საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანიზაციას „აკრედიტაცია კანადას“ საქართველოში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე ამბობს, რომ დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე განიხილავენ „დაავადება X“ -ს, რომელიც შეიძლება 20-ჯერ უფრო მომაკვდინებელი იყოს, ვიდრე კორონავირუსი.
დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე განიხილავენ “დაავადება X”-ს, რომელიც, შესაძლოა, 20-ჯერ უფრო მომაკვდინებელი აღმოჩნდეს, ვიდრე COVID-19, – ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს და წერს, რომ
“დაავადება X” უცნობი პათოგენის ჰიპოთეტური სახელია, რომელსაც ეპიდემიის ან პანდემიის გამოწვევა შეუძლია.
“ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ახალი გაფრთხილებები, რომ უცნობმა “დაავადება X” შეიძლება გამოიწვიოს 20-ჯერ მეტი სიკვდილი, ვიდრე კორონავირუსის პანდემია“, – ნათქვამია მოხსენებაში.
ახალ პანდემიასთან დაკავშირებით შეხვედრა ოთხშაბათს, 17 იანვარს გაიმართება.
გასულ თვეში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, კანაფის ნაერთებს აქვთ Covid-19-ის პრევენციისა და მკურნალობის პოტენციალი. კვლევამ აჩვენა, რომ კანაფის ნაერთებს, რომლებიც ცნობილია როგორც კანაბინოიდები, შეუძლია თავიდან აიცილოს SARS-CoV-2, ვირუსი, რომელიც იწვევს Covid-19-ს, და დაინფიცირების შემთხვევაში შეამციროს დაავადების სიმძიმე.
კვლევა ჩაატარეს დალჰუსის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა კანადაში, ნოვა შოტლანდიაში. კვლევა ფოკუსირებული იყო წინა კვლევებზე, თუ როგორი გავლენა შეიძლება ჰქონდეთ ენდოკანაბინოიდული სისტემის (ECS) მოდულაციაზე Covid-19-ის ადრეულ და პოსტინფექციურ სტადიებზე.
წინა კვლევამ აჩვენა, რომ კანაფმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს Covid-19-ზე. 2022 წელს გამოქვეყნებულმა ლაბორატორიულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კანაბინოიდები ხელს უშლიდნენ ადამიანის უჯრედების ინფექციას SARS-CoV-2-ით. ოქტომბერში გამოქვეყნებულმა ცალკეულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კანაფის მომხმარებლებმა, რომლებიც დაინფიცირდნენ Covid-19-ით, უკეთესი შედეგები იყო და ნაკლები იყო სიკვდილიანობა.
კვლევა არ ნიშნავს, რომ მარიხუანას მოწევა თავიდან აიცილებს Covid-19 ინფექციას. კვლევების უმეტესობა ჩატარდა in vitro კანაფის ექსტრაქტებით, კანაფის Covid-19-ის სამკურნალოდ ან პროფილაქტიკისთვის. კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ვაქცინაცია რჩება საუკეთესო პრევენციად. ისინი ასევე ამბობენ, რომ ვაქცინაცია ყველასთვის ეფექტური არ არის.
„ვაქცინაცია რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ პრევენციულ მეთოდად COVID-19-ის მძიმე შედეგებისა და გრძელვადიანი COVID-19-ის განვითარების წინააღმდეგ“, – აღნიშნეს მკვლევარებმა.
