რეპროდუქტოლოგი ეკა კვირკველია ქვეყანაში არსებულ სტერეოტიპებს საკუთარი ვიდეო მიმართვებით ყოველდღიურად ამსხვრევს და სექსუალური განათლების თვალსაზრისით, საზოგადოების ცნობიერებას ამაღლებს.
ამჯერად, მან ე.წ ქალიშვილობის ინსტიტუტის შესახებ ისაუბრა.
„ჩვენს ქვეყანას შეუძლია, ააშენოს ძლიერი ჯანდაცვა…“ – გიორგი ფხაკაძე საქართველოშია
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე საქართველოშია.
“ძალიან დატვირთული დღეები მელოდება… 23 საავადმყოფოში მაქვს შეხვედრები. “აკრედიტაცია კანადას” ექსპერტები ჩამოდიან. გვექნება შეხვედრა ჯანდაცვის სამინისტროში, ასევე ჩვენს პარტნიორებთან და საავადმყოფოების მფლობელებთან.
ასევე გვექნება შეხვედრა ტელევიზიებთან და რადიოსთან, რადგანაც მედიაჰოლდინგი შენი》ძალიან გაძლიერდა. იქნება ხელმოწერა მემორანდუმებზე სხვადასხვა ორგანიზაციასთან.
ეს ორი კვირა იქნება ძალიან დატვირთული და არ ვიცი როგორ მოვასწრებ, მაგრამ ყველაფერი შესაძლებელია.
მიხარია, რომ მოვდივარ და წარმატებული პროექტები მომაქვს საქართველოში. დიახ, ჩვენი ქვეყანა არის ძლიერი და ჩვენს ქვეყანას შეუძლია, ააშენოს ძლიერი ჯანდაცვა”, – ამბობს გიორგი დხაკაძე.
„გაიხსენეთ, როგორ დავიწყეთ საავადმყოფოების აკრედიტაცია საქართველოში…“ – გიორგი ფხაკაძე
საქართველოში, კლინიკებმა საერთაშორისო აკრედიტაციის გავლისთვის მზადება დაიწყეს.
საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანიზაციას „აკრედიტაცია კანადას“ საქართველოში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე წარმოადგენს.
„გაიხსენეთ, როგორ დავიწყეთ საავადმყოფოების აკრედიტაცია საქართველოში. აკრედიტაცია კანადას ამჟამად გადის 24 სამედიცინო დაწესებულება, საქართველოში“ – ამბობს საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანიზაციას „აკრედიტაცია კანადას“ საქართველოში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე.
გიორგი ფხაკაძე 2021 წლის 25 მარტს ამბობდა, რომ საქართველოს სამედიცინო დაწესებულებების დამოუკიდებელი შეფასებისა და აკრედიტაციის ინიციატივის განხორციელება დაიწყო.
„მეგობრებო, დავიწყეთ საქართველოს სამედიცინო დაწესებულებების დამოუკიდებელი შეფასებისა და აკრედიტაციის ინიციატივის განხორციელება
არ მეგონა, თუ ამდენი ადამიანი გამომეხმაურებოდა და დახმარების სურვილს გამოთქვამდა..დიდი მადლობა…. სიკეთე გადამდებია…
ვებგვერდი უკვე გავაკეთე, თუმცა დახვეწის პროცესშია. იქ არის ბლოგის ნაწილი…თუ თქვენ ეწვიეთ რომელიმე საავადმყოფოს, მოიწერეთ ინფორმაცია მასზე… უნდა მიუთითოთ საავადმყოფოს სახელი, მისამართი, შეაფასოთ 1-დან 5-მდე ქულით, ახსნათ, რატომაა კარგი ან ცუდი. თუ გაქვთ შესაბამისი სურათები ან ვიდეები, მიაბით ამ ინფორმაციას.
თუ თვლით, რომ თქვენი მოწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს კონფიდენციალური, მიუთითეთ ამის შესახებ, გადმოაგზავნეთ მეილზე და თქვენს ვინაობას ჩემს გარდა ვერავინ გაიგებს. შემდეგ ამ ინფორმაციას მე დავდებ ჩემი სახელით ვებგვერდზე.
ასე დავიწყებთ საავადმყოფოების შეფასებას. მწვანე საავადმყოფო კარგია, შავი – ცუდი, ყვითელი – სრულყოფის გზაზეა. იმედი მაქვს, ბევრი საავადმყოფი გამწვანდება
მარტო ცუდი ხომ არ არის, კარგიც გვაქვს და გაიგოს საზოგადოებამ, ვინ არის კარგი ექიმი, რომელია კარგი სამედიცინო დაწესებულება
კვირაში ერთხელ მოხდება შეჯამება და თქვენი კომენტარების საფუძველზე გამოვაცხადებ შავი, მწვანე და ყვითელი საავადმყოფოების სიას
ხალხის შეფასებას მივაწვდით შესაბამის სამედიცინო დაწესებულებებს, რომლებსაც პასუხის გასაცემად 3 დღე ექნებათ.
