ორშაბათი, ივნისი 22, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 439

სქოლიოზი ეს არის ხერხემლის სვეტის კომპლექსური, სამგანზომილებიანი დეფორმაცია, რომელიც შესაძლოა გამოვლინდეს ჯანმრთელ ბავშვებში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სქოლიოზი ეს არის ხერხემლის სვეტის კომპლექსური, სამგანზომილებიანი დეფორმაცია,
#post_seo_title

სქოლიოზი საზოგადოებაში ცნობილია როგორც ხერხემლის გამრუდება, თუმცა სქოლიოზის მკვლევართა ასოციაციის მიერ მოწოდებული განმარტების თანახმად, სქოლიოზი არის  ხერხემლის სვეტის ლატერალური დევიაცია, კობის კუთხე (ხერხემლის გადახრის  მაჩვენებელი ) 10 გრადუსზე მეტი, როტაციასთან ერთდ.

მოკლედ რომ ითქვას, სქოლიოზი ეს არის ხერხემლის სვეტის კომპლექსური, სამგანზომილებიანი დეფორმაცია, რომელიც შესაძლოა გამოვლინდეს ჯანმრთელ ბავშვებში, ის პროგრესირებს მრავალი ფაქტორის გავლენით და ვითარდება ზრდის ნებისმიერ ეტაპზე. 

სქოლიოზის სიმპტომები – გამოვლინება

სქოლიოზის კლინიკური გამოვლინება შესაძლოა განხვავდებოდეს მისი ტიპის და ხარისხის მიხედვით, თუმცა არსებობს მეტნაკლებად საერთო სიმპტომები, ესენია: 

  • მხრების ასიმეტრია
  • მენჯის ასიმეტრია
  • ხერხემლის დეფორმაცია
  • მალთა როტაცია

გართულებული მდომარეობისას შესაძლოა აღინიშნებოდეს :

  • ზურგის ტკივილი: სქოლიოზის  შორს წასული ფორმების დროს პაციენტებს ხშირად აღენიშნებათ ზურგის ტკივილი, განსაკუთრებით გამრუდების არეში. ტკივილი შეიძლება გაამწვავოს გარკვეულმა აქტივობებმა, ჯდომის ან დგომის ხანგრძლივმა პერიოდებმა.
  • სუნთქვის გაძნელება: მძიმე ხარისხის სქოლიოზის დროს   შესაძლოა განვითარდეს სუნთქვის გაძნელება. ხერხემლის გამრუდება ხშირად იწვევს  ფილტვების ტევადობის შემცირებას,  ამის შედეგად კი პაციენტს შესაძლოა აღენიშნებოდეს ქოშინი, დაღლილობა და ფიზიკური დატვირთვის მიმართ ტოლერანტობის შემცირება.
  • მობილობის შეზღუდვა: მცირდება ხერხემლის მოძრაობის დიაპაზონი და მოქნილობა
  • ნერვის კომპრესია: ზოგ შემთხვევაში, ხერხემლის გამრუდებამ შეიძლება გამოიწვიოს ნერვზე ზეწოლა და განვითარდეს იქნება ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა:

დაბუჟება, ჩხვლეტა, სისუსტე კიდურებში და სხვა. 

სქოლიოზის გამომწვევი მიზეზები

სქოლიოზის შემთხვევათა დაახლოებით 80% იდიოპათიურია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ვერ დგინდება მისი გამომწვევი მიზეზი.

აქტიურად მიმდინარეობს კვლევები იმის დასადგენად, თუ რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს გენეტიკურ ფაქტორს სქოლიოზის გავითარებაში.

სქოლიოზის მკურნალობის საშუალებები.

არსებობს სქოლიოზის მკურნალობის 2 ძირითადი მეთოდი:

კონსერვატიული და ქირურგიული. კონსერვატიული მკურნალობა მოიცავს სხვა და სხვა ფიზიოთერაპიულ საშუალებებს, თუმცა, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ არის აღიარებული მხოლოდ ორი კონსერვატიული მკურნალობის საშუალება:

შროტ თერაპია და SEAS-თერაპია.

შროტის მეთოდი ხერხემლის სამგანზომილებიანი კორექციის საშუალებას,  სპეციალურად შერჩეული სპეციფიური ვარჯიშების გამოყენებითა და ასიმეტრიული სუნთქვით (ანუ ჩასუნთქვა, მეტად ერთი ფილტვით (მარჯვნივ ან მარცხნივ – გამრუდების რკალიდან გამომდინარე), რომელიც შეესაბამება გარკვეული ტიპის სქოლიოზს.

ხოლო SEAS-თერაპია არის დაფუძნებული თვითკორექციულ, სპეციფიურ ვარჯიშებზე, რომლის დახმარებით პაციენტი სწავლობს სხეულის სწორი პოზიციის გამყარებას, რომლის შედეგადაც მიიღწევა ხერხემლის მაქსიმალური გასწორება. ამის საშუალებით ყალიბდება ტანდეგობის სწორი პატერნი.

მაგრამ, დღევანდელ საზოგადოებაში ყველა არ მიმართავს ამ მეთოდებს. მიმართავენ კლასიკურ ფიზიკურ თერაპიას. ან სურთ გავლილი თერაპიის მერე გააგრძელონ ვარჯიში ფიტნეს დარბაზში. აქ მოგიყვანთ ვარჯიშების მცირე მაგალითს, რას უნდა მოერიდოს მწვრთნელი სავარჯიშო პროგრამის შედგენის დროს და რას უფრო მიაქციოს ყურადღება.

პირველ რიგში ჩვენ უნდა გვახსოვდეს სქოლიოზის სიმპტომატიკა, რომელიც გვეუბნება რომ, გამრუდება იწვევს კუნთურ დისბალანსს. აქედან გამომდინარე არ არის სასურველი მივცეთ მომხმარებელს საბაზისო ვარჯიშები, ასევე უნდა მოვერიდოთ ვერტიკალურ დატვირთვას, მაგალითად:

  • კლასიკური ღერძის ამოზიდვა
  • წოლჭიმი
  • კლასიკური ჩაჯდომა ღერძით
  • ხტუნვითი ვარჯიშები და ა.შ.

რატომ უნდა მოვერიდოთ საბაზისო ვარჯშებს?

იმიტომ რომ საბაზისო ვარჯშები მოითხოვს ბევრი სტაბილიზატორი კუნთის ჩართულობას, რაც სქოლიოზის დროს არ არის სასურველი, რადგან კუნთოვანი სისტემა ისედაც სწორად არ მუშაობს გამბრუდების გამო.

ასეთ შემთხვევაში ვაძლევთ რეკომენდაციას გაკეთდეს იზოლირებული ვარჯიშები (მიმართული მხოლოდ 1 ან 2 კუნთოვან ჯგუფზე) ნაკლები სტაბილიზატორის ჩართულობით.

