ორშაბათი, ივნისი 15, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 453

ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში
#post_seo_title

ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში

ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანის სხეული განიცდის მიკროევოლუციურ ცვლილებებს, რაც აისახება სახის ფორმის შემცირებაში და სიბრძნის კბილების არარსებობაში. ეს ცვლილებები, ძირითადად, ჩვენი კვების ჩვევების ცვლილებას უკავშირდება.
სახის ფორმისა და ყბის ცვლილებები
ადრეულ პერიოდში, ადამიანის ყბები უფრო ფართო და ძლიერი იყო, რაც საშუალებას აძლევდა მყარ საკვებს ეფექტურად გაეღეჭა. თანამედროვე დიეტაში დამუშავებული და რბილი საკვების ზრდამ გამოიწვია ყბის ზომის შემცირება და სიძლიერის დაკლება. ეს ცვლილებები იწვევს სიბრძნის კბილების ამოჭრის სირთულეებს ან მათ სრულ არარსებობას. კვლევების თანახმად, ჩვილების ნაწილი უკვე იბადება სიბრძნის კბილების გარეშე, რაც მიანიშნებს ევოლუციურ ცვლილებებზე (1).
დამატებითი არტერიები და ძვლები
მეცნიერებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ ზოგიერთ ადამიანს წინამხარში დამატებითი არტერია უვითარდება, რაც ადრე იშვიათი იყო. ეს ცვლილება შეიძლება დაკავშირებული იყოს სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებასთან და მიკროევოლუციურ პროცესებთან. ასევე დაფიქსირდა დამატებითი ძვლების განვითარება ხელებსა და ფეხებში, რაც მიანიშნებს ადამიანის სხეულის სტრუქტურის ცვლილებაზე (2).
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს: “ეს მიკროევოლუციური ცვლილებები ადასტურებს, რომ ადამიანის ორგანიზმი მუდმივად ადაპტირდება გარემოსა და ცხოვრების წესის ცვლილებებთან. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გაითვალისწინოს ეს პროცესები და ყურადღება მიაქციოს ჯანმრთელობისა და კვების ჩვევების გაუმჯობესებას.”
დასკვნა
ადამიანის ევოლუცია გრძელდება და ჩვენი სხეული მუდმივად იცვლება გარემოსა და ცხოვრების წესის შესაბამისად. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ცვლილებები გავითვალისწინოთ და ვიზრუნოთ ჩვენს ჯანმრთელობაზე, რათა მომავალი თაობები ჯანმრთელი და ადაპტირებული იყვნენ ახალი რეალობების მიმართ.
ლიტერატურა
1. Lucas T, Kumaratilake J, Henneberg M. Recently increased prevalence of the human median artery of the forearm: A microevolutionary change. Journal of Anatomy. 2020 Oct;237(4):623-631. ხელმისაწვდომია: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/joa.13224. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
2. Flinders University. Forearm artery reveals human evolution continues. ხელმისაწვდომია: https://news.flinders.edu.au/…/forearm-artery-reveals…/. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
3. Martinón-Torres M. The past, present and future of human evolution. Nature. 2018 Feb;554(7690):296-297. ხელმისაწვდომია: https://www.nature.com/articles/d41586-018-01807-7. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”
#post_seo_title

“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”

