიცაა ჭარბი წონა, ინსულინრეზისტენტობა და ტრიგლიცერიდების მა­ღა­ლი დონე სისხლში. მეტაბოლური პათოლოგი­ების კომ­ბინაციას მეტაბოლური სინდრომი ეწოდება. ეს მდგომარეობები ცხიმის ღვიძლის უჯრედებში დაგროვებას იწვევს ან ცხიმების სინთეზის გაძლიერების, ან ცხიმის გადამუშავების (მეტაბოლიზმი) და გამოყოფის შენელების გზით. სწორედ ამის შემდეგ და შედეგად ხდება ცხიმის დაგროვება და ჩალაგება ღვიძლის უჯრედებში. მხოლოდ დიდი რაოდენობით ცხიმიანი საკვების მიღება არ იწვევს ღვიძლის გაცხიმოვნებას. გენეტიკური მიდრეკილების მქონე ქალს ორსულობის დროს შეიძლება განუვითარდეს ღვიძლის გაცხიმოვნების იშვიათი ფორმა – მიკროვეზიკულური სტეატოზი.
ღვიძლის გაცხიმოვნება ზოგჯერ ანთებით არის თანხლებული, ზოგჯერ კი მის გარეშე მიმ­დი­­ნა­რე­ობს. ანთებამ შეიძლება დანაწიბურება (ფიბროზი) გამოიწვიოს, რომლის პროგრესირებას ციროზი მოჰყვება. ნებისმიერი მიზეზით გა­მოწვეულ ღვიძლის გაცხიმოვნებას, გარდა ალ­­კო­ჰო­ლიზმისა (ფიბროზით ან მის გარეშე), არა­­ალ­კო­ჰოლური სტეატოჰე­პატიტი ეწოდება. ეს და­ავადება ხშირად ემართებათ მეტაბოლური სინ­დრომის მქონე პირებს.
სიმპტომები და დიაგნოზი
ღვიძლის გაცხიმოვნება უსიმპტომოდ მიმ­დი­ნა­­­რე­ობს. ზოგიერთ პაციენტს აღენიშნება და­ღლი­­­ლო­ბა, გა­ურ­კვე­ველი დისკომფორტი მუ­­ცელ­ში. ღვიძლი დიდდება, რისი დადგენაც პა­ცი­ენ­ტის ფი­­ზი­კური გა­სინჯვით არის შესაძ­ლე­ბელი. თუ ეჭვი დაიბადა ღვიძ­ლის გაცხიმოვ­ნე­­ბა­ზე, ექი­მი ეკითხება პა­ცი­­ენტს, იღებს თუ არა ის ალკოჰოლს. ეს ინფორ­მა­­ცია გადამწყვ­ე­ტია. ალ­კო­ჰოლის ხანგრძლივად გა­­­­­დამეტებული რაოდენობით მიღება მძიმე დაზი­ა­ნე­­­­­ბას იწ­ვევს.
ღვიძლის დაავადების, მაგალითად, ანთე­ბის, და­­სად­გენად მნიშვნელოვანია სისხლის ანა­ლი­ზე­ბის შე­დეგები, ვინაიდან ჰეპატიტმა შეიძლება ცი­როზი გამოიწვიოს. სისხლის დამატებითი ანალი­ზები შე­სა­ძლებელს ხდის ღვიძლის სხვა დაავადებების, მაგალითად, ვირუსული ჰეპატი­ტის გამორიცხვას. ულტრასონოგრაფიით, კომ­პი­­უტერული ტომო­გ­რა­ფიითა და მაგნიტურ-რე­­ზო­­ნან­სული გამოკვლევით შესაძლებელია ღვი­ძ­­ლში ცხი­მის ჭარბი რაოდენობით ჩალაგების აღ­მო­ჩენა, მაგრამ ვერ ხერხდება იმის განსაზღვრა, არის თუ არა ანთება ან ფიბ­როზი.
დიაგნოზის დასადასტურებლად შეიძლება ღვი­­ძ­­ლის ბიოფსია გახდეს საჭირო. ბიოფსიის ჩა­სა­­ტა­­­რებლად ექიმს, ადგილობრივი ანესთეზიის ფონზე, კანის გავლით ღვიძლში შეჰყავს გრძელი, შედარებით ფართო დიამეტრის ნემსი, რომელიც ღვიძლის ქსოვილის მცირე ნაწილის მოპოვების შესაძლებლობას იძლევა. მიღებული მასალა მიკროსკოპით შეისწავლება. ბიოფსია შეიძლება დაგვეხმაროს იმის განსაზღვრაში, არის თუ არა ღვიძლი გაცხიმოვნებული, რა არის გაცხიმოვნების მიზეზი – ალკოჰოლი თუ რომე­ლიმე სხვა სპეციფიკური აგენტი, რამდენად მძიმეა ღვიძლის დაზი­ანება.
პროგნოზი და მკურნალობა
მხოლოდ ღვიძლის გაცხიმოვნება არ არის სე­რი­ო­ზუ­ლი პრობლემა. მაგალითად, თუ მიზეზი ალკოჰოლია, მისი მიღების შეწყვეტიდან 6 კვი­რის განმავლობაში გაცხიმოვნება შეიძლება გაქრეს. თუ მიზეზი ვერ დადგინდა და მკურნალობაც ვერ ჩატარდა, ღვიძლის გაცხიმოვნებამ შესაძლოა სერიოზული შედეგები გამოიწვიოს. მაგალითად, თუ ალკოჰოლის გადაჭარბებული მიღება გრძელდება, ან არ შეწყდა იმ წამლის მი­ღება, რომელიც ღვიძლის გაცხიმოვნებას იწ­ვევს, ღვიძლის ხელახალმა დაზიანებამ შეიძლება ციროზამდე მიგვიყვანოს. უარესი პროგ­ნოზი აქვს მიკროვეზიკულურ სტეატოზს.
მკურნალობის მიზანია ღვიძლის გაცხიმოვნების გა­მომწვევი მიზეზის ზემოქმედების შემცირება ან აღკვეთა. პაციენტმა უნდა შეწყვიტოს წამლის მიღე­ბა, დაიკლოს წონაში, ადეკვატურად უნდა აკო­ნ­­ტრო­ლოს დიაბეტი, შეეცადოს ტრიგლიცერიდე­ბის დონის შემცირებას და შეწყვიტოს ალკოჰოლის მიღება.
წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

