როგორც აღინიშნა, მას შემდეგ რაც ეროვნული სკრინინგ ცენტრის ფილიალები სრულად აღიჭურვა შშმ ადაპტირებული ინვენტარით, გადაადგილების თუ მოძრაობის სირთულეების მქონე ქალებს, შესაძლებლობა ექნებათ მარტივად ისარგებლონ სკრინინგის პროგრამით.
ეს არის ჩვეულებრივი პლასტიკური დანამატი, რომელიც საწოვარებიდან, საკვების ლითონის ქილით დაწყებული – ქვითრებით დამთავრებული, ყველაფერში გვხვდება. მკვლევრები თვლიან, რომ სწორედ ეს დანამატია დაკავშირებული ბიჭებში აუტიზმის გაზრდილ რისკთან.
ორსული ქალის ორგანიზმში თუ ბისფენოლ A-ს სამჯერ გაზრდილი მაჩვენებელი აღმოჩნდა, არის დიდი რისკი, რომ მის ჩვილს მომავალში, აუტიზმის სიმპტომები განუვითარდეს.
“პლასტმასი ყველა ჩვენგანის სახლშია, ეს ძალიან შემაშფოთებელია. ბიჭები ექვსჯერ უფრო ხშირად ვხვდებით აუტიზმის დიაგნოზს 11 წლის ასაკში – მათთან შედარებით, ვის დედებსაც ჰქონდათ BPA-ის დაბალი დონე ორსულობის დროს“, – აღნიშნულია სტატიაში.
BPA, ქიმიკატი განკუთვნილია პლასტმასის გასამაგრებლად და ლითონების დაჟანგვის თავიდან ასაცილებლად, ასევე დაკავშირებულია სიმსუქნის, ასთმის, დიაბეტის და გულის დაავადებების უფრო მაღალ რისკებთან. მას მეორენაირად უწოდეს “გენდერის დამამშვიდებელი” ქიმიკატი იმის გამო, რომ ადამიანებში, თევზებში და სხვა სახეობებში ჰორმონალურ და სექსუალურ დარღვევებს ასტიმულირებს.
ახალმა კვლევამ ასევე აჩვენა მტკიცებულება სპეციფიკური ქიმიური რეაქციებსა და აუტიზმის შემთხვევებს შორის.
„კვლევა მნიშვნელოვანია, რადგან ის აჩვენებს ერთ-ერთ ბიოლოგიურ მექანიზმს, რომელიც პოტენციურად არის ჩართული. BPA-ს შეუძლია შეაფერხოს ჰორმონებით კონტროლირებადი, მამრობითი ნაყოფის ტვინის განვითარება რამდენიმე გზით. მათ შორის, გააჩუმებს საკვანძო ფერმენტს – არომატაზას, რომელიც აკონტროლებს ნეიროჰორმონებს და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნაყოფის ტვინის განვითარებაში”, – განაცხადა ეპიდემიოლოგმა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექიმმა დოქტორ ენ-ლუიზ პონსონბიმ.
ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ არომატაზა ხელს უწყობს ტვინში მამრობითი სქესის ზოგიერთი ჰორმონის წარმოქმნას, რომელიც ცნობილია როგორც ნერვული ანდროგენები. ეს ესტროგენები ეხმარება ყველა ადამიანს, მოაწესრიგოს თავის ტვინში ანთება, შეინარჩუნოს სინაფსების მოქნილობა, რომელიც ეხმარება ნეირონების კომუნიკაციას მთელ ნერვულ სისტემაში და ასევე ხელს უწყობს ქოლესტერინის მართვას.
“ღმოვაჩინეთ, რომ BPA თრგუნავს არომატაზას ფერმენტს და ასოცირდება ანატომიურ, ნევროლოგიურ და ქცევით ცვლილებებთან“, – იტყობინება კვლევის თანაავტორი და ბიოქიმიკოსი დოქტორი უა ჩინ ბუნი. როგორც ჩანს, ეს აუტიზმის თავსატეხის ნაწილია“, – თქვა დოქტორ პონსონბიმ.
კვლევა ჟურნალ Nature Communications-ში გამოქვეყნდა.
ინტერვიუ პაციენტთან, რომელსაც ტვინიდან 15 სმ-იანი ცოცხალი ჭია ამოუღეს. უცხო სხეული, რომელიც თავდაპირველად სიმსივნე ეგონათ და 34 წლის ქირურგის მიერ ჩატარებული უნიკალური ოპერაცია.
ეს არის პირველი დადასტურებული შემთხვევა ცოცხალი, ბრტყელი ჭიის არსებობისა თავის ტვინში.
ქალს, რომელსაც მხედველობის გაუარესება, ძლიერი თავის ტკივილები და გულყრა აწუხებდა, მეზობელ ქვეყანაში სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს და 4 წლის განმავლობაში მკურნალობდნენ.
პაციენტმა, ია ნარსიამ ქირურგიულ ჩარევაზე სხვა ქვეყანაში, ბევრჯერ თქვა უარი. ბოლოს ოპერაციაზე საქართველოში მყოფმა ახალგაზრდა ქირურგმა დაითანხმა.
“უკვე ვერ დავდიოდი, თვალებში ვერ ვიხედებოდი, ძალიან ცუდად ვიყავი, ძალიან ცუდად… ნუ გეშინია, ძალიან კარგად გაგიკეთებო, მისასვლელად ძალიან კარგ ადგილას არისო. ეს სიტყვები არასდროს დამავიწყდება. ვიფიქრე, ნუთუ ეს ბავშვი გამწირავს მეთქი.
კიდევ ვერ ვიჯერებ, დღესაც ვერ ვიჯერებ… ჩემმა ბიჭმა მითხრა: დედა ჭია ამოგიყვანესო. რა ჭია, რაზეა საუბარი მეთქი,“ – ამბობს ია ნარსია.
როგორც ნეიროქირურგი გიორგი სექანია ამბობს, ამის დაჯერება მასაც გაუკვირდა.
“ფორმას იცვლიდა, ხან შეშუპების ხარისხი იცვლებოდა. საბოლოოდ გადაწყვიტეს, რომ მეოთხე სტადიის სიმსივნე იყო. ამ სურათით, რომ ნახოთ ეს დასკვნები, ყველანაირად ემთხვევა სიმსივნის ფორმას. ოპერაცია 3 საათს გაგრძელდა“, – ამბობს ქირურგი და აღნიშნავს, რომ
“სიღრმეში იყო. ყველა მილიმეტრი არის კილომეტრის ტოლფასი. ემოციებს რაც შეეხება, მარტივი არასდროს არაა.
როდესაც ვნახე ეს ჭია, პირველი ემოცია იყო, რამე სისხლძარღვი ან ნერვი ხომ არ არის- მეთქი. მაგრამ გახსენდება ანატომია, ეგრევე ყველაფერი გიტრიალებს თავში და გახსენდება, რომ იქ არ უნდა იყოს არც ნერვი, არც სისხლძარღვი. ნელ-ნელა, ამოყვანის დროს, არ დამთავრდა. ალბათ 10-15 სმ იყო, მაგრამ მოდუნებულ მდგომარეობაში, როდესაც გაიშალა, 20 სმ იქნებოდა,“ – იხსენებს გიორგი სექანია
„დეტალურად განვსაზღვრეთ საგაზაფხულო სესიაზე საზედამხედველო საქმიანობის კუთხით განსახილველი საკითხები. დაგეგმილი გვაქვს კომიტეტის გასვლითი სხდომები და სამუშაო შეხვედრები დარგობრივი სამინისტროების წარმომადგენლებთან ერთად, როგორც ცალკეულ უწყებებში, ასევე მოსახლეობასთან, რათა ადგილზე შევისწავლოთ მათი პრობლემები“, – განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ზაზა ლომინაძემ.
გეგმის თანახმად, საზედამხედველო საქმიანობის ფარგლებში კომიტეტს დაგეგმილი აქვს ინფორმაციის მოსმენა: დევნილთა საცხოვრებლით უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული პროგრამების მიმდინარეობის შესახებ, „დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგის“ სახელმწიფო პროგრამის თაობაზე, ფარმაცევტულ სფეროში არსებულ გამოწვევებთან დაკავშირებით, „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონის აღსრულების მიმდინარეობის შესახებ, არაგადამდებ დაავადებათა პრევენციისა და კონტროლის სამოქმედო გეგმის შესრულების თაობაზე და ა. შ.
კომიტეტის გადაწყვეტილებით, მე-11 მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით, კომიტეტში შეიქმნა ჯანმრთელობის ხელშეწყობისა და დაავადებათა პრევენციის საკონსულტაციო საბჭო.
როგორც ზაზა ლომინაძემ განაცხადა, საბჭოს შემადგენლობა 26 წევრით განისაზღვრება, რომელიც გააერთიანებს სახელმწიფო, არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციების სტრუქტურებში მომუშავე პროფესიონალებს და დამოუკიდებელ სპეციალისტებს. საბჭოს საქმიანობის მიზანია ჯანმრთელობის ხელშეწყობისა და დაავადებათა პრევენციის გაძლიერება.
ინფორმაციას საქართველოს პარლამენტის პრესსამსახური ავრცელებს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
გააზიარეთ ეს ინფორმაცია, რომ სხვებმაც იცოდნენ!
ჩინელმა ვირუსოლოგებმა კვლევის დროს, ღამურებში, კორონავირუსის ახალი შტამი აღმოაჩინეს, რომელსაც ადამიანების დაინფიცირება ისევე შეუძლია, როგორც COVID-19-ს. ამის შესახებ გამოცემა South China Morning Post (SCMP) ჩინელი ექსპერტების კვლევაზე დაყრდნობით იტყობინება.
გამოცემის თანახმად, აღმოჩენილი ვირუსი არის კორონავირუსის ახალი ხაზი (Pipistrellus bat coronavirus HKU5), რომელიც იდენტიფიცირებულია გლუვცხვირა ღამურების ოჯახში – რომელიც მოიცავს დაახლოებით 40 სახეობას.
კვლევა გუანჯოუს ლაბორატორიაში, ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის გუანჯოუს ფილიალის, ასევე ვუჰანის უნივერსიტეტისა და ვუჰანის ვირუსოლოგიის ინსტიტუტის ექსპერტებთან თანამშრომლობით ჩატარდა.
კვლევას ხელმძღვანელობდა ჩინელი ვირუსოლოგი ში ჟენგლი, რომელიც სამედიცინო წრეებში ცნობილია, როგორც “ღამურა ქალი”, ვუჰანის ლაბორატორიაში აღმოჩენილი კორონავირუსის გამო.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ახალ ვირუსს, სახელად HKU5-CoV-2, “შეიძლება ჰქონდეს გავრცელების უფრო ფართო დიაპაზონი და უფრო მაღალი პოტენციალი ჯვარედინი გადაცემისთვის“, მაგრამ შეშფოთების საფუძველი ჯერ არ არსებობს, რადგან HKU5-CoV-2 ადამიანის პოპულაციაში გაჩენის ფაქტი არსად დაფიქსირებულა.
ჩინელმა ექსპერტებმა დასძინეს, რომ საჭიროა მეტი კვლევა, რათა უკეთ გაერკვნენ ახალ ვირუსთან დაკავშირებულ რისკებში.
© SheniEkimi.ge