ხანგრძლივი სიცოცხლე და მისი გაფართოება ადამიანის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანია. თუმცა, სიცოცხლის ხანგრძლივობის მიმართულებით მიღწეულმა პროგრესმა ახალ რისკებსა და გამოწვევებს გაუსვა ხაზი. ბოლოდროინდელმა მოვლენამ, რომელშიც მილიონერმა ბიოჰაკერმა სიბერის საწინააღმდეგო დანამატი შეწყვიტა მისი შესაძლო საპირისპირო შედეგების გამო, ეს თემა კიდევ ერთხელ გამოიწვია აქტიური დისკუსია.
ბიოჰაკერი, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში ცდილობდა სიცოცხლის გახანგრძლივებას, ყურადღებით აკვირდებოდა საკუთარ სხეულზე ექსპერიმენტების შედეგებს. თუმცა, გარკვეულმა სიმპტომებმა ის აფიქრებინა, რომ დანამატი, რომელსაც იგი იღებდა, შესაძლოა სიბერის პროცესს აჩქარებდა. ეს შემთხვევა გვაჩვენებს, რომ სამედიცინო ინოვაციები და ექსპერიმენტები ხშირად მოიცავს გაუთვალისწინებელ რისკებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება სიცოცხლის ხანგრძლივობას.
ხანგრძლივი სიცოცხლის დანამატების რისკები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„სიცოცხლის გახანგრძლივების თემაზე საუბარი უნდა წარმოებოდეს მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მონაცემებით. ნებისმიერი სამედიცინო ინტერვენცია ან დანამატი, რომელიც არ არის სათანადოდ შესწავლილი და დამტკიცებული, საფრთხეს უქმნის არა მხოლოდ ფიზიკურ ჯანმრთელობას, არამედ საზოგადოების საერთო ნდობას მედიცინის მიმართ.“
მსოფლიოში სულ უფრო იზრდება ინტერესი სიბერის პროცესის შენელებისა და სიცოცხლის გახანგრძლივების მიმართ. დანამატები, რომლებიც ხშირად აღიარებულია, როგორც „სიბერის საწინააღმდეგო“, პოპულარული გახდა მათ შორის, ვისაც ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება სურს. თუმცა, ბევრი მათგანის გრძელვადიანი ეფექტები უცნობია.
გლობალური მონაცემები:
• კვლევები აჩვენებს, რომ ბიოჰაკინგის ინდუსტრიის ზომა 2023 წელს $50 მილიარდს აღემატებოდა და 2025 წლისთვის $100 მილიარდს მიაღწევს.
• სამწუხაროდ, ბიოჰაკინგით დაკავებულთა 40%-ზე მეტი აცხადებს, რომ შეზღუდული მტკიცებულებები არსებობს იმ დანამატების ეფექტურობაზე, რომლებსაც ისინი იყენებენ.
საქართველოს კონტექსტი:
საქართველოში ბიოჰაკინგისა და ანტი-სიბერის დანამატების გამოყენება ჯერ კიდევ ახალი თემაა, მაგრამ ინფორმაცია და რეკლამა ამ პროდუქტებზე სწრაფად ვრცელდება. მოსახლეობის ნაწილი უკვე იყენებს ასეთი დანამატებს, ძირითადად, ინტერნეტ რეკლამების გავლენით.
რისკების გაკონტროლება: საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის როლი
პროფესორი ფხაკაძე ხაზს უსვამს, რომ:
„მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოში მოსახლეობა იყოს ინფორმირებული ყველა შესაძლო რისკზე, რომელიც უკავშირდება დაუმტკიცებელ მედიკამენტებსა და დანამატებს. განათლება, სამედიცინო კონტროლი და მკაცრი რეგულაცია აუცილებელია ამ სფეროში.“
მნიშვნელოვანია, რომ ნებისმიერი პროდუქტი, რომელიც იყიდება, მკაცრად კონტროლირდეს და შეფასდეს უსაფრთხოების კუთხით. ჯანდაცვის სამინისტრომ და ჰოსპიტალებმა უნდა შეიმუშაონ კონკრეტული რეგულაციები, რათა მოსახლეობამ მიიღოს მხოლოდ სანდო და მტკიცებულებაზე დაფუძნებული პროდუქტები.
რეკომენდაციები
საქართველოს ჯანდაცვის სექტორისთვის:
1. კანონმდებლობა და რეგულაციები: აუცილებელია, რომ ჯანდაცვის სამინისტრომ დანამატებისა და ანტი-სიბერის მედიკამენტების გაყიდვაზე დაამტკიცოს მკაცრი რეგულაციები.
2. განათლება: მოსახლეობის ინფორმირება დანამატების შესაძლო რისკებსა და ეფექტებზე აუცილებელია.
საქართველოს მოსახლეობისთვის:
1. იყავით სკეპტიკურად განწყობილი და ნუ ენდობით დაუდასტურებელ რეკლამებს.
2. კონსულტაციები გაიარეთ მხოლოდ კვალიფიციურ ექიმებთან, სანამ დაიწყებთ ახალი დანამატის მიღებას.
3. ნუ ჩაიტარებთ ექსპერიმენტებს თქვენს ჯანმრთელობაზე, განსაკუთრებით იმ პროდუქტებით, რომლებსაც არ აქვთ გრძელვადიანი კვლევითი მხარდაჭერა.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტია, რომელსაც მრავალი წელია აკრედიტაციის სტანდარტების, პაციენტთა განათლებისა და მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის დანერგვის მიმართულებით მუშაობს. მისი მისიაა, შექმნას უსაფრთხო და სანდო ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც დაფუძნებულია ხარისხზე და პროფესიონალიზმზე.
references:
1. Grand View Research. Biohacking Market Size, Share & Trends Analysis Report By Type (Outside-In, Inside-Out), By End-user (Healthcare, Hospitals), By Region, And Segment Forecasts, 2023 – 2030 [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.grandviewresearch.com/industr…/biohacking-market
2. Statista Research Department. Biohacking: Share of People Concerned About Evidence Behind Supplements [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.statista.com/…/biohacking-supplement-concerns/
3. WHO. Global Strategy and Action Plan on Ageing and Health [Internet]. 2020 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.who.int/ageing/WHO-GSAP-2017.pdf
4. World Health Organization. Public Health Implications of Aging Populations [Internet]. 2022 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.who.int/…/fact-sheets/detail/ageing-and-health
5. Harvard Medical School. Risks and Benefits of Longevity Supplements [Internet]. 2024 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.health.harvard.edu/…/anti-aging-supplements-and…
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