მაგალითად:

  • ვერტიკალური ბლოკის ჩამოქაჩვა
  • ჰორიზონტალური ბლოკის მოქაჩვა
  • ვარჯიში „პეპელას“ ტრენაჟორში
  • ვარჯიში „ჰამერის“ ტრენაჟორში

ყველა ვარჯში სრულდება მცირე ან საშუალოზე მცირე წონით და მეტი გამეორებით.

რაც მთავარია, სავარჯიშო პროგრამა დგინდება ყველასთვის ინდივიდუალურად, რადგან ყველას ორგანიზმი სხვადასხვანაირია და ხერხემლის გამრუდებაც არ არსებობს ერთნაირი. უნდა იყოს გათვალისწინებული ორგანიზმის ყველა თავისებურება. თუმცა ხაზგასმით მოგახსენებთ, რომ სქოლიოზის შემთხვევაში უნდა იმუშაოს უმაღლესი კვალიფიკაციის სპეციალისტმა, რათა არ გამოიწვიოს მდგომარეობის გაუარესება და არ დააზიანოს მომხმარებლის ჯანმრთელობა.

ჯანმრთელობას გისურვებთ.!

#drpkhakadze #აქხარისხია

კიბოს მკურნალობაში რევოლუციური გარღვევა – ახალი იმედი!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კიბოს მკურნალობაში რევოლუციური გარღვევა – ახალი იმედი!
#post_seo_title

კიბოს მკურნალობაში რევოლუციური გარღვევა – ახალი იმედი!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი

კორეელი მეცნიერების აღმოჩენა, რომელიც კიბოს მკურნალობას შეცვლის.

კიბოსთან ბრძოლა თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე რთული გამოწვევაა. დღეს არსებული მეთოდები – ქიმიოთერაპია, რადიოთერაპია და ქირურგია – მძიმე გვერდით მოვლენებს იწვევს, რადგან ისინი განურჩევლად აზიანებენ როგორც კიბოს, ისე ჯანმრთელ უჯრედებს. თუმცა, კორეის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის ინსტიტუტის (KAIST) მკვლევარებმა სრულიად ახალი მიდგომა წარმოადგინეს, რომელიც კიბოს უჯრედების განადგურების ნაცვლად, მათ ნორმალურ, ჯანმრთელ მდგომარეობაში აბრუნებს.

ეს ახალი მეთოდი ეფუძნება კიბოს უჯრედების გენეტიკური რეგულაციის შეცვლას, რაც განსაკუთრებით პერსპექტიული აღმოჩნდა კოლორექტალური (მსხვილი და სწორი ნაწლავის) კიბოს შემთხვევაში.

როგორ მუშაობს ეს ინოვაციური მეთოდი?

მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ კიბოს უჯრედების ტრანსფორმაციაში სამი ძირითადი ცილა მონაწილეობს – MYB, HDAC2 და FOXA2. მათი ერთდროული დათრგუნვის შედეგად, კიბოს უჯრედები ნორმალურ, ფუნქციურად ჯანმრთელ მდგომარეობაში დაბრუნდნენ.

ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზის გამო:

ნაკლები ტოქსიკურობა – ქიმიოთერაპიისგან განსხვავებით, ეს მეთოდი არ აზიანებს ჯანმრთელ უჯრედებს.

შედარებით მარტივი და მიზანმიმართული ჩარევა – პროცესის რეგულაცია შესაძლებელია გენური ექსპრესიის მოდიფიცირებით, რაც უფრო ფრთხილი და ნაკლებად აგრესიული მეთოდია.

კიბოსგან დაზარალებული სხვა ორგანოების სამკურნალოდ გამოყენების პოტენციალი – მეთოდი უკვე წარმატებით გამოიცადა ტვინის კიბოს უჯრედებზეც, რაც იმედს გვაძლევს, რომ ის სხვა სიმსივნეების მკურნალობაშიც ეფექტური იქნება.

რა განსხვავებაა ამ და ტრადიციულ მეთოდებს შორის?

ქიმიოთერაპია – მოქმედებს სწრაფად გამრავლებად უჯრედებზე, მათ შორის ჯანმრთელ უჯრედებზე, რაც იწვევს გვერდით მოვლენებს, როგორიცაა თმის ცვენა, იმუნური სისტემის დაქვეითება, გულისრევა და სხვა.

რადიოთერაპია – დასხივების მეთოდია, რომელიც ზიანს აყენებს არა მხოლოდ სიმსივნეს, არამედ მის ირგვლივ მდებარე ჯანმრთელ ქსოვილებსაც.

ქირურგიული ჩარევა – ყველაზე ინვაზიური მეთოდია და ყოველთვის ვერ ხდება კიბოს სრული მოცილება, განსაკუთრებით მეტასტაზების შემთხვევაში.

KAIST-ის ახალი მეთოდი – ხელს უწყობს კიბოს უჯრედების ბუნებრივად ნორმალურ უჯრედებად დაბრუნებას, რაც ბევრად ნაკლებ აგრესიული და უსაფრთხო გზაა.

ექსპერტის მოსაზრება – რაზე უნდა ვიფიქროთ საქართველოში?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:

„ეს კვლევა გვიჩვენებს, რომ კიბოს უჯრედების შებრუნება შესაძლებელია. ახალი მეთოდი არა მხოლოდ ეფექტურია, არამედ ბევრად უფრო უსაფრთხოც, რადგან არ აზიანებს ჯანმრთელ ქსოვილებს.“

„ქიმიოთერაპია და სხივური თერაპია მილიონობით ადამიანს ეხმარება, მაგრამ მათი ალტერნატიული და უფრო ნაზი მეთოდების მოძიება აუცილებელია. საქართველო არ უნდა ჩამორჩეს ამ პროცესს. ჯანდაცვის სისტემა უნდა იყოს ღია ინოვაციური აღმოჩენების მიმართ და მომავალში, როდესაც კვლევა სრულად დამტკიცდება, ჩვენ უნდა ვიყოთ მზად მისი დანერგვისთვის.“

„მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენი ექიმები და მკვლევარები ჩაერთონ მსგავსი კვლევების ადრეულ შეფასებაში, რათა საქართველო არ იყოს მხოლოდ სამომხმარებლო ბაზარი, არამედ ინოვაციის ნაწილი გახდეს.“

რა უნდა გავაკეთოთ ახლა?

მეცნიერები გეგმავენ, რომ შემდეგ ეტაპზე დაიწყონ კლინიკური კვლევები ადამიანებზე, რაც დაადასტურებს მეთოდის უსაფრთხოებას და ეფექტურობას ფართო მასშტაბით.

