აკნე ცხიმოვანი ჯირკვლების პათოლოგიაა, რომელიც ყველაზე ხშირად, სქესობრივი სიმწიფის, გარდატეხის პერიოდში ვლინდება.
დაავადების გამომწვევი მიზეზი ხშირ შემთხვევაში თანხვედრაშია, სქესობრივი სიმწიფის პერიოდთან. ანდროგენების, სასქესო ჰორმონების ორგანიზმში გამომუშავება, განაპირობებს ცხიმიანობის ზრდას. ასევე მეორე ფაქტორი ეს არის, პროპიუმ-ბაქტერიუმ აკნე, კანზე მცხოვრები ბაქტერია, რომელიც განაპირობებს ანთებადი პროცესის (პუსტულა-ჩირქგროვის) წარმონაქმნს.
აკნე ჰორმონდამოკიდებული კანის დაავადება, რომელსაც ყველაზე ხშირად ახასიათებს გამონაყარი სახეზე, გულმკერდსა და ზურგზე. ამ დაავადებას ზოგჯერ “გარდატეხის ასაკსაც” უწოდებენ, რადგანაც ეს პრობლემა ძირითადად გარდამავალ ასაკში ჩნდება და მოზარდებს სერიოზულად აწუხებთ. ის, რომ თინეიჯერებს მეტად აწუხებთ, ამას სტატისტიკაც ადასტურებს – აკნე მოზრდილი ადამიანების დაახლოებით 20%-ს აქვს, გარდატეხის ასაკში მყოფ პირთა შორის კი – 80%-ს, ანუ ახალგაზრდებში ოთხჯერ უფრო ხშირია.
დაავადება გადამდები არ გახლავთ, თუმცა, გენეტიკური ფაქტორი ამ შემთხვევაში საკმაოდ გასათვალისწინებელია, რაც არის მიზეზი ცხიმოვანი ჯირკვლების მგრძნობელობის ზრდისას სასქესო ჰორმონების ანდროგენების მიმართ.
კვლევა ადასტურებს, რომ კავშირი ადამიანის კვების რაციონსა და აკნეს შორის დიდია.
აკნეს გამომწვევი 6 პროდუქტი:
1. რაფინირებული მარცვლეული, შაქრის მაღალი შემცველობის, დამუშავებული ნახშირწყლებით მდიდარი პროდუქტი – დამუშავებულ ნახშირწყლებს შეიცავს კრეკერები, პური, ბურღულეული, თეთრი ფქვილისგან მომზადებული დესერტები, თეთრი ბრინჯი, სოდისა და შაქრის შემცველობის ტკბილი სასმელი, ტკბილეული, ასევე თაფლი.კვლევის თანახმად, ადამიანებში, რომლებიც ხშირად მოიხმარენ შაქარს და მიირთმევენ ტკბილეულს 30%-ით უფრო დიდია აკნეს გაჩენის რისკი. გარდა აკნესა, ეს დიაბეტის გაჩენის საფრთხეს ქმნის.დამუშავებული ნახშირწყლები სწრაფად შეიწოვება სისხლში. როცა სისხლში შაქრის დონე იწევს, ინსულინის დონეც იმატებს. ინსულინი ააქტიურებს ანდროგენის ჰორმონს, რომელიც აკნეს გაჩენის ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია.
2. რძის პროდუქტები – რამდენიმე კვლევა ავლენს კავშირს რძის პროდუქტებსა და „თინეიჯერობის“ პერიოდში გაჩენილ აკნეს შორის. კვლევის თანახმად, ახალგაზრდებში, რომლებიც იღებენ რძეს, ან ხშირად მიირთმევენ ნაყინს 4-ჯერ უფრო დიდია აკნეს გაჩენის შანსი, ვიდრე იმ ადამიანებში, რომლებიც ამ პროდუქტებს არ მიირთმევენ.მედიკოსების დასკვნით, რძე ინსულინის დონეს მაღლა სწევს, რაც როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ანდროგენს ააქტიურებს და აკნეს გაჩენის საფრთხეს აჩენს. ამავდროულად, რძე შეიცავს ამინო მჟავას. ამინო მჟავა ხელს უწყობს ღვიძლს, გამოყოს IGF-1, რომელიც თავის მხრივ აკნეს აჩენს.
3. სწრაფი კვების ობიექტებში ნაყიდი საჭმელი – აკნე და დასავლური კვების რეჟიმი მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან. ე.წ. ფასთ ფუდები მდიდარია ცხიმებით, დამუშავებული ნახშირწყლებითა და კალორიებით. ასეთი საჭმელებია ბურგერი, ჰოთ დოგი, „ფრი“ „მილქშეიკი“ და ა.შ. ყველა მათგანი ზრდის აკნეს გაჩენის რისკს. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, მსგავსი საკვები ხელს უწყობს ორგანიზმში ჰორმონალური დისბალანსის წარმოშობას, რის გამოც კანზე გამონაყარი ჩნდება.
4. საკვები, რომელიც მდიდარია ომეგა 6-ით – ეს არის ცხიმის მაღალი შემცველობის პროდუქტები, რომელთა მირთმევაც აკნეს გაჩენის რისკს ზრდის.
5. შოკოლადი – ჯერ კიდევ 1920 წელს მეცნიერებმა შოკოლადი აკნეს გამომწვევ მიზეზად მიიჩნიეს, თუმცა დღემდე ამ საკითხთან დაკავშირებით საერთო მოსაზრება არ არსებობს.
არსებობს რამდენიმე კვლევა, რომლებიც შოკოლადსა და აკნეს შორის კავშირს ავლენენ, თუმცა მეცნიერები ამ კვლევებს არასაკმარისად მიიჩნევენ. კვლევის თანახმად, ადამიანი, რომელიც ბევრ შოკოლადს მიირთმევს, უფრო მიდრეკილი ხდება აკნეს გაჩენისკენ, თუმცა რატომ იწვევს შოკოლადი აკნეს, მეცნიერულად დამტკიცებული არ არის.
6. რძის შრატი – რძის შრატს ხშირად უმატებენ ყოველდღიური მოხმარების პროდუქტებს. თუმცა ის შეიცავს ამინომჟავებსა და გლუტამინს, რომელიც ხელს უწყობს აკნეს წარმოშობას.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
