- ბავშვებში ტყვიის ტოქსიური ზემოქმედების ადრეული გამოვლენა და მართვა
- ბრძანება ბავშვებში ტყვიის ტო ქსიური ზემოქმედების ადრეული გამოვლენა და მართვა“ -კლ ინიკური მდგო მარეო ბის მართვის სახელ მწიფ ო სტანდარტის ( პროტოკოლის) დამტკიც ების თაობაზე
„საქართველოს დედაქალაქში და ზოგიერთ რაიონში ატმოსფერულ ჰაერში მყარი ნაწილაკების (PM10, PM2.5) შემცველობის მატება ფიქსირდება“
21 ნოემბრიდან საქართველოს დედაქალაქში და ზოგიერთ რაიონში ატმოსფერულ ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების (PM10, PM2.5) შემცველობის მატება, რაც ძირითადად ტრანსასაზღვრო დაბინძურებას უკავშირდება და სამხრეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან უდაბნოს მტვრის მასების მცირედ გავრცელებით არის განპირობებული. ინფორმაციას გარემოს ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.
„საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო აგრძელებს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტ მონიტორინგს ავტომატური სადგურების საშუალებით.
ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შესაძლებლობა აქვს გაეცნოს ინფორმაციას ჰაერის ხარისხის მდგომარეობის შესახებ და ასევე მიიღოს ჯანდაცვითი რეკომენდაციები ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე www.air.gov.ge “რეკომენდაციების” ველში”, – აღნშიშნულია ინფორაციაში.
განიხილეს სახელმწიფო პროგრამების ადმინისტრირების პროცესში გამოვლენილი გამოწვევები და მათი დაძლევის შესაძლო გზები
ჯანდაცვის სამინისტროში სხვადასხვა სამიზნე ჯგუფთან სამუშაო შეხვედრები გრძელდება – მიხეილ სარჯველაძე სამომავლო პრიორიტეტების საჭიროებებისა და მომავალი წლის ბიუჯეტის განსაზღვრის მიზნით, დღის ცენტრების მომსახურების მიმწოდებელი ორგანიზაციების წარმომადგენლებს შეხვდა, – აღნიშნულია დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
მათივე განცხადებით, მხარეებმა დღის ცენტრებში მომსახურებით უზრუნველყოფის ქვეპროგრამის შესახებ იმსჯელეს. აქცენტი გაკეთდა დაფინანსების გაზრდის შესაძლებლობასა და მომსახურების ხარისხის კიდევ უფრო გაუმჯობესებაზე. ასევე, განიხილეს სახელმწიფო პროგრამების ადმინისტრირების პროცესში გამოვლენილი გამოწვევები და მათი დაძლევის შესაძლო გზები.
როგორც მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, სამინისტროს ერთ-ერთი პრიორიტეტი სწორედ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა და ხანდაზმულთა უფლებების დაცვა და რეალიზებაა.
მისივე განმარტებით, აღნიშნული მიზნის მისაღწევად მნიშვნელოვანია როგორც სახელმწიფოს, ისე – სექტორში მომუშავე კერძო ორგანიზაციების აქტიური ჩართულობა.
შეხვედრას მინისტრის მოადგილეები ირინე წაქაძე და გიორგი პატარიძე, სტრატეგიული განვითარებისა და ანალიტიკის დეპარტამენტის უფროსი ლელა სულაბერიძე, სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა სააგენტოს დირექტორი რუსუდან კოხოძე, მოადგილე ბელა გოგუა, დევნილთა და შრომის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი თამარ კურტანიძე და სოციალური პროგრამების ადმინისტრირების დეპარტამენტის უფროსი თამარ გოცაძე ესწრებოდნენ.
დღეში 10 საათზე მეტხანს ჯდომამ შეიძლება გაზარდოს გულის უკმარისობა, სიკვდილის რისკი
უმოძრაო ცხოვრების წესს შეუძლია ზიანი მიაყენოს თქვენს ჯანმრთელობას, ხოლო ყოველდღიურად ბევრი ჯდომა შეიძლება განსაკუთრებით საზიანო იყოს თქვენი გულისთვის.
ახალი კვლევით დადგინდა, რომ დღეში 10,6 საათი ან მეტი ჯდომა მნიშვნელოვნად არის დაკავშირებული მომავალში გულის უკმარისობასთან და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებისგან სიკვდილის რისკთან.
ეს რისკი კვლავ იზრდება იმ ადამიანებში, რომლებიც აკმაყოფილებენ რეკომენდებულ 150 წუთს ზომიერ და ენერგიულ ვარჯიშს კვირაში.
საყოველთაოდ ცნობილი გახდა, რომ უმოძრაო ცხოვრების წესი არ არის კარგი თქვენი ჯანმრთელობისთვის, მათ შორის გულის ჯანმრთელობისთვის.
წარსული კვლევები აკავშირებდა უმოძრაო ცხოვრების წესს გულის უკმარისობის, გულის შეტევისა და ინსულტის გაზრდილ რისკს.
„ადამიანთა უმეტესობის დიდ ნაწილს, საშუალოდ დაახლოებით 10 საათი, ჯდომითი სამუშაო აქვთ“, – განუცხადა Medical News Today-ს შაან ხურშიდმა, მედიცინის დოქტორმა, MPH, გულის ელექტროფიზიოლოგმა მასაჩუსეტსის გენერალურ ჰოსპიტალში. „ამ მიზეზით, მნიშვნელოვანია უკეთ გავიგოთ, როგორ შეიძლება გავლენა იქონიოს ზოგადად ჯდომამ და მჯდომარე ქცევამ ჯანმრთელობაზე და შეიძლება თუ არა ეს ეფექტების შერბილება ვარჯიშით და ფიზიკური აქტივობით.
ხურშიდი არის ახალი კვლევის თანაავტორი, რომელიც ახლახან გამოქვეყნდა JACC-ში, კარდიოლოგიის ამერიკული კოლეჯის ფლაგმანურ ჟურნალში, რომელმაც დაადგინა, რომ დღეში 10-ნახევარ საათზე ცოტა მეტი ჯდომა შეიძლება მნიშვნელოვნად იყოს დაკავშირებული. მომავალი გულის უკმარისობა და გულ-სისხლძარღვთა სიკვდილი, იმ ადამიანებშიც კი, რომლებიც აკმაყოფილებენ რეკომენდებული 150 წუთიანი ზომიერი ფიზიკური აქტივობის სანდო წყაროს (MVPA) კვირაში მოზარდები.
„გულ-სისხლძარღვთა დაავადება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მთავარი პრობლემაა და მრავალი გამოკვლევიდან ვიცით, რომ საკმარისი ვარჯიში შეიძლება იყოს მომავალი პირობების რისკის შემცირების ძლიერი მეთოდი. ამ მიზეზით, გაიდლაინები ნათელია, რომ კვირაში მინიმუმ 150 წუთის მიღწევა MVPA მნიშვნელოვანი მიზანია“, – თქვა ხურშიდმა.
„საპირისპიროდ, მჯდომარე ქცევის გავლენა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებზე გაცილებით ნაკლებად არის გასაგები. თუმცა, უკეთესად შეიძლება დადგინდეს, რომ ზედმეტი მჯდომარე ქცევის თავიდან აცილება ასევე მნიშვნელოვანია, ეს გვაძლევს სხვა საშუალებას, რომლითაც ჩვენ შეგვიძლია პოტენციურად გავაუმჯობესოთ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა მოძრაობის ქცევის შეცვლით,” – განაგრძო მან.
იზრდება სიკვდილის რისკი ყოველ დღე 10,6 საათის შემდეგ ჯდომის შემდეგ
ამ კვლევისთვის – რომელიც ასევე წარმოდგენილი იყო ამერიკის გულის ასოციაციის სამეცნიერო სესიებზე (2024. სანდო წყარო) – მკვლევარებმა გააანალიზეს კვლევის თითქმის 90,000 მონაწილის მონაცემები, რომელთა საშუალო ასაკი 62 წელია, დიდი ბრიტანეთის ბიობბანკიდან.
ყველა მონაწილეს ჩაუტარდა ტრიაქსიალური აქსელერომეტრი მაჯაზე შვიდი დღეზე მეტი ხნის განმავლობაში მათი მოძრაობის გასაზომად.
მედიანური რვა წლის შემდგომი დაკვირვების შემდეგ, კვლევის მონაწილეთა დაახლოებით 5%-ს განუვითარდა წინაგულების ფიბრილაცია, დაახლოებით 2.1%-ს განუვითარდა გულის უკმარისობა, თითქმის 2%-ს ჰქონდა გულის შეტევა და 1%-ზე ოდნავ ნაკლები გარდაიცვალა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით. .
ანალიზის შედეგად მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ წინაგულების ფიბრილაციისა და გულის შეტევის რისკი – კლინიკურად ცნობილი როგორც მიოკარდიუმის ინფარქტი – დროთა განმავლობაში სტაბილურად იზრდებოდა.
თუმცა, რისკის ზრდა მინიმალური იყო მათთვის, ვინც განიცდიდა გულის უკმარისობას ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, სანამ მათი მჯდომარე დრო არ აღემატებოდა დაახლოებით 10,6 საათს დღეში. იმ მომენტში, მკვლევარები აცხადებენ, რომ მათი რისკი მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
„ამ პირობებისთვის, როგორც ჩანს, არსებობდა რისკის „შემოქცევის წერტილი“ ამ 10.6-საათიან ზღურბლზე. ეს ნიშნავს, რომ რაც შეიძლება მეტი ადამიანი აირიდოს ამ დონის მჯდომარე ქცევის თავიდან აცილება, შესაძლოა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყოს გულის უკმარისობისა და გულ-სისხლძარღვთა სიკვდილიანობის რისკისთვის“, – განმარტა ხურშიდმა.
იმუნიზაცია ორგანიზმს ხდის მედეგს დაავადებების წინააღმდეგ და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში
ბავშვთა ვაქცინაცია მნიშველოვანია მათი ჯანმრთელობისთვის, იმუნიზაცია ორგანიზმს ხდის მედეგს დაავადებების წინააღმდეგ და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში.
თუ რა უნდა იცოდეთ მშობლებმა პროფილაქტიკური აცრების შესახებ ამაში ვაქცინაციის ეროვნული კალენდრი დაგეხმარებათ.
ვაქცინაციის შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი მითი ვრცელდება, გაგვიზიარებთ თქვენ რომელი გსმენიათ?
რისკის შემცირება შესაძლებელია – მოწევას კატეგორიული უარი – რა არის ფილტვის კიბო
რა არის ფილტვის კიბო
- ფილტვის კიბო არის ავთვისებიანი სიმსივნე, განპირობებული ფილტვის ქსოვილის გადაგვარებით, როცა ხდება მისი უჯრედების არაკონტროლირებადი ზრდა-გამრავლება;
- ფილტვის კიბო მსოფლიოში სიხშირით მეორე სიმსივნური დაავადებაა ქალებსა და კაცებში, კიბოს მიზეზით სიკვდილიანობის სტატისტიკით კი პირველ ადგილზეა.
ფილტვის კიბოს შემთხვევათა დაახლოებით 90% თამბაქოს მოხმარებას უკავშირდება. დაავადების რისკი იზრდება ყოველდღიურად მოწეული სიგარეტის რაოდენობისა და წლების მიხედვით. მეცნიერთა აზრით, ჩასუნთქული სიგარეტის კვამლი, რომელიც შეიცავს კანცეროგენებს, აზიანებს ბრონქისა და ფილტვის ამომფენ უჯრედებს და იწყება ფილტვის ქსოვილის გადაგვარება.
თავდაპირველად, შესაძლოა ორგანიზმი ახერხებდეს დაზიანებული ქსოვილების აღდგენას, თუმცა, დროთა განმავლობაში და სიგარეტის ხანგრძლივი მოხმარებისას, მატულობს ფილტვის უჯრედების დაზიანების შეუქცევადი პროცესის ალბათობა სიმსივნური უჯრედის ჩამოყალიბებით.
ფილტვის კიბოს განვითარების სხვა რისკ-ფაქტორებია:
პასიური მწეველობა
სხივური თერაპია
რადონის აირის ზემოქმედება
აზბესტი და სხვა კანცეროგენები
ფილტვის კიბოს ოჯახური ანამნეზი
ასაკთან ერთად ფილტვის კიბოს განვითარების ალბათობაც იზრდება. ფილტვის კიბოს მქონე 3-დან 2 პაციენტი 65 წელზე მეტი ასაკისაა.
არსებობს ფილტვის კიბოს ორი ძირითადი ტიპი:
- ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო – თითქმის ყოველთვის ქრონიკულ მწეველებში ვითარდება და უფრო იშვიათია, ვიდრე სიმსივნის არაწვრილუჯრედოვანი ფორმა.
- ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბო – აერთიანებს ფილტვის კიბოს შემდეგ ქვეტიპებს: ფილტვის ადენოკარცინომას, ფილტვის ბრტყეულუჯრედოვან და მსხვილუჯრედოვან კიბოს.
ამ ტიპებს ახასიათებს სხვადასხვაგვარი ზრდა და, შესაბამისად, მკურნალობაც განსხვავებულია. უფრო მეტად გავრცელებულია ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბო.
ფილტვის კიბო ადრეულ სტადიაზე თითქმის სიმპტომების გარეშეა. კლინიკურად საყურადღებო ჩივილები ვლინდება უკვე დაავადების გვიან სტადიაზე. ფილტვის კიბო პირველადი კერიდან შესაძლოა გავრცელდეს პლევრაზე, ლიმფურ კვანძებსა და სხვა ორგანოებში, მაგალითად: მეორე ფილტვში, თავის ტვინში. სიმსივნის სხვა ორგანოებში გავრცელებით სახეზეა ფილტვის მეტასტაზირებული ფორმა.
სიმპტომები
ექიმთან ვიზიტი უნდა დაიგეგმოს ნებისმიერი შემაწუხებელი ან ქრონიკული ჩივილის დროს.
ფილტვის კიბოს ყველაზე ხშირი სიმპტომებია:
ქრონიკული ხველა
სასუნთქი გზების ხშირი ინფექციები
სისხლიანი ნახველი
სუნთქვის უკმარისობა/ქოშინი
ხმის ტემბრის ცვლილება
ტკივილი გულმკერდის არეში
Პრევენცია
არ არსებობს ფილტვის კიბოსაგან გარანტირებულად დაცვა, თუმცა შესაძლოა რისკის შემცირება: თამბაქოს მოხმარებას -კატეგორიული უარი!
ნუ მოწევთ!
თუკი ხართ მწეველი, შეწყვიტეთ!
მოერიდეთ თამბაქოს კვამლს
შეამოწმეთ საცხოვრებელ სახლში რადონის დონე
მიირთვით ხილი და ბოსტნეული
იყავით ფიზიკურად აქტიური
სკრინინგი
ჩაიტარეთ ფილტვის კიბოს სკრინინგი, თუ გაქვთ დაავადების განვითარების მაღალი რისკი. ასეთია:
- ქრონიკული მწეველები (დღეში 20 ღერი სიგარეტი 30 წლის განმავლობაში);
- ამჟამინდელი ან ყოფილი მწეველები, რომლებმაც მოწევას თავი დაანებეს უკანასკნელი 15 წლის განმავლობაში;
- ადამიანები 55-74 წლის ასაკში.
კლინიკა “კონსილიუმ მედულაში” შესაძლებელია ფილტვის კიბოს სკრინინგის ჩატარება. ფილტვის კიბოს სკრინინგით დაავადების ადრეულ სტადიაზე (სიმპტომების გამოვლინებამდე) დადგენა შესაძლებლობას იძლევა ჩატარდეს ქირურგიული ოპერაცია, რაც პოტენციურად განმკურნავია.
ფილტვის კიბოს სკრინინგში ერთადერთი რეკომენდებული გამოკვლევა დაბალდოზირებული კომპიუტერული ტომოგრაფიაა. აღნიშნული კვლევის დროს პაციენტი წევს მაგიდაზე და მოწყობილობა იყენებს გამოსხივების დაბალ დოზას ფილტვების გამოსახულების მისაღებად.
ფილტვის კიბოს დიაგნოსტიკა და მკურნალობა კლინიკაში “კონსილიუმ მედულა”
დიაგნოსტიკა
ფილტვის კიბოს დიაგნოსტიკური კვლევებია:
- რადიოლოგიური გამოკლვევები: ამ კვლევის დროს ხდება პაციენტის ფილტვებისა და შუასაყრის ორგანოების დეტალიზებული გამოსახულების მიღება. ასეთია:
- კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT)
- Მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI)
- Პოზიტრონ-ემისიური ტომოგრაფია კომპიუტერული ტომოგრაფიით (PET-CT)
- გულმკერდის რენტგენოგრაფია
სადიაგნოსტიკო პროცედურებში, ასევე, შედის:
- ბიოფსია – პროცედურა გულისხმობს ექიმის მიერ ნემსით ფილტვიდან სიმსივნური ქსოვილის მცირე ნაწილის აღებას;
- ბრონქოსკოპია – ამ დროს წვრილი, კამერიანი მილით პირის ღრუდან ხდება სასუნთქი გზების დათვალიერება და, საჭიროებისამებრ, ბიოფსიაც;
- მედიასტონოსკოპია – განაკვეთი კეთდება კისრის ქვედა ნაწილში, ჭრილობიდან სპეციალური ენდოსკოპიური მოწყობილობით ხდება შუასყრის მიდამოს დათვალიერება და ბიოფსიური მასალის აღება;
- ნახველის ციტოლოგიური შესწავლა;
- ბიოფსიური მასალის პათომორფოლოგიური, იმუნოჰისტოქიმიური კვლევა.
მკურნალობა
ფილტვის კიბოს მკურნალობის სახეებია:
- ქირურგიული (როგორც კლასიკური, ასევე, ნაკლებინვაზიური ოპერაციები თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით)
- სხივური
- წამლისმიერი (მოიცავს ქიმიო, იმუნო და ტარგეტული პრეპარატებით მკურნალობას)
Პრაქტიკაში ხშირად ხდება მათი კომბინაციის გამოყენება.
- მინიმალურად ინვაზიური ქირურგიული პროცედურები ;
- ინტერვენციული პულმონოლოგია;
- ინდივიდუალიზირებული ქიმიოთერაპია;
- ინოვაციური თერაპიები, როგორებიცაა იმუნოთერაპია და ეპიგენეტიკური მკურნალობა ;
- დამიზნებითი სხივური თერაპია.
ფილტვის კიბოს დიაგნოზისა და სტადიის დადგენის შემდეგ კლინიკური ონკოლოგის მიერ მოწვეული კონსილიუმი (ქირურგი, რადიოლოგი, მორფოლოგი და, საჭიროების შემთხვევაში, სხვა სპეციალისტიც) განიხილავს კონკრეტულ შემთხვევას და მულტიდისციპლინური მიდგომით დაიგეგმება მკურნალობა.
ფილტვის კიბოს მკურნალობა განსხვავდება სიმსივნის ტიპისა და გავრცელების მიხედვით. ფილტვის არაწვრილუჯრედული ფორმის მკურნალობა ძირითადად მოიცავს ოპერაციულ ჩარევას, ქიმიო და იმუნურ თერაპიას, სხივურ თერაპიას ან ტარგეტულ მკურნალობას. ასევე, შესაძლებელია ამ მეთოდების კომბინაციაში გამოყენებაც. რაც შეეხება ფილტვის წვრილუჯრედოვან ფორმას, მის სამკურნალოდ უპირატესად გამოიყენება ქიმიო, იმუნო და სხივური მკურნალობა.
კლინიკა “კონსილიუმ მედულაში” სიმსივნის მკურნალობის ტაქტიკის შერჩევაში მონაწილეობს მულტიდისციპლინური გუნდი, რომელშიც შედიან:
- კლინიკური ონკოლოგები
- პულმონოლოგები
- მორფოლოგები
- ქირურგები
- რადიაციული ონკოლოგები
- რადიოლოგები
მულტიდისციპლინური გუნდის ერთობლივი მუშაობა აუცილებელია მეტად ინდივიდუალიზირებული მკურნალობის შერჩევისათვის, ასევე, გვერდითი მოვლენების უკეთ მართვისა და მკურნალობის კომბინაციისათვის. მკურნალობის ტაქტიკის განსაზღვრაში მნიშვნელობა ენიჭება პაციენტის ზოგად მდგომარეობას, სიმსივნის გავრცელებასა და მის ტიპს.
ზოგ შემთხვევაში შესაძლოა პაციენტმა უარი თქვას მკურნალობაზე. მაგალითად, თუ ფიქრობს, რომ გვერდითი მოვლენები აჭარბებს მკურნალობის ეფექტურობას. ასეთ შემთხვევაში მკურნალმა ექიმმა შეიძლება დანიშნოს დამხმარე მედიკამენტები და სიმპტომური მკურნალობა.
სიბრძნის კბილის არასწორი მდებარეობის მიზეზები, გართულებები და პრობლემები
სიბრძნის კბილები: თვისებები, გართულებები და პრობლემები
შესავალი
სიბრძნის კბილები არის რიგით მესამე მოლარეები, რომლებიც 18-25 წლის ასაკში ამოიჭრება. მათ უწოდებენ “სიბრძნის” კბილებს, რადგან ისინი ადამიანის ცხოვრების იმ მომენტში ამოდის, როცა ადამიანი ბავშვობიდან მოწიფულობაში გადადის. თუმცა, ბევრი ადამიანი განიცდის სიბრძნის კბილებთან დაკავშირებულ პრობლემებს, რადგან ეს კბილები ხშირად არასწორად ამოდის ან იწვევს გართულებებს.
რა არის სიბრძნის კბილები?
სიბრძნის კბილები ესაა მოლარეები, რომლებიც მხოლოდ ზრდასრულ ასაკში ამოდის. ისინი ბუნებრივად დაკავშირებულია ფსიქიკასთან, მაგრამ თანამედროვე მეცნიერება სიბრძნის კბილებს ატავიზმად მოიხსენიებს, რადგან ისინი თანამედროვე ადამიანის ორგანიზმში ნაკლებად საჭირო და ხშირად პრობლემურია.
სიბრძნის კბილების ატავიზმი
უფრო რბილი საკვების გამოყენების გამო (შედარებით ჩვენს წინაპრებთან, რომლებსაც შეეძლოთ პრაქტიკულად უმი ხორცის ჭამა) ჩვენი ყბის ზომა დაახლოებით 12 მმ-ით შემცირდა. ყბის ზომის შემცირება 12 მმ-ით იწვევს კბილების არასწორ მდებარეობას.
სტატისტიკა
ზრდასრული ადამიანების 92%-ს ამოჭრილი აქვს ყველა, ოთხივე სიბრძნის კბილი. აქედან 78%-ში გვხვდება სიბრძნის კბილების გართულებები, როგორიცაა შეშუპება, ტკივილი და მეზობელ კბილებზე ზეწოლა. მხოლოდ 9%-ში არ ყალიბდება სიბრძნის კბილები, ხოლო 6 კბილი ძალიან იშვიათად ამოიჭრება.
სიბრძნის კბილების არასწორი მდებარეობის მიზეზები
- სარძევე კბილების არარსებობა, რომელიც საჭიროა სიბრძნის კბილების ადგილმდებარეობის მოსამზადებლად.
- კბილების „მეზობლობა“, როდესაც სიბრძნის კბილები არ აქვთ „მეზობლებს“, რომლებიც ხელს უშლიან მათ გადაადგილებას.
- ყბის ძვლოვანი ქსოვილის სრულად ჩამოყალიბება ზრდასრულ ასაკში, რაც ართულებს კბილის ნორმალურ ზრდას.
გართულებები და პრობლემები
- პერიკორონარიტი
პერიკორონარიტი არის სიბრძნის კბილის ირგვლივ არსებული ქსოვილების ანთება, რომელიც გამოწვეულია კბილის გაძნელებული ამოჭრით. ამ დროს კბილის გვირგვინი ბოლომდე ვერ ჭრის ღრძილს, რაც იწვევს ინფექციის განვითარების პირობებს.სიმპტომები:
- ქსოვილების შეშუპება
- ძლიერი ტკივილი
- ჩირქოვანი ანთება
- პირიდან ცუდი სუნი
- კარიესი
სიბრძნის კბილები ხშირად განიცდიან კარიესს, რადგან მათი სათანადო ჰიგიენური მოვლა ძნელია. იშვიათია სიბრძნის კბილების სწორად დაცვა შესაძლებელი. - დისტოპია
დისტოპია კბილის ატიპიურ ადგილმდებარეობას ნიშნავს. სიბრძნის კბილი შეიძლება იყოს წინა ან უკანა მიმართულებით გადახრილი, რაც მეზობელ კბილებზე ზეწოლას იწვევს. ხშირად ამას მოჰყვება მეზობელი კბილის ფესვის დაზიანება.
სიბრძნის კბილებთან დაკავშირებული პრობლემები და მკურნალობა
სიბრძნის კბილების არასწორი ადგილმდებარეობის ან არასასიამოვნო სიმპტომების დროს აუცილებელია მიმართოთ სტომატოლოგს. სწორად მკურნალობა და სიბრძნის კბილების მოცილება კარგია ჯანმრთელობისთვის და თავიდან აგაცილებთ გართულებებს.
დასკვნა
სიბრძნის კბილების არასწორი ადგილმდებარეობისა და გართულებების დროს აუცილებელია დროული მკურნალობა. შესაბამისად, სტომატოლოგთან კონსულტაცია და ზედმიწევნითი ჰიგიენა არის ამ კბილების სწორად მოვლის მთავარი კომპონენტები.
სიბრძნის კბილები რიგით მესამე დიდი ძირითადი კბილებია, რომლებიც 18-25 წლის ასაკში ამიჭრება
სიბრძნის კბილის არასწორი მდებარეობის მიზეზებია:
➡ სარძევე წინამორბედის არარსებობა, რომელიც ადგილს მოუმზადებდა სიბრძნის კბილს;
➡ სიბრძნის კბილებს ცალი მხრიდან არ აქვთ მეზობელი კბილი, რომელიც ხელს შეუშლიდა მის გადაადგილებას დისტალური მიმართულებით;
➡ ამოჭრა იწყება ისეთ პერიოდში, როდესაც ყბის ძვლოვანი ქსოვილი მთლიანად ჩამოყალიბებულია, რაც ართულებს კბილის ნორმალურ ზრდას
სიბრძნის კბილის არასწორი მდებარეობა იწვევს პერიკორონარიტს – სიბრძნის კბილის ირგვლივმდებარე ქსოვილების ანთებას.
პერიკორონარიტის ძირითადი სიმპტომებია:
ქსოვილების შეშუპება სიბრძნის კბილის ირგვლივ;
ძლიერი ტკივილი;
ჩირქოვანი ანთება;
პირიდან ცუდი სუნი.
სიბრძნის კბილისა და მეზობელი კბილის კარიესი
თბილისში, ერთ-ერთ თავშესაფარში უგონო მდგომარეობაში მყოფი 70 წლის ქალი სასწრაფოს ექიმებმა სიკვდილს გადაარჩინეს
სასწრაფო დახმარების ბრიგადის ექიმებმა თავშესაფარში მცხოვრები ქალი სიკვდილს გადაარჩინეს. ამის შესახებ სოციალურ ქსელში, გვერდი – “შენი სიცოცხლის გადასარჩენად” წერს და ექიმებს მადლობას უხდის.
“თბილისის მე-13 ფილიალის 1601 ბრიგადამ გამოძახება მიიღო, თბილისის ერთ-ერთ თავშესაფარში გადაუდებელ დახმარებას ითხოვდნენ.
ადგილზე უსწრაფესად მისულ სასწრაფო დახმარების ბრიგადას 70 წლამდე ქალბატონი უგონო მდგომარეობაში დახვდა. მომვლელის გადმოცემით, ქალბატონს საკვებს აწვდიდა რა დროსაც დაეწყო ხველა, დაკარგა გონება და დახმარება ვერ მოახერხეს.
პაციენტი იყო ციანოზური, გუგები მიდრირებუილი, სუნთქვა შეწყვეტილი.
ექიმმა ნინო ზერეკიძემ პაციენტი მომენტალურად იატაკზე გადმოიყვანა და დაიწყო გფრ, პარალელურ რეჟიმში უმცროსი ექიმი ახორციელებდა მონიტორზე აყვანას გულის რითმის დასაფიქსირებლად.
პირველივე ციკლის შემდეგ პირის ღრუ კუჭის შიგთავსით გაივსო, მაშინვე განხორციელდა სანაცია და სუნთქვა აღდგა. ეკგ-ზე ეჭვი იქნა მიტანილი მიოკარდიუმის იშემიაზე. პაციენტი სასწრაფო დახმარების ბრიგადამ სპონტანური სუნთქვით და აღდგენილი გულისცემით თბილისის ერთ-ერთ კლინიკაში შეიყვანა.
აღსანიშნავია ის ამბავიც, რომ ამჟამად პაციენტი კლინიკიდან გაწერილია და თავს კარგად გრძნობს.
გვეამაყება: ექიმი – ნინო ზერეკიძე, უმცროსი ექიმი – გურამ კაპანაძე, მძღოლი – ივანე გეჯაძე” – წერს გვერდი “შენი სიცოცხლის გადასარჩენად”, – წერს გვერდი “შენი სიცოცხლის გადასარჩენად”.
ბავშვების სისხლში ტყვიის შემცველობის შესახებ კვლევა საქართველოში
ბავშვების სისხლში ტყვიის შემცველობის შესახებ კვლევა საქართველოში
ბავშვების სისხლში ტყვიის შემცველობის დადგენა მოხდა ქვეყნის მასშტაბით წარმომადგენლობითი, მრავალინდიკატორული კლასტერული კვლევის (MICS) ფარგლებში, რომელიც შინამეურნეობების ყველაზე დიდი კვლევაა მსოფლიოში