ჯანდაცვის სექტორის წარმომადგენლებმა უნდა გააგრძელონ ინფორმაციის შეგროვება და გააცნონ საზოგადოებას ასეთი ინოვაციები.

საქართველოს სამედიცინო დაწესებულებებმა უნდა მოამზადონ ბაზა, რათა ახალი თერაპიები სწრაფად დაინერგოს, თუ კვლევები წარმატებით დასრულდება.

დასკვნა

ეს აღმოჩენა კიბოს მკურნალობაში სრულიად ახალ პერსპექტივას ხსნის. თუ მეთოდი საბოლოოდ დამტკიცდება, ის შესაძლოა რევოლუციური გახდეს, განსაკუთრებით იმ პაციენტებისთვის, რომელთათვისაც არსებული მეთოდები არაეფექტური ან ძალიან მძიმეა.

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი აქტიურად აკვირდებიან საერთაშორისო სამედიცინო კვლევებს და მზად არიან ხელი შეუწყონ თანამედროვე, უსაფრთხო და ეფექტური მკურნალობის გზების დანერგვას საქართველოში.

კვლევის სრულად ნახვა შეგიძლიათ წყაროებში!

#sheniekimi #drpkhakadze #აქხიარისხია #გიორგიფხაკაძე #sheniambebi

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი

WHO-ს ექსპერტი

Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი

გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი

მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება საერთაშორისო ჯანდაცვის, საავადმყოფოების მართვისა და ხარისხის გაუმჯობესების სფეროში.

წყაროები

  1. Gong JR, Lee CK, Kim HM, et al. Control of Cellular Differentiation Trajectories for Cancer Reversion. Advanced Science. 2024 Dec 11. Available from: https://advanced.onlinelibrary.wiley.com/…/advs.202402132. Accessed January 30, 2025.
  2. Demographics of Georgia (country). Wikipedia. Available from: https://en.wikipedia.org/…/Demographics_of_Georgia_(country). Accessed January 30, 2025.

ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, საავადმყოფო and ტექსტი გამოსახულება

#drpkhakadze #აქხარისხია

მიტოქონდრიები და ანთებითი პროცესების რეგულაცია – ახალი კვლევის შედეგები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მიტოქონდრიები და ანთებითი პროცესების რეგულაცია – ახალი კვლევის შედეგები
#post_seo_title

მიტოქონდრიები და ანთებითი პროცესების რეგულაცია – ახალი კვლევის შედეგები

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ მიტოქონდრიებს მნიშვნელოვანი როლი აქვთ ორგანიზმის იმუნური რეაქციისა და ანთებითი პროცესების რეგულაციაში.

მიტოქონდრიების დისფუნქცია იწვევს ჭარბ ანთებას, რაც მრავალი ქრონიკული დაავადების, მათ შორის რევმატოიდული ართრიტის, ანთებითი ნაწლავის დაავადებებისა და ნეიროდეგენერაციული მდგომარეობების განვითარების საფუძველია.

კვლევის ძირითადი მიგნებები

კვლევამ აჩვენა, რომ მიტოქონდრიული აქტივობის მოდულაციით შესაძლებელია ანთების კონტროლი და ქსოვილების დაზიანების პრევენცია.

მკვლევარებმა გამოავლინეს გარკვეული მოლეკულები და გზები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მიტოქონდრიების ფუნქციაზე და, შესაბამისად, იმუნურ რეაქციაზე.

ამ გზების მიზანმიმართულად, მათ შეძლეს ანთების შემცირება ექსპერიმენტულ მოდელებში, რაც ახალი თერაპიების იმედს იძლევა.

მიტოქონდრიული დისფუნქცია და ქრონიკული ანთება

მიტოქონდრიების დისფუნქცია იწვევს ჭარბი ანთებითი რეაქციების განვითარებას, რაც მრავალი ქრონიკული დაავადების საფუძველია.

მიტოქონდრიების მიერ წარმოქმნილი რეაქტიული ჟანგბადის სახეობები (ROS) მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ანთებითი პროცესების გაძლიერებაში.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„მიტოქონდრიების როლი ანთებითი პროცესების რეგულაციაში ახალი პერსპექტივებია სამედიცინო კვლევებში.

გირჩევთ:

ჯანსაღი ცხოვრების წესის დაცვა, რაც მოიცავს დაბალანსებულ კვებას, რეგულარულ ფიზიკურ აქტივობას და სტრესის მართვას, რათა შევინარჩუნოთ მიტოქონდრიების ოპტიმალური ფუნქცია.

მიტოქონდრიული დისფუნქციის ნიშნების შემთხვევაში, დროული კონსულტაცია ექიმთან და შესაბამისი გამოკვლევების ჩატარება.

მიტოქონდრიების ჯანმრთელობა პირდაპირ კავშირშია ჩვენი იმუნური სისტემის ეფექტურობასთან და ანთებითი პროცესების კონტროლთან.“

წყაროები:

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: https://www.sheniekimi.ge

შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები: https://www.shenimedicina.ge

შენი ამბები – საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სიახლეები: https://www.sheniambebi.ge

Science Advances – მიტოქონდრიული კომპლექსი III-ს მიერ წარმოქმნილი სუპეროქსიდი აუცილებელია მაკროფაგებში IL-10-ის სეკრეციისთვის: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adu4369

Nature Reviews Immunology – მიტოქონდრიების კონტროლი ანთებაზე: https://www.nature.com/articles/s41577-022-00760-x

Science Signaling – მიტოქონდრიული რეაქტიული ჟანგბადის სახეობები და პროანთებითი სიგნალიზაცია: https://www.science.org/doi/10.1126/scisignal.aar5926

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გაუზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა სხვებმაც გაიგონ მიტოქონდრიების როლის შესახებ ანთებითი პროცესების რეგულაციაში!

#გიორგიფხაკაძე #მიტოქონდრიები #ანთება #იმუნურისისტემა #ჯანსაღიცხოვრება

#drpkhakadze #აქხარისხია @highlight @[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/] Sheni

 

შეიძლება იყოს text გამოსახულება

#drpkhakadze #აქხარისხია

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს “სიკვდილის ტაიმერი”, რომელიც უჯრედების დაბერებას განაპირობებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს “სიკვდილის ტაიმერი”, რომელიც უჯრედების დაბერებას განაპირობებს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, ჯანმოს ექსპერტი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი:

“ამ კვლევამ აჩვენა, რომ დაბერების პროცესი შეიძლება უკეთ გავიგოთ უჯრედულ დონეზე. თუ შესაძლებელი იქნება ნუკლეოლუსის ზომის მართვა, შესაძლოა ვიპოვოთ გზები დაბერების პროცესის შენელებისა და ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების პრევენციისთვის. ეს მეცნიერებაში მნიშვნელოვანი გარღვევაა.”