„კლინიკური და კარგად შემუშავებული კვლევები აუცილებელია ძირითადი მექანიზმების შესაფასებლად, ოპტიმალური დოზებისა და დოზირების განრიგის დასადგენად და ვირუსული ინფექციების კონტექსტში ECS მოდულაციასთან დაკავშირებული უსაფრთხოებისა და პოტენციური გვერდითი ეფექტების გამოსაკვლევად“, – წერენ ისინი
„აქედან გამომდინარე, იმედისმომცემი პერსპექტივის მიუხედავად, ამ ასპექტების ყოვლისმომცველი გაგება გადამწყვეტია კანაბინოიდების თერაპიული პოტენციალის და ECS მოდულაციის დასადგენად COVID-19-ის და ხანგრძლივ COVID-19-თან დაკავშირებული სიმპტომების გაჩენისას.“
აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, 100 წელს გადაცილებულ მოქალაქეებს შორის 5 კაცი, 30 კი ქალია. ყველაზე უხუცესი შუახევსა და ქობულეთის მუნიციპალიტეტებში მცხოვრები 110 წლის დავითაძე ნაქიფე და დიასამიძე ფატყუმეა.
სამინისტროს ცნობით, 2024 წლის ბოლომდე აჭარაში 100 წელი კიდევ 12 მოქალაქეს შეუსრულდება. “100 წელს გადაცილებული მოქალაქეების ერთჯერადი დახმარების” პროგრამის ფარგლებში, აჭარის რეგიონში მცხოვრები 100 წელს გადაცილებული მოქალაქეები, საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით, 1000 ლარს მიიღებენ.
როგორ განვასხვავოთ ალერგიის სიმპტომები ვირუსული ინფექციის სიმპტომებისგან
საუბრობს ალერგოლოგ-იმუნოლოგი, მადონა დევიძე:
„ალერგიული პაციენტებისთვის ზამთარი პრობლემურია. ზაფხულში მცენარეებია პრობლემა, ზამთარი კი ალერგიული პაციენტებისთვის, სიცივიდან გამომდინარე. ვირუსული ინფექცია და ალერგია მსგავსი სიმპტომების გამო ხშირად ერთმანეთში ეშლებათ.
ალერგიას თან არასდროს ახლავს ტემპერატურა. ვირუსული თუ ბაქტერიული ინფექცია მაღალი ტემპერატურის გარეშე ძალიან იშვიათად მიმდინარეობს, თუნდაც ერთჯერადად მაინც ხდება ტემპერატურის მატება. საყურადღებოა სიმპტომების ხანგრძლივობაც.
ალერგიის სიმპტომები 2 კვირაზე მეტხანს ხანგრძლივდება, ვირუსული ინფექციის 3, 5, 7 დღე, ანუ უფრო ხანმოკლე დროით. ალერგიას მრავალჯერადი ცემინება ახასიათებს, ეს ხდება ერთმანეთზე მიყოლებით და ხშირად პაციენტს სუნთქვაც კი უჭირს.
ალერგიის დროს სურდოს თან ახლავს თვალების ქავილი და ცრემლდენა. ასევე ყელის, ყურების, ცხვირის წვერის ქავილი.
ხველა გახანგრძლივებულად, ქრონიკულად ითვლება, თუ მოზრდილებში 8 კვირაზე მეტხანს, ბავშვებში კი 4 კვირაზე მეტხანს გრძელდება. შესაძლოა, გახანგრძლივებული ხველა დატოვოს ინფექციურმა დაავადებებმა, – პნევმონიამ, გრიპის ვირუსმა, კოვიდ 19-მა და ა.შ. მიზეზი შეიძლება იყოს ფილტვების სოკოვანი დაავადება, ტუბერკულოზი და ა.შ. ყივანახველას ძალიან ხანგრძლივი მიმდინარეობა ახასიათებს და ტოვებს გახანგრძლივებულ ხველას.
გახანგრძლივებული ხველის ერთ-ერთი ხშირი მიზეზია რეფლუქსი. რეფლუქს-ეზოფაგიტი ეს არის მდგომარეობა, როცა საყლაპავიდან კუჭში გარდამავალი სარქველი არ იხურება და ხდება კუჭის მჟავას უკან ამოდინება. ეს მდგომარეობა საკმაოდ ხშირია ბავშვებშიც.
პაციენტებს ძირითადად ღამით ახველებთ, როდესაც წვებიან და ხდება მჟავის უკან ამოდინება, ეს იწვევს საყლაპავის, ტრაქეის, ბრონქების გაღიზიანებას. მოზრდილებში ხველის ერთ-ერთი ხშირი მიზეზია წნევის მარეგულირებელი წამლებიც, რომელთაც ახასიათებთ ასეთი გვერდითი ეფექტი.
