საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“
ალკოჰოლის მავნე ზეგავლენა ღვიძლზე
ღვიძლის ალკოჰოლური დაავადების მიზეზია ალკოჰოლის გადაჭარბებული მიღება დიდი ხნის განმავლობაში. საერთოდ, მიღებული ალკოჰოლის რაოდენობა (რამდენი და რამდენად ხშირად) განსაზღვრავს ღვიძლის დაზიანების რისკსა და ხარისხს. ქალები უფრო მოწყვლადნი არიან ღვიძლის დაზიანების თვალსაზრისით, ვიდრე მამაკაცები. წლების განმავლობაში ქალისთვის დღეში სულ მცირე, დაახლოებით 14,6გ სუფთა ალკოჰოლის (დაახლოებით 184მლ ღვინო, 370მლ ლუდი ან 60მლ ვისკი), ხოლო მამაკაცისთვის დღეში 56,6 გ სუფთა ალკოჰოლის (590მლ ღვინო, 1180მლ ლუდი ან 177მლ ვისკი) მიღებამ შეიძლება ღვიძლი დააზიანოს. ამასთან, დაზიანების გამომწვევი ალკოჰოლის რაოდენობა სხვადასხვაა. ადამიანებს, რომლებიც დიდი რაოდენობით იღებენ ალკოჰოლს, პირველი სიმპტომები უვითარდებათ ცხოვრების მე-3 დეკადაში, ხოლო სერიოზული დაზიანების ნიშნები – მე-4 დეკადაში.
ალკოჰოლმა შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლის დაზიანების 3 ტიპი:
ცხიმის დაგროვება (ღვიძლის გაცხიმოვნება ან სტეატოზი):
სიმპტომები, ჩვეულებრივ, არ არის. ზოგჯერ ღვიძლი გადიდებულია ან დარბილებულია, ან დიდიც არის და რბილიც;
ანთება (ალკოჰოლური ჰეპატიტი):
შესაძლებელია ცხელება, სიყვითლე, დაღლილობა და რბილი, მტკივნეული, გადიდებული ღვიძლი, მადის დაქვეითება. შეიძლება გაჩნდეს ობობასმაგვარი ვენური ქსელი.
ციროზი: შესაძლოა აღინიშნოს რამდენიმე სიმპტომი ან ალკოჰოლური ჰეპატიტის მსგავსი ჩივილები. ზოგიერთს, უვითარდება ციროზის გართულებები.
თუ ადამიანი ღვიძლის ალკოჰოლური დაზიანებით აგრძელებს ალკოჰოლის მიღებას, დაზიანება პროგრესირებს და გამოსავალი, ჩვეულებრივ, ლეტალურია. თუ სასმლის მიღება შეწყდება, დაზიანება შეიძლება ნაწილობრივ გამოსწორდეს. ასეთები, სავარაუდოდ, უფრო მეტ ხანს ცხოვრობენ.
მკურნალობის ერთადერთი ეფექტური გზაა ალკოჰოლის მიღების შეწყვეტა. ამის გაკეთება ერთობ ძნელია. პაციენტს შეიძლება დაეხმაროს ფორმალიზებულ გამაჯანსაღებელ პროგრამაში მონაწილეობა, ასეთია, მაგალითად, „ანონიმური ალკოჰოლიკების პროგრამა”.
ღვიძლის გაცხიმოვნების ძირითადი მიზეზები
ღვიძლის გაცხიმოვნება, ციროზი და მათთან დაკავშირებული დაავადებები
საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“
გახანგრძლივებული რინიტის, გაციების გამომწვევი მიზეზები
„კოვიდის გადატანის შემდეგ ბავშვებს აქვთ გახანგრძლივებული რინიტი. აქ ცხვირის უკან გადადენის სიმპტომი არის ხოლმე. ეს მკურნალობას ექვემდებარება. ცხვირიდან გამონადენი და ცხვირის გაჭედვა ახასიათებს ალერგიულ რინიტსაც. შეიძლება იყოს გახანგრძლივებული რინიტი, თან ახლდეს უკვე გაჭედვა და ცხვირის ქავილი, შეიძლება იყოს იზოლირებულად ან რინიტი, ან გაჭედვა. ამ დროს ვერ ხვდებიან მიზეზს. ამის მიზეზი ისევ ალერგიული პროცესია.
შვიდ წლამდე ასაკში ხშირად არის გართულებები, ძილის დარღვევა, პირღია ძილი, რასაც ხანგრძლივი პროცესის შემთხვევაში, პირის ღრუში ხახის ფორმირება შეიძლება შეიცვალოს, ორთოდონტული პრობლემები შეიძლება გაჩნდეს, არის ლიმფური ჯირკვლების გადიდება, პირის ღრუს გარემო ირღვევა. არის ტუტე გარემო, ლორწოვანის ამომფენი ეპითელიუმი და ამ მხრივ ყურადღება არის მისაქცევი. ადენოიდიც, ტონზილიბც ძალიან მნიშვნელოვან როლს თამაშობს თანდაყოლილ იმუნიტეტში.