უნდა იყოს გამჭვირვალობა, საჯაროობა და დიალოგი, თუ გვინდა, განვითარებისთვის პოზიტიური შედეგი დაიდოს …უნდა ჩამოვაყალიბოთ ეს კულტურა – როცა არსებობს შეკითხვები, უნდა დავსვათ და ამ შეკითხვებზე უნდა იყოს პასუხი გაცემული…
საავადმყოფოების შავი სია გასაჯაროვდება და საზოგადოებას ეცოდინება, რომ იქ მისვლა არის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის საშიში… სხვანაირად არ გამოდის, ხარისხს სხვანაირად ვერ მივაღწევთ.
საქართველოში ბევრი კარგი სამედიცინო დაწესებულებაა, რომლებიც ბევრ რესურსს ხარჯავენ, რომ კარგად იმუშაონ, მაგრამ არ უფასდებათ, რომ ხარისხში დებენ ფულს. გვერდზე შეიძლება იყოს საავადმყოფო, რომელიც ხარისხზე საერთოდ არ ზრუნავს, მაგრამ ისიც ანალოგიურად იღებს დაფინანსებას საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამიდან. ადამიანები ერთგან ხარისხიან სამედიცინო მომსახურებას იღებენ, მეორეგან – ცუდს და სახელმწიფოში ორივე ეს დაწესებულება ერთ დონეზეა. ეს არასამართლიანია. ვიღაცამ ხომ უნდა თქვას, რეალობა როგორია?!
თვითმიზანი ვინმეს დახურვა კი არ არის, აქ საუბარია ჯანსაღ კონკურენციაზე, ხარისხის სტანდარტებზე, რამაც ქვეყანაში ხარისხიანი სამედიცინო მომსახურება უნდა უზრუნველყოს. ეს არის ბაზისური სტანდარტი, მინიმუმი.
როგორც კი ამ აკრედიტაციას 10 საავადმყოფო გაივლის, დავდებ შემდეგ სტანდარტს. შემდეგი სტანდარტი იქნება ვარსკვლავის მინიჭება. იქნება სულ 5 ვარსკვლავი. მაგრამ სანამ აქამდე მივალთ, სამედიცინო დაწესებულებებმა მინიმალური ხარისხის ბარიერი უნდა გადალახონ.
ახლა ყველა ერთად ვაკეთებთ იმას, რაც საქართველოში არავის გაუკეთებია, რაც ძალიან საჭიროა და რაც ყველაზე რთულია. ამ პროცესის მონაწილე ვართ ყველანი ერთად. ამას გავაკეთებთ ერთობლივი ძალებით. ეს მე კი არ მინდა, შენ კი არ გინდა, ეს ჩვენ გვინდა და ჩვენს საქართველოს სჭირდება!
მივმართავ არასამთავრობო ორგანიზაციებსაც, მათი დახმარება მნიშვნელოვანია. პროცესში შეიძლება, მიმართულებების მიხედვით, კერძო კომპანიებიც ჩაერთონ, რომელთაც სამედიცინო დაწესებულებებისთვის ტექნიკური აღჭურვილობა შემოაქვთ. დამიკავშირდით, რომ შევძლოთ ქვეყანაში ხარისხიანი ტექნიკური პროდუქციის შემოტანა.
ეს არის ძალიან დიდი პროცესის დასაწყისი. ჩვენ თუ არ დავიწყეთ, ამას არავინ გააკეთებს. ეს უნდა დავიწყოთ დღესვე. ეს იქნება გამჭვირვალე პროცესი და კორუფცია იქნება ნულოვან დონეზე.
პირველ 10 დაწესებულებას, რომელიც გაივლის ამ აკრედიტაციას, გავუკეთებ უფასო რეკლამას ჩემს ფეისბუქზე, რომელიც ვიზიტორების ნაკლებობას არ უჩივის…
ვიცი, რომ სამედიცინო დაწესებულებები 5000 – 10 000 დოლარს ხარჯავთ სატელევიზო რეკლამებში. ეს ფული მოახმარეთ უშუალოდ პაციენტებს, სანიტრებს, ექთნებს, ექიმებს, სამედიცინო ტექნიკურ აღჭურვილობას.
მივმართავ სამედიცინო დაწესებულებებს, ნუ დაფრთხებით, ეს ყველაფერი თქვენთვისვეა საჭირო, რომ ბაზარზე სწორი და უსაფრთხო ოპერირება შეძლოთ. დაგეხმარებით, რომ ამ მინიმალური სტანდარტების გავლა შეძლოთ, არ არის ეს რთული.