ქიმერა – კაცობრიობის მხსნელი თუ გამანადგურებელი?! – ქი­მე­რე­ბის შექ­მნა გე­ნუ­რი ინ­ჟი­ნე­რი­ის მიღ­წე­ვაა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

ღეროვანი უჯრედების შესახებ კაცობრიობის ცოდნა ფართოვდება. დღეისთვის უკვე ცნობილია, რომ ღეროვანი უჯრედები არის ორგანიზმის “საშენი აგურები”, რომლებიც განუწყვეტელი გამრავლებით მთელ ორგანიზმსა და მის ორგანოებს წარმოქმნის: გულს, კანს, ღვიძლს, თმას და ა.შ.

ღე­რო­ვა­ნი უჯრე­დე­ბის გამ­რავ­ლე­ბის პრო­ცე­სი ბუ­ნებ­რი­ვი და გარ­და­უ­ვა­ლია ემ­ბრი­ონ­ში, რო­დე­საც მიმ­დი­ნა­რე­ობს ნა­ყო­ფის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა. შემ­დეგ ღე­რო­ვა­ნი უჯრე­დე­ბის გამ­რავ­ლე­ბა მცირ­დე­ბა, თუმ­ცა მათი გან­სა­ზღვრუ­ლი რა­ო­დე­ნო­ბა ორ­გა­ნიზ­მში სი­ცო­ცხლის ბო­ლომ­დე რჩე­ბა, მეტ-ნაკ­ლე­ბად სხვა­დას­ხვა ორ­გა­ნო­ში (უმე­ტე­სო­ბა ძვალ­ში) – ანუ ეს უჯრე­დე­ბი ყვე­ლა­ზე ცხო­ველ­მოქ­მე­დი ემ­ბრი­ო­ნის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბის პე­რი­ოდ­შია.A ამი­ტო­მაც გაჩ­ნდა ჭიპ­ლა­რის უჯრე­დე­ბის ბან­კე­ბი, სა­დაც ამ უჯრე­დებს გა­ყი­ნულ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში ინა­ხა­ვენ. მი­ზა­ნი: თუ ოდეს­მე ადა­მი­ა­ნი მძი­მედ და­ა­ვად­დე­ბა, ექი­მე­ბი ჭიპ­ლა­რის ღე­რო­ვან უჯრე­დებს მის და­ა­ვა­დე­ბულ ორ­გა­ნო­ებ­ში “გა­უშ­ვე­ბენ”, რის შემ­დე­გაც ჭიპ­ლა­რის ჯან­მრთე­ლი ღე­რო­ვა­ნი უჯრე­დე­ბი ამა­ვე ორ­გა­ნოს ჯან­მრთელ უჯრე­დე­ბად გა­და­იქ­ცე­ვი­ან, გამ­რავ­ლდე­ბი­ან და და­ა­ვა­დე­ბულ უჯრე­დებს გან­დევ­ნი­ან. შე­დე­გად დგე­ბა გა­მო­ჯან­მრთე­ლე­ბა. თუმ­ცა ყო­ველ­თვის ასე არ არის, ჯერ­ჯე­რო­ბით, ღე­რო­ვან უჯრე­დებ­საც აქვს “ნაკ­ლი”. ამი­ტო­მაც დღეს უკვე მას მეც­ნი­ე­რე­ბი სრუ­ლი­ად ფან­ტას­ტი­კურ სფე­რო­ებ­ში ცდი­ან. მსოფ­ლი­ოს სხვა­დას­ხვა სა­მეც­ნი­ე­რო ლა­ბო­რა­ტო­რი­ა­ში მიმ­დი­ნა­რე­ობს ექ­სპე­რი­მენ­ტე­ბი ე.წ. ქი­მე­რე­ბის გა­მოყ­ვა­ნა­ზე. ქი­მე­რე­ბი ის ორ­გა­ნიზ­მე­ბია, რომ­ლე­ბიც, ჯერ­ჯე­რო­ბით, გარ­კვე­უ­ლიც არ არის, კა­ცობ­რი­ო­ბის სა­კე­თილ­დღე­ოდ იქ­მნე­ბა თუ პი­რი­ქით. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ჯერ ეს მხო­ლოდ ექ­სპე­რი­მენ­ტია, ამ კი­თხვის დას­მა უკვე სა­ინ­ტე­რე­სოა.

წაიკითხეთ სრულად

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

1...725726727...1,035გვერდი 726 of 1,035

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights