ალბათ, ხშირად გაგიგიათ მსგავსი ფრაზები „ზედმეტად მზრუნველი“ მშობლებისაგან, რომლებიც ფიქრობენ, რომ აღზრდის ასეთი მეთოდებით ბავშვს სხვადასხვა საფრთხეს არიდებენ. სინამდვილეში კი სრულიად გაუცნობიერებლად, შვილების ჯანმრთელობასა და იმუნიტეტს სერიოზულ საფრთხეს უქმნიან.
მშობლების ნაწილი შვილებს სტერირულ გარემოში ზრდის. ასმევს მხოლოდ გადადუღებულ ან თბილ წყალს, უკრძალავს ქვიშაში თამაშს, უზღუდავს საგნებთან შეხებას, აცმევს ზედმეტად თბილად, არ გაყავს სასეირნოდ ცივ ამინდში ან არ აჭმევს ნაყინს ყელის გაციების შიშით.
რეალურად კი ამ გზით ბავშვს იმ სასარგებლო მიკრობებს არიდებს, რომელიც მისთვის არათუ საზიანო, არამედ სასიკეთოა.
სწორედ აქედან გამომდინარე ექიმები მუდმივად აღნიშნავენ, რომ ბავშვი თუ ხშირად ავადობს, ძირითადად დამნაშავე მშობელია.
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე, საქართველოში თურქეთის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩ ალი ქაან ორბაინს შეხვდა.
შეხვედრაზე ხაზგასმით აღინიშნა ორი ქვეყნის ჯანდაცვის უწყებებს შორის არსებული მჭიდრო და ეფექტიანი თანამშრომლობის მნიშვნელობა. აღინიშნა, რომ თურქეთი საქართველოს მეგობარი და საიმედო პარტნიორია.
მხარეებმა, საყოველთაო ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამის განვითარების პერსპექტივები და ჯანმრთელობის დაცვის ეროვნული სტრატეგია განიხილეს, რომელიც ადგენს ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემის განვითარების მკაფიო გეზს 2030 წლამდე და განსაზღვრავს მისი განხორციელებისთვის საჭირო სტრატეგიულ მიმართულებებს.
ყურადღება გამახვილდა სახელმწიფოს მიერ მოსახლეობისთვის მაღალხარისხიან მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით უკვე გატარებულ და მიმდინარე რეფორმებსა და ონკოლოგიური დიაგნოზის მქონე ბავშვების თურქეთში მკურნალობის პროგრამაზე. პროგრამა თითოეულ ბენეფიციარს თანაბარ შესაძლებლობას აძლევს მიიღოს მაღალტექნოლოგიური, მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება, რომელიც მოიცავს დიაგნოსტიკასა და მკურნალობის კურსს. ბენეფიციარებს მკურნალობის მიღება თურქეთის 4 წამყვან კლინიკაში შეუძლიათ.
ელჩმა ჯანდაცვის სამინისტროში მიმდინარე პროცესები დადებითად შეაფასა და თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავებისთვის მზადყოფნა გამოთქვა. თავის მხრივ, სარჯველაძემ დიპლომატს ჯანდაცვის სფეროში მიმდინარე და განხორციელებული პროექტების აქტიური მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა.
სეზონური ვირუსები ისევ ცირკულირებს. წინა წლებთან შედარებით წელს სხვადასხვა ვირუსით დაინფიცირების მაჩვენებელი მარტის ბოლოსაც მაღალი იყო. არ მცირდება რისკგჯუფების ჰოსპიტალიზაციის სტატისტიკაც.
ვირუსების გავრცელების პროცესის გახანგრძლივებას ექიმები რამდენიმე ფაქტორით ხსნიან. ერთ-ერთ მიზეზად ვაქცინაციის დაბალი მაჩვენებელი სახელდება.
„თუ გადავხედავთ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის სტატისტიკას, ნათელია, რომ მიუხედავად გაზაფხულის პერიოდისა, როდესაც მოლოდინი გვქონდა, რომ გრიპისა და გრიპისმაგვარი დაავადებების შემთხვევები მკვეთრად შემცირდებოდა, ასეთი შემცირება არ არის. გრიპი კვლავ რჩება ერთ-ერთ წამყვან ვირუსად, მსუბუქი და საშუალო შემთხვევების რაოდენობა რჩება პრაქტიკულად უცვლელი. მაღალ ციფრებზე 100 ათას მოსახლეზე 200-მდეა შემთხვევების რაოდენობა.
გრიპისა და გრიპისმაგვარი დაავადებების პიკი გადავლილია, მაგრამ ინფიცირების მაჩვენებელი მაინც რჩება მაღალი, თუმცა მნიშვნელოვნად არის შემცირებული მძიმე შემთხვევების რაოდენობა, პრაქტიკულად განახევრებულია…“ – განაცხადა იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, ივანე ჩხაიძემ.
პიტსბურგში დაფუძნებული ბიოტექნოლოგიური კომპანია ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტს უნიკალური მეთოდით მკურნალობს. ისტორიაში პირველად, მეცნიერები პაციენტის სხეულში ფუნქციურ ღვიძლს ზრდიან.
პროცედურის წარმატებით დასრულდების შემთხვევაში, ეს ახალი თერაპია იქნება მათთვის, ვისაც ღვიძლის გადანერგვა ესაჭიროება და დონორს თვეების განმავლობაში ელოდება.
LyGenesis ამჟამად ტესტირებას მხოლოდ ერთ ადამიანზე ატარებს. პაციენტს ღვიძლის ბოლო სტადიის დაავადება (ESLD) აქვს.
Nature-ის ცნობით, ექსპერიმენტული პროცედურა ჰიუსტონში 25 მარტს ჩატარდა. მოხსენების თანახმად, პაციენტი თავს უკეთ გრძნობს და მისი გამოჯანმრთელება სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობს. მიუხედავად ამისა, ლიმფურ კვანძში ახალი ღვიძლის მსგავსი ორგანოს ფორმირებას შეიძლება რამდენიმე თვე დასჭირდეს. ინდივიდი იმუნოსუპრესიულ პრეპარატებზე დარჩება, რაც დონორის უჯრედების მიღებას შეუწყობს ხელს. ექიმები პაციენტის მდგომარეობას ყურადღებით დააკვირდებიან.
პროცედურის ფარგლებში დონორის უჯრედები პაციენტის ლიმფურ კვანძებში შეიყვანეს. შემდგომში ეს უჯრედები მრავლდება და ახალ ღვიძლად ყალიბდება.
“ისტორიაში პირველად, ლიმფური კვანძები როგორც ცოცხალი ბიორეაქტორები ისე გამოვიყენეთ. შედეგად ახალი ორგანოს რეგენერირება ხდება”, — თქვა დოქტორმა მაიკლ ჰაფორდმა, LyGenesis-ის თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა.
“მინიატიურული ღვიძლის” ზრდის პროცედურა
ეს პროცედურა ღვიძლის ჯანსაღ უჯრედებს იყენებს. ეს უჯრედი (ჰეპატოციტები) ღვიძლის მასის დაახლოებით 80%-ია და ასრულებს სხვადასხვა უჯრედულ ფუნქციას, მათ შორის მეტაბოლურს.
პროცედურის ფარგლებში მეცნიერებმა უჯრედები პაციენტის მუცლის ზედა ლიმფურ კვანძებში მოათავსეს. საუბარია ლობიოს ფორმის პატარა სტრუქტურებზე, რომელიც იმუნური სისტემის აუცილებელ კომპონენტს წარმოადგენს.
გარდა მუცლისა, ლიმფური კვანძები ასევე გვხვდება კისერსა და გულმკერდში. შესაბამისად, მკვლევრებმა პაციენტის ლიმფურ კვანძში უჯერდები კისრის კათეტერის გამოყენებით შეიყვანეს.
“ასეთ შემთხვევაში ლიმფური კვანძი მოქმედებს როგორც in vivo ბიორეაქტორი, რომელიც ჰეპატოციტებს ფუნქციური ექტოპიური ქსოვილის გამომუშავებაში ეხმარება”, — აღნიშნულია კვლევაში.
უფრო მარტივად რომ ვთქვათ, ეს უჯრედები რამდენიმე თვის განმავლობაში უნდა გამრავლდეს. შედეგად ღვიძლის უკმარისობის მქონე ადამიანში ლიმფური კვანძები როგორც მეორე ღვიძლის მსგავსი ორგანო ისე იფუნქციონირებს.
ეს ყველაფერი ორგანოების დეფიციტის პრობლემის მოსაგვარებლად ხდება, რომელიც სულ უფრო სერიოზული პრობლემაა.
ყოველწლიურად, მხოლოდ აშშ-ში ათასზე მეტი ადამიანი ღვიძლის გადანერგვის მოლოდინისას კვდება. გარდა ამისა, ბევრი პაციენტი ტრანსპლანტაციასაც არ ექვემდებარება. ეს იმიტომ, რომ ისინი მსგავსი პროცედურებისთვის ზედმეტად დასუსტებულები არიან და მას უბრალოდ ვერ უძლებენ.
62 წლის რიკ სლეიმანი პირველი ადამიანია, რომელსაც გენეტიკურად მოდიფიცირებული ღორის თირკმელი გადაუნერგეს. მას ოპერაცია მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში ჩაუტარდა. კაცი სახლს ინოვაციური ოპერაციიდან ორი კვირის შემდეგ დაუბრუნდა. ექიმების თქმით, ის თავს კარგად გრძნობს.
ღორის ორგანოების ადამიანისთვის ტრანსპლანტაცია აქამდეც უცდიათ, თუმცა ყველა მცდელობა წარუმატებელი იყო. პროცედურის წარმატებას კი ახლა მეცნიერები ასე აფასებენ – “ისტორიული ეტაპი ტრანსპლანტაციის სფეროში”.
მედიკოსების ცნობით, პაციენტი ებრძოდა თირკმელების დაავადებას და ავადმყოფობა ბოლო სტადიაში იყო, ამიტომ საჭიროებდა ორგანოს გადანერგვას. ექიმებმა კი ღორის გენეტიკურად მოდიფიცირებული თირკმელი გადაუნერგეს. ოპერაცია 4 საათის განმავლობაში მიმდინარეობდა.
მედიკოსების თქმით, ორგანო ჩვეულებრივ ფუნქციონირებს და მამაკაცს ჯანმრთელობის პრობლემები არ აწუხებს.
“საავადმყოფოს დატოვება და სახლში წასვლა ერთ-ერთი ყველაზე ბედნიერი მომენტია ჩემს ცხოვრებაში”, – თქვა პაციენტმა.
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში იმყოფებოდა.
მიხეილ სარჯველაძემ, ჯანდაცვის მინისტრის პირველ მოადგილესთან თამარ გაბუნიასთან ერთად, რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრიც დაათვალიერა და თანამშრომლებთან გაცნობითი ხასიათის შეხვედრა გამართა.
მინისტრმა თანამშრომლებს გაწეული მუშაობისთვის მადლობა გადაუხადა. მიხეილ სარჯველაძემ, როგორც პრევენციის ასევე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით, დაავადებათა კონტროლის ცენტრს ფუნქციებსა და მნიშვნელობასა გააკეთა აქცენტები. შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ არსებულ გამოწვევებსა და მათი გადაჭრის გზებზე მუშაობა, აქტიურად გაგრძელდება.
4 აპრილს რადიო „კომერსანტის“ გადაცემაში „ბიზნესი და სამართალი“ ნინო ლიპარტიასთან ერთად სამედიცინო კლინიკების საერთაშორისო აკრედიტაციის საკითხებზე გადაცემის სტუმარმა პროფესორმა, „აკრედიტაცია კანადას“ წარმომადგენელმა საქართველოში – გიორგი ფხაკაძემ ისაუბრა:
„მსოფლიოში აკრედიტაციის გამცემი ორი ყველაზე დიდი ორგანიზაციაა accreditation canada და joint commission, რომელთაგან ერთი კანადაში და მეორე აშშ-ში მოქმედებს.
დაახლოებით 25 წლის წინ სხვადასხვა ქვეყანა მიხვდა, რომ ჯანდაცვის სექტორს სჭირდებოდა სხვაგვარი მიდგომა, რადგან ჯანდაცვის კომერციალიზაცია მოხდა – გაძვირდა სამედიცინო მომსახურება და დანადგარები, შესაბამისად, ბევრმა ქვეყანამ თქვა, რომ ბიზნესი კარგია, თუმცა დაიკარგა მთავარი ორიენტირი – პაციენტი.
სამედიცინო სისტემები იყო დაავადებაზე და არა პაციენტზე ორიენტირებული. ამიტომ ქვეყნებს დასჭირდათ ან აკრედიტაციის გამცემი ეროვნული ორგანო ან უცხოური ორგანიზაციები. აქედან უკვე დაიწყო საერთაშორისო აკრედიტაციების ბუმი. იმას, რაც სხვა ქვეყნებმა დაიწყეს 25 წლის წინ, ჩვენ ვიწყებთ ახლა“, – აღნიშნა გიორგი ფხაკაძემ.
მისი თქმით „აკრედიტაცია კანადა“ საქართველოში ამჟამად 24 სამედიცინო დაწესებულების აკრედიტაციის პროცესს ახორციელებს – თბილისში, ბათუმსა და ქუთაისში.
აკრედიტაციისთვის სტანდარტულად 3 წელია განსაზღვრული, თუმცა, საქართველოში ეს პროცესი 1 წელში უნდა დასრულდეს, ამიტომ ორგანიზაციამ ქართული სამედიცინო დაწესებულებებისთვის განსხვავებული, მხარდამჭერი მიდგომა შეიმუშავა.
„აკრედიტაცია ნიშნავს პაციენტის დაცულობას. ჩვენ უნდა გავაკეთოთ ყველაფერი იმისთვის, რომ სამედიცინო დაწესებულებაში პაციენტი იყოს დაცული. დაცვა ეს არის ინფრასტრუქტურა, შესაბამისად მომზადებული სამედიცინო პერსონალი და უსაფრთხო პროცესები სამედიცინო დაწესებულებაში.
ISO სტანდარტი არის საერთაშორისო სერტიფიცირება, ეს არ არის აკრედიტაცია. ის უყურებს მხოლოდ ერთ პატარა ნაწილს, ხოლო აკრედიტაცია – მთლიანად მთელ პროცესს, ძალიან ღრმად. ამიტომ სამედიცინო დაწესებულებების უმრავლესობისთვის მისაღებია აკრედიტაცია“, – განმარტა „აკრედიტაცია კანადას“ წარმომადგენელმა საქართველოში. კითხვის გაგრძელება
2024 წლის 4 პრილს “აკრედიტაცია კანადას” წარმომადგენლის, ალესანდრო ბურიანის მიერ საერთაშორისო აკრედიტაციის სამუშაო შეხვედრების ფარგლებში, კლინიკა “ვივამედის” კლინიკური და ადმინისტრაციული წარმომადგენლებისთვის ტრენინგი გაიმართა.
შეხვედრას ესწრებოდნენ “აკრედიტაცია კანადას” აღმასრულებელი დირექტორი კატერინა ტარასოვა; პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, “აკრედიტაცია კანადას” წარმომადგენელი საქართველოში და კლინიკა “ვივამედის” დირექტორი, ნინო ნადირაძე.
“აკრედიტაცია კანადა” საქართველოს 20-ზე მეტი კლინიკის აკრედიტაციის პროცესშია ჩართული.
ამჟამად “აკრედიტაცია კანადას” წარმომადგენლობა, გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, საქართველოშია და კლინიკებთან შეხვედრებს აქტიურ რეჟიმში მართავს.
“შენი პულსი” “ვივამედის” დირექტორ ნინო ნადირაძეს ესაუბრა:
“რატომ გადავწყვიტეთ ,,აკრედიტაცია კანადა”? – იმიტომ, რომ არ მინდოდა ეს პროცესი ყოფილიყო პროცესისთვის. მინდოდა, ეს პროცესი ყოფილიყო შედეგზე ორიენტირებული.
არ შევმცდარვართ ნამდვილად, რადგან მაინტერესებს შენიშვნები, ყველა ჩვენი არასწორად წარმართული პროცესის გამოვლინება.
მომწონს, რომ ყველა შენიშვნას მათი მხრიდან ყოველთვის მოჰყვება გამოსწორების რეცეპტი და ეს მაინტერესებს. კი ბატონო, რაღაცას არასწორად ვაკეთებ, მაგრამ მითხარი – როგორ გამოვასწორო.
ყველა თემაზე, რაზეც მიიჩნევენ, რომ საერთაშორისო სტანდარტებს არ შეესაბამება, აუცილებლად იქვე გვთავაზობენ ამის გადაჭრის გზებს და ეს გზები არასოდეს არის გაუგონარი და არნახული. ყოველთვის არის ძალიან კონკრეტული, მორგებული, შესრულებადი და რეალისტური, მეტი რა შეიძლება მინდოდეს, ადამიანს, რომელსაც უყვარს თავისი კლინიკა, ის ადამიანები, ვინც იქ მუშაობენ და პრაქტიკულად, დღემდე ძალიან კმაყოფილი ვარ. პირველი 10 დღე ნამდვილად იყო სირთულეებით, რადგან ახლისა და შენიშვნის მიღება ჩვენს ხალხს ცოტა უჭირს… შემდეგ როდესაც ეს ადამიანები მიხვდნენ, რომ მათთვის და ჩვენთვის კეთდება ეს ყველაფერი და ესენი არ არიან ჩასაფრებული ადამიანები, რომელთაც უნდათ გამოგავლინონ, დაგსაჯონ და მერე კუთხეში დაგაყენონ, არამედ არიან იმისთვის, რომ შენ დაგეხმარონ ფეხზე წამოდგომაში, წელში გაიმართო და მთავარი ფუნქცია, რაც არის – პაციენტი მიიღო და გააცილო კმაყოფილი. მთელ ამ პროცესში, პაციენტი უნდა იყოს კმაყოფილი.”
2024 წლის 3 აპრილს “აკრედიტაცია კანადას” წარმომადგენლობის ოფიციალური შეხვედრა გაიმართა “მალხაზ კაციაშვილის მრავალპროფილური ცენტრის” წარმომადგენლებთან.
“აკრედიტაცია კანადა”, რომლის წარმომადგენელი საქართველოში ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძეა, საქართველოს 20-ზე მეტი კლინიკის აკრედიტაციის პროცესშია ჩართული.
ამჟამად “აკრედიტაცია კანადას” წარმომადგენლობა, გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, საქართველოშია და კლინიკებთან შეხვედრებს აქტიურ რეჟიმში მართავს.
შეხვედრის შემდეგ “შენი პულსი” კლინიკის სამედიცინო დირექტორსა და ერთ-ერთ თანადამფუძნებელს, მალხაზ კაციაშვილს ესაუბრა:
“აკრედიტაცია კანადას” ჩართულობას ჩვენი კლინიკის აკრედიტაციის პროცესში შევაფასებ, რა თქმა უნდა, დადებითად, რადგან აკრედიტაციის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია ხარისხის გაუმჯობესება კლინიკებში.
ჩვენი კლინიკა არის ახალი და ორიენტირებული ვართ ხარისხზე, გვინდა ზუსტად იმ ხარისხის დადება, რაც აუცილებელია ყველა პაციენტის გამოჯანმრთელებისათვის ანუ ჩვენი მიზნები ემთხვევა ერთმანეთს და ამიტომ ავირჩიეთ ,,აკრედიტაცია კანადა”.
” ,,აკრედიტაცია კანადა” ავირჩიეთ, რადგან მომეწონა მათი მიდგომა საკითხისადმი, ყურადღება, თვითონ აკრედიტაციის პროცესში ჩართულობა, ზედამხედველების და ასევე ტრენერებისა.
პროცესი ძალიან კარგად მიმდინარეობს. გუნდიდან არის დაინტერესება და ვცდილობთ, რომ განვვითარდეთ ამ გზის მიხედვით.
რა თქმა უნდა, სირთულეები გადასალახია, მაგრამ ამ ყველაფრისთვის ვმუშაობთ, რომ რაც შეიძლება კარგად და ხარიახიანად გავიაროთ აკრედიტაცია და ეს არ იყოს მხოლოდ ფორმალობა.
ეს კი ემსახურება ისევ და ისევ იმას, რომ პაციენტების მომსახურება იყოს მაღალი ხარისხის.”