რატომ არის აუცილებელი ხარისხიანი ძილი? – ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ არის აუცილებელი ხარისხიანი ძილი? - ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის
#post_seo_title

ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის

ძილი ჩვენი ორგანიზმისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია, მაგრამ იცოდჲით, რომ მისი ნაკლებობა ტვინის უჯრედებჲის სერიოზულ დაზჲიანებას იწვევს? თანამედროვე კვლევებმა აჩვენა, რომ ძილის დეფიციტი აჩქარებს ტვინის უჯრედების თვჲითგანადგურების პროცესს, რომელსაც ავტოფაგია ეწოდება. ეს პროცესი უკავშირდება ნეირონების დაზიანებას და ჩვენი კოგნიტური ფუნქციების (მახსოვრობა, ყურადღება, სწავლის უნარი) დაქვეითებას.

რა არის ავტოფაგია და რატომ არის ის მნიშვნელოვანი?

ავტოფაგია არის უჯრედების ბუნებრჲივი და აუცილებელი პროცესი, რომლის საშუალებითაც ისინი შლიან და გადამუშავებენ დაზიანებულ ან არასაჭირო კომპონენტებს, როგორიცაა ცილები და ორგანელები. ეს პროცესი ხელს უწყობს უჯრედების განახლებასა და მათ ჯანმრთელ ფუნქციონირებას.

თუმცა, ძილის დეფიციტი ამ მექანჲიზმს დისრეგულაციას იწვევს, რაც ნეირონების დაზიანებასთან არის დაკავშირებული. ავტოფაგიის დისბალანსი დაკავშირებულია ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებთან, მათ შორის ალცჰაიმერისა და პარკინსონის დაავადებებთან.

როგორ ვუმკლავდეთ ძილის დეფიციტს?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამ საკითხზე ხაზგასმით საუბრობს:

ძილი არჲის ჩვენი ტვინის ჯანმრთელობის საფუძველი. აუცილებელია ყოველდღიურად მინიმუმ 7-8 საათი ხარისხიანი ძილი. ეს არის ყველაზე მარტივი და ეფექტური გზა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების თავიდან ასაცილებლად და ტვინის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად.”

ფხაკაძის რეკომენდაციები მოიცავს:

•ძილისთვის რეგულარული რეჟიმის შენარჩუნებას – დაწექჲით და გაიჲღვიძეთ ერთი და იმავე დროს, თუნდაც დასვენების დღეებში.

•ძილის ჰიგიენის დაცვას – მოერიდეთ კოფეინსა და ეკრანებთან ხანგრძლივ დროს ძილის წინ.

•მშვიდ გარემოს შექმნას – იძინეთ ბნელ, გრიჲლ და ხმაურისგან თავისუფალ სივრცეში.

•მოწესრიგებულ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობას – ჯანსაღი ცხოვრების სტილი მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ძილის ხარისხს.