შესაძლოა, ასთმა ვირუსითაც პროვოცირდეს. ასთმის ხველით ვარიანტს ალერგიული შეგვიძლია ვუწოდოთ.
რაც შეეხება სიცივის ალერგიას, მას ჩვენ სიცივის ჭინჭრის ციებას ვეძახით, რადგან დაბალ ტემპერატურაზე ჩნდება ჭინჭრის ნასუსხის მაგვარი გამონაყარი, რომელიც საკმაოდ ექავებათ. სიცივეში შესაძლოა, რომ შეშუპდეს და გაწითლდეს ტანსაცმლისგან დაუფარავი ადგილები, რომელთაც სიცივე ხვდებათ, რაც დისკომფორტულია, რადგან შეიძლება თან ახლდეს ძლიერი ქავილი. აღნიშნული განსაკუთრებით მაშინ ხდება, როცა პაციენტები არ ატარებენ ხელთათმანებს, შარფებს.
ამ დროს პაციენტებს ვურჩევთ, არ დაიჭირონ ხელში ცივი სასმელები და არ დაიბანონ ხელები ცივი წყლით. ზაფხულში ვურჩევთ, – არ იბანაონ მდინარის წყალში, მდინარის წყალი საკმაოდ დაბალი ტემპერატურისა და ასეთ წყალში ჩახტომამ შეიძლება ანაფილაქსია, ალერგიის უკიდურესი ფორმაც კი აპროვოციროს. ეს სერიოზული დაავადებაა და განსაკუთრებით გასათვალისწინებელია, რომ ასეთი პაციენტები სიცივეს მოერიდონ.“
ე.წ. „ძარღვის განასკვა“ – კუნთების უნებლიე, უკონტროლო და მტკივნეული, შეტევითი ხასიათის შეკუმშვა ხშირი მოვლენაა. კუნთების სპაზმის უმეტესობა უვნებელია, მაგრამ ზოგიერთ შემთხვევაში, ასეთი ეპიზოდი შეიძლება გარკვეულ სამედიცინო მდგომარეობასთანაც იყოს დაკავშირებული.
რატომ ვითარდება კუნთის სპაზმი, რა შეიძლება იყოს მისი გამომწვევი მიზეზი და რა რეკომენდაციები არსებობს ამ ეპიზოდის შესამსუბუქებლად? – ამაზე „ბაუ ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტლის“ სისხლძარღვთა ქირურგი, არჩილ სიგუა საუბრობს.
ახალი კვლევა ვარაუდობს, რომ შესაძლოა არსებობდეს კავშირი ორსულობის დროს აცეტამინოფენის გამოყენებასა და ბავშვებში მეტყველების განვითარების შეფერხებას შორის.
ილინოისის ბავშვების განვითარების კვლევის ფარგლებში დეტალურად შეაფასეს 2 და 3 წლის ასაკის ბავშვების მეტყველება. ინახა, რომ ამ ბავშვების დედების მიერ ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში აცეტამინოფენის ხშირი მოხმარება დაკავშირებული იყო მეტყველების ჩამორჩენასთან, რაც განსაკუთრებით შეიმჩნეოდა მამრობითი სქესის ბავშვებში. გამოკვლეულ ბავშვებს ჰქონდათ უფრო მცირე ლექსიკა და 2 და 3 წლის ასაკში საუბრობდნენ მოკლე წინადადებებით.
ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრი
ნაყოფის ტვინის განვითარებისთვის კრიტიკულ პერიოდებად ითვლება. კვლევამ აჩვენა, რომ მაგალითად, თუ ორსულმა მესამე ტრიმესტრში აცეტამინოფენი მიიღო კვირაში ერთხელ, მის შვილს, 2 წლის ასაკში, 26 სიტყვით ნაკლები შეიძლება ჰქონდეს ლექსიკაში.