შავ სიაში მყოფებს მაქსიმალურად დაგეხმარებთ, რომ ამ ჭაობიდან ამოვიდეთ, თუ თქვენი სურვილი იქნება. თუ არ შეეცდებით სიტუაციის გამოსწორებას, ამ შავ სიას მაქსიმალურად გავასაჯაროებთ, ასეთი საავადმყოფოები პაციენტების გარეშე დარჩება და გაკოტრდება. მე არ მინდა , ეს მოხდეს. ეს არ არის ჩემი ინტერესი.
ჩემი მიზანია, რომ ექთანმა და ექიმმა იმუშაოს ერთ საავადმყოფოში და არა რამდენიმეში, ჰქონდეს კარგი, ღირსეული ანაზღაურება და კარგი სამუშაო პირობები, და პაციენტი კმაყოფილი იყოს.
გავუფრთხილდეთ სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას, რესურსებს და ერთმანეთს, ძალა ერთობაშია. როგორც დავწიეთ პირბადეების ფასი და ავწიეთ ხარისხი. ასევე შევძლებთ, ავწიოთ სამედიცინო დაწესებულებების ხარისხი, ჯერ ამაში დამეხმარეთ და მერე ფასებსაც მივხედავთ…
სამედიცინო მომსახურების ფასი უნდა იყოს სამართლიანი და მისაღები პაციენტებისთვის
სამედიცინო პერსონალის ანაზღაურება უნდა იყოს ღირსეული. უნდა დაფასდეს თითოეული პროფესიონალი ექიმი, ექთანი, სანიტრი… მე ექიმი ვარ და სულ ვფიქრობ, რა მძიმე მდგომარეობაში არიან ჩვენი ექიმენი, ექთნები, სანიტრები, იმიტომ რომ სისტემა არის მახინჯი… ეს უნდა გამოსწორდეს, ეს ჩვენი, ყველას, პასუხისმგებლობაა და ჩვენ ამას შევძლებთ…
დავიწყეთ…“
დიაბეტური რეტინოპათია საწყის ეტაპზე ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს
დიაბეტური რეტინოპათია
დიაბეტით დაავადებულებს შესაძლოა განუვითარდეთ თვალის დაავადება, რომელსაც დიაბეტური რეტინოპათია ეწოდება. სისხლში გლუკოზის (შაქრის) მაღალი დონე იწვევს ბადურის სისხლძარღვების დაზიანებას. დიაბეტის დროს დაზიანებული სისხლძარძღვები შუპდება. შედეგად ფერხდება სისხლძარღვში სისხლის მოძრაობა და ზიანდება ბადურა. დროთა განმავლობაში ბადურაზე ჩნდება ახალი, პათოლოგიური სისხლძარღვები, რაც ხშირად თვალის შიგნით სისხლჩაქცევის და მხედველობის სიმახვილის მკვეთრი გაუარესების მიზეზი ხდება.
არსებობს დიაბეტური რეტინოპათიის ორი ძირითადი ტიპი:
1. არაპროლიფერაციული დიაბეტური რეტინოპათია – უმეტესწილად დაავადების ადრეულ ეტაპზე გვხვდება. ამ დროს წვრილი სისხლძარღვებიდან ჟონვადობის მატება იწვევს ბადურის შეშუპებას. კლინიკურად მნიშვნელოვანია ბადურის ცენტრალური ზონის, მაკულის შეშუპება, რაც მხედველობის სიმახვილეს მკვეთრად აუარესებს.
ბადურის სისხლძარღვებში სისხლის მიმოქცევის შეფერხებისას, ბადურა ღარიბდება ჟანგბადით. ამ პროცესს იშემია ეწოდება. ქრონიკული იშემიისას იკლებს მხედველობითი ფუნქციები, ასევე თავს იჩენს პატარა ზომის მრავალი სისხლჩაქცევა ბადურის შიგნით.
2. პროლიფერაციული დიაბეტური რეტინოპათია დაავადების უფრო მწვავე გამოვლინებაა. პროლიფერაციულ ფაზაში ჩნდება ახალი, პათოლოგიური სისხლძარღვები. ახალი სისხლძარღვები ადვილად ზიანდება, რაც თვალის შიგნით სისხლჩაქცევის მიზეზი ხდება.
დროთა განმავლობაში ბადურის ზედაპირზე ჩნდება პათოლოგიური ქსოვილი, რომელიც მჭიდროდ უკავშირდება ბადურას და ახდენს მასზე მექანიკურ ზემოქმედებას. შედეგად ვითარდება ბადურის აშრევება, რასაც ბადურის ტრაქციული ჩამოცლა ეწოდება. ბადურის ტრაქციული ჩამოცლა მკვეთრად აქვეითებს მხედველობას და შესაძლოა სრული სიბრმავე გამოიწვიოს.