ტვინის ჯანმრთელობა პირდაპირ არის დაკავშირებული ძიჲლის რაოდენობასა და ხარისხთან. ძილის დეფიციტი არა მხოლოდ ამციჲრებს ჩვენს ენერგიას და პროდუქტიჲულობას, არამედ ზრდის ტვინის უჯრედების დაზიანებისა და ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკს.

ვიზრუნოთ ჩვენს ძილზე! რეგულარული და ხარისხიჲანი ძილი არის გზა უკეთესი მენტალური და ფიზიკური ჯანმრთელობისკენ, რაც დადებჲითად აისახება ჩვენი საერთო კეთილდღეობაზე.

გამოვლინდა ასაკი, რომლის შემდეგაც იწყება ტვინის დაბერება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ამ აღმოჩენამ ახსნა, თუ როგორ იწმინდება ტვინი ნარჩენებისგან და მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტვინის ჯანმრთელობისა და ნევროლოგიური დაავადებების შესახებ ჩვენი თანამედროვე გაგების ჩამოყალიბებაზე
#post_seo_title

გონებრივი პროცესების თვალსაზრისით, დაბერების პროცესის დასაწყისი აღინიშნება 25-დან 35 წლამდე ასაკში.

ასაკთან ერთად ტვინის მოცულობა თანდათან მცირდება, განსაკუთრებით შუბლისა და საფეთქლის წილებში, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან მაღალ ფსიქიკურ ფუნქციებზე, როგორიცაა დაგეგმვა, გადაწყვეტილების მიღება და მეხსიერება. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანში ნეირონების რაოდენობა გარკვეულ ასაკამდე შედარებით სტაბილური რჩება, ტვინი დაბერებისას თანდათან კარგავს მათ.

ეს გამოწვეულია დაბერების ბუნებრივი პროცესებით და შეიძლება გამწვავდეს ისეთი ფაქტორებით, როგორიცაა სტრესი, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და ავადმყოფობა.

თეთრი ნივთიერება, რომელიც შედგება მიელინირებული აქსონებისაგან, რომლებიც აკავშირებენ ნერვულ უჯრედებს და უზრუნველყოფენ მათ შორის სიგნალის გადაცემას, ასევე განიცდის ცვლილებებს. ასაკთან ერთად მიელინი მცირდება და სინაფსური კავშირების რაოდენობა (აქსონების შეხების წერტილები სხვა ნეირონებთან) მცირდება, რაც ამცირებს ნეირონებს შორის სიგნალის გადაცემის სიჩქარეს და სიზუსტეს.

ტვინის ვარჯიშის მრავალი მეთოდი არსებობს, მათ შორის წიგნების კითხვა, თავსატეხების ამოხსნა და კომპიუტერული აპლიკაციების გამოყენება, რომლებიც უზრუნველყოფენ ინტერაქტიულ გამოწვევებს მეხსიერების, ყურადღების და ანალიტიკური უნარების განვითარებაში. ყველა ეს მეთოდი ხელს შეუწყობს ტვინის დაბერების შენელებას.

11 პროდუქტი, რომლის მიღებაც შეაფერხებს დემენციის პროცესების განვითარებას:

👉 მსხალი,

👉 ზეითუნის ზეთი,

👉 ღვინო (მხოლოდ მცირე რაოდენობით და წითელი),

👉 პომიდვრის საწებელი,

👉 სალათის ფურცლები,

👉 პარკოსნები,

👉 ჩაი,

👉 ისპანახი,

👉 ბროკოლი,

👉ფორთოხალი,

პომიდორი.ტვინის დაბერება არის სიბერით განპირობებული ტვინში თანდათანობითი ცვლილებების პროცესი. ეს ცვლილებები არის ცვლილებები, რომლებიც ხდება ყველა ადამიანში ასაკის მატებასთან ერთად და ცვლილებები, რომლებიც განვითარებულია სპეციფიკური დაავადებების (მათ შორის, არაღიარებული) გამო… უფრო ვრცლად

კვლევა – ექსტრემალური გვალვები მთელ მსოფლიოში გახშირდება და გაძლიერდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ვინ არიან კლიმატის ცვლილებების რისკის ქვეშ?
#post_seo_title

„მუდმივი მრავალწლიანი გვალვები კლიმატის დათბობასთან ერთად გაუარესდება“,-  ამის შესახებ ნათქვამია შვეიცარიის ტყის, თოვლისა და ლანდშაფტის კვლევის ფედერალური ინსტიტუტის კვლევაში.

მუდმივი გვალვები, რაც უკვე ათწლეულების განმავლობაში კლიმატის დათბობის ფონზე გაუარესდა, არღვევს მსოფლიოს წყლის რესურსებს და უარყოფითად მოქმედებს ეკოსისტემებზე. შვეიცარიის ტყის, თოვლისა და ლანდშაფტის კვლევის ფედერალური ინსტიტუტის ახალი კვლევა ადასტურებს, რომ გვალვა არა მხოლოდ სოფლის მეურნეობას, არამედ მთელს ეკოსისტემებს მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს.

გვალვა ჩილეში: 15 წლის გამანადგურებელი მეწყერი

ჩილეს მაგალითი ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება მუდმივმა გვალვამ გამოიწვიოს ქვეყნის წყლის მარაგების დაცარიელება. 15 წლის განმავლობაში ყველაზე ხანგრძლივი გვალვა ათასწლეულში, ჩილეს წყლის მარაგების თითქმის სრული ამოწურვა, სერიოზულ გავლენას ახდენს როგორც ქვეყნის სასიცოცხლო მნიშვნელობის მინერალების წარმოებაზე, ასევე სოფლის მეურნეობაზე.

კლიმატის ცვლილება და გვალვების გრძელვადიანი შედეგები

კლიმატის დათბობა გვალვებისთვის დამატებითი ფაქტორი გახდა, რასაც ხელს უწყობს წყლის მარაგების შემცირება. ამ პროცესის შედეგი გრძელვადიან პერიოდში უფრო მკვეთრად გამოჩნდება, როგორც სოფლის მეურნეობაში, ასევე ტყეებში. გვალვების შედეგად, შესაძლოა, დაიკარგოს ტროპიკული და ბორეალური რეგიონების მცენარეები, რაც გაამწვავებს ეკოსისტემური პრობლემების ხანგრძლივობას.

მეცნიერთა კვლევა: გვალვებისა და წყლის აორთქვლის ანომალიები

შვედთა გუნდი, მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში, მათ შორის ტროპიკულ ტყეებსა და ანდებში, წვიმის ანომალიებზე დაკვირვებითა და წყლის აორთქვლის შეფასებით, ცდილობს გაარკვიოს გვალვების გრძელვადიანი გავლენა. ეს კვლევა აუცილებელია გლობალური პოლიტიკის უკეთესი ინფორმირებისათვის.

გვალვის გავლენა და აღდგენა: ბორეალური მცენარეული ეკოსისტემები

კვლევის მიხედვით, ყველაზე დიდი გავლენა გვალვამ ზომიერ მდელოებზე მოახდინა, ხოლო ბორეალური და ტროპიკული ტყეების აღდგენას ყველაზე დიდი დრო დასჭირდება. მაგალითად, ბორეალურ რეგიონებში მცენარეულობის აღდგენა შესაძლოა ათეულობით წელიწადი დასჭირდეს.

გვალვები და კლიმატი: რა შეგვიძლია გავაკეთოთ?

კლიმატის ცვლილების პარალელურად გვალვებთან ბრძოლის ეფექტური პოლიტიკის დანერგვა და წყლის რესურსების ეფექტური გამოყენება მნიშვნელოვანია. მეცნიერთა შეფასებები და კვლევები ეხმარება მსოფლიო საზოგადოებას იმის გარკვევაში, როგორ უნდა მართოს გვალვისა და წყლის კრიზისები.

დასკვნა: გვალვები – მსოფლიო გამოწვევა

გვალვების ეფექტი, მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად იჩენს თავს სოფლის მეურნეობისა და ტყეების დამაზიანებლად, მისი გრძელვადიანი შედეგები, განსაკუთრებით წყლის რესურსების გლობალურ კრიზისთან დაკავშირებული, უნდა გახდეს ჩვენი დღევანდელი გამოწვევა. კლიმატის ცვლილებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად გაამწვავოს ამ პროცესის გრძელვადიანი ზემოქმედება.

პიკს თვის ბოლოსთვის ელოდებიან – „გრიპის ვირუსი აბსოლუტურად მართვადი დაავადებაა, თუმცა არის გარკვეული რეკომენდაციები, რომელთა დაცვაც აუცილებელია“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სეზონურ ვირუსებთან ერთად H1N1 გააქტიურდა
#post_seo_title

სეზონური გრიპის შემთხვევები ქვეყანაში ისევ მზარდია. ექიმები პიკს თვის ბოლოსთვის ელოდებიან, თუმცა ვირუსების გავრცელება მოსალოდნელია გვიან გაზაფხულამდე.

ექიმები მოსახლეობას მოუწოდებენ, მკაცრად დაიცვან პირადი ჰიგიენა და მოერიდონ ხალხმრავალ ადგილებს, ასევე, ვირუსის სიმპტომებისას, დარჩნენ სახლში და ბავშვები არ გაუშვან სკოლებსა თუ ბაღებში. უმთავრეს რეკომენდაციად კვლავ რჩება ვაქცინაცია.

“გრიპის ვირუსი აბსოლუტურად მართვადი დაავადებაა, თუმცა არის გარკვეული რეკომენდაციები, რომელთა დაცვაც აუცილებელია, რათა გაწყდეს ინფექციის [გავრცელების] ჯაჭვი, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. ეს რეკომენდაციები საკმაოდ მარტივია – პირადი ჰიგიენა; ხელის ჰიგიენა; ხველის ეტიკეტის დაცვა… სასურველია, ზამთრის სეზონზე მოვერიდოთ დახურულ სივრცეებს, ხალხმრავალ ადგილებს, სადაც ვირუსული ინფექციების გავრცელების უფრო მეტი შანსია. აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ ეს არ არის საგანგაშო მდგომარეობა, ეს არის ჩვეული მდგომარეობა, რაც დამახასიათებელია ზამთრის სეზონისთვის, იგივე – გრიპის სეზონის ვირუსისთვის” , – აცხადებს ეპიდემიოლოგი მაიკო კაშია.

“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”
#post_seo_title

“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
ადამიანის ცხოვრების სტილი მის ჯანმრთელობასთან ერთად, გარეგნობასაც საგრძნობლად ცვლის. სიგარეტი და მზის ზემოქმედება ყველაზე მთავარი “დამნაშავეებია” იმ პროცესებში, რომლებიც ადამიანს ნაადრევად აბერებს. ეს დადასტურდა გამორჩეული კვლევის ფარგლებში, სადაც მონაწილეობდა 186 ტყუპის წყვილი (1).
კვლევა ჩატარდა Twins Days Festival-ზე, ოჰაიოს შტატში, და შედეგები გამოქვეყნდა აშშ პლასტიკური ქირურგიის ასოციაციის (ASPS) ჟურნალში (2). მეცნიერებმა ყურადღება გაამახვილეს ცხოვრების სტილზე და მის გავლენაზე ადამიანის გარეგნობაზე.
მკვლევართა დასკვნა: სიგარეტი და მზის სხივები „იბერებს“ ადამიანს
კვლევამ აჩვენა, რომ ტყუპებს შორის ის, ვინც ეწეოდა ან ხშირად იყო მზის ქვეშ ტანის დამცავი კრემის გარეშე, აშკარად უფროსად გამოიყურებოდა, ვიდრე მათი ცხოვრების ჯანსაღი წესით მცხოვრები დები და ძმები (3).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ეს კვლევა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ცხოვრების სტილი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ადამიანის გარეგნობასა და დაბერების პროცესში. სიგარეტი და ულტრაიისფერი სხივების გავლენა არა მხოლოდ გარეგნობას, არამედ ჯანმრთელობასაც ზიანს აყენებს.“
რატომ „აბერებს“ სიგარეტი და მზის სხივები?
1. მზის სხივები (UV-ზემოქმედება):
ულტრაიისფერი სხივები არღვევს კოლაგენისა და ელასტინის ბოჭკოებს, რომლებიც კანის სიმკვრივესა და ელასტიურობას უზრუნველყოფს. დროთა განმავლობაში ეს იწვევს ღრმა ნაოჭების გაჩენასა და კანის ფერის ცვლილებას (4).
• გახანგრძლივებული მზის ზემოქმედება განსაკუთრებით სახის, ხელებისა და ყელის კანზე მოქმედებს.
• გარეთ აქტივობების დროს, მზისგან დამცავი საშუალებების უგულებელყოფა აბერებს კანს.
2. სიგარეტი:
სიგარეტის კვამლი აზიანებს კოლაგენის ბოჭკოებს და ამცირებს სისხლის ნაკადს კანისკენ, რის გამოც კანი ხდება მშრალი, მკრთალი და სუსტი (5).
• ნიკოტინის ზემოქმედება ამცირებს კანის რეგენერაციის უნარს.
• სიგარეტის მოხმარება აჩენს ნაოჭებს ტუჩების გარშემო და თვალების ირგვლივ.
რა უნდა გავაკეთოთ?
კვლევის შედეგები კიდევ ერთხელ ადასტურებს ცხოვრების ჯანსაღი სტილის მნიშვნელობას.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე გვთავაზობს შემდეგ რეკომენდაციებს:
1. მიატოვეთ სიგარეტი: ეს არა მხოლოდ გარეგნობას გააუმჯობესებს, არამედ ზოგადად გააძლიერებს თქვენს ჯანმრთელობას.
2. ყოველდღიურად გამოიყენეთ მზისგან დამცავი საშუალებები: ზაფხულშიც და ზამთარშიც.
3. თავი აარიდეთ სოლარიუმებს: დამწვრობა და კანის დაზიანება ნაადრევ დაბერებას იწვევს.
4. ინვესტიცია ჩადეთ საკუთარ ჯანმრთელობაში: ჯანსაღი კვება, ფიზიკური აქტივობა და სტრესის მართვა აძლიერებს ორგანიზმს და ანელებს დაბერების პროცესს.
რეკომენდაციები საქართველოს ჯანდაცვის სექტორისთვის
1. განათლების ინიციატივები: მოსახლეობის ინფორმირება ულტრაიისფერი სხივებისა და სიგარეტის ზიანის შესახებ.
2. პრევენციის პროგრამები: ახალგაზრდებში სიგარეტის მოხმარებისა და სოლარიუმის მოხმარების შემცირება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, წლებია იბრძვის ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციისთვის. მისი მოღვაწეობა ემსახურება მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის სტანდარტების დანერგვას, პაციენტთა განათლებას და მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას.
ლიტერატურა:
1. Guyuron B, Rowe DJ, Weinfeld AB, et al. Facial Aging in Twins: A Study on the Impact of Environment and Lifestyle. Plast Reconstr Surg. 2009;123(4):1321–1331. Available from: https://journals.lww.com/…/Facial_Aging_in_Twins__A_Study…
2. American Society of Plastic Surgeons. Study: Smoking, Sun Exposure Accelerates Facial Aging. Available from: https://www.plasticsurgery.org/news
3. Harvard Medical School. The Effects of Smoking and UV Light on Skin Aging. Available from: https://www.health.harvard.edu/stayin…/how-smoking-ages-skin
4. World Health Organization (WHO). UV Radiation and Health. Available from: https://www.who.int/…/q-a-detail/radiation-ultraviolet-(uv)
5. American Academy of Dermatology Association. How Smoking Causes Premature Aging of the Skin. Available from: https://www.aad.org/news
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

პინეო სამედიცინო ეკოსისტემის ტრავმატოლოგიის დეპარტამენტი მზად არის მოსახლეობას 24 საათის განმავლობაში გაუწიოს დახმარება ნებისმიერი მდებარეობისა და სიმძიმის ტრავმული დაზიანების მკურნალობაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
პინეო სამედიცინო ეკოსისტემის ტრავმატოლოგიის დეპარტამენტი მზად არის მოსახლეობას 24 საათის განმავლობაში გაუწიოს დახმარება ნებისმიერი მდებარეობისა და სიმძიმის ტრავმული დაზიანების მკურნალობაში
#post_seo_title

პინეო სამედიცინო ეკოსისტემის ტრავმატოლოგიის დეპარტამენტი მზად არის მოსახლეობას 24 საათის განმავლობაში გაუწიოს დახმარება ნებისმიერი მდებარეობისა და სიმძიმის ტრავმული დაზიანების მკურნალობაში.

