მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო, მათ შორის არის საქართველოს სახელმწიფო პრემიის, ღირსების ორდენის, ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის მფლობელი.
93 წლის ასაკში ექიმი-კარდიოლოგი, გულიკო ჩაფიძე გარდაიცვალა
„ამ შემთხვევაში თავის ტვინის ყოველი ნეირონი ვითარდება”
ბავშვისთვის სახლში ფეხშიშველი სიარული რა გავლენას იმუნურ სისტემასა და ჯანმრთელობაზე
გადაცემაში “მთავარი დიაგნოზი” საუბრობს ექიმი გიორგი ღოღობერიძე:
„მთელი ბავშვობა მეუბნებოდნენ: “ფეხზე ჩაიცვი, გაცივდები”, “ფეხშიშველი ნუ დადიხარ, ფილტვების ანთება დაგემართება…” რამდენად მართალია ის ფაქტი, რომ თუ ბავშვს ფეხზე ჩააცმევთ, ეს მას უფრო წაადგება, ხოლო ფეხშიშველი სიარული ზიანს მოუტანს? – ეს აბსოლუტური სიცრუეა. პირიქით, ბავშვისთვის უკეთესიც კია, რომ ფეხზე არ ეცვას და სახლში, პირველი ნაბიჯებით დაწყებული, მომდევნოთი დამთავრებული, ფეხშიშველმა იაროს. 2018 წელს გერმანელი და აფრიკელი ბავშვების განვითარების ინდექსები შეადარეს. ნახეს, რომ გერმანიაში, სადაც ბავშვებს ფეხსაცმელები ეცვათ და ასე ვითარდებოდნენ და აფრიკაში, სადაც ბავშვებს არ ჰქონდათ ფეხსაცმელი, წარმატების მიღწევის შანსი ერთნაირი არ ყოფილა. აფრიკელი ბავშვების იმუნური სისტემა უფრო მაღალი იყო, ვიდრე გერმანელების. თუ თქვენ ბავშვს მუდმივად აიძულებთ, რომ ფეხზე ჩაიცვას, ის ფეხსაცმელი რიგიდულია და ტერფს რეცეპტორების განვითარების შესაძლებლობას არ აძლევს. ტერფში რეცეპტორების რაოდენობა დაახლოებით 7 ათასს აღწევს. როცა ბავშვს ფეხსაცმელი აცვია, 7 ათასიდან მხოლოდ ათასი მოქმედებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ დანარჩენი 6 ათასი უბრალოდ იძინებს. ჯობს, ბავშვს არ ეცვას ფეხსაცმელი და მივცეთ შესაძლებლობა, რომ სწორედ ის 7 ათასი რეცეპტორი განავითაროს, რადგანაც ისინი იატაკიდან, ზედაპირიდან მიღებულ ინფორმაციას თავის ტვინს გადასცემენ. ამ შემთხვევაში თავის ტვინის ყოველი ნეირონი ვითარდება. ასეთ ბავშვებს ძალიან მყარი, ბალანსირებული სისტემა, კოორდინაციის უნარი აქვთ. მარტივი ბიძგებით არ წაიქცევიან და ტრავმებსაც მარტივად არ მიიღებენ. ხოლო, როცა ფეხსაცმელი აცვია, მისი ტერფი ისვენებს და ასეთი ბავშვებისთვის ტრავმების სიხშირე მეტი იქნება.
გარდა ამისა, როცა ბავშვს ფეხზე არ აცვია, მისი ტერფი უფრო განიერია. თუ ტერფი განიერი იქნება, უფრო დიდი ზედაპირის ფართობი ექნება და წონას უფრო კარგად დააბალანსებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი ხერხემალი, მენჯ-ბარძაყი, ჩონჩხოვანი სისტემა კარგად განვითარდება და უფრო მეტად დაცული იქნება.
როდესაც ბავშვი ფეხშიშველია, ეს მისი ჯანმრთელობისათვის უკეთესია, უფრო მომგებიანია როგორც იმუნური სისტემისთვის, ასევე საყრდენ-მამოძრავებელი, ნერვული სისტემისთვის. ამ დროს აბსოლუტურად ყველაფერი ვითარდება, დაწყებული უშუალოდ ტერფიდან, დამთავრებული თავის, ზურგის ტვინით, ხერხემლით. ჩვენ ხომ ტროპიკულ ქვეყნებში არ ვცხოვრობთ, სადაც კანის სხვადასხვა დაავადებაა გავრცელებული. აქ მსგავსი ინფექციები არ გვხვდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სახლში ფეხშიშველი მოძრაობა ბავშვისთვის აბსოლუტურად უსაფრთხოა. უსაფრთხოა არა მარტო სახლში, ასევე გარეთაც. მაგრამ, ყურადღებით უნდა ვიყოთ. თუ ბავშვი ფეხშიშველი გარეთ გადის, ამ შემთხვევაში უნდა დავაკვირდეთ, რომ სადმე მინის ნამსხვრევები არ იყოს და ფეხი არ გაიჭრას. გარდა ამისა, მზისგან დამცავი კრემი უნდა გამოვიყენოთ და ზედაპირის ტემპერატურას მივაქციოთ ყურადღება.
სახლის პირობებში ფეხშიშველი სიარული აბსოლუტურად უსაფრთხოა. ასევე, უსაფრთხო იქნება ეზოში სიარული, თუ ბავშვს ამის საშუალებას მივცემთ. ეს მის იმუნურ, საყრდენ-მამოძრავებელ და ნერვულ სისტემას განავითარებს.“
ტვინის ჩიპი ფიქრებს მაღალი სიზუსტით შიფრავს და სიტყვებად აქცევს
მეცნიერები ადამიანის ტვინისა და კომპიუტერის ერთმანეთთან დამაკავშირებელ ინტერფეისებზე აქტიურად მუშაობენ. ესაა ჩიპი, რომელიც ტვინში წარმოქმნილ ელექტრულ იმპულსებს აფიქსირებს და შიფრავს. მსგავსი ტექნოლოგია პარალიზებულ ადამიანებს სხვებთან კომუნიკაციის საშუალებას მისცემს და ცხოვრების ხარისხს გაუუმჯობესებს.
სპეციალისტები ტვინის იმპლანტებს უკვე ადამიანებზე ცდიან. მათ შორისაა ილონ მასკის კომპანია Neuralink, რომლის პაციენტიც ლეპტოპში ჭადრაკსა და Mario Kart-ს “ტელეპათიურად” თამაშობს.
ეს ტექნოლოგია იმ ადამიანებსაც დაეხმარება, რომელთაც ჯანმრთელობის პრობლემების გამო მეტყველება არ შეუძლიათ. ამის მიუხედავად, ფიქრის სიტყვებად გარდაქმნა მარტივი ნამდვილად არაა. პაციენტებმა უნდა წარმოიდგინონ, როგორ ამბობენ კონკრეტულ სიტყვას, რის შედეგადაც ტვინში სპეციფიკური სიგნალი წარმოიქმნება, რომელსაც სისტემა იმახსოვრებს და შემდეგ ჯერზე მის იდენტიფიცირებას ახერხებს.
ჯერჯერობით 100%-იანი სიზუსტე მიღწეული არაა, მაგრამ ახალმა ინტერფეისმა იმედის მომცემი შედეგები აჩვენა. ის კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში მომუშავე მეცნიერებმა შექმნეს და 2 პაციენტ კაცზე გამოცადეს, რომელთაც ოთხივე კიდურის დამბლა აქვთ. ერთი 33 წლისაა, მეორე კი — 39-ის.
სპეციალისტებმა მიკროელექტროდები მათ ტვინში ჩანერგეს, კერძოდ სომატოსენსორულ ქერქსა და სუპრამარგინალურ ხვეულში, რომელიც აქამდე მსგავს კვლევებში არ ჩაურთავთ. ინტერფეისი 6 სიტყვაზე გაწვრთნეს — “ფრონტი”, “კოვბოი”, “პითონი”, “კოვზი”, “ცურვა” და “ტელეფონი”. ასევე, 2 გამოგონილ სიტყვაზე, რომლებიც ინგლისურად ასე ჟღერს: ““nifzig” და “bindip”. მიზანი იმის გარკვევა იყო, საჭიროა თუ არა სიტყვას ჰქონდეს შინაარსი, რათა სისტემამ ეფექტიანად იმუშაოს.
ცდისპირებს თითოეულ სიტყვას ეკრანზე უჩვენებდნენ ან თავად უმეორებდნენ, შემდეგ კი სთხოვდნენ, 15 წამის განმავლობაში წარმოედგინათ, როგორ ამბობდნენ მას. შედეგად, მკვლევრებმა ინტერფეისის მეშვეობით რეალურ დროში სიტყვების გაშიფვრა შეძლეს. ერთი პაციენტის შემთხვევაში სიზუსტე 79% იყო, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია, მაგრამ ვოკალიზებული სიტყვების გაშიფვრის ცდებისას მცირედით ჩამოუვარდება. მეორე ინდივიდის შემთხვევაში 23%-იანი სიზუსტე დაფიქსირდა.
რა თქმა უნდა, ტექნოლოგიის დასახვეწად საჭიროა, ის უფრო მეტ ადამიანზე გამოიცადოს და სიტყვების რაოდენობაც გაიზარდოს. ამის მიუხედავად, ამ კვლევამ ცხადყო, რომ სუპრამარგინალური ხვეული კარგი სამიზნე რეგიონია, რაც სამომავლოდ გასათვალისწინებელია.
„შეზღუდული შესაძლებლობის ბავშვებისა და მოზარდების საჭიროებებზე მორგებული პროგრამები იხვეწება და უფრო სრულყოფილი ხდება“
თბილისის საკრებულოს ჯანმრთელობის დაცვის და სოციალურ საკითხთა კომისიის თავმჯდომარე ზურაბ ჩიკვილაძე აცხადებს, რომ შეზღუდული შესაძლებლობის ბავშვებისა და მოზარდების საჭიროებებზე მორგებული პროგრამები, რომლებსაც დედაქალაქის მერია ახორციელებს, წლიდან წლამდე იხვეწება და უფრო სრულყოფილი ხდება.
ზურაბ ჩიკვილაძის თქმით, წარმატებით ხორციელდება პროგრამა „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვთა და მოზარდთა საკურორტო მომსახურების“ შესახებ.
მისივე განცხადებით, მიმდინარე წელს აღნიშნული პროგრამით მოსარგებლეთა რაოდენობის ზრდის გარდა, დაიხვეწა მისი გამოყენების შესაძლებლობა, რამაც მოსარგებლეს თავისუფალი არჩევანის საშუალება მისცა. პროგრამა პირველი მაისიდან 15 სექტემბრის ჩათვლით მოქმედებს და ვაუჩერის მფლობელს სასურველი დროის შერჩევა თავად შეუძლია.
„თბილისის მუნიციპალიტეტის მიერ დაწყებული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვთა და მოზარდთა საკურორტო მომსახურების პროგრამა წარმატებით მიმდინარეობს და იხვეწება.
წელს პროგრამით გათვალისწინებული ვაუჩერების რაოდენობა გაიზარდა და 3000-ს გადააჭარბა. პროგრამა გახდა უფრო მოქნილი. თუ ადრე მუნიციპალიტეტი იღებდა გადაწყვეტილებას ვაუჩერით მოსარგებლეს რომელ სასტუმროში უნდა დაესვენა, დღეს მოსარგებლე არჩევანში თავისუფალია. მუდამ მზად ვართ, ჩვენს ბავშვებსა და მოზარდებს გვერდით დავუდგეთ მათი საჭიროებებიდან გამომდინარე“, – განაცხადა ზურაბ ჩიკვილაძემ.
კიბოს ნიშნები, რომლებიც, შეიძლება, ჭამის დროს გამოვლინდეს
მიღებული საკვების მონელების შეფერხების შეგრძნება, გულისრევა ან ნაადრევი დანაყრება – ეს ნიშნები შეიძლება მიუთითებდეს კუჭის კიბოზე.
თუ შეამჩნევთ ამ სიმპტომებს, დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ ექიმს. ამასთან, შესაბამისი სიმპტომები, შესაძლოა ასოცირებული იყოს არა კიბოსთან, არამედ კუჭ-ნაწლავის სხვა პათოლოგიასთან, მაგრამ ჯერ ყველაზე საშიში ვარიანტები უნდა გამოირიცხოს.
კუჭის კიბოს დიაგნოსტიკისთვის ექიმები მიმართავენ ფიბროგასტროდუოდენოსკოპიის მეთოდს (FGDS). ეს პროცედურა ტარდება 45 წლიდან, ხოლო 60 წელს გადაცილებულებს ყოველწლიურად ესაჭიროებათ მისი ჩატარება.
კუჭის კიბოს რისკ-ფაქტორებია: Helicobacter pylori ბაქტერიით ინფექცია, ჭარბი წონა და უმოძრაო ცხოვრების წესი, ცოცხალი ბოსტნეულის და ხილის არასაკმარისად მოხმარება და ნიტრატებით გაჯერებული საკვების მიღება.
“შენი აზრი” – გიორგი ფხაკაძე საქართველოში პაციენტთა კმაყოფილების კვლევის პროცესს იწყებს
საქართველოს სამედიცინო სექტორში მნიშვნელოვანი სიახლეა – ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტის, გიორგი ფხაკაძის ინივიატივით, “საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი”, კლინიკებში პაციენტთა ჩართულობის მიზნით, მათი გამოკითხვის პროცესს იწყებს. “შენი აზრი” – ჰქვია სისტემას, რომლის ფარგლებშიც QR კოდის მეშვეობით შეძლებთ, საკუთარი აზრი დააფიქსიროთ კონკრეტულ კლინიკაში მიღებული მომსახურების შესახებ.
Sheniekimi.ge აღნიშნული საკითხის დეტალების გასარკვევად პროფესორ გიორგი ფხაკაძეს ესაუბრა:
“გვაქვს ძალიან სასიხარულო ამბავი, ვინაიდან “საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი”, რომელიც არის „აკრედიტაცია კანადის“ ოფიციალური წარმომადგენელი საქართველოში და ახორციელებს 24 სამედიცინო დაწესებულების საერთაშორისო აკრედიტაციას, დღეიდან იწყებს პაციენტის გამოკითხვის სისტემას, რომელსაც ჰქვია „შენი აზრი“.
ეს უპრეცედენტო კამპანიაა და პირველად ჩვენ ვთავაზობთ არა მარტო იმ საავადმყოფოებს, რომლებიც “აკრედიტაცია კანადის” ჩართულობით გადიან აკრედიტაციის პროცესს, არამედ ნებისმიერ სამედიცინო დაწესებულებას საქართველოში.
მათ შეუძლიათ, მონაწილეობა მიიღონ და ჩაერთონ პაციენტის კმაყოფილების ერთიან კვლევაში.
ძირითადი დებულება პაციენტის კმაყოფილებისა არის ის, რომ ეს არის დამოუკიდებელი გამოკითხვა და არის 100%-ით კონფიდენციალური.
პაციენტებს შეუძლიათ ეს კითხვარი შეავსონ ტელეფონის მეშვეობით სახლში, საავადმყოფოში ან იმ ადგილას, სადაც მათთვის უფრო კომფორტულია. პაციენტს აბსოლუტურად ყველანაირად დამოუკიდებელ გარემოში, ყველანაირი ზეწოლის გარეშე, შეუძლია შეავსოს ეს კითხვარი.
ასევე მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ყოველთვიურად მიღებულ ინფორმაციას მივაწვდით ამ კვლევაში ჩართულ სამედიცინო დაწესებულებებს და ისინი თავად მიიღებენ გადაწყვეტილებას, თუ როგორ გამოიყენონ აღნიშნული კვლევის შედეგები.
შეიძლება ეს გამოიყენონ შიდა ხარისხის გაუმჯობესებისათვის ან თუ გადაწყვეტენ, ეს ანგარიში გაასაჯაროონ და ჩართონ პაციენტები ამ საკითხების განხილვაში – ეს მხოლოდ ამ კლნიკების გადასაწყვეტი იქნება.
აქვე აღვნიშნავ, რომ ჩვენ აპრილში უკვე ავამოქმედეთ პაციენტთა საბჭოების სამდივნო, პროექტს ჩვენი ორგანიზაცია ახორციელებს. მისი ძირითადი ფუნქციაა საავადმყოფოებში პაციენტთა საბჭოების მართვა და იმის გამო, რომ ამის გამოცდილება საქართველოში ჯერ არ არის, ნამდვილად რთულია…
„აკრედიტაცია კანადაში“ ჩართულ სამედიცინო დაწესებულებებსა და სხვა საავადმყოფოებს, სურვილისამებრ, ვთავაზობთ, მონაწილეობა მიიღონ ჩვენი გამოკითხვის სისტემაში ან დავეხმაროთ მათ პაციენტთა საბჭოების მართვაში.
ჩვენ ვიყენებთ უმაღლეს ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებს, რასაც ჰქვია ინფორმაციის დაცულობა და გადამუშავება.
ჩვენ მზად ვართ, კლინიკებს დავეხმაროთ გამოკითხვების ჩატარებაში, გამოკითხვების ანალიზების მომზადებასა და ყოველთვიურად საავადმყოფოსთვის მიწოდებაში. თუ საავადმყოფოს სურვილი ექნება, ვმართოთ პაციენტთა საბჭოები. შესაბამისად, ძალიან მოხარული ვართ, რომ ორშაბათიდან უკვე ვიწყებთ ამ პროექტს.”

https://www.surveymonkey.com/r/sheniekimi
პირველმა ფიტნეს აკადემიამ დაიწყო ფიტნეს ინსტრუქტორების გადამზადების ინტენსიური ტრენინგი რეგიონებში არსებულ ახალ და მოქმედ ფიტნეს კლუბებში
როგორ ამოვიცნოთ დეპრესია?
დეპრესია (ძირითადი დეპრესიული აშლილობა) არის გავრცელებული და სერიოზული სამედიცინო დაავადება, რომელიც უარყოფითად აისახება იმაზე, თუ როგორ გრძნობთ თავს, როგორ ფიქრობთ და როგორ მოქმედებთ.
საბედნიეროდ, ის ასევე განკურნებადია. დეპრესია იწვევს სევდის განცდას და/ან ინტერესის დაკარგვას იმ აქტივობების მიმართ, რომლებიც ადრე გსიამოვნებდათ. ამან შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა ემოციური და ფიზიკური პრობლემები და შეამციროს თქვენი მუშაობის უნარი სამსახურში და სახლში.
საწუხაროდ დეპრესია იმ რთული დაავადებების რიცხვშია, რომელთა მკურნალობის უგულებელყოფამ შეიძლება ადამიანი სუიციდამდე ან სუიციდის მცდელობამდე მიიყვანოს.
დეპრესიის ზუსტი გამომწვევი მიზეზები დღემდე უცნობია. იგი შეიძლება გამოიწვიოს მნიშვნელოვანმა უარყოფითმა ცხოვრებისეულმა ცვლილებებმაც, მაგალითად, სამსახურის დაკარგვამ, განქორწინებამ, ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემის აღმოჩენამ — განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, რომლებიც გენეტიკურად თუ სხვა მიზეზებით უკვე იყვნენ დეპრესიის მაღალი რისკის ქვეშ.
განგრძობითი სირთულეები, მაგალითად, ხანგრძლივი უმუშევრობა, ძალადობრივ ან ცივ ურთიერთობაში ყოფნა, მარტოობა ან სამსახურებრივი სტრესი ზრდის დეპრესიის რისკს. არსებობს ორი ტიპის დეპრესია:
ეგზოგენური დეპრესია – გარე ფაქტორებით გამოწვეული სტრესი, არასასიამოვნო მოვლენა და ა.შ.
ენდოგენური – ბიოლოგიური ფაქტორებიდან გამომდინარე;
აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ თვითმკურნალობით არ იკურნება და ასევე არაფერი სამარცხვინო არ არის თუ ამ დაავადებით ხართ დაავადებული. დეპრესია ზუსტად ისეთი დაავადებაა, როგორიცაა კუჭის წყლული, შაქრიანი დიაბეტი ან სხვა დაავადებები. შემთხვევების 70% იკურნება და ქრონიკული დეპრესიის შემთხვევაში შეიძლება მისი მართვა ისე, რომ ამ დაავადებამ იქონიოს ადამიანის ცხოვრების ხარისხზე ნეგატიური ზეგავლენა.
როგორ ამოვიცნოთ დეპრესია?
დეპრესიის დასადგენად არსებობს 3 ძირითადი სიმპტომი და 7 დამატებითი სიმპტომი. თუ ადამიანს ძირითადი სიმპტომებიდან და დამატებითი ორ-ორი სიმპტომი ახასიათებს და ეს სიმპტომები 2 კვირის განმავლობაში სისტემური ხასიათისაა, მაშინ სავარაუდოდ ამ ადამიანს აქვს დეპრესია.
დეპრესიის 10 სიმპტომი:
ძირითადი სიმპტომები:
- სტაბილურად დაქვეითებული ხასიათი;
- ანჰედონია – სიამოვნების და სიხარულის მიღების დაქვეითება;
- ენერგიის დაქვეითება, ნაკლებობა, გადაწვის შეგრძნება;
დამატებითი სიმპტომები:
- კონცენტრაციის უნარის დარღევა, დაქვეითება;
- დაქვეითებული, დაბალი თვითშეფასება. ამ დროს ადამიანი საკუთარ მნიშვნელობას, ფასეულობას ვეღარ ხედავს, განიცდის;
- დანაშაულის გადაჭარბებით აღქმა. ადამიანი ვეღარ ასხვავებს შეცდომებსა და დანაშაულს. უმნიშვნელო შეცდომასაც დანაშაულად მიიჩნევს;
- მომავლის პესიმისტური ხედვა;
- მადის დაქვეითება, თუმცა ატიპიური დეპრესიის დროს პირიქით მადის მომატება ხდება;
- ძილის დარღვევა. უფრო ხშირად ქრონიკული ძილიანობა, თუმცა ატიპიური დეპრესიის დროს შეიძლება პირიქითაც იყოს ანუ უძილობას ჰქონდეს ადგილი;
- სუიციდის ტენდენციები;
დეპრესიისთვის დამახასიათებელი გრძნობები და განცდები:
- სევდა, ნაღველი;
- უბედურება;
- უხალისობა;
- ადვილად გაღიზიანებადობა, დაძაბულობა, შფოთვა;
- ემოციური გადატვირთულობა;
- დანაშაულის გრძნობა;
- იმედგაცრუება;
- სასოწარკვეთა;
- თავდაჯერების ნაკლებობა, საკუთარი მნიშვნელობის/ფასეულობის დაქვეითება;
- ორჭოფობა, ეჭვი;
- ყურადღების გაფანტულობა;
დეპრესიისათვის დამახასიათებელი ფიქრები:
- „ვერაფერს მივაღწიე”
- „უსარგებლო ვარ”
- „არაფერი გამომდის”
- „ჩემი ბრალია”
- „უარესის ღირსიც ვარ”
- „ჩემს თავს არაფერი კარგი არ ხდება”
- „უაზრო, მომაბეზრებელი და უშინაარსოა სამყარო”
- „არაფერი არ მაბედნიერებს”
- „ეს არასდროს შეიცვლება”
- „სიცოცხლეს აზრი არ აქვს”
- „უჩემოდ ყველა უკეთ იქნება”
დეპრესიის ქცევითი სიმპტომები
- ოჯახის წევრებისა და მეგობრებისგან ჩამოშორება;
- მუდმივად სახლში დარჩენა (სოციალური იზოლაცია);
- საყვარელი აქტივობების შეწყვეტა;
- სამსახურის საქმეების ან სკოლის დავალებების შეუსრულებლობა;
- ალკოჰოლისა და დამამშვიდებლების იმედად ყოფნა;
დეპრესიის ფიზიკური სიმპტომები
- მუდმივი დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა, გადაწვის შეგრძნება;
- შეუძლოდ, ცუდად ყოფნა;
- მუცლის, თავის ან კუნთების ხშირი ტკივილი
- გულისრევის შეგრძნება;
- ძილის პრობლემები;
- მადის დაკარგვა ან ცვლილება;
- წონის მნიშვნელოვანი მატება ან კლება;
როგორ გავუმკლავდეთ დეპრესიას?
აუცილებლად მიმართეთ ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტს (ფსიქიატრს, ფსიქოთერაპევტს);
დაისახეთ რეალისტური მიზნები დეპრესიის ფონზე. ძალიან ბევრს ნუ აიღებთ საკუთარ თავზე. დიდი ამოცანები დაყავით პატარა მიზნებად, დაადგინეთ პრიორიტეტები და ყურადღება გაამახვილეთ პირველხარისხოვან ამოცანებზე;
დრო გაატარეთ მეგობრებთან ერთად, გაუზიარეთ თქვენი ემოციები და ენდეთ მათ;
აუცილებლად აკეთეთ ისეთი აქტივობები რაც სიამოვნებას განიჭებთ;
იყავით ფიზიკურად აქტიური,- ისეირნეთ, ივარჯიშეთ;
იკვებეთ ჯანსაღად და შეეცადეთ მიიღოთ მეტი ცილა და მინიმუმამდე დაიყვანოთ ნახშირწყლები;
შეეცადეთ შეინარჩუნოთ სიმშვიდე და ფოკუსირება მოახდინოთ სასიამოვნო, პოზიტიურ შინაარსებზე;
დეპრესია არის დაავადება, რომელიც თვითმკურნალობით არ იკურნება და შესაძლებელია თვითმკურნალობის მცდელობამ დაამძიმოს თქვენი ფსიქიკური მდგომარეობა. ამიტომ აუცილებელია მიმართოთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
დაიმახსოვრეთ, დეპრესია განაჩენი არ არის.
ვიზიტის დასანიშნათ დაუკავშირდით: +995 595 75 11 22
ნინი ჭაჭია – ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი, სერტიფიცირებული ქოუჩი, NLP ოსტატი https://www.ninichachia.ge/
„C ჰეპატიტის მიმართულებით ქვეყანას არაჩვეულებრივი შედეგები აქვს“ – მიხეილ სარჯველაძე
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე, პირველ მოადგილე თამარ გაბუნიასთან ერთად, აშშ CDC-ს საქართველოს ოფისისა და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის წარმომადგენლებს შეხვდა.
უწყების ხელმძღვანელმა საერთაშორისო პარტნიორებს საქართველოში C ჰეპატიტის ელიმინაციის პროგრამის მიღწევები, არსებული გამოწვევები, მათი გადაჭრის გზები და სამომავლო გეგმები გააცნო.
ასევე, ისაუბრეს ელიმინაციის სტრატეგიის ასპექტებზე, გადაცემის პრევენციის გზებზე, ინფიცირებული პირების გამოვლენაზე, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის მეთოდების გაუმჯობესებასა და ამ მიმართულებით ცნობიერების ამაღლებაზე.
როგორც შეხვედრაზე მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, ვირუსული ჰეპატიტის დიაგნოსტიკამ და მკურნალობაზე საყოველთაო ხელმისაწვდომობამ დაავადების ტვირთი მნიშვნელოვნად შეამცირა. ინფიცირებულთა რაოდენობა, ისევე როგორც ინფექციის გავრცელების მაჩვენებელი, მკვეთრად არის შემცირებული.
აშშ CDC-ს საქართველოს ოფისისა და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრმა უწყების მიერ გადადგმული ნაბიჯები მოიწონა და საქართველოს წარმატებაზე გაამახვილა ყურადღება.
თავის მხრივ, მიხეილ სარჯველაძემ სამინისტროს სახელით ცენტრის წარმომადგენლებს, ვირუსული ჰეპატიტის ელიმინაციის მიმართულებით საქართველოს პროგრესის აღიარებისთვის მადლობა გადაუხადა.