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
დიაბეტური რეტინოპათია – სისხლში გლუკოზის (შაქრის) მაღალი დონე იწვევს ბადურის სისხლძარღვების დაზიანებას
დიაბეტური რეტინოპათია
დიაბეტით დაავადებულებს შესაძლოა განუვითარდეთ თვალის დაავადება, რომელსაც დიაბეტური რეტინოპათია ეწოდება. სისხლში გლუკოზის (შაქრის) მაღალი დონე იწვევს ბადურის სისხლძარღვების დაზიანებას. დიაბეტის დროს დაზიანებული სისხლძარძღვები შუპდება. შედეგად ფერხდება სისხლძარღვში სისხლის მოძრაობა და ზიანდება ბადურა. დროთა განმავლობაში ბადურაზე ჩნდება ახალი, პათოლოგიური სისხლძარღვები, რაც ხშირად თვალის შიგნით სისხლჩაქცევის და მხედველობის სიმახვილის მკვეთრი გაუარესების მიზეზი ხდება.
არსებობს დიაბეტური რეტინოპათიის ორი ძირითადი ტიპი:
1. არაპროლიფერაციული დიაბეტური რეტინოპათია – უმეტესწილად დაავადების ადრეულ ეტაპზე გვხვდება. ამ დროს წვრილი სისხლძარღვებიდან ჟონვადობის მატება იწვევს ბადურის შეშუპებას. კლინიკურად მნიშვნელოვანია ბადურის ცენტრალური ზონის, მაკულის შეშუპება, რაც მხედველობის სიმახვილეს მკვეთრად აუარესებს.
ბადურის სისხლძარღვებში სისხლის მიმოქცევის შეფერხებისას, ბადურა ღარიბდება ჟანგბადით. ამ პროცესს იშემია ეწოდება. ქრონიკული იშემიისას იკლებს მხედველობითი ფუნქციები, ასევე თავს იჩენს პატარა ზომის მრავალი სისხლჩაქცევა ბადურის შიგნით.
2. პროლიფერაციული დიაბეტური რეტინოპათია დაავადების უფრო მწვავე გამოვლინებაა. პროლიფერაციულ ფაზაში ჩნდება ახალი, პათოლოგიური სისხლძარღვები. ახალი სისხლძარღვები ადვილად ზიანდება, რაც თვალის შიგნით სისხლჩაქცევის მიზეზი ხდება.
დროთა განმავლობაში ბადურის ზედაპირზე ჩნდება პათოლოგიური ქსოვილი, რომელიც მჭიდროდ უკავშირდება ბადურას და ახდენს მასზე მექანიკურ ზემოქმედებას. შედეგად ვითარდება ბადურის აშრევება, რასაც ბადურის ტრაქციული ჩამოცლა ეწოდება. ბადურის ტრაქციული ჩამოცლა მკვეთრად აქვეითებს მხედველობას და შესაძლოა სრული სიბრმავე გამოიწვიოს.
დიაბეტური რეტინოპათიის სიმპტომები
დიაბეტური რეტინოპათია საწყის ეტაპზე ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, თუმცა პროგრესირებასთან ერთად შესაძლოა თავი იჩინოს შემდეგმა სიმპტომებმა:
– მხედველობის გაუარესება
– მრავლობითი „მცურავი’’ ლაქებისა და წერტილების გაჩენა მხედველობის ველში
– ფერების აღქმის უნარის დაქვეითება
– ღამით მხედველობის გაუარესება
– უცაბედად მხედველობის დაკარგვა
– დიაბეტური რეტინოპათია როგორც წესი ორივე თვალს აზიანებს.
დიაგნოსტიკა:
თავდაპირველად დიაბეტური რეტინოპათია უსიმპტომოდ იწყება, თუმცა ოფთალმოლოგიური კვლევისას ადრეულ ეტაპზევე შესაძლებელია რეტინოპათიის ნიშნების აღმოჩენა. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებს პერიოდულად უტარდებოდეთ სრულყოფილი ოფთალმოლოგიური კვლევა. კვლევის მიზანია ადრეული ნიშნების გამოვლენისთანავე მოხდეს დროული მკურნალობის დაწყება, მომავალში დაავადების პროგრესირების შესაფერხებლად.
ეს კვლევებია:
– ვიზომეტრია – მხედველობის სიმახვილის შემოწმება
– ტონომეტრია – თვალშიდა წნევის გაზომვა
– ნაპრალოვანი სანათით თვალის წინა ნაწილის დათვალიერება
– ფუნდუსკოპია – სპეციალური მიკროსკოპით ბადურის გამოკლვევა
– ფლუორესცენტული ანგიოგრაფია – სპეციალური კონტრასტის საშუალებით სისხლძარღვების დაზიანების ხარისხის (ჟონვადობის) შეფასება
– ოპტიკურ კოჰერენტული ტომოგრაფია (OCT) – იძლევა საშუალებას მოხდეს ბადურის შრეობრივი ანალიზი
მკურნალობა:
დიაბეტური რეტინოპატიის მკურნალობა დამოკიდებულია მის სიმწვავეზე. დაავადების ადრეულ პერიოდში, ოფთალმოლოგი შესაძლოა მხოლოდ აკვირდებოდეს პაციენტის მდგომარეობას. ამ დროს მნიშვნელოვანია პაციენტმა აკონტროლოს სისხლში გლუკოზის (შაქრის) დონე და არტერიული წნევა.
დაავადების პროგრესირებასთან ერთად შესაძლოა საჭირო გახდეს ბადურის პანრეტინალური ფოტოლაზერკოაგულაცია და/ან იტრავიტრეალურად (თვალის შიგნით) მედიკამენტის შეყვანა, რაც ხელს უწყობს ბადურის ახალი სისხლძარღვებისა (ნეოვასკულარიზაცია) და მისი შეშუპების შემცირებას.
დაავადების შორსწასულ ფაზაში პაციენტებს ხშირად ესაჭიროებათ ქირურგიული ჩარევა – ვიტრექტომია. ვიტრექტომიის დროს, სისხლჩაქცევასთან ერთად ამოიკვეთება თვალის გამჭვირვალე ქსოვილი, მინისებრი სხეული. ბადურის ზედაპირიდან მოცილდება ახალი, ნაწიბუროვანი ქსოვილი (მემბრანა) და გასწორდება დანაოჭებული ბადურა. ლაზერის საშუალებით მოხდება დაზიანებული უბნების მკურნალობა. ბადურის ჩამოცლის შემთხვევაში, იგი დაუბრუნდება თავის ბუნებრივ მდებარეობას.
შეჯამება:
დიაბეტური რეტინოპათია თვალის სერიზული დაავადებაა, რომელსაც პოტენციურად სიბრმავის გამოწვევა შეუძლია. ოფთალმოლოგის მეთვალყურეობა და მკურნალობის ადრეულ სტადიაზევე დაწყება, მნიშვნელოვნად ამცირებს დაავადებასთან ასოცირებული გართულებების ალბათობას.
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
ღორის თირკმელი ცოცხალ პაციენტს გადაუნერგეს
62 წლის რიჩარდ სლეიმენი პირველი ადამიანი გახდა, რომელმაც ღორის თირკმლის ტრანსპლანტატი მიიღო. მასაჩუსეტსის General Hospital-ში შესაბამისი ოპერაცია 16 მარტს ჩატარდა. პაციენტი თავს კარგად გრძნობს და შესაძლოა, მალე საავადმყოფოდან გაწერონ.
ჩატარებული პროცედურის წარმატებულობა იმედს იძლევა, რომ ერთ დღეს ღორის ორგანოების ტრანსპლანტატები გავრცელებულ პრაქტიკად იქცევა და მისი საშუალებით ასიათასობით ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა მოხერხდება. ამ მომენტისთვის, მხოლოდ აშშ-ში, თირკმლის გადანერგვის მომლოდინეთა რიგში 93 000 ადამიანია.
რამდენიმე წელია, რაც მეცნიერები გენეტიკურად მოდიფიცირებული ღორების შესაქმნელად მუშაობენ. ეს იმისათვის, რომ კრიტიკული საჭიროების შემთხვევაში, ღორის ორგანოების ადამიანში გადანერგვა იყოს შესაძლებელი. ამ მხრივ ბოლო წლებში არაერთი ექსპერიმენტი ჩატარდა, მათ შორის ორ მკვდარ რეციპიენტზე, რომლებიც ჯერ კიდევ ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იყვნენ მიერთებული. ხოლო 2022 წელს პაციენტს პირველად გადაუნერგეს ღორის გული. ის ოპერაციიდან ორ თვეში მოკვდა. 2023 წელს, ღორის გულის მეორე რეციპიენტმა, კი ექსპერიმენტული ოპერაციის შემდეგ, 6 კვირა იცოცხლა. გასათვალისწინებელია, რომ ამ ექსპერიმენტული პროცედურების შედეგებიდან მეცნიერები ჯერ კიდევ ბევრ ახალ რამეს სწავლობენ, მომავალში ასიათასობით ადამიანის სიცოცხლის გადასარჩენად.
მასაჩუსეტსში ღორის თირკმლის ტრანსპლანტატის გადანერგვა ცოცხალ ადამიანზე მსგავსი პროცედურის ჩატარების პირველი შემთხვევაა. 4-საათიანი ოპერაციის შემდეგ პაციენტი თავს კარგად გრძნობს. საავადმყოფოს განცხადებაში კი ვკითხულობთ, რომ შესაძლოა ის სტაციონარიდანაც მალე გაწერონ.
“მე ეს აღვიქვი არა მხოლოდ როგორც ჩემი დახმარების გზა, არამედ ტრანსპლანტატის მომლოდინე ათასობით ადამიანისთვის იმედის გაჩენის საშუალება”, — ამბობს პაციენტი.
მასაჩუსეტსელ პაციენტს მეორე ტიპის დიაბეტისა და მაღალი არტერიული წნევის ისტორია აქვს. ის 7 წლის განმავლობაში დიალიზზე იყო, სანამ 2018 წელს ადამიანისგან თირკმლის ტრანსპლანტატს მიიღებდა. დონორის თირკმლის გადანერგვიდან 5 წელიწადში ორგანომ შეფერხებით დაიწყო მუშაობა და 2023 წელს პაციენტს დიალიზის გაგრძელება მოუწია. ეს განსაკუთრებული შემთხვევა იყო და კლინიკაში რეგულარულ ვიზიტებს მოითხოვდა.
“მას უნდა მოეცადა 5-6 წელი მორიგი ადამიანი დონორის თირკმლისთვის. მას ამდენი დრო აღარ ჰქონდა და ვეღარ გადარჩებოდა”, — ამბობს დოქტორი უინფრედ უილიამსი, Mass General-ის ნეფროლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი და პაციენტის ექიმი, The New York Times-ისთვის გაკეთებულ კომენტარში.
იმ რისკის გათვალისწინებით, რომელიც პაციენტის სიცოცხლესთან დაკავშირებით არსებობდა, ექიმებმა მასთან ღორის თირკმლის გადანერგვის შესაძლებლობა განიხილეს. პროცედურასთან დაკავშირებული პოტენციური რისკისა და სარგებლის შეწონვით, საბოლოოდ მან ღორის თირკმლის გადანერგვა გადაწყვიტა.
რაც შეეხება თვითონ თირკმელს, ის ბიოტექტონოლოგიური კომპანია eGenesis-მა უზრუნველყო. კომპანია ადამიანისთვის გამოსადეგ ორგანოების გამოყვანაზე ზრუნავს. eGenesis ცნობილ გენის რედაქტირების ტექნოლოგია — CRISPR-ს იყენებს, იმისათვის რომ ღორების გენები შეცვალოს.
ღორის გენეტიკური მოთვინიერება
ადამიანის ორგანიზმისთვის მისაღები ორგანოების შესაქმნელად მეცნიერები ღორის უჯრედებში სამ გენს ცვლიან. ესაა ნახშირწყლებისა და შაქრის წარმოებაზე პასუხისმგებელი გენები, რომლებზეც ადამიანის იმუნური სისტემა მწვავედ რეაგირებს და ორგანოში მათი არსებობის შემთხვევაში ტრანსპლანტატის ე.წ. უკუგდებას იწვევს.
მეორე მხრივ, მეცნიერები გენმოდიფიცირებისთვის განკუთვნილ ღორის უჯრედებში ადამიანის შვიდ გენს ამატებენ, რითაც ადამიანის იმუნური სისტემის მიერ ტრანსპლანტატის უკუგდების პრევენციას ცდილობენ. ბოლოს კი ისინი ღორის გენომში “გამორთავენ” ვირუსული დნმ-ის ფრაგმენტებს, ე.წ. ენდოგენურ რეტროვირუსებს. eGenesis-ის მიხედვით,ეს ვირუსები ღორისთვის უვნებელია, თუმცა ადამიანისთვის პოტენციურად ზიანის მომტანია.
როგორც CNN-იტყობინება, მეცნიერებს ღორის დნმ-ში ჯამურად 69 ჩასწორება სჭირდებათ, იმისათვის რომ მის ორგანიზმში გაზრდილი ორგანოები ადამიანის ტრანსპლანტატად გამოსადეგი იყოს.
აღსანიშნავია, რომ ტრანსპლანტაციის პროცედურას თან ახლავს ანტისხეულებზე დაფუძნებული მკურნალობა და იმუნიტეტის დამთრგუნველი პრეპარატები, იმისათვის რომ ორგანოს უკუგდების პრევენცია მოხერხდეს.
“იმედი გვაქვს, რომ დიალიზი მოძველებულ პრაქტიკად იქცევა”, — ამბობს დოქტორი ლეონარდო რიელა, Mass General-ის თირკმლის ტრანსპლანტაციის მიმართულების სამედიცინო ხელმძღვანელი, The Washington Post-თან ინტერვიუში.
სლეიმენის ოპერაცია “ასვევე არის პოტენციური გარღვევა ჩვენი სფეროსთვის დამახასიათებელი პრობლემის გადაჭრის კუთხით; მაგალითად, თირკმლის გადანერგვის შესაძლებლობაზე არათანაბარი ხელმისაწვდომობის მხრივ, მათ შორის ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი პაციენტებისთვის; ასევე ტრანსპლანაციისთვის გამოსადეგი ორგანოების უკიდურესი დეფიციტის და სხვა სისტემური ბარიერების პირობებში”, — დასძენს უილიამსი განცხადებაში.
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
„ფორმა 100“-ის შევსება ხმით“ – ექიმები ძალიან დიდ დროს ხარჯავენ დოკუმენტაციის შედგენაში
ჯანდაცვის სექტორში ხელოვნური ინტელექტი საქართველოშიც აქტუალური ხდება. ერთ-ერთ ასეთ პროექტზე მონაცემთა ანალიზის ლაბორატორია მუშაობს.
ლაბორატორიის დამფუძნებლის რატი სხირტლაძის განმარტებით, საუბარია პროდუქტზე Speech To Text, რომელიც ხმის ტექსტად ტრანსფორმაციას გულისხმობს და რომლის „გაქართულებაზე“ მუშაობა დაწყებულია.
„ესაა ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი სერვისი მედიცინაში, რადგან ექიმები ძალიან დიდ დროს ხარჯავენ დოკუმენტაციის შედგენაში. გაერთიანებულ სამეფოში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ექიმებისა და ექთნების დროის 50%-ზე მეტი სწორედ დოკუმენტაციის შევსებას მიაქვს. როცა კითხეს, რა შეუმსუბუქებდა სამუშაოს და რა გაზრდიდა მათ შრომის ნაყოფიერებას, მათ თქვეს, რომ სურთ დოკუმენტაციის პროცესის ჩამოშორება, რის შემდეგაც გაცილებით ბევრ პაციენტს მოემსახურებოდნენ. სწორედ ამიტომ დაიწყო Speech To Text-ის აქტიური გამოყენება მედიცინაში. ამასთან, რასაც ექიმები აკეთებენ, მაგალითად ფორმა 100, ამ დოკუმენტაციის დიდი ნაწილი ნარატიულია, რასაც, გინდა-არ გინდა, სჭირდება წერა, ფიქრი, გრამატიკულად გამართვა და ა.შ.“ – აღნიშნავს რატი სხირტლაძე და განმარტავს, რომ სისტემა უნდა იყოს ქართულ ტერმინოლოგიაზე მორგებული, წინააღმდეგ შემთხვევაში ბევრ შეცდომას დაუშვებს, რომელთა შესწორებას დიდი დრო დასჭირდება.
„ვამუშავებთ როგორც სამედიცინო ლექსიკონებს, ისე უამრავ ფორმა-100-ს – რა თქმა უნდა ანონიმიზირებულს. ვიწყებთ სამედიცინო წიგნების დამუშავებას. ჩაფიძის კლინიკაში დავიწყეთ ტესტირება და ექიმები ძალიან დიდი ენთუზიაზმით არიან ამაში ჩართულები,“- აღნიშნა სხირტლაძემ.
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
„საქართველოს უკანასკნელ პერიოდში, ტუბერკულოზის მართვის მიმართულებით, მნიშვნელოვანი პროგრესი აქვს“
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ, ტუბერკულოზის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა. უწყების ხელმძღვანელმა, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრებთან და დარგის სპეციალისტებთან ერთად, „ტუბერკულოზის მართვის სახელმწიფო პროგრამა“, ინფიცირების შემთხვევების ეფექტური დიაგნოსტიკა, მკურნალობა და საქართველოში ინფექციასთან ბრძოლისთვის გატარებული ღონისძიებები განიხილა.
შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ საქართველოს უკანასკნელ პერიოდში, ტუბერკულოზის მართვის მიმართულებით, მნიშვნელოვანი პროგრესი აქვს. ქვეყანა უზრუნველყოფს ტუბერკულოზის ყველა ფორმის, მათ შორის რეზისტენტული ტუბერკულოზის თანამედროვე დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე უნივერსალურ ხელმისაწვდომობას. კერძოდ, საქართველომ, 2015 წელთან შედარებით შეძლო ტუბერკულოზის ინციდენტების 50%-ით შემცირება. მომსახურებები ფინანსდება სრულად სახელმწიფოს მიერ და პაციენტის მხრიდან არ ითვალისწინებს თანაგადახდას.
ტუბერკულოზის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებული ღონისძიება, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ორგანიზებით, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ინიციატივითა და აივ ინფექცია/შიდსთან, ტუბერკულოზსა და მალარიასთან ბრძოლის გლობალურ ფონდის მხარდაჭერით გაიმართა.
ღონისძიებას, სამინისტროს წარმომადგენლები, პარლამენტის ჯანმრთელობისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის, ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებათა ეროვნული ცენტრის, სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებლები და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზაციების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.
ჩვენი ქვეყანა, შესაძლოა, მალე ფაგების ინდუსტრიაში მსოფლიო ბაზრის ლიდერი გახდეს
ფაგები, ანუ ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალო საშუალება – გვერდითი და უკუჩვენებების გარეშე, ანტიბიოტიკებისგან განსხვავებით არ არის რეზისტენტული. მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი ლაბორატორია საქართველოში შეიქმნა.
საქართველოში წარმოებულ ფაგებზე მოთხოვნა, მსოფლიოს მასშტაბით ყოველდღიურად იზრდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენი ქვეყანა მალე შესაძლოა ფაგების ინდუსტრიაში მსოფლიო ბაზრის ლიდერი გახდეს. ფაგებით მკურნალობის უნიკალური მეთოდი, რომელსაც შესაძლოა მალე რენესანსის ხანა დაუდგეს.
ბაქტერიის ბუნებრივი მტრებით – ფაგებით მკურნალობის უნიკალური მეთოდი, რომელიც ქვეყანას ქართველმა მეცნიერმა გიორგი ელიავამ ჯერ კიდევ საუკუნის წინ დაუტოვა.
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
საშარდე გზების ინფექცია ფართოდ არის გავრცელებული ბავშვებში – სიმპტომები, რისკის ჯგუფები, დიაგნოზი, მკურნალობა
საშარდე გზების ინფექცია ბავშვებში
საშარდე გზების ინფექცია ფართოდ არის გავრცელებული ბავშვებში. ამ მდგომარეობის განვითარების რამოდენიმე მიზეზი არსებობს, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში ეს ხდება როცა ბაქტერიები აღმავალი გზით შარდის ბუშტში ან თირკმელებში ხვდება. შარდის ბუშტის ანთებას ცისტიტი, ხოლო თირკმელის ანთებას პიელონეფრიტი ჰქვია.
სიმპტომები ცისტიტის დროს:
ტკივილი, წვა, არასასიამოვნო შერგძნება შარდვისას
ხშირი შარდვა მცირე პორციებით
შარდვის გახშირება ღამის საათებში
ტკივილი მუცლის ქვედა ნაწილში
ამღვრეული შარდი, ან სისხლი შარდში
თუ ამას დაერთო ინტოქსიკაცია, გულისრევა, ღებინება, უმადობა, ტკივილი წელის არეში ან მუცლის გვერდითა მიდამოში და, რაც მთავარია, ცხელება, რომელიც 38.5 გრადუსს აჭარბებს, უნდა ვიფიქროთ, რომ ინფექცია თირკმელშიც გავრცელდა და პიელონეფრიტთან გვაქვს საქმე.
რისკის ჯგუფები:
გოგონები. ეს დაკავშირებულია შარდის არხის ანატომიურ თავისებურებებთან: ქალებში ის უფრო ფართო და მოკლეა
საშარდე გზების ანომალია
შარდის ბუშტ-შარდსაწვეთის რეფლუქსი (შარდის უკუდინება შარდის ბუშტიდან თირკმელში)
პირადი ჰიგიენის წესების დარღვევა
ოჯახური ანამნეზი
დიაგნოზი:
შარდის კლინიკური ანალიზი
შარდის ბუშტის და თირკმელების ექოსკოპია
შარდის ბაქტერიოლოგიური კვლევა
⠀
მკურნალობა:
ანტიბიოტიკი
ტკივილგამაყუჩებელი
სიცხის დამწევი
საშარდე გზების ინფექცია კარგად ექვემდებარება მკურნალობას, მაგრამ მნიშვნელოვანია დროულად დავიწყოთ თერაპია.
შესაბამისი მკურნალობის გარეშე საშარდე გზების ინფექციამ შეიძლება გამოიწვიოს თირკმელების დაზიანება.
პროფილაქტიკა:
ბავშვის საფენის ხშირი გამოცვლა
პირადი ჰიგიენის დაცვა
ნაწლავთა რეგულარული მოქმედება
სწორი ჩაბანა, განსაკუთრებით გოგონებისთვის – წინიდან უკან და არა უკნიდან წინ
ნატურალური ბამბის საცვლების ხმარება
#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi
