რა სიახლეებს გეგმავს ჯანდაცვის სამინისტრო წლის ბოლომდე, რა სახის მედიკამნეტზე გავრცელდება რეფერენტული ფასები.
გასული წლის ბოლოს მონიტორინგის შედეგად გამოვლენილი არაჯანსაღი კონკურენციისა და მედიკამნტებზე საკმაოდ სოლიდური ფასნამატის გამოვლენის შემდეგ როგორ გაგრძელდება მონიტორინგი ფარმაცევტულ კომპანიებში, ამ თემაზე გადაცემაში – „ბიზნესპარტნიორი “საუბრობს სტრატეგიული განვითარებისა და ანალიტიკის დეპარტამენტის უფროსი ლელა სულაბერიძე:
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანიზაციას „აკრედიტაცია კანადას“ საქართველოში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე ამბობს, რომ 2018 წელს დაწყებული საქმე დღესაც გრძელდება…
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
მენოპაუზა ბუნებრივი ეტაპია ქალის ცხოვრებაში, რომელიც გარკვეულწილად გულისხმობს რეპროდუქციული წლების დასასრულს, თუმცა არის შემთხვევები, როდესაც მენოპაუზის შემდგომაც შესაძლებელია ქალი დაფეხმძიმდეს და შვილი გააჩინოს. გთავაზობთ ინტერვიუს ინოვაციური სამედიცინო ცენტრ “ბირთის” რეპროდუქტოლოგ-გინეკოლოგ ირმა რამიშვილთან, რომელიც მრავალი წელია ამ სფეროში წარმატებულად მოღვაწეობს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ჩინელი მეცნიერები აწარმოებდნენ ექსპერიმენტებს მუტანტ კოროვირუსის შტამზე, რომელიც თაგვებში 100%-ით სასიკვდილოა. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთმა კვლევამ, შეიძლება, გამოიწვიოს სხვა პანდემია.
პანგოლინებში ნაპოვნი Covid-ის მსგავსი ვირუსი, რომელიც ცნობილია როგორც GX_P2V, პეკინში მეცნიერებმა გამოიყენეს თაგვების დასაინფიცირებლად.
თაგვები „ჰუმანიზებული“ იყო, რაც იმას ნიშნავს, რომ ისინი შემუშავებული იყო ადამიანებში ნაპოვნი პროტეინის გამოხატვისთვის, და მიზნად ისახავდა, თუ რა რეაგირება შეიძლება მოახდინოს ვირუსმა ადამიანებში.
ყველა მღრღნელი, რომელიც ინფიცირებული იყო პათოგენით, რვა დღის განმავლობაში დაიხოცნენ. ეს მკვლევარებმა აღწერეს, როგორც – “საოცრად” სწრაფად.
გუნდი ასევე გაოცებული იყო თაგვების ტვინში და თვალებში ვირუსის მაღალი დონის აღმოჩენით. ვარაუდობენ, რომ ვირუსი, მიუხედავად იმისა, რომ დაკავშირებულია Covid-თან, მრავლდება და ვრცელდება სხეულში უნიკალური გზით.
კვლევა „ხაზს უსვამს ადამიანებში GX_P2V-ის გადაცემის რისკს“. შესაძლოა, გამოიწვიოს Covid-19 პანდემია.
პეკინის ქიმიური ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ვირუსი აღმოაჩინეს 2017 წელს, კოვიდ-ის გავრცელებამდე.
მკვლევარებმა მოახდინეს ვირუსის კლონირება და შეინახეს პეკინის ლაბორატორიაში, სადაც ის განაგრძობდა განვითარებას.
უცნობია, როდის ჩატარდება ახალი კვლევა. მაგრამ მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ შესაძლებელია ვირუსმა განიცადა “ვირუსულობის გამაძლიერებელი მუტაცია”და უფრო სასიკვდილო გახადა.
ახალი კვლევისთვის, რვა თაგვი დაინფიცირდა ვირუსით, რვა ინაქტივირებული ვირუსით, რვა გამოიყენეს საკონტროლო ჯგუფად.
ვირუსით ინფიცირებული ყველა თაგვი მოკვდა დაინფიცირებიდან რვა დღის განმავლობაში. სიმპტომები მოიცავდა თვალების მთლიანად გათეთრებას, წონის სწრაფ კლებასა და დაღლილობას.
მკვლევარებმა აღმოაჩინეს ვირუსის „მნიშვნელოვანი რაოდენობა“ მღრღნელების ტვინში, ფილტვებში, ცხვირში, თვალებსა და სასუნთქ გზებში.
ვარაუდობენ, რომ ვირუსით ინფიცირება ხდება რესპირატორული სისტემის მეშვეობით და შემდეგ გადადის ტვინში – განსხვავებით Covid-ისგან, რომელიც იწვევს ფილტვების ინფექციებს და მძიმე შემთხვევებში პნევმონიას. თუმცა, იყო მაგალითები, რომ Covid-ი აღმოაჩინეს მძიმედ დაავადებული პაციენტების ტვინის ქსოვილში.
„ტვინის მძიმე ინფექცია შეიძლება იყოს სიკვდილის მთავარი მიზეზი ამ თაგვებში“, – აცხადებენ მკვლევარები.
მათ დაასკვნეს: „ეს არის პირველი მოხსენება, რომელიც აჩვენებს, რომ SARS-CoV-2-თან დაკავშირებულმა პანგოლინურმა კორონავირუსმა შეიძლება გამოიწვიოს 100%-ითსიკვდილიანობა hACE2 თაგვებში, რაც მიუთითებს GX_P2V-ის ადამიანებზე გადასვლის რისკზე“.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ Covid -ის ახალ შტამს თაგვებში სიკვდილიანობის 80 პროცენტი ჰქონდა.
დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე განიხილავენ „დაავადება X”-ს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
11 წლის წინ, მანჩესტერის უნივერსიტეტის მეცნიერთა მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მსოფლიოში სოკოვანი ინფექციებისგან ყოველწლიურად ორი მილიონი ადამიანი კვდებოდა. ახალი შეფასებით, რომელიც ამავე უნივერსიტეტის მკვლევარმა დევიდ დენინგმა ჩაატარა, ეს რიცხვი თითქმის გაორმაგებულია — დაახლოებით 3,8 მილიონი წელიწადში.
შედარებისათვის უნდა აღინიშნოს, რომ ეს გახლავთ გლობალური სიკვდილიანობის მთლიანი მაჩვენებლის დაახლოებით 6,8 პროცენტი. მსოფლიოში სიკვდილიანობის მთლიანი მაჩვენებლის დაახლოებით 16 პროცენტი გულის კორონარულ დაავადებებზე მოდის, 11 პროცენტი ინსულტზე, მოწევასთან დაკავშირებულ ფილტვის დაავადებებზე (COPD) 6 პროცენტი, სოკოვან ინფექციებზე კი ამის დაახლოებით ერთი-მესამედი, ანუ 3 228 000 ადამიანის სიკვდილი.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ჯანმო-ს ბოლო ინფორმაციის თანახმად, კორონავირუსით, გრიპით და სხვა რესპირატორული დაავადებებით ინფიცირების მაჩვენებელი უკანასკნელი კვირების განმავლობაში ბევრ ქვეყანაში იმატებს. გამონაკლისს არც საქართველო წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ რესპირაციული ინფექციებით ინფიცირების შემთხვევების ზრდასთან ერთად პედიატრები პროგნოზირებენ, რომ იანვარი საქართველოში პედიატრიული ავადობის თვალსაზრისით ყველაზე რთული პერიოდი იქნება.
ხველა, სურდო, მაღალი სიცხე, საერთო სისუსტე, თავის და კუნთების ტკივილი – ეს რესპირატორული ვირუსების დამახასიათებელი სიმპტომებია. სეზონური გრიპის იდენტიფიცირება მხოლოდ ლაბორატორიულად არის შესაძლებელი. პედიატრებს ბოლო ორ კვირაში მსგავსი ჩივილებით ათობით პაციენტი მიმართავს.
რა პერიოდია გრიპის ვირუსისთვის სეზონური და როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი
საუბრობს ინფექციონისტი, მალვინა ჯავახაძე გადაცემაში – „დილა მშვიდობისა საქართველო”
„დედები ყოველთვის ჩივიან, რომ მათი შვილები ხშირად ავადობენ.
წლის განმავლობაში რამდენიმე ვირუსი ცირკულირებს. ამ ვირუსებიდან, დღესდღეობით, პირველ ადგილზე არის გრიპის ვირუსი. გრიპის ვირუსის სეზონური პერიოდი არის დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით. ის გაგრძელდება გარკვეული პერიოდის განმავლობაში.
ეს გრიპის ის ვირუსია წლებია, პანდემიამდეც და მის შემდეგაც ცირკულირებს. ოჯახში მხოლოდ ბავშვი რომ ხდება ცუდად და მისი უფროსი წევრები არ ავადდებიან, ეს ნიშნავს, რომ მათ უკვე გადატანილი აქვთ ეს ინფექცია და ახლა ბავშვია ავად, რომელსაც არ უავადია ამ ვირუსით. გარკვეულწილად, ეს არის სახადი ინფექცია. ამ შტამს ერთხელ გადაიტანს და გამოიმუშავებს იმუნიტეტს.
რა ახასიათებს ვირუსებს:
დროთა განმავლობაში მოდიფიცირება. ახლა რომ ყველამ გადაიტანა და იმუნიტეტი გამოიმუშავა, ისევ უნდა მოხდეს მისი ცირკულირება. მას ერთი მიზანი აქვს – გამრავლდეს გარემოში და მუდმივად იარსებოს. მოდიფიცირებული ვირუსი უკვე მძიმედ აღარ დააავადებს ბავშვს. ამიტომ, ის არ უნდა ჩავკეტოთ – ბაღშიც უნდა იაროს, სკოლაშიც უნდა იაროს, რომ შეხვდეს ვირუსი და გადაიტანოს. სოციალიზაცია, პლუს, ნიშნავს იმ მიკრობების, ვირუსების ცოდნასა და შესაბამისი იმუნიტეტის ჩამოყალიბებას, რაც გარემოში კონკრეტულ ეტაპზე არსებობს”.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, თამარ გაბუნიას განცხადებით, ქრონიკული დაავადებები, როგორიც არის გულის დაავადებები, ფილტვის დაავადებები, ეპილეპსია, პარკინსონი, შაქრიანი დიაბეტი, ქმნის მნიშვნელოვან ტვირთს როგორც ავადობის კუთხით, ასევე ფინანსურად და სახელმწიფო უკვე სრულად დაფარავს ამ მედიკამენტების ღირებულებას იმ პირებისთვის, ვისაც სისტემატურად უწევს მედიკამენტის მოხმარება.
„ქრონიკული დაავადებები, როგორიც არის გულის დაავადებები, ფილტვის დაავადებები, ეპილეპსია, პარკინსონი, შაქრიანი დიაბეტი, ქმნის მნიშვნელოვან ტვირთს როგორც ავადობის კუთხით, ასევე ფინანსურად. სახელმწიფო უკვე სრულად დაფარავს ამ მედიკამენტების ღირებულებას იმ პირებისთვის, ვისაც სისტემატურად უწევს მედიკამენტის მოხმარება. ამ ჯგუფში შედიან საპენსიო ასაკის მოსახლეობა, სოციალურად დაუცველი პირები, რომელთა სარეიტინგო ქულა არ აღემატება 100 000 ერთეულს, შშმ ბავშვები, ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზის მიმდებარე სოფლებში მცხოვრები მოსახლეობა, ვეტერანები“, – აღნიშნა თამარ გაბუნიამ.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
რა იწვევს „გადაწვას“ ? – გადაცემაში „ახალი დღე“ საუბრობს ფსიქოლოგი მარინა კაჭარავა
პროფესიული გადაწვა თანამედროვე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გამოწვევაა, რადგან იგი გავლენას ახდენს არა მხოლოდ ინდივიდის ფსიქიკურ და ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე, არამედ მთლიანად შრომისუნარიან მოსახლეობაზე, ჯანდაცვის სისტემის მდგრადობასა და ეკონომიკურ პროდუქტიულობაზე. სამუშაო გარემოში ხანგრძლივი სტრესი, ორგანიზაციული არასტაბილურობა და სოციალური ზეწოლა ქმნის პირობებს, სადაც გადაწვა გარდაიქმნება არა პირად პრობლემად, არამედ საზოგადოებრივ რისკად. სწორედ ამიტომ თემას სისტემურად აშუქებენ როგორც სამედიცინო პლატფორმები, მათ შორის https://www.sheniekimi.ge, ისე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ანალიტიკური სივრცეები, როგორიცაა https://www.publichealth.ge.
პროფესიული გადაწვა წარმოადგენს ქრონიკული სამუშაო სტრესის შედეგად ჩამოყალიბებულ ფსიქოფიზიოლოგიურ სინდრომს, რომელიც ხასიათდება ემოციური გამოფიტვით, მოტივაციის დაქვეითებითა და პროფესიული თვითეფექტიანობის დაკარგვით. ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსთვის, სადაც შრომითი ბაზარი ხასიათდება მაღალი დატვირთვით, არასაკმარისი ფსიქოსოციალური მხარდაჭერითა და მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების სტიგმით. სოციალური თვალსაზრისით, გადაწვა ზრდის შრომისუნარიანობის დაკარგვას, ავადმყოფობის დღეების რაოდენობას და ჯანდაცვის ხარჯებს, რაც საბოლოოდ აისახება ქვეყნის ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ სტაბილურობაზე [1].
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ პროფესიული გადაწვის აღიარება დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკატორში ICD-11 როგორც ოკუპაციური ფენომენის მიუთითებს მის ბიოლოგიურ და კლინიკურ მნიშვნელობაზე [1]. ბიოლოგიურ დონეზე, ქრონიკული სტრესი არღვევს ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზურ-ადრენალურ ღერძს, რაც იწვევს კორტიზოლის ხანგრძლივ მატებას და შემდგომ დისბალანსს. ეს პროცესები ასუსტებს იმუნურ პასუხს, ცვლის მეტაბოლიზმს და ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს [2].
კლინიკურ პრაქტიკაში ყველაზე ფართოდ გამოიყენება მასლაჩის გადაწვის კითხვარი, რომელიც გამოყოფს სამ ძირითად კომპონენტს: ემოციური გამოფიტვა, დეპერსონალიზაცია და პროფესიული ეფექტურობის შემცირება [3]. კვლევების კრიტიკული მიმოხილვა აჩვენებს, რომ ადრეული დიაგნოსტიკა და ფსიქოსოციალური ინტერვენცია ამცირებს დეპრესიისა და შფოთვითი აშლილობების განვითარებას, ხოლო უყურადღებობა ზრდის ქრონიკული დაავადებების რისკს [4].
ევროპის მასშტაბით ჩატარებული კვლევების მიხედვით, სამუშაო ასაკის მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედს აქვს პროფესიული გადაწვის კლინიკურად მნიშვნელოვანი სიმპტომები [5]. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, სტრესთან დაკავშირებული დარღვევები მსოფლიოში შრომის დაკარგული დღეების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია [1]. ეს მონაცემები პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ ყოველი რამდენიმე დასაქმებულიდან ერთი განიცდის მდგომარეობას, რომელიც ამცირებს მის პროდუქტიულობას და ზრდის ჯანდაცვის სისტემის დატვირთვას.
საერთაშორისო ინსტიტუტები, მათ შორის WHO, NIH და ავტორიტეტული სამედიცინო ჟურნალები The Lancet და BMJ, რეკომენდაციას უწევენ ინტეგრირებულ მიდგომას, რომელიც აერთიანებს სამუშაო გარემოს რეგულაციას, ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას და ორგანიზაციულ ცვლილებებს [1,6]. სკანდინავიურ ქვეყნებში დანერგილი მოქნილი სამუშაო გრაფიკი და მენტალური ჯანმრთელობის პროგრამები მნიშვნელოვნად ამცირებს გადაწვის გავრცელებას, რაც ადასტურებს, რომ პრევენცია შესაძლებელია მტკიცებულებაზე დაფუძნებული პოლიტიკით.
საქართველოში პროფესიული ჯანმრთელობის სფერო ეტაპობრივად ვითარდება, თუმცა კვლავ არსებობს ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების ხელმისაწვდომობისა და კვალიფიციური კადრების დეფიციტი. აკადემიური სივრცე, როგორიცაა https://www.gmj.ge, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ადგილობრივი კვლევებისა და ცოდნის გავრცელებაში, ხოლო https://www.certificate.ge უზრუნველყოფს ხარისხისა და სერტიფიკაციის სტანდარტების დაცვას. რეგულაციების გამკაცრება და დამსაქმებელთა პასუხისმგებლობის ზრდა აუცილებელია, რათა სამუშაო გარემო არ იქცეს ქრონიკული სტრესის წყაროდ.
მითი: პროფესიული გადაწვა მხოლოდ სუბიექტური დაღლილობაა.
რეალობა: ეს არის ნეიროენდოკრინული და ფსიქოლოგიური ცვლილებებით განპირობებული სინდრომი, რომელსაც აქვს კლინიკური მნიშვნელობა [2].
მითი: ხანმოკლე შვებულება საკმარისია სრულად გამოჯანმრთელებისთვის.
რეალობა: კვლევები აჩვენებს, რომ საჭიროა სამუშაო გარემოსა და ფსიქოსოციალური ფაქტორების შეცვლა, რადგან მხოლოდ დროებითი დასვენება არ აღმოფხვრის სტრესის წყაროს [6].
რა განასხვავებს სტრესს და პროფესიულ გადაწვას?
სტრესი ხასიათდება დროებითი ჰიპერაქტივაციით, ხოლო გადაწვა ემოციური დეაქტივაციითა და მოტივაციის დაკარგვით [3].
შეიძლება თუ არა გადაწვის პრევენცია?
დიახ, სამუშაო დატვირთვის მართვა, ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა და ორგანიზაციული პოლიტიკა ამცირებს რისკს [1].
პროფესიული გადაწვა წარმოადგენს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემურ გამოწვევას, რომელიც მოითხოვს პასუხისმგებლიან მიდგომას როგორც დამსაქმებლების, ისე სახელმწიფო სტრუქტურების მხრიდან. ცნობიერების ამაღლება, ადრეული დიაგნოსტიკა და მტკიცებულებაზე დაფუძნებული ინტერვენციები არის რეალისტური და პრაქტიკული გზა მოსახლეობის მენტალური და ფიზიკური ჯანმრთელობის დაცვისთვის.
© SheniEkimi.ge