წინ წამოიწია ლორწოვანის მნიშვნელობამ სასუნთქ სისტემასა და საჭმლის მომნელებელ სისტემაში. ლიმფური ჯირკვლები და ლიმფური სადინრები ლიმფურ ორგანოებს მიეკუთვნება და მათი მნიშვნელობის დაკნინება არ შეიძლება. ტონზილი და ადენოიდიც არის პირველადი ბარიერი, რომელიც იცავს სასუნთქ სისტემას შეჭრილი ალერგენისგან თუ მიკროორგანიზმისგან“.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
სადილის დროს ყველა ტელეფონში იყურებს, ცალი ხელით ჭამენ, ერთმანეთს არ ელაპარაკებიან. ამას მოჰყვება სოციალიზაციის სერიოზული პრობლემა…“
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აპირებს შეისწავლოს მიკროპლასტიკური ნაწილაკების პოტენციური რისკები ჩამოსხმულ სასმელ წყალში.
ტესტირება ჩატარდა ნიუ-იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფრედონიაში.
მსოფლიოს უმსხვილესი ბრენდების მიერ ჩამოსხმული წყლის ქიმიური შემადგენლობა შეისწავლეს, – ცხრა ქვეყნიდან 250 ბოთლი წყალი. თითქმის ყველა ბოთლი იპოვეს პლასტმასის ნაწილაკები.
“ყველა ბოთლში, ერთმანეთის მიყოლებით აღმოჩნდა პლასტმასის ნაწილაკები სასმელ წყალში. კვლევით დადგინდა, რომ ეს ეხება ყველაფერს. პლასტმასი გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მასალა, რომელსაც ჩვენ ვიყენებთ. ახლა ის აღწევს წყალში და სხვა პროდუქტებში, რომელთაც ჩვენ ვიყენებთ ” – თქვა ქიმიის პროფესორმა შერი მეისონმა.
გასულ წელს, შერი მეისონის ხელმძღვანელობით ჩატარებული კვლევისას პლასტმასის ნაწილაკები ჩამოსხმულ წყალში, ზღვის პროდუქტებში, ლუდში, ზღვის წყალსა და ჰაერშიც კი აღმოაჩინა.
პროფესორმა მეისონმა და მისმა კოლეგებმა სპეციალური ფილტრის საშუალებით პლასტიკური ნაწილაკების რაოდენობა დაითვალეს, რომელთა ზომამ გადააჭარბა 100 მიკრონს, ანუ ადამიანის თმის საშუალო სისქეს.
შემდეგ, იმ პლასტმასის ნაწილაკები, რომელთა ზომამ მათ საშუალება მისცა, გაანალიზეს სპექტრომეტრზე, რათა დარწმუნებულიყვნენ, რომ ეს მართლაც პლასტმასი იყო.
დღემდე არ არის დადასტურებული, რომ პლასტმასის მიკროპრობებს შეუძლიათ ადამიანის ჯანმრთელობას ზიანი მიაყენონ, მაგრამ ასევე არაა ბოლომდე შესწავლილი მათი მავნე ეფექტები.
დიდ ბრიტანეთში ექსტრაკორპორალური განაყოფიერების ნოვატორული პროცედურის გამოყენების შემდეგ დაიბადნენ ბავშვები, რომლებსაც 3 მშობლის – დედის, მამისა და კიდევ ერთი ქალის დნმ-ი აქვთ. წერს The Guardian-ი.
ექიმებმა ჩაატარეს ინოვაციური IVF პროცედურა, რომელიც მიზნად ისახავს ბავშვებს განუკურნებელი დაავადებების მემკვიდრეობით აღკვეთას.
ამ მეთოდის გამოყენებით დაბადებული ბავშვების ზუსტ რაოდენობას არ ხმაურდება კონფიდენციალურობის დაცვის მიზნით.
ამ მეთოდის მიზანი განუკურნებელი მიტოქონდრიული დაავადებების თავიდან აცილებაა. ეს დაავადებები მემკვიდრეობით გადადის ნაყოფზე დედისგან, რომელსაც კვერცხუჯრედშიც დაზიანებული მიტოქონდრიები აქვს.
ადამიანები მთელ მიტოქონდრიას დედისგან იღებენ მემკვიდრეობით, ამიტომ მავნე მუტაციები “ბატარეებში” შეიძლება გავლენა იქონიოს ყველა ბავშვზე.
დაზიანებული კვერცხუჯრედიდან იღებენ გენეტიკური მასალის შემცველ ბირთვს და ათავსებენ ჯანმრთელი ქალი-დონორის კვერცხუჯრედში, რომლიდანაც ბირთვი წინასწარ არის ამოღებული. ბავშვი დედისა და მამის დნმ-ის 99,8%-ს იღებს, ასევე დონორის გენეტიკური მასალის მცირე ნაწილს (დაახლოებით 37 გენს).
ზოგიერთი ბავშვი შეიძლება ჯანმრთელი დაიბადოს, რადგან ისინი მემკვიდრეობით იღებენ მუტაციური მიტოქონდრიების მხოლოდ მცირე ნაწილს. სხვებმა შეიძლება გაცილებით მეტი მიიღომ მემკვიდრეობით და განვითარდეს მძიმე, პროგრესირებადი და ხშირად ფატალური დაავადებები. დაახლოებით 6000 ჩვილიდან ერთს აწუხებს მიტოქონდრიული დარღვევები.
დიდმა ბრიტანეთმა ხელოვნური განაყოფიერება სამი მშობლის დნმ-ით 2015 წელს დაუშვა. მსოფლიოში პირველი ასეთი ბავშვი კი მექსიკაში, 2016 წელს დაიბადა. მისი მშობლები იორდანიიდან არიან და პროცედურას გენეტიკური დაავადების გამო მიმართეს, რომელიც შვილების ყოლის საშუალებას არ აძლევდათ.
© SheniEkimi.ge