სანამ გავაგრძელებდე, მინდა ვთქვა, რომ დიდი მნიშვნელობა აქვს ამ დასკვნების სიფრთხილით ინტერპრეტაციას და ასევე, შემდგომი კვლევების ჩატარებას საბოლოო დასკვნების გამოსატანად.
აუცილებლად გასათვალისწინებელია, რომ ჯერ ისევ უსაფრთხოდ ითვლება ორსულებში აცეტამინოფენის გამოყენება ცხელების, ძლიერი ტკივილის ან ძლიერი დისკომფორტის დროს, რადგან უკონტროლო ტემპერატურა ან ტკივილი შეიძლება საშიში იყოს როგორც ნაყოფისთვის, ასევე დედისთვის! თუმცა, კვლევის ავტორები ორსულებს ურჩევენ, რომ ფრთხილად იყვნენ და თავი შეიკავონ მსუბუქი ტკივილის ან დისკომფორტის დროს აცეტამინოფენის გამოყენებისგან.
აცეტამინოფენი (ტაილენოლი/პარაცეტამოლი/პანადოლი/ბენურონი) ყველაზე გავრცელებული და ერთადერთი სიცხის დამწევი და ტკივილგამაყუჩებელია, რომელიც ამ ეტაპზე უსაფრთხოდ ითვლება ორსულობის დროს.
თუმცა, უკვე ვიცით, რომ აცეტამინოფენს შეუძლია გადაკვეთოს პლაცენტა, რამაც ბოლო პერიოდში მკვეთრად გაზარდა ინტერესი ბავშვის განვითარების შედეგებზე მისი გავლენის შესასწავლად.
დღემდე ამ თემაზე ჩატარებული კვლევები ორაზროვანი და ძირითადად დაკვირვებითი ხასიათისაა; ზოგიერთი მათგანი ამბობს, რომ აცეტამინოფენი უსაფრთხოა ორსულობის დროს გამოსაყენებლად, ზოგიერთი კი ვარაუდობს, რომ არსებობს პოტენციური კავშირი ორსულობის დროს აცეტამინოფენის გამოყენებასა და ბავშვის განვითარების არასასურველ შედეგებს შორის.
ეს კონკრეტული ახალი კვლევა არის ერთ-ერთი პირველი, რომელმაც ორსულობის სხვადასხვა ტრიმესტრში შეისწავლა აცეტამინოფენის გამოყენების გავლენა ბავშვის მეტყველების განვითარებაზე.
აცეტამინოფენი რჩება აუცილებელ მედიკამენტად ორსულობისას სერიოზული ტკივილისა და ცხელების დროს გამოსაყენებლად.
თუმცა, ორსულები უნდა მოერიდონ მის გამოყენებას მსუბუქი ტკივილის ან დისკომფორტის დროს.
პოსტში ნახსენები კვლევა ნახეთ კომენტარებში
Recently published research suggests a potential link between the use of acetaminophen (the active ingredient in Tylenol) during pregnancy and language delays in children.
However, it’s important to note that these findings need to be interpreted with caution and should be tested in larger studies before drawing any definitive conclusions.
Acetaminophen is commonly considered safe for pregnant women to use for fever, severe pain, or discomfort, which can be dangerous if left uncontrolled. The study highlights the need for caution when using acetaminophen for more mild discomforts during pregnancy.
Previous research on acetaminophen use during pregnancy has yielded mixed results, with some studies suggesting no association with poor outcomes and others indicating potential negative developmental effects.
The study in question focused on acetaminophen use by trimester and its impact on language development in children aged 2 and 3 years. The findings suggested that increased acetaminophen usage during the second and third trimesters was associated with language delays, particularly in male children. The study suggested that if a pregnant individual took acetaminophen once per week during the third trimester, their child might exhibit 26 fewer words at age 2.
კვლევის შესახებ წერს აშშ-ში მოღვაწე ქართველი ექიმი, ქეთი შავლიაშვილი.