ჩვენი პაციენტები სარგებლობენ შემდეგი სერვისებით:
  • მენჯ-ბარძაყის, მუხლის, მხრისა და იდაყვის ენდოპროთეზირება;
  • კიდურების დაგრძელება შეძენილი პათოლოგიების დროს;
  • საკორექციო ძვალკვეთა თანდაყოლილი ან შეძენილი პათოლოგიების დროს;
  • მოტეხილობების ქირურგიული მკურნალობა, მათ შორის ოსტეოსინთეზი;
  • ძვლის გადანერგვა შეუხორცებელი მოტეხილობების დროს;
  • მტევანსა და ტერფზე ნებისმიერი თანამედროვე ქირურგიული ჩარევა.
კლინიკაში, ერთ სივრცეში, შესაძლებელია ყველა საჭირო ინსტრუმენტული და ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება. ოპერაციები ხორციელდება მსოფლიო ბრენდების მიერ წარმოებული თანამედროვე იმპლანტებით.
პაციენტებს ასევე აქვთ შესაძლებლობა ისარგებლონ სრული ამბულატორიულ-ტრავმატოლოგიური სერვისით.
ჩვენი კლინიკა აღჭურვილია უახლესი ტექნოლოგიებით, რაც უზრუნველყოფს მომსახურების უწყვეტ და ხარისხიან მიწოდებას!

„ამ ეტაპზე პიკურ პერიოდში ვიმყოფებით“ – ალექსანდრე გოგინავა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„ამ ეტაპზე პიკურ პერიოდში ვიმყოფებით“ - ალექსანდრე გოგინავა
#post_seo_title

ქვეყანაში გრიპის შემთხვევები იზრდება. მომატებულია ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელიც. როგორც ექიმები ამბობენ, 10 ადამიანიდან, რომელსაც მაღალი ტემპერატურა, ხველა და ცემინება აქვს, 6, სავარაუდოდ, გრიპით არის ინფიცირებული. მთავარ რეკომენდაციად კვლავ ვაქცინაცია რჩება.

“დეკემბერთან შედარებით, იანვრის პირველ სამ კვირაში გრიპის უფრო მეტი შემთხვევა გვაქვს, რაც მიუთითებს იმას, რომ ამ ეტაპზე პიკურ პერიოდში ვიმყოფებით. ძირითადად, არის ამბულატორიული მიმართვიანობა, თუმცა მცირეწლოვან ბავშვებსა და რისკ-ჯგუფებში, გარკვეულ შემთხვევაში, სტაციონარიზაციაც კი ხდება საჭირო.

A გრიპის ერთ ერთ სეროტიპს უწოდებენ ე.წ. ღორის გრიპს, რომელიც არ გამოირჩევა სხვა გრიპის სეროტიპებისგან, ანუ მოსახლეობისთვის ეს დიდად მნიშვნელოვანი არ არის, თუ A გრიპის რომელი სეროტიპი აქვს, იმიტომ რომ მათი მართვა, გართულებების ალბათობა და კლინიკური ნიშნები არის მსგავსი”, – აღნიშნა ინფექციონისტმა, ალექსანდრე გოგინავამ.

ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების შემცველობის მატება – გარემოს ეროვნული სააგენტო

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაბინძურებული ატმოსფერული ჰაერი
#post_seo_title

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 23 იანვრიდან საქართველოს ტერიტორიაზე ატმოსფერულ ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების (PM10, PM2.5) შემცველობის მატება, რაც ძირითადად ტრანსსასაზღვრო დაბინძურებას უკავშირდება და სამხრეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან უდაბნოს მტვრის მასების მცირედ გავრცელებით არის განპირობებული.

მათივე ცნობით, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო აგრძელებს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტ მონიტორინგს ავტომატური სადგურების საშუალებით.

“ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შესაძლებლობა აქვს გაეცნოს ინფორმაციას ჰაერის ხარისხის მდგომარეობის შესახებ და ასევე მიიღოს ჯანდაცვითი რეკომენდაციები ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე – https://air.gov.ge/ “რეკომენდაციების” ველში,” – ნათქვამია გავრცელებულ ინფორმაციაში.

1...452453454...1,085გვერდი 453 of 1,085

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights