სად იცხოვრებენ, შშმ ხანდაზმული პირები საქართველოში, როცა მოხუცდებიან?!
„ყველას უნდა დიდხანს სიცოცხლე, თუმცა არავინ უნდა დაბერება“, -სარკასტულად შენიშნავდა ცნობილი ინგლისელი მწერალი ჯონათან სვიფტი.
ჩვენ კი ჩვენის მხრივ დავძენდით, – მით უფრო, არავის უნდა დაბერება მაშინ, როცა შეზღუდულია შესაძლებლობები, მაშინ, როცა აღარ რჩება ადგილი ღირსეული სიბერისათვის…“
ლაპაროსკოპია VS ღია ქირურგია …
„სანამ არ მოვხვდი უროლოგიის ინსტიტუტში, ვერ მივხვდი რა მიმართულებით უნდა წავსულიყავი…“
„შენი ოპერაცია არის შენი პასუხისმგებლობ…“
აკნე ცხიმოვანი ჯირკვლების პათოლოგიაა, რომელიც ყველაზე ხშირად, სქესობრივი სიმწიფის, გარდატეხის პერიოდში ვლინდება.
მისთვის დამახასიათებელი ნიშნებია: ცხიმიანობის ზრდა, ცხიმგროვების, ფერიმჭამელების წარმოქმნა, რომელიც შეიძლება წარმოდგენილი იყოს როგორც შავი წერტილების და ღია ფერიმჭამელების სახით, ასევე თეთრი დახურული ელემენტების სახით. მისი სალოკალიზაციო არე უპირატესად თავის თმიანი არეა, ასევე სახის არე, გულ-მკერდისა და ზურგის მიდამოები სადაც ყველაზე ხშირად არის წარმოდგენილი.
დაავადების გამომწვევი მიზეზი ხშირ შემთხვევაში თანხვედრაშია, სქესობრივი სიმწიფის პერიოდთან. ანდროგენების, სასქესო ჰორმონების ორგანიზმში გამომუშავება, განაპირობებს ცხიმიანობის ზრდას. ასევე მეორე ფაქტორი ეს არის, პროპიუმ-ბაქტერიუმ აკნე, კანზე მცხოვრები ბაქტერია, რომელიც განაპირობებს ანთებადი პროცესის (პუსტულა-ჩირქგროვის) წარმონაქმნს.
ჰაიმორიტი ზედა ყბის ძვლის წიაღის ლორწოვანი გარსის ანთებაა, რომელიც, მწვავე სურდოს, გრიპის, წითელას, ქუნთრუშასა და სხვა ინფექ-ციური დაავადებების გართულებას წარმოადგენს.
ჰაიმორიტი ჩირქოვანი ანთებითი დაავადებაა, რომელიც, როგორც წესი, ისეთი ინფექციური დაავადებების გართულების შედეგად ვითარდება, როგორიცაა: გრიპი, მწვავე რესპირატორული ინფექცია და სხვა. ოტორინოლარინგოლოგი რაულ ხინკილაძე ამბობს, რომ მკურნალობის გარეშე ჰაიმორიტს შესაძლოა საკმაოდ მძიმე გართულებები მოჰყვეს, მნიშვნელოვანია სიმპტომების ამოცნობა და ექიმისთვის დროული მიმართვა.
ჰაიმორიტი ცხვირის დანამატის ღრუს – ჰაიმორის ანუ ზედა ყბის ღრუს (წიაღის) ანთებაა. ადამიანს სულ ოთხი წყვილი წიაღი აქვს, ესენია: ჰაიმორის მარჯვენა და მარცხენა ღრუ, რომლებიც ზედა ყბაში არის მოთავსებული, ასევე შუბლის წიაღები, ძირითადი ძვლის წიაღები (მოთავსებულია თავის ქალას შუა ნაწილებში) და ეთმოიდური წიაღები (განლაგებულია ცხვირის ძვლის ლაბირინთის ფირფიტებში). ეს ღრუები ამოფენილია ლორწოვანი გარსით და უკავშირდება ცხვირის ღრუს ვიწრო სადინარებით. ჰაიმორის წიაღის ანთებით პროცესს ჰქვია ჰაიმორიტი.
როგორ უნდა გავარჩიოთ სიცივის ალერგია კანის სიმშრალისგან?
იმუნოლოგ-ალერგოლოგი დავით თელია საუბრობს:
„სიცივის ალერგია ეს არის ურტიკარული გამონაყარი, რაც არ უნდა შეგვეშალოს სიცივისგან გამოწვეულ გამოშრობაში. სიცივის ალერგიის გატესტვა მარტივად არის შესაძლებელი, ავიღოთ ყინულის ნაჭერი, გავახვიოთ მარლაში და დავიდოთ ხელზე. დაახლოებით 5-10 წუთში თუ გამოვლინდა ალერგია, ეს ნიშნავს იმას, რომ სიცივის ალერგიასთან გვაქვს საქმე, რომელიც სავარაუდოდ დაკავშირებულია სიცივის ანტისხეულებთან.
იმუნური სისტემა რეაგირებს სიცივეზე და წარმოქმნის ანტისხეულებს.
„საირმე”
პირველი წერილობითი წყაროები საირმის წყლების შესახებ XIX საუკუნის 90-იანი წლებიდან გვხვდება. იმერეთში, ერისთავების კუთვნილ ტყეებში ირმების ამოჩემებული ადგილი პირველად მონადირეებმა შენიშნეს. ხალხში გავრცელებული თქმულებით, წყალი დაჭრილ ირმის კვალს ადევნებულმა ძმებმა აღმოაჩინეს. წყარო ჟანგით გადაწითლებულ ქვებზე მოედინებოდა, მის ირგვლივ კი ყველაფერი მარილს გადაეთეთრებინა. ირმის ჯოგები მარილს და წყალს მორიგეობით ეტანებოდნენ. ამიტომაც იქაურობას საირმე უწოდეს.
ადგილს ყურადღება მწყემსებმაც მიაქციეს და კიდევ ერთი უჩვეულო რამ აღმოაჩინეს — ირმების წყაროდან დაახლოებით 3 კმ-ის მოშორებით, ერთ ადგილზე ბალახი მუდამ მწვანე რჩებოდა. თოვლი არ ჩერდებოდა, მიწა კი წვიმის მოსვლიდან რამდენიმე წუთში გამშრალი იყო. “ჯადოსნური” ველის საიდუმლოს ფარდა 20-იან წლებში აეხადა, როცა გეოლოგებმა მიწის სიღრმეში ცხელი მინერალური წყალი აღმოაჩინეს.
1930-იან წლებში საირმეს კურორტის სტატუსი ოფიციალურად მიენიჭა. აშენდა პირველი სანატორიუმები, დაიწყო ინფრასტრუქტურის გამართვა. 40-იან წლებში დასრულდა საავტომობილო გზის მშენებლობაც, რომლითაც კურორტი ქალაქ ბაღდათს (მაშინდელ მაიკოვსკის) დაუკავშირდა.
სამკურნალო ფაქტორია “ნარზანის” ტიპის ნახშირმჟავა ჰიდროკარბონატული კალციუმ-ნატრიუმიანი (წყარო №1 და №3) და “ბორჯომის” ტიპის ნახშირმჟავა ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი (ბურღილი №4 და №5) მინერალური წყალი “საირმე”. კურორტ საირმეში არის სანატორიუმი, დასასვენებელი და საკურორტო პოლიკლინიკა.
ამჟამად კურორტზე 390 დამსვენებელზე გათვლილი სასტუმრო ფუნქციონირებს, რაც საირმის ტურისტული პოტენციალის ნახევარს შეადგენს.
გარდა ამისა, განხორციელდა საირმის ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია. კურორტზე ასევე ფუნქციონირებს სპა–ცენტრი, რომელიც უახლესი გერმანული აპარატურით არის აღჭურვილი და დამსვენებლებს ყველა ტიპის გამაჯანსაღებელ პროცედურებს სთავაზობს.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე წერს:
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #shenipulsi
ერთი შეხედვით, ეს ზღაპრულ ცხოვრებას ჰგავს, მაგრამ ჯო კამერონისთვის უმტკივნეულო და შიშის გარეშე ცხოვრება ყოველდღიურობაა.
მეცნიერები ამ უჩვეულო შემთხვევას დიდი ხანია სწავლობენ და ახლა მიაჩნიათ, რომ ამის მიზეზს მიაგნეს. საუბარია „უსარგებლო” გენზე, რომელიც ადამიანში შიშს, შფოთვასა და ტკივილს სრულად აქრობს.
კამერონს, რომელიც შოტლანდიაში ცხოვრობს, ეს სიმპტომები შედარებით გვიან დაუფიქსირეს. აღმოჩნდა, რომ ქალს ცხოვრებაში არასოდეს განუცდია ტკივილი ან თუნდაც სერიოზული შფოთვა, აღარაფერს ვამბობთ შიშზე.
როგორღაც ისე მოხდა, რომ კამერონმა მსგავსი ჩივილებით ექიმს პირველად 65 წლის ასაკში მიმართა. შედეგად ექიმებმა აღმოაჩინეს სახსრების მძიმე დეგენერაცია, რასაც პაციენტისთვის საშინელი ტკივილი უნდა მიეყენებინა.
კამერონმა განაცხადა, რომ საერთოდ ვერ გრძნობდა ტკივილს. ერთი წლის შემდეგ, მას ჩაუტარდა სერიოზული ოპერაცია ხელზე, რომელსაც თან ახლავს მნიშვნელოვანი პოსტოპერაციული ტკივილები. კამერონმა კვლავ განაცხადა, რომ ვერ გრძნობდა ტკივილს ხელში. მეტიც, მას ცხოვრებაში ტკივილგამაყუჩებლების მიღება არ დასჭირვებია.
2019 წელს მკვლევრებმა გამოავლინეს გენი, FAAH-OUT, რომელიც, დაკავშირებულია ამ უჩვეულო მდგომარეობასთან. ჟურნალ Brain-შიახლად გამოქვეყნებული კვლევა დეტალურად აღწერს კამერონის ტკივილის უგრძნობლობის მოლეკულურ მექანიზმს. ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის (UCL) მკვლევრების აზრით, FAAH-OUT-ისა და FAAH-ის გენების მუტაციები პასუხისმგებელნი არიან კამერონის ტკივილის მგრძნობელობის გამომუშავებაზე, ხოლო FAAH-OUT გენი, როგორც ჩანს, ამცირებს FAAH გენის გამოხატვას.
“კვლევამ გამოავლინა მოლეკულები, რომლებიც გავლენას ახდენენ ჭრილობის შეხორცებასა და შესაბამის პროცედურებზე. საბოლოოდ, ამ ყველაფერზე გავლენას ახდენს FAAH-OUT მუტაცია. ეს აღმოჩენები მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს მედიცინაზე. ზუსტად იმის გაგებით, თუ რა ხდება მოლეკულურ დონეზე, ჩვენ შეგვეძლება ტკივილის გაკონტროლება”, — ამბობენ მკვლევრები.
ყველაზე გასაოცარი რამ FAAH-OUT-სა და FAAH-ის შესახებ არის ის, რომ ისინი გვხვდება ადამიანის დნმ-ის 98%-ში, რომელიც არ არის კოდირებადი. მათ ხშირად უწოდებენ “უსარგებლო” დნმ-ს. რატომ? დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ეს გენები “არაფერს აკეთებენ”. როგორც კამერონის შემთხვევა ცხადყოფს, ეს ბევრად უფრო საინტერესო სფეროა, ვიდრე უბრალოდ არასაჭირო გენები.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #shenipulsi
კვებასთან დაკავშირებული დეტალები ქალებისთვის!
ყველამ კარგად ვიცით, რომ ჯანსაღი კვება პირდაპირ კავშირშია ჯანმრთელ ორგანიზმსა და სხეულთან, მაგრამ ამ ცოდნის პრაქტიკაში გამოყენება საკმაოდ რთულია.
ეს არ არის გასაკვირი.
მარტივი არ არის უარის თქმა ტკბილეულსა და ცხიმებით გაჯერებულ „ჯანქ ფუდზე“.
ისინი მდიდარია მარტივი ნახშირწყლებით და ნაჯერი ცხიმებით; მარტივ ნახშირწყლებს, ნაჯერ ცხიმებსა და სხვა უამრავი მავნე ნივთიერებით მდიდარ საკვებს ჩვენი რაციონის უდიდესი ნაწილი უკავია.
მათ გავლენას აუცილებლად ვიგრძნობთ ახლო მომავალში; ცხოვრების წესსა და საკვებთან არის დაკავშირებული მძიმე დაავადებები, როგორიცაა: დიაბეტი, კიბო, გულსისხლძარღვთა გართულებები, არამედ, ფაქტობრივად, ჯანმრთელობის ყველა პრობლემა;
ასე რომ, კითხვაზე, – ნთუ როგორ დავიწყოთ სწორი კვება, პასუხი მარტივია – უპირველესად, მაქსიმალურად უნდა შევამციროთ არაჯანსაღი საკვები. ამის შემდეგ ნელ-ნელა დავნერგოთ სწორი, დაბალანსებული კვება
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #shenipulsi
კვებასთან დაკავშირებული დეტალები ქალებისთვის!
ყველამ კარგად ვიცით, რომ ჯანსაღი კვება პირდაპირ კავშირშია ჯანმრთელ ორგანიზმსა და სხეულთან, მაგრამ ამ ცოდნის პრაქტიკაში გამოყენება საკმაოდ რთულია.
ეს არ არის გასაკვირი.
მარტივი არ არის უარის თქმა ტკბილეულსა და ცხიმებით გაჯერებულ „ჯანქ ფუდზე“.
ისინი მდიდარია მარტივი ნახშირწყლებით და ნაჯერი ცხიმებით; მარტივ ნახშირწყლებს, ნაჯერ ცხიმებსა და სხვა უამრავი მავნე ნივთიერებით მდიდარ საკვებს ჩვენი რაციონის უდიდესი ნაწილი უკავია.
მათ გავლენას აუცილებლად ვიგრძნობთ ახლო მომავალში; ცხოვრების წესსა და საკვებთან არის დაკავშირებული მძიმე დაავადებები, როგორიცაა: დიაბეტი, კიბო, გულსისხლძარღვთა გართულებები, არამედ, ფაქტობრივად, ჯანმრთელობის ყველა პრობლემა;
ასე რომ, კითხვაზე, – ნთუ როგორ დავიწყოთ სწორი კვება, პასუხი მარტივია – უპირველესად, მაქსიმალურად უნდა შევამციროთ არაჯანსაღი საკვები. ამის შემდეგ ნელ-ნელა დავნერგოთ სწორი, დაბალანსებული კვება;
კვების ძირითადი დეტალები:
კვების სწორი რეჟიმის დაცვა: ოპტიმალურად ითვლება საკვების მიღება ოთხჯერ, 4-5 საათიანი ინტერვალით, ერთსა და იმავე დროს. ამასთან, საუზმე უნდა შეადგენდეს სადღეღამისო რაციონის 25%-ს, სადილი – 35%-ს, სამხარი – 15%- ს, ხოლო ვახშამი – 25%-ს.
ვახშამირეკომენდებულია დაძინებამდე დაახლოებით 3 საათით ადრე.
რაციონის საკმარისი, მაგრამ არა გადაჭარბებული კალორიულობა:
მიღებული კალორიების რაოდენობა უნდა ანაზღაურებდეს ადამიანის ენერგოდანახარჯებს (რაც, გარკვეულწილად, დამოკიდებულია ადამიანის სქესზე, ასაკსა და ცხოვრების სტილზე, ასევე – შრომის თავისებურებაზე). ჯანმრთელობისთვის მავნებელია რაციონის როგორც დაბალი, ისე გადაჭარბებული კალორიულობა;
კვების ძირითადი კომპონენტების (ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები) სწორი ურთიერთშეფარდება: საშუალო დატვირთვისას ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების შეფარდება არის 1:1:4, დიდი ფიზიკური დატვირთვისას – 1:1:5.
უნდა დაკმაყოფილდეს ძირითად საკვებ ნივთიერებებზე ორგანიზმის მოთხოვნილება (უპირველესად – შეუცვლელ ამინომჟავებზე, ცხიმოვან მჟავებზე, ვიტამინებზე, მიკროელემენტებზე, მინერალურ ნივთიერებებზე, წყალზე); საჭიროა მათი სწორი თანაფარდობა. სპეციალისტების რეკომენდაციით, ზრდადასრული და ფიზიკურად ჯანმრთელი ადამიანი დღეში სამჯერ ან ოთხჯერ უნდა იკვებებოდეს. ზოგჯერ, საჭმლის მომნელებელ სისტემასთან დაკავშირებული დაავადებებისას, საკვების მიღებათა რიცხვი 5-6 -მდე იზრდება.
1. საკვები უნდა იყოს ახალი, ვინაიდან ის შენახვის შედეგად კარგავს ნუტრიენტულ თვისებებს. მომზადებული საკვების დიდი ხნით შენახვა არარეკომენდებულია. სასურველია, მიირთვათ ახლადდამზადებული საჭმელი;
2. საკვები უნდა იყოს მრავალფეროვანი და დაბალანსებული. რაც უფრო მრავალფეროვანი პროდუქტია ჩართული რაციონში, მით მეტ ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებას მიიღებს ორგანიზმი;
3. რაციონში ჩართული უნდა იყოს ბოსტნეული და ხილი. უმ ხილში კონცენტრირებულია სასიცოცხლო ძალა, მათში გაცილებით მეტი ვიტამინი და მიკროელემენტია, ვიდრე მოხარშულ ან კონსერვირებულ ხილში. უმი ხილი და ბოსტნეული აჩქარებს ნივთიერებათა ცვლას;
4. კვების სეზონურობა. გაზაფხულზე და ზაფხულში აუცილებელია მცენარეული საკვების რაოდენობის გაზრდა, ზამთარში – პირიქით, სჯობს საჭმელს დაემატოს ცილებითა და ცხიმებით მდიდარი პროდუქტები;
5. შეზღუდვა კვებაში – წონის მატება ძირითადად ვითარდება ენერგეტიკული დისბალანსის ფონზე, რის გამოც, სხეულის მასის დაკლების მიზნით, აუცილებელია კვების რაციონის ენერგეტიკულ ფასეულობათა შეზღუდვა. ამასთან, ბევრი საჭმელი იწვევს დაღლილობას და შრომის უნარის დაქვეითებას;
პროდუქტების გარკვეული თანაფარდობა:
არ შეიძლება ურთიერთშეუთავსებადი პროდუქტებით კვება, ეს აუცილებელი წესია. არათავსებადი პროდუქტები კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში იწვევს დუღილისა და ლპობის პროცესების გააქტიურებას, ორგანიზმში იწყება შლაკებისა და ტოქსინების დაგროვება. ამის გამო 40 წლის და მეტი ასაკის ადამიანებს ეწყებათ მუცლის შებერვა, გულძმარვა, უჩნდებათ ცუდი გემო და სუნი პირის ღრუში, ყაბზობა და სხვ. ეს მიუთითებს კვების წესის შეცვლის აუცილებლობაზე. აუცილებელი ვიტამინები ქალებისთვის: ფოლიუმის მჟავა; ვიტამინი B12; ვიტამინი D; კალციუმი; რკინა. ფოლიუმის მჟავა (ვიტამინი B9) წყალში ხსნადი ვიტამინია, რომელიც აუცილებელია სისხლწარმოქმნისა და ნერვული სისტემისათვის. ის პასუხისმგებელია ორგანიზმში უჯრედულ დონეზე მიმდინარე უმნიშვნელოვანეს პროცესებზე, როგორიცაა: დნმ-ის სინთეზი, უჯრედების დაყოფა და ზრდა, ერითროციტების წარმოქმნა. ყველა ადამიანს სჭირდება ფოლიუმის მჟავა. იგი გამოიყენება ისეთი მდგომარეობების დროს, როგორიცაა მეხსიერე ბის დაკარგვა, ალცჰეიმერის დაავადება, სმენის ასაკობრივი დაქვეითება, ასაკობრივი მხედველობის პრობლემა, ოსტეოპოროზი, ძილის პრობლემები, დეპრესია, ნევრალგია, კუნთების ტკივილი, შიდსი, კანის დაავადება ვიტილიგო; ასევე გამოიყენება დაბერების ნიშნების შემცირების მიზნით. ფოლიუმის მჟავას დეფიციტი ხელს უწყობს ანემიის განვითარებას. ანემია გამოვლინდება შემდეგი სიმპტომებით: დაღლილობა, ზოგადი სისუსტე, გულმავიწყობა, უმადობა, ადვილად გაღიზიანებადობა, წონაში კლება. ფოლიუმის მჟავას დეფიციტის დროს ასევე იმატებს ინფარქტისა და ინსულტის, კიბოს ზოგიერთი ფორმის (მაგალითად, კუჭის კიბო), მამაკაცებში – უნაყოფობის რისკები და სხვა. კვლევებით დასტურდება, რომ ფოლიუმის მჟავა ასევე ხელს უშლის სხვა ისეთი დეფექტების განვითარებას, როგორიცაა კურდღლის ტუჩი, მგლის ხახა და გულის ზოგიერთი მანკი. არსებობს კვლევები, რომელიც ამტკიცებს ფოლიუმის მჟავას მნიშვნელობას ინსულტის, ნეირობლასტომისა და ლეიკოზების პრევენციისათვის.
ავტორი: ნინი გაწერელია
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #shenipulsi
© SheniEkimi.ge