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ნუკლეოლუსის ზომა – უჯრედის ბირთვში არსებული სტრუქტურა – გავლენას ახდენს უჯრედების სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე.

კვლევის მიხედვით, პატარა ნუკლეოლუსი სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის, ხოლო დიდი ნუკლეოლუსი უჯრედის სიკვდილს აჩქარებს.

ნუკლეოლუსი შეიცავს რიბოსომულ დნმ-ს (rDNA), რომელიც პასუხისმგებელია ცილების წარმოებაზე. ასაკის მატებასთან ერთად, ნუკლეოლუსი იზრდება, რაც დნმ-ის დაზიანებასა და უჯრედების კვდომას იწვევს.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ როდესაც ნუკლეოლუსი კრიტიკულ ზომას აღწევს, ის ხდება უფრო “გამჭოლი” და საშუალებას აძლევს მავნე მოლეკულებს შეიჭრან, რაც rDNA-ს აზიანებს და უჯრედების სიკვდილს იწვევს.

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ნუკლეოლუსის ზომის შემცირებით, მეცნიერებმა შეძლეს დაბერების პროცესის შენელება საფუარის უჯრედებში.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს კვლევა საფუარის უჯრედებზე ჩატარდა, მისი შედეგები შესაძლოა ადამიანის უჯრედებზე და დაბერების პროცესზე გადატანაც გახდეს შესაძლებელი. მეცნიერები განაგრძობენ იმის შესწავლას, თუ როგორ შეიძლება ნუკლეოლუსის რეგულირება და რა გავლენას მოახდენს ეს ადამიანის ორგანიზმზე.

ეს აღმოჩენა გვაძლევს შესაძლებლობას, რომ მომავალში შეიქმნას ახალი მეთოდები დაბერებისა და ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების წინააღმდეგ. ნუკლეოლუსი შეიძლება გახდეს ახალი სამიზნე დაბერების საწინააღმდეგო თერაპიებისთვის.

წყარო: https://www.nature.com/articles/s43587-024-00754-5

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: sheniekimi.ge

შენი ამბები – ფაქტები, რჩევები და აქტუალური თემები: sheniambebi.ge

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #მეცნიერება #ბიოლოგია #დაბერება #ჯანმრთელობა

Scientists say they found the cellular “mortality timer” that dictates aging.

In a recent study in Nature, experts state they found that the size of the nucleolus, a structure within the cell nucleus, plays a crucial role in determining cell longevity. Smaller nucleoli were associated with longer lifespans, while larger nucleoli led to cell death.

The nucleolus houses what’s called ribosomal DNA (or rDNA), which encodes the RNA portions of ribosomes, the protein-building machinery of cells. As cells age, the nucleolus tends to expand, and this expansion is linked to DNA damage and cell death.

The researchers found this by studying yeast cells. And they found that when the nucleolus reaches a certain size threshold, it becomes more leaky, allowing harmful molecules to enter and damage the rDNA. This damage can lead to chromosomal rearrangements and ultimately cell death.

Notably, by manipulating the size of the nucleolus, the researchers were able to delay aging in yeast cells, suggesting that maintaining a small nucleolus could be a potential strategy for extending lifespan.

While this research was conducted in yeast, the findings have implications for human health as well, as the underlying mechanisms of aging are often conserved across different organisms. Future research will focus on understanding how the nucleolus regulates aging in human cells and exploring potential interventions to maintain its size and function.

This discovery could enable scientists to develop interventions that delay age-related diseases. Identifying the nucleolus as a “mortality timer” provides a new target for potential anti-aging therapies.

შეიძლება იყოს text გამოსახულება

#drpkhakadze #აქხარისხია

 

 

 

ტვინი სიკვდილის შემდეგაც აგრძელებს მუშაობას!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ამ აღმოჩენამ ახსნა, თუ როგორ იწმინდება ტვინი ნარჩენებისგან და მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტვინის ჯანმრთელობისა და ნევროლოგიური დაავადებების შესახებ ჩვენი თანამედროვე გაგების ჩამოყალიბებაზე
#post_seo_title

ტვინი სიკვდილის შემდეგაც აგრძელებს მუშაობას!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, ჯანმოს ექსპერტი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი:

“ეს კვლევა აჩვენებს, რომ ადამიანის ტვინი სიკვდილის პროცესში აქტიურად მუშაობს. შესაძლოა, ეს აღმოჩენა გვაძლევდეს ახალ წარმოდგენას იმაზე, თუ როგორ ვგრძნობთ და ვაცნობიერებთ სიცოცხლის დასასრულს.”

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ტვინი სიკვდილის შემდეგაც აგრძელებს მუშაობას და აქტიურია სიცოცხლის ბოლო მომენტებში.

ახალი კვლევების თანახმად:

30 წამით ადრე და 30 წამით გვიან გულის გაჩერების შემდეგ, ტვინში ჩნდება გაძლიერებული გამა-ტალღები – ეს ტალღები დაკავშირებულია მეხსიერებასთან, ყურადღებასა და ცნობიერებასთან.

გამა-ტალღების არსებობა სიკვდილის მომენტში შესაძლოა მიუთითებდეს მეხსიერების გააქტიურებას, ცხოვრების ბოლო მომენტების გახსენებას ან ცნობიერების სხვა პროცესებს.

ტვინის აქტივობა შესაძლოა გაგრძელდეს რამდენიმე წამიდან რამდენიმე საათამდე გულის გაჩერების შემდეგაც!

მეცნიერებმა დააფიქსირეს, რომ ზოგი პაციენტის ტვინმა გულის გაჩერების შემდეგაც განაგრძო ფუნქციონირება – ეს არღვევს ტრადიციულ წარმოდგენებს იმის შესახებ, თუ როდის ხდება რეალური “სიკვდილი”.

ეს კვლევები აღძრავს ახალ კითხვებს იმაზე, თუ როგორ არის დაკავშირებული ტვინის ფუნქცია და ცნობიერება სიცოცხლის ბოლო ეტაპებზე. შესაძლოა, სიკვდილის პროცესი ბევრად უფრო რთული იყოს, ვიდრე აქამდე გვეგონა.

წყარო:

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: sheniekimi.ge

შენი ამბები – ფაქტები, რჩევები და აქტუალური თემები: sheniambebi.ge

https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2216268120

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #მეცნიერება #ტვინი #სიკვდილი #ცნობიერება

@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]

@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

Giorgi Pkhakadze

SheniMedicina.ge

Your brain still works after death.

Research suggests that the brain remains highly active during the moments leading up to and following death. In fact, research shows that brain activity even continues for a short time after death.

A groundbreaking study revealed that in the 30 seconds before and after a patient’s heart stopped, their brain exhibited a surge of gamma waves, which are typically associated with higher cognitive functions such as memory, attention, and consciousness. These gamma waves are thought to be involved in processes like recalling memories or focusing attention, indicating that the brain may engage in significant mental activity as life ends.

In addition to the surge of gamma waves observed around the time of death, another study found that brain activity can persist for seconds to even hours after the heart stops beating.

This research examined the brain activity of individuals in comas and on life support, revealing that the brain doesn’t immediately shut down after cardiac arrest. In some cases, brain function continued well beyond the moment when the heart ceased to pump, challenging traditional notions about the precise moment of death.

These findings suggest that the brain may remain active and engaged in certain processes, even after the body has begun to shut down. This prolonged activity raises further questions about the dying process and how brain function relates to consciousness, offering a new perspective on the transitions between life and death.

 

 

შეიძლება იყოს text გამოსახულება

#drpkhakadze #აქხარისხია

დიაბეტი და ანტიმიკრობული რეზისტენტობა: ახალი კვლევის შედეგები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დიაბეტი – გლობალური კრიზისი და საქართველოს გამოწვევები!
#post_seo_title

დიაბეტი და ანტიმიკრობული რეზისტენტობა: ახალი კვლევის შედეგები

ახალი კვლევების მიხედვით, დიაბეტური ინფექციების გარემო ხელს უწყობს ბაქტერიების ანტიმიკრობული რეზისტენტობის უფრო სწრაფ განვითარებას.

ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ დიაბეტური პირობები აჩქარებს Staphylococcus aureus-ის ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადი შტამების ევოლუციას.

კვლევის ძირითადი მიგნებები

კვლევამ აჩვენა, რომ დიაბეტური ინფექციების გარემოში S. aureus უფრო სწრაფად იძენს ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადობას.

ეს მიგნება მიუთითებს, რომ დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში ინფექციების მკურნალობა შეიძლება უფრო რთული იყოს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის გამო.

დიაბეტი და ანტიმიკრობული რეზისტენტობის გლობალური კრიზისი

ანტიმიკრობული რეზისტენტობა გლობალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა.

დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში ინფექციების მაღალი სიხშირე და ანტიბიოტიკების ხშირი გამოყენება ხელს უწყობს რეზისტენტული ბაქტერიების გავრცელებას.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის  რეკომენდაციები

„დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში ინფექციების პრევენცია და მკურნალობა განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს.

გირჩევთ:

დიაბეტის ეფექტური მართვა, რათა შემცირდეს ინფექციების განვითარების რისკი.

ანტიბიოტიკების გონივრული გამოყენება და მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით მიღება.

ინფექციების პრევენციისთვის ჰიგიენის ნორმების დაცვა და რეგულარული სამედიცინო კონტროლი.

ამ გზით შევამცირებთ ანტიმიკრობული რეზისტენტობის გავრცელებას და დავიცავთ პაციენტების ჯანმრთელობას.“

წყაროები:

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: https://www.sheniekimi.ge

შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები: https://www.shenimedicina.ge

შენი ამბები – საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სიახლეები: https://www.sheniambebi.ge

Technology Networks – დიაბეტი აჩქარებს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის განვითარებას: https://www.technologynetworks.com/…/bacteria-evolve…

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გაუზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა სხვებმაც გაიგონ დიაბეტისა და ანტიმიკრობული რეზისტენტობის კავშირის შესახებ!

#გიორგიფხაკაძე #დიაბეტი #ანტიმიკრობულირეზისტენტობა #ინფექციებისპრევენცია #ჯანსაღიცხოვრება #drpkhakadze #აქხარისხია

 

შეიძლება იყოს text გამოსახულება

კვლევა – მაღვიძარას რომელი სიგნალი არღვევს ტვინის მუშაობას

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კვლევა - მაღვიძარას რომელი სიგნალი არღვევს ტვინის მუშაობას
#post_seo_title

მაღვიძარას ხმის ტიპი ამცირებს ძილის ინერციის შედეგს, რომელიც გაღვიძებიდან რამდენიმე საათში დგება და ადამიანის აქტიურობას პოტენციურად სახიფათოდ აქვეითებს, აცხადებენ მელბურნელი (ავსტრალია) მეცნიერები.

მათი თქმით, მაღვიძარას მელოდიური ზარი ადამიანს უფრო სწრაფად აღვიძებს და ამასთან ის უფრო მხნედ გრძნობს თავს.

მკვლევრები ამ დასკვნამდე მეცნიერული ექსპერიმენტის საფუძველზე მივიდნენ, რომელშიც 50 ადამიანი მონაწილეობდა.

მოხალისეები სპეციალურად შემუშავებული ონლაინ-გამოკითხვის მეშვეობით აფიქსირებდნენ, როგორ გრძნობდნენ თავს მაღვიძარას ამა თუ იმ მელოდიაზე გაღვიძების შემთხვევაში – მხნედ, ბურანში თუ სხვაგვარად.

დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ სიგნალის სიმძლავრე, ხანგრძლივობა და სხვა პარამეტრები გაღვიძების ხარისხზე გავლენას პრაქტიკულად არ ახდენდა, ხმოვანი სიგნალის ტიპი კი მნიშვნელოვნად განსაზღვრავდა ექსპერიმენტის მონაწილეების თვითშეგრძნებას.

მაგალითად, ცდის იმ მონაწილეებს, რომელთა მაღვიძარაც ხმამაღალ და მკვეთრ ბგერებს კი არ გამოსცემდა, არამედ რაიმე მელოდიას უკრავდა, იშვიათად უჭირდათ გამოფხიზლება. ამასთან, მეცნიერების თქმით, რაც უფრო მელოდიური იყო სიგნალი, მით უფრო მკვეთრად იყო გამოხატული მხნე მდგომარეობა. „ჩვენ ვვარაუდობდით, რომ მაღვიძარას კლასიკური, მკვეთრი წრიპინი უფრო სწრაფად და ეფექტურად გააღვიძებდა ადამიანს, მაგრამ ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ მელოდიური ჟღერადობა ამ მხრივ უფრო ეფექტური იყო. ეს დიდი მოულოდნელობაა“, – განაცხადა კვლევის ერთ-ერთმა ავტორმა სტიუარტ მაკფარლეინმა. კვლევის თანაავტორის, ასოცირებული პროფესორის ადრიან დაიერის აზრით, მაღვიძარას არაბუნებრივი და მკვეთრი სიგნალები გაღვიძების მომენტში არღვევს ტვინის ნორმალურ ფუნქციონირებას, რაც ნეგატიურად აისახება ადამიანის განწყობაზე. მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ დამატებითი კვლევებით შეძლებენ დაადგინონ ისეთი მელოდია მაღვიძარასთვის, რომელიც ბევრად ხარისხიან გაღვიძებას უზრუნველყოფს.

#drpkhakadze #აქხარისხია

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები
#post_seo_title

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები

1.    რას წარმოადგენს საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები?

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებს მიეკუთვნება:

▫          პირის ღრუს, სანერწყვე ჯირკვლებისა და ყბების ავადმყოფობები

▫          საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის ავადმყოფობები

▫          ჭია ნაწლავის ავადმყოფობები

▫          თიაქარი

▫          არაინფექციური ენტერიტები და კოლიტები

▫          ნაწლავების სხვა ავადმყოფობები

▫          პერიტონეუმის ავადმყოფობები

▫          ღვიძლის ავადმყოფობები

▫          ნაღვლის ბუშტის, სანაღვლე გზებისა და პანკრეასის ავადმყოფობები

▫          საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავადმყოფობები[i]

 

საჭმლის მონელების მნიშვნელოვანი ასპექტებია:

▫          საჭმლის მონელების საშუალებით საკვები იშლება საკვებ ნივთიერებებად, რომელსაც ორგანიზმი გამოიყენებს ზრდა-განვითარებისა და უჯრედების შენებისათვის.

▫          კუჭ-ნაწლავის (გასტრო-ინტესტინულ) ტრაქტში გადაადგილებისას საკვებს ერევა  საჭმლის მომნელებელი წვენები, რომლებიც საკვებს შლიან მცირე მოლეკულებად, ხოლო ეს მოლეკულები, წვრილი ნაწლავის კედლის გავლით, ხვდება სისხლძარღვებში, საიდანაც გადაიტანება მთელ ორგანიზმში.

▫          წვრილი ნაწლავი შეიწოვს მონელებული საკვები მოლეკულების უდიდეს ნაწილს, წყალს და მინერალებს, რომლებიც იგზავნება შემდგომი ქიმიური გარდაქმნისათვის ან სხეულის რომელიმე ნაწილში შესანახად.

▫          მონელების პროცესი კონტროლდება ნერვული და ჰორმონული რეგულატორების საშუალებით.[ii]

 

  1. 2.    რატომ არის საყურადღებო საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები?

საქართველოში გავრცელების მიხედვით, საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები მესამე ადგილს იკავებს (დაახლოებით 15-17% საერთო ავადობაში), ახალი შემთხვევების სიხშირის მიხედვით კი – მეორე ადგილზეა.

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებიდან ყველაზე მეტად გავრცელებულია: პირის ღრუს სანერწყვე ჯირკვლებისა და ყბების დაავადებები, საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის დაავადებები და ნაღვლის ბუშტის სანაღვლე გზებისა და პანკრეასის ავადმყოფობები. დაავადებათა ქვეჯგუფებიდან მაღალი პრვალენტობით გამოირჩევა  ქოლეცისტიტი და ქოლელითიაზი (1119,4), გასტრიტი და დუოდენიტი (996,8) და კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული (455,4). საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებიდან მაღალი ლეტალობით გამოირჩევა ღვიძლის ავადმყოფობები, პერიტონიუმის ავადმყოფობები და კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებები.

ვინაიდან საქართველოში საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებიდან მაღალი გავრცელებით ქოლეცისტიტი, გასტრიტი და კუჭის წყლულოვანი დაავადებები გამოირჩევა, ამიტომ მოკლედ მიმოვიხილავთ ამ დაავადებების განვითარების რისკის ფაქტორებს.

გასტრიტი კუჭის ლორწოვანი გარსის ანთებაა. განასხვავებენ ალიმენტურ, ალკოჰოლურ, ალერგიულ, ანაციდურ, ანტრალურ, კატარალურ, კოროზიულ, მწვავე, ზედაპირულ, პოლიპოზურ, ქრონიკულ, ეროზიულ, წყლულოვან და სხვა ტიპის გასტრიტებს. კუჭის ლორწოვანი დამცავი გარსის დასუსტებას და დაზიანებას მრავალი ფაქტორი იწვევს. ესენია: თამბაქო, ზოგიერთი მედიკამენტი, ვირუსული და ბაქტერიული ინფექციები, სტრესი, კაუსტიკური ნივთიერებები, ალკოჰოლის ჭარბი მიღება, თამბაქოს წევა, ასპირინი და ანთების საწინააღმდეგო სხვა საშუალებები.[iii]

კუჭის წყლულის განვითარებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა Helycobacter pylori-სა და მედიკამენტურ ფაქტორს ენიჭება. ერთ-ერთი მეტად მნიშვნელოვანი ფაქტორია თამბაქოს წევის მავნე ჩვევა. რიგ შემთხვევაში წყლულის მიზეზად კუჭის წვენის გაძლიერებული სეკრეცია გვევლინება. სხვა ფაქტორებია: სხვადასხვა მუკოტროპული ვირუსით (ჰერპესვირუსები, ციტომეგალოვირუსი) ლორწოვანის ინფიცირება, ფსიქოლოგიური სტრესი, კვების არასწორი რეჟიმი და რაციონი, გენეტიკური მიდრეკილება და სხვა.

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებიდან ასევე გავრცელებულია ინფექციური ბუნების დიარეული დაავადებები.

 

  1. 3.    რომელია საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებების ძირითადი სიმპტომები?

გასტრიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები ვარირებს ინდივიდთა შორის, ზოგჯერ ის შესაძლოა სიმპტომების გარეშეც მიმდინარეობდეს; თუმცა ყველაზე გავრცელებულ სიმპტომებს მიეკუთვნება:

  • მუცლის შებერილობა
  • ტკივილი მუცლის არეში
  • გულისრევა
  • ღებინება
  • დისპეფსიური (საჭმლის მონელებასთან დაკავშირებული პრობლემები) მოვლენები
  • ბოყინი
  • მადის დაქვეითება

წყლულოვანი დაავადების ძირითადი სიმპტომია ტკივილი, რომელიც განსხვავდება იმის მიხედვით, წყლული არის კუჭში თუ თორმეტგოჯა ნაწლავში:

  • კუჭის წყლულის დროს ტკივილი არის ეპიგასტრიუმის არეში, რომელიც იწყება ჭამიდან 5-15 წუთის შემდეგ და გრძელდება კუჭის შიგთავსის გადასვლამდე თორმეტგოჯა ნაწლავში ან ღებინებამდე.
  • თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულისთვის დამახასიათებელია რითმული ტკივილი, რომელიც იხსნება საკვების ან ანტაციდების (სიმჟავის დასაქვეითებელი პრეპარატები) მიღების შემდეგ. ტკივილი იწყება უზმოზე ანუ “მშიერ ტკივილი” ან ჭამიდან 1,5-4 საათის შემდეგ, ტიპიურია ღამის ტკივილი. ტკივილი გადაეცემა მარჯვენა ფერდქვეშა არეში.
  • წყლულოვანი დაავადების დროს ზოგჯერ აღინიშნება დისპეფსიური მოვლენები: გულძმარვა, ღებინება, გულისრევა და ბოყინი.

ქოლეცისტიტის დროს, თანდართული დაავადების სახით დისკინეზია ანუ ნაღვლის ბუშტის მოტორიკის (შეკუმშვის უნარის გაძლიერება ან შესუსტება) მოშლა გვხვდება. ნაღვლის ბუშტის მოტორიკის შესუსტების დროს დამახასიათებელია შემდეგი სიმპტომები: პირში მწარე გემო, ბოყინი, გულისრევა (შესაძლოა პირღებინება ნაღვლის მინარევით), ყრუ ხასიათის მუდმივი ტკივილი მარჯვენა ფერდქვეშ, რომელიც პირღებინების ან საკვების მიღების შემდეგ (ნაღვლის ბუშტის დაცლის გამო) რამდენადმე მცირდება. ნაღვლის ბუშტის მოტორიკის გაძლიერების შემთხვევაში კლინიკური სურათი განსხვავებულია. დამახასიათებელია მარჯვენა ფერდის ქვეშ ტკივილის ხანმოკლე შეტევა, რომელიც წამლების გარეშეც სწრაფად ქრება. ამ დროს ნაღვლის ბუშტის საპროექციო არეზე ხელით ზეწოლისას მკვეთრი ტკივილი აღინიშნება. ქოლეცისტიტს შეიძლება თან სდევდეს ცხელება, ოფლიანობა, შემცივნება და მუცლის შებერილობა. ჩვეულებრივ ქოლეცისტიტის ნიშნები გამოვლინდება ჭამის შემდგომ დიდი რაოდენობით ან ცხიმიანი საკვების მიღებისას.[iv]

 

  1. რა უნდა გავაკეთო თუ ეს სიმპტომები მაწუხებს?

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებების დროს პაციენტმა არავითარ შემთხვევაში არ უნდა დაიწყოს თვითმკურნალობა, მან უნდა მიმართოს სპაციალისტს (ოჯახის ექიმს ან სპეციალიზებულ კლინიკას), რომელიც გაუწევს შესაბამის რეკომენდაციებს.

იმისათვის, რათა თავიდან აიცილოთ გამწვავებები, საჭიროა, დაიცვათ დიეტა. რემისიის პერიოდში მიზანშეწონილია საკვების ხშირი მიღება. დღეში 4-5-ჯერ, მცირე ულუფებით, მკაცრად ფიქსირებულ საათებში. მშრალი საკვები და სწრაფად მირთმეული კერძი საჭმლის მონელების პროცესს არღვევს. ამიტომ, ნაღველი არასაკმარისი რაოდენობით გამოიყოფა, რასაც საკვების არასრული შეთვისება მოსდევს. ნაღვლის ბუშტის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის მიზანშეწონილია, ყოველდღიურ რაციონში 30-50 გრამი მცენარეული ცხიმი შედიოდეს. მისი რაოდენობა კალკულოზური (კენჭოვანი) ქოლეცისტიტის შემთხვევაში 20-30 გრამამდე იკლებს. ცხარე და მწარე საკვები იკრძალება. ცხოველური ცხიმებიდან შეიძლება მხოლოდ კარაქი, დღეში 15-20 გრამის ოდენობით. უმჯობესია გამომშრალი, თეთრი პური.

 

  1. რისი გაკეთება შემიძლია საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებების თავიდან ასაცილებლად ან რისკის მინიმუმამდე შესამცირებლად?
  •  თუ ხართ ჭარბი წონის, დაიკელით წონაში თანდათანობით. წონის სწრაფმა დაკლებამ შესაძლებელია გაზარდოს ნაღვლ-კენჭოვან დაავადების განვითარების რისკი. სწორება აიღეთ კვირაში ნახვარი კილოგრამის დაკლებაზე
  • შეინარჩუნეთ ოპტიმალური წონა. ჭარბი წონა და სიმსუქნე ზრდის კენჭების წარმოქმნის რისკს. ჭარბი წონის და სიმსუქნის შემთხვევაში შეამცირეთ მიღებული კალორიების რაოდენობა და გაზარდეთ ფიზიკური აქტივობა.
  • იკვებეთ ჯანსაღად, რეგულარულად. ჭარბი რაოდენობით ცხიმის შემცველი საკვები და უჯრედისის დეფიციტის მქონე დიეტა ზრდის ნაღვლ-კენჭოვან დაავადების განვითარების რისკს. აირჩიეთ ისეთი საკვები რომელიც შეიცავს ბოსტნეულს, ხილს, არარაფინირებულ მარცვლოვნებს.

მეტი ინფორმაცია ჯანსაღი კვებისა და ფიზიკური აქტივობის შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ http://www.ncdc.ge/index.php?do=fullmod&mid=154

 


[i] http://classifications.moh.gov.ge/Classifications/Pages/ViewICD10.aspx

[ii] http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/yrdd/index.aspx

[iii] http://www.mkurnali.ge/daavadebebi-mkurnaloba/gastroenterologia/3769-mtsvave-gastriti.html

#drpkhakadze #აქხარისხია

საყლაპავის კიბო – საყლაპავის კიბოს გადარჩენის მაჩვენებელი ძლიერ დაბალია

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საყლაპავის კიბოა
#post_seo_title

საყლაპავის კიბო

საყლაპავის კიბოს ავადობა 2012 წელს სავარაუდოდ გამოვლენილი 456 000 ახალი შემთხვევით (ონკოლოგიურ დაავადებათა საერთო ავადობის 3.2%) მერვე ადგილზეა ონკოლოგიურ დაავადებებს შორის და სიკვდილიანობა მეექვსე ადგილზე სიკვდილის დაახლოებით 400 000 შემთხვევით (კიბოთი გამოწვეული სიკვდილიანობის 4.9%).
შემთხვევათა თითქმის 80% დაბალ განვითარებულ ქვეყნებში ვლინდება. მსოფლიოში
საყლაპავის კიბოს ინციდენტობის მაჩვენებელი მამაკაცთა შორის თითქმის ორნახევარჯერ
მეტია (მამაკაცი : ქალი თანაფარდობა = 2.4:1). ავადობა 100 000 მოსახლეზე ორივე სქესის
წარმომადგენლებში ქვეყნების მიხედვით თითქმის 20-ჯერ ვარირებს მამაკაცებში – 0.8-დან (დასავლეთი აფრიკა) 17-მდე (აღმოსავლეთ აზია), ხოლო ქალებში 0.2-დან (დასავლეთ აფრიკა) 7.8-მდე (აღმოსავლეთ აფრიკა).

საყლაპავის კიბოს გადარჩენის მაჩვენებელი ძლიერ დაბალია, ამიტომაც სიკვდილიანობის
მაჩვენებლების მახასიათებელი სხვადასხვა ქვეყნებში ავადობის მაჩვენებლების იდენტურია, სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებლებით მამაკაცებში აღმოსავლეთ აზიასა (100000 მოსახლეზე -14.1) და სამხრეთ აფრიკაში (12.8) და ქალებში აღმოსავლეთ (7.3) და სამხრეთ აფრიკაში (

oesophagus_cancer1

#drpkhakadze #აქხარისხია

საინტერესო ფაქტები ხანდაზმულებზე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საინტერესო ფაქტები ხანდაზმულებზე
#post_seo_title

საინტერესო ფაქტები ხანდაზმულებზე

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) პროგნოზით: 2000 წლიდან 2050 წლამდე მსოფლიოში 60 წელს გადაცილებული მოსახლეობა 11%-დან 22%-მდე გაიზრდება. სავარაუდოდ, აბსოლუტური რიცხვი 60 წლის და მეტი ასაკის  მოსახლეობის 605 მილიონიდან 2 მილიარდი გახდება.

მსოფლიოში, როგორც არასდროს იმდენი 80-დან 90 წლამდე მცხოვრები ადამიანი იქნება. 80 წლის და მეტი ასკის ადამიანები 2050 წლამდე 395 მილიონი გახდება (თითქმის 4-ჯერ გაიზრდება). საშუალო ასაკის და ხანდაზმულ ადამიანებსაც კი შეიძლება ჰყავდეთ ცოცხალი მშობლები. ბევრ ბავშვს ექნება საშუალება იცნობდეს სამი-ოთხი წინა თაობის ბაბუებსა და ბებიებს.

ჩვენიდაბერებაბევრფაქტორზეადამოკიდებული

ადამიანის ბიოლოგიური სისტემის ფუნქციონალური პოტენციალი სწრაფად იზრდება სიცოცხლის პირველ წლებში, პიკს აღწევს ადრეული ახალგაზრდობის ასაკში და შემდეგ ბუნებრივია თანდათან კლებულობს. მთელი სიცოცხლის მანძილზე პოტენციალის კლების ტემპი  ნაწილობრივ  ჩვენს ქცევებსა და ზოგიერთი ფაქტორის ურთიერთქმედებაზეცაა დამოკიდებული. ამ ფაქტორებში იგულისხმება ის, თუ რითი ვიკვებებით, ფიზიკურად რამდენად აქტიურნი ვართ, გვაქვს თუ არა  მავნე ჩვევები: მაგალითად თამბაქოსა და ტოქსიური ნივთიერებების მოხმარება,  ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მიღება.

ხანდაზმულთა უმრავლესობა უფრო არაინფექციური ქრონიკული დაავადებებით იღუპება, ვიდრე ინფექციური და პარაზიტული პათოლოგიებით. როგორიცაა: გულის დაავადებები, კიბო, დიაბეტი,  ინსულტი. ძალიან ხშირია, როცა ერთ ადამიანს ერთდროულად რამდენიმე ჯანმრთელობის პრობლემა აღენიშნება: მაგალითად დიაბეტი და გულის დაავადება.

სამწუხაროდ, მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ჯერ კიდევ აწყდებიან ხანდაზმულები საზოგადოებისა და ოჯახის მხრიდან სხვადასხვა ფორმით ცუდ დამოკიდებულებას.  მსგავსმა დამოკიდებულებამ კი ისინი შეიძლება ფიზიკურ და ხანგრძლივ ფსიქოლოგიურ ტრავმებამდე მიიყვანოს.

გრძელვადიანი ზრუნვის საჭიროება იზრდება.

რადგან დემენციის განვითარების რისკი  ასაკის მატებასთან ერთად იზრდება,  სიცოცხლის გახანგრძლივების პარალელურად პროგნოზის მიხედვით: 2050 წლისათვის 4-ჯერ გაიზრდება იმ ასაკის ხანდაზმულთა რიცხვი, რომლებიც  დამოუკიდებელი ცხოვრების უნარს კარგავს  სხვადასხვა ფიზიკური თუ გონებრივი პრობლემების გამო. მათ უმრავლესობას სჭირდება სხვადსხვა ფორმით ხანგრძლივი მოვლა:  ოჯახში, მოხუცებულთა სახლში, თუ  ჰოსპიტალიზაციის დროს. საზოგადოება მზად უნდა იყოს ღირსეულად შეასრულოს მათ წინაშე თავისი მოვალეობა.

ხანდაზმულების მისაბაძი მაგალითები

საგანგებო სიტუაციების დროს ხანდაზმულები შეიძლება განსაკუთრებულად უმწეო მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ და ვერ შეძლონ თავის დაღწევა სტიქიური უბედურებისა თუ შეიარაღებული კონფლიქტების ზონებიდან.  მსოფლიოში ბოლო დროს განვითარებული საგანგებო სიტუაციების დროს აღინიშნა ბევრი მაგალითი თუ, როგორ ღირებულ რესურს წარმოადგენენ ხანდაზმულები ასეთ სიტუაციებში და მათ არამარტო თავის გადარჩენა შეძლეს, არამედ საზოგადოებასაც გაუწიეს დახმარება. მაგალითისთვის საკმარისია გავიხსენოთ:   ბანგლადეშში 2007 წელს ციკლონის შემდეგ ხანდაზმულთა კომიტეტმა აქტიური როლი შეასრულა საზოგადოებისა და ოჯახების წინაშე, არცთუ მცირე რისკის ფასად, ჰუმანიტარული ტვირთის მისაღებად გამოავლინეს დაზარალებულები, შეადგინეს სიები და ადგილებზე ჩაატარეს მათი რეგისტრაცია. 2011 წელს იაპონიაში მიწისძვრისა და ცუნამის შემდეგ ხანდაზმულებმა და პენსიონერებმა ბირთვული ავარიის ადგილებში,  მოხალისეებად შესთავაზეს  სამსახური მთავრობას იმ მოტივით, რომ არ ეშინოდათ  რადიაციული ზემოქმედების გრძელვადიანი ეფექტის თავიანთი ასაკის გამო[ii].

წყარო:

[i] http://www.who.int/ageing/about/facts/ru/

[ii] http://www.who.int/world-health-day/2012/toolkit/background/ru/index3.html

#drpkhakadze #აქხარისხია

1...438439440...1,093გვერდი 439 of 1,093

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights