ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026

რა არის ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება? – როგორ ხდება გადაცემა

რა არის ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება? - როგორ ხდება გადაცემა
#post_seo_title

ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება

ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება (CCHF) ფართოდ გავრცელებული დაავადებაა, რომელიც გამოწვეულია ვირუსით (Nairovirus) Bunyaviridaeოჯახიდან. ვირუსის გადაცემა ხდება იქსოიდური ტკიპების კბენის შედეგად. CCHF ვირუსი იწვევს მძიმედ მიმდინარე ვირუსული ჰემორაგიული ცხელების ეპიდაფეთქებებს 10-40% სიკვდილიანობით. ისენდემიურია აფრიკაში, ბალკანეთში, შუა აღმოსავლეთსა და აზიის 50-ე ჩრდილოეთ პარალელის სამხრეთ მდებარე ქვეყნებში. ეს არეალი გამომდინარეობს ძირითადი გადამტანი ტკიპის გავრცელების გეოგრაფიული საზღვრიდან. საქართველოშიც, 2012 წლიდან დღემდე რეგისტრირებულია ლაბორატორიულად დადასტურებული ყირიმ–კონგოს ჰემორაგიული ცხელების 15  შემთხვევა. დაავადების შემთხვევები  დაფიქსირდა თბილისში, შიდა ქართლსა და სამცხე-ჯავახეთში.

CCHF ვირუსის მტარებლები (რეზერვუარები) არიან გარეული (ძირითადად მინდვრის თაგვები) და შინაური ცხოველები:  მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, ცხვარი და თხა, ფრინველებიდან კი – სირაქლემა. ცხოველებში ვირუსი ვრცელდება ინფიცირებული ტკიპისკბენის შედეგად.

CCHF ვირუსი ადამიანებს გადაეცემათ ტკიპის კბენით ან ინფიცირებული ცხოველის დაკვლის შემდეგ მათ სისხლთან ან ქსოვილებთან კონტაქტისას. შემთხვევათა უმეტესობას ადგილი ჰქონდა იმ პირებში, რომლებიც ჩაბმული იყვნენ შინაური საქონლის ინდუსტრიაში. ესენია, სოფლის მეურნეობის მუშაკები, სასაკლაოებში მომუშავენი და ვეტერინარები.

ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა შესაძლებელია ინფიცირებული პირის სისხლთან, გამონაყოფებთან, ორგანოებთან ან ბიოლოგიურ სითხეებთან ახლო კონტაქტის შემთხვევაში. საავადმყოფოსთან ასოცირებული ინფიცირება შესაძლებელია სამედიცინო მოწყობილობის არასრული სტერილიზაციისას, ნემსების ხელახალი გამოყენებისა და სამედიცინო ხელსაწყოების დაბინძურების შემთხვევაში.

დაავადების ინკუბაციური პერიოდის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია დაინფიცირების ტიპზე. ტკიპის კბენით დაინფიცირებისას, ინკუბაციური პერიოდი საშუალოდ 1-3 დღემდეა, მაქსიმუმ 9 დღე. ინფიცირებულ სისხლთან ან ქსოვილთან კონტაქტისას ინკუბაციური პერიოდი ძირითადად 5-6 დღემდეა, მაქსიმუმ 13 დღე.

დაავადების სიმპტომების გამოვლენა იწყება უეცრად. აღინიშნება: ცხელება, ზურგისა და თავის ტკივილი, კისრის ტკივილი და დაჭიმულობა, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, სისხლჩაქცევები. CCHF–ის დროს სიკვდილიანობის მაჩვენებელი წარმოადგენს დაახლოებით 30%–ს და გარდაცვალება ხდება ავადმყოფობის მეორე კვირას. გამოჯანმრთელებისას, პაციენტების ზოგადი მდგომარეობა უმჯობესდება ძირითადად დაავადების გამოვლენიდან მე–9-10 დღეს.

CCHF–ის ვირუსული ინფექციის დიაგნოსტიკისთვის იყენებენ  რამოდენიმე ლაბორატორიულ ტესტს. CCHF ინფექციის სამკურნალოდ გამოიყენება ანტივირუსული მედიკამენტი რიბავირინი (როგორც ორალური, ასევე ინტრავენური ფორმით). მედიკამენტოზური მკურნალობის შედეგი ეფექტურია.

CCHF ინფექციის პრევენცია ან კონტროლი ცხოველებსა და ტკიპებში რთულია, ვინაიდან შინაურ ცხოველებში ინფექცია ძირითადად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. ვაქცინა ჯერჯერობით ცხოველებისათვის არ არსებობს. ფართოდ ხელმისაწვდომი, უსაფრთხო და ეფექტური ვაქცინა არც ადამიანისათვის არის შექმნილი, მიუხედავად იმისა, რომ CCHF–ის საწინააღმდეგო ვაქცინამ, რომელიც მიღებულ იქნა თაგვის ტვინიდან, აპრობირება გაიარა და შემდგომ მცირე მასშტაბით გამოყენებულ იქნა აღმოსავლეთ ევროპაში.

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის რეკომენდაციები ფოკუსირებულია რამოდენიმე მნიშვნელოვან ასპექტზე:

 1. რისკ ჯგუფებში (რომლებიც ჩაბმული არიან შინაური საქონლის ინდუსტრიაში:  სოფლის მეურნეობის მუშაკები, სასაკლაოებში მომუშავენი და ვეტერინარები) ინფექციის ტკიპიდან ადამიანზე ტრანსმისიის (გადაცემის) რისკის შემცირება შემდეგი გზებით:

  • ·ღია ფერის, დამცავი ტანსაცმლის (გრძელი სახელო, გრძელი შარვალი) ტარება, რათა იოლად მოხდეს მასზე ტკიპის აღმოჩენა ან/და დაცვა ტკიპის კბენისგან. ;
  • ·ტანსაცმელზე ნებადართული აკარიციდების (ქიმიკატები, რომლებიც გამოიყენება ტკიპების გასანადგურებლად) გამოყენება;
  • ·რისკ ჯგუფში მყოფი ადამიანები რეგულარულად უნდა იყვნენ გამოკვლეულნი კანისა  და ტანსაცმლის ტკიპების არსებობაზე;
  • ·ტკიპების გასანადგურებლად სისტემატიურად  უნდა კონტროლდებოდეს მათი არსებობა ცხოველებზე, საჯინიბოებსა და ბეღლებში;
  • ·რისკ ჯგუფში მყოფი ადამიანები ტკიპებისათვის   შედარებით უფრო აქტიურ სეზონში განსაკუთრებულად  უნდა მოერიდონ მათ ადგილ–სამყოფელში  ყოფნას.

 2.  ინფექციის ცხოველიდან ადამიანზე ტრანსმისიის რისკის შემცირება:

  • ·ენდემურ ზონებში, სასაკლაოებსა და სახლებში, ცხოველებთან ან მათ ქსოვილებთან შეხებისას, განსაკუთრებით დაკვლისა და დახარისხებისას, ხელთათმანებისა და სხვა დამცავი ტანსაცმლის ჩაცმა;
  • ·სასაკლაოებში ცხოველების შეყვანამდე მათი კარანტინში გატარება ან ორი კვირით ადრე  პესტიციდებით მკურნალობა.

 3. საზოგადოებაში ინფექციის ადამიანიდან ადამიანზე ტრანსმისიის რისკის შემცირება:

  • CCHF–ით ინფიცირებულთან  ახლო ფიზიკური კონტაქტის თავიდან აცილება;
  • ავადმყოფის მოვლისას, ხელთათმანებისა და დამცავი პირბადის გამოყენება, ხელების რეგულარული დაბანა.

ინფექციური კონტროლისათვის შემუშავებული რეკომედაციები, ყირიმ–კონგოს ჰემორაგიული ცხელების მქონე ან მასზე საეჭვო პაციენტების მოვლისას, უნდა ეფუძვნებოდეს ებოლასა და მარბურგის ჰემორაგიული ცხელებისათვის ჯანმოს მიერ შემუშავებულ რეკომენდაციებს.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის პასუხი

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია, პარტნიორებთან ერთად, მუშაობს ევროპაში, შუა აღმოსავლეთში, აზიასა და აფრიკაში CCHF–ის ზედამხედველობის, დიაგნოსტირების შესაძლებლობებისა და ეპიდაფეთქებზე რეაგირების მხარდასაჭერად.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია დაავადებათა კვლევისა და კონტროლის ხელშეწყობისათვის საჭირო დოკუმენტაციით უზრუნველყოფს. ასევე, შეიქმნა მემორანდუმი ჯანდაცვაში სტანდარტული უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც მიზნად ისახავს სისხლით გადამდები და სხვა პათოგენების ტრანსმისიის რისკის შემცირებას.

წნევა და დემენცია – დაუჯერებელი კავშირი, რომელიც ყველა ადამიანს ეხება!

წნევა და დემენცია – დაუჯერებელი კავშირი, რომელიც ყველა ადამიანს ეხება!
#post_seo_title

წნევა და დემენცია – დაუჯერებელი კავშირი, რომელიც ყველა ადამიანს ეხება!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
შეგიძლია ტვინი დაიცვა ისე, როგორც გული!
ახალი, მასშტაბური კვლევა გვახსენებს:
მაღალი წნევის კონტროლი = დემენციისგან დაცვა!
რა აჩვენა კვლევამ?
ჩინეთში ჩატარებულმა ექსპერიმენტმა, რომელშიც 34,000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა, დაამტკიცა:
  • 15%-ით ნაკლები დემენციის რისკი
  • 16%-ით ნაკლები გონებრივი დაზიანება
  • ეს შედეგი მიიღეს მკაცრი წნევის მართვის გზით (130/80-ზე დაბლა)!
მნიშვნელოვანი ფაქტები:
• გამოყენებულ იქნა წამლები, რომლებიც იცავენ არა მარტო გულს, არამედ ტვინსაც
• მკურნალობა ხორციელდებოდა ტრენინგგავლილი მედპერსონალის მიერ — ეფექტური და ხელმისაწვდომი მიდგომა
• წამლები: კალციუმის არხების ბლოკატორები და ანგიოტენზინის რეცეპტორის ბლოკატორები
• შესაძლო ნეიროპროტექციული ეფექტები
მთავარი გზავნილი:
  • გულისა და ტვინის ჯანმრთელობა ერთმანეთთან მჭიდროდაა დაკავშირებული.
  • თუ მართავთ წნევას — იცავთ მეხსიერებასაც!
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რჩევა:
  • „ნუ აღიქვამთ წნევას მხოლოდ როგორც გულიან პრობლემას.
  • წნევის კონტროლი უნდა გახდეს ეროვნული პრიორიტეტი!
  • დაბალი წნევა = დაცული გონება!”
რას გირჩევთ პროფესორი ფხაკაძე?
  • იზომეთ წნევა რეგულარულად
  • იკვებეთ დაბალმარილიანი და დაბალშაქრიანი საკვებით
  • იარეთ, ივარჯიშეთ, იმოძრავეთ
  • საჭიროების შემთხვევაში — მიიღეთ წამალი ყოველდღიურად, არა საკუთარი გადაწყვეტილებით, არამედ ექიმის რჩევით!
წყაროები:
1. Zhang L, Zhang Y, Zhao Y, et al. Nature Medicine, 2024.
“Intensive blood pressure control and risk of dementia…”
DOI: 10.1038/s41591-024-02931-w
2. Serwer B. VitalSolution Medical Brief, 2024.
“Controlling cardiovascular risk factors may delay dementia.”
3. Hughes D, Judge C, Murphy R, et al. JAMA, 2020.
“Association of blood pressure lowering with incident dementia…”
DOI: 10.1001/jama.2020.4249
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25+ წლიანი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
გააზიარე, რათა სხვებმაც იცოდნენ — წნევის კონტროლი არა მხოლოდ სიცოცხლეს, არამედ მეხსიერებასაც იცავს!

სასწრაფო დახმარების დმანისის რაიონული ბრიგადის ექიმებს მშობიარობის მიღება გზაში მოუხდათ

სასწრაფო დახმარების დმანისის რაიონული ბრიგადის ექიმებს მშობიარობის მიღება გზაში მოუხდათ
#post_seo_title

სასწრაფო დახმარების დმანისის რაიონული ბრიგადის გამოძახებისა და ექიმების მიერ გზაში მიღებული წარმატებული მშობიარობის შესახებ წერს სოციალურ ქსელში გვერდი “შენი სიცოცხლის გადასარჩენად”.

როგორც ინფორმაციაში არის აღნიშნული, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადის წევრებს მშობიარობის მიღება გზაში მოუწიათ.

“დმანისის რაიონული სამსახურის 1-ლმა ბრიგადამ დილით გამოძახება მიიღო, ლოზუნგით – მშობიარობა.

ახალგაზრდა ქალბატონი მესამე შვილზე იყო ორსულად. ბრიგადის ექიმი მარინა მენაბდე უკვე 20 წელია სასწრაფო დახმარების ექიმია და როგორც თავად იხსენებს, მისი ხანგრძლივი სამუშაო სტაჟიდან გამომდინარე, არაერთი მშობიარობა აქვს მიღებული, მათ შორის ტყუპებიც. გამოძახების ადგილზე მისულმა წამებში შეაფასა ორსულის მდგომარეობა და ჰოსპიტალიზაციის გადაწყვეტილება მიიღო.

ბრიგადის წევრები კლინიკაში ტრანსპორტირების პროცესში მშობიარობის მისაღებად მოემზადნენ. სამშობიარო მოქმედებები მოულოდნელად განვითარდა და დაიბადა ჯანმრთელი ბიჭი, რომელმაც მაშინვე წამოიტირა. ნამშობიარები დედა და ახალშობილი ბრიგადის წევრებმა ერთ-ერთ კლინიკაში შეიყვანეს. მარინა ექიმი გვიყვება, რომ სასწრაფოს მანქანას უკან ბავშვის ბებია და მამა მოჰყვებოდნენ და უბედნიერესი იყვნენ, როდესაც ახლადდაბადებული ბიჭი ნახეს.

საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის სასწრაფო დახმარების თითოეულ ბრიგადას სამედიცინო აღჭურვილობაში აქვს სამეანო ნაკრები, რომელსაც ასეთ სიტუაციაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. აღსანიშნავია ისიც, რომ მარინა ექიმი სპეციალობით პედიატრი და ნეონატოლოგია”, – წერს გვერდი “შენი სიცოცხლის გადასარჩენად”.

მწვანე ფერი — ბუნებრივი დამამშვიდებელი თქვენი ტვინისთვის!

ამ აღმოჩენამ ახსნა, თუ როგორ იწმინდება ტვინი ნარჩენებისგან და მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტვინის ჯანმრთელობისა და ნევროლოგიური დაავადებების შესახებ ჩვენი თანამედროვე გაგების ჩამოყალიბებაზე
#post_seo_title

მწვანე ფერი — ბუნებრივი დამამშვიდებელი თქვენი ტვინისთვის!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ახალი კვლევების მიხედვით, მწვანე ფერს შეუძლია პირდაპირ იმოქმედოს ტვინზე და შეამციროს სტრესი, შფოთვა და წნევა.
ეს არ არის ფსიქოლოგიური თეორია — ეს უკვე დადასტურებულია თანამედროვე კვლევებით:
  • მწვანე სივრცეში ყოფნა (პარკში, ბუნებაში, ბაღში)
  • მწვანე ფერის ყურება — თუნდაც ფანჯრიდან ხედით ან ოთახის მცენარეებით
  • მწვანე სათვალეების ტარებაც კი
შედეგები?
  • ტვინის დამშვიდება
  • გულისცემისა და წნევის დაქვეითება
  • განწყობის გაუმჯობესება
  • კონცენტრაციის და კრეატიულობის ზრდა
რატომ მოქმედებს მწვანე ფერი ასე ძლიერად?
  • მეცნიერები თვლიან, რომ ეს დაკავშირებულია ჩვენი ევოლუციური მეხსიერებისთან:
  • მწვანე = ბუნება = უსაფრთხოება, სიცოცხლე და განახლება.
შესაბამისად, ჩვენი ტვინი რეაგირებს მწვანეზე, როგორც დამცავ და სტაბილურ სიგნალზე.
სად და როგორ გამოვიყენოთ მწვანე ფერი ყოველდღიურად?
  • მოაწყეთ ოთახში მცენარეები ან მწვანე ტონები
  • აირჩიეთ მწვანე ფონები კომპიუტერზე ან ტელეფონში
  • ხშირად გაისეირნეთ პარკში, ტყეში ან სოფელში
  • გამოიყენეთ მწვანე სათვალეები ან პალიტრები სტრესულ სიტუაციებში
  • საავადმყოფოებსა და კლინიკებსაც კი შეუძლიათ ამ ფერის გამოყენება სამკურნალო გარემოს გასაუმჯობესებლად
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ხანდახან მარტივი ნაბიჯები ბევრს ნიშნავს. მწვანე ფერის გამოყენება — იქნება ეს ბუნებაში სიარული, მცენარეები სახლში თუ უბრალოდ ფერის დანახვა — რეალურად ამშვიდებს ტვინს. ეს ბუნებრივი მეთოდია, სჭირდება არც წამალი, არც ტექნოლოგია. უბრალოდ — გონივრული მიდგომა ჩვენი ფერის გარემოზე. ეს მეცნიერულად დამტკიცებულია და საქართველოში მას მეტი ყურადღება უნდა მიექცეს.“
წყაროები:
Greatest Reactions – The Color Green Has a Calming Effect on the Brain
University of Sussex – Nature and Visual Perception Study (2021)
NIH – Color Psychology and Mental Health (2022)
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობის რჩევები და მეცნიერული სიახლეები: https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ახალი ტვინის უჯრედები ომეგა-3-ით? — სასარგებლო კი, მაგრამ სიფრთხილე აუცილებელია!

ახალი ტვინის უჯრედები ომეგა-3-ით? — სასარგებლო კი, მაგრამ სიფრთხილე აუცილებელია!
#post_seo_title

ახალი ტვინის უჯრედები ომეგა-3-ით? — სასარგებლო კი, მაგრამ სიფრთხილე აუცილებელია!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
მანჩესტერის უნივერსიტეტის უახლესი კვლევა გვიჩვენებს:
ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები, განსაკუთრებით DHA, ხელს უწყობს:
• ახალი ნეირონების (ტვინის უჯრედების) ზრდას
• მეხსიერების გაუმჯობესებას
• სწავლის უნარის ზრდას
• ტვინის პლასტიურობას (ადაპტაციის უნარს)
ეს ნიშნავს, რომ ომეგა-3 შეიძლება იყოს ტვინის ბუნებრივი გამაახალგაზრდავებელი.
საიდან მივიღოთ ომეგა-3? — პირველი გზა ყოველთვის ბუნებრივია!
უმაღლესი ხარისხის წყაროებია:
  • ცხიმიანი თევზი – სკუმბრია, ორაგული, სარდინი, ლოქო
  • ზღვის პროდუქტები
  • ჩიას და სელის თესლი (ALA, რომელიც ნაწილობრივ გარდაიქმნება DHA-სა და EPA-დ)
  • კაკალი და სელის ზეთი
შენიშვნა: საკვებიდან მიღებული ომეგა-3 საუკეთესოდ ითვისება ორგანიზმის მიერ.
როდის ვიყენებთ დანამატებს და რატომ ფრთხილად?
თუ ვერ ვიღებთ საკმარის ომეგა-3-ს საკვებით — შეიძლება დანამატები გამოვიყენოთ, მაგრამ:
  • მხოლოდ მაღალი ხარისხის
  • მხოლოდ ექიმის რჩევით
  • არასოდეს თვითნებურად ან გადაჭარბებული დოზით!
გაფრთხილება: დაბალი ხარისხის ომეგა-3 შეიძლება საზიანო იყოს!
ბაზარზე უამრავი დაბალი ხარისხის ომეგა-3 დანამატია — ზოგი დაჟანგებულია, ზოგი დაბინძურებულია ტყვიით ან სხვა მძიმე მეტალებით, ზოგს კი არ გააჩნია საჭირო DHA/EPA კონცენტრაცია.
რისკები დაბალი ხარისხის ან გადაჭარბებული დოზით მიღებისას:
  • სისხლის გათხელება და სისხლდენის რისკის გაზრდა
  • სიყვითლე და ღვიძლის გადატვირთვა
  • ნერწყვების და კუჭის პრობლემები
  • იმუნური სისტემის დათრგუნვა
  • მძიმე მეტალებით ინტოქსიკაცია
საქართველოში მდგომარეობა?
• მოსახლეობა ხშირად იღებს დანამატებს რეკლამით, არა ექიმის რჩევით
• ხარისხის კონტროლი მწირია
• თევზის მოხმარება დაბალია, რაც პრობლემას ამძიმებს
• არ არსებობს ეროვნული სახელმძღვანელო ამ თემაზე
რას გვირჩევს პროფესორი ფხაკაძე?
პირველ რიგში — კვების გზით მიიღეთ ომეგა-3
თუ ეს შეუძლებელია — აირჩიეთ მხოლოდ სანდო ბრენდები, ექიმთან შეთანხმებით
არ მიიღოთ უფრო მეტი, ვიდრე რეკომენდებულია
ფრთხილად იყავით იმ პროდუქტის ხარისხზე, რომელიც იყიდება ონლაინ ან ბაზარში უკონტროლოდ
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ომეგა-3 ნამდვილად სასარგებლოა — მაგრამ არასწორი მიღება შეიძლება საზიანო აღმოჩნდეს. დღესდღეობით ბაზარი სავსეა უხარისხო დანამატებით. პაციენტმა უნდა იცოდეს: თუკი იღებ დანამატს, ეს უნდა იყოს მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში, მხოლოდ ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ და მხოლოდ ხარისხიანი წყაროდან. გადაჭარბებული დოზა არ ნიშნავს მეტ სარგებელს — პირიქით, ხშირად ნიშნავს მეტ ზიანს.“
წყაროები:
University of Manchester – DHA and Neurogenesis Research, 2024
NIH Office of Dietary Supplements – Omega-3 Fact Sheet (2023)
WHO – Nutrition and Brain Health Guidelines
EFSA – Opinion on Omega-3 Safety Levels (2022)
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობის გიდი და განათლების პლატფორმა: https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება. ის არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ვიტამინი A და ვიტამინი E – შეიძლება ვიტამინმა ზიანი მოგაყენოთ?!

შეუცვლელი ნივთიერებები, რომლებიც ყოველდღიურად უნდა მივიღოთ ჯანმრთელი სხეულისა და გონებისთვის
#post_seo_title

ვიტამინი A და ვიტამინი E – შეიძლება ვიტამინმა ზიანი მოგაყენოთ?!

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ვიტამინები და დანამატები დღეს მოდაშია — ყველა სვამს რაღაცას… მაგრამ იცით რომ ორ ყველაზე პოპულარულ ვიტამინს შეუძლია ტოქსიკური ზიანი მიაყენოს თქვენს ღვიძლს და ნერვულ სისტემას?
National Geographic-ის ახალი ანალიზი გვაფრთხილებს:
  • ვიტამინი A და ვიტამინი E — ორივე ცხიმხსნადია
  • ისინი აგროვებენ მარაგს ღვიძლში და ცხიმოვან ქსოვილში

გრძელვადიან მიღებას, განსაკუთრებით მაღალი დოზით, შეუძლია გამოიწვიოს:

  • ღვიძლის ტოქსიკურობა
  • გულის რიტმის დარღვევები
  • კუნთოვანი სისუსტე
  • ოსტეოპოროზი
  • ნერვული სისტემის დაზიანება
  • ზოგიერთ შემთხვევაში — ონკოგენური რისკიც
რა განსხვავებაა ცხიმხსნად და წყალხსნად ვიტამინებს შორის?
• წყალხსნადი ვიტამინები (მაგალითად, C და B ჯგუფი) სხეულიდან გამოიდევნება შარდით და იშვიათად დაგროვდება
• ცხიმხსნადი ვიტამინები (A, D, E, K) სხეულში გროვდება და გადაჭარბების შემთხვევაში ზიანს აყენებს
საქართველოში კი სიტუაცია საგანგაშოა:
• ადამიანები თვითნებურად ყიდულობენ დანამატებს
• ბევრს სწამს, რომ „ვიტამინი ცუდს ვერ გააკეთებს“
• არ ტარდება არც ღვიძლის მონიტორინგი და არც ექიმთან კონსულტაცია
• ხარისხი გაუმართავია — ბაზარზე უამრავი არატესტირებული პრეპარატია
რას გვირჩევს პროფესორი ფხაკაძე?
არავითარ შემთხვევაში არ მიიღოთ ვიტამინები „უბრალოდ ისე“ — საჭიროა ანალიზი და ექიმის რჩევა
A და E ვიტამინები უნდა მიიღოთ მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში, მკაცრი დოზით
შეამოწმეთ პროდუქტის ხარისხი და წყარო — აირჩიეთ მხოლოდ სერტიფიცირებული მწარმოებლები
ბავშვებს, ორსულებს და ხანდაზმულებს სჭირდებათ განსხვავებული მიდგომა — თვითნებობა აქ განსაკუთრებით სახიფათოა
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ვიტამინი არ არის ტკბილეული — ეს ბიოქიმიური ნივთიერებაა, რომელსაც შეუძლია გააკეთოს სიკეთეც და ზიანიც. ყველაზე დიდი შეცდომა არის თვითნებურად დანამატების მიღება. საქართველოში საჭიროა ძლიერი საზოგადოებრივი განათლება ამ თემაზე და მკაცრი რეგულაცია. ვიტამინების მიღება უნდა იყოს სამეცნიერო და არა ემოციური გადაწყვეტილება.“
წყაროები:
National Geographic – These Two Vitamin Supplements Could Do More Harm Than Good: https://on.natgeo.com/4cUhSqd
NIH – Vitamin A and E Toxicity Review
WHO – Guidelines on Vitamin Supplementation Safety
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანსაღი არჩევანის ადგილი: https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ტიპი 1 დიაბეტის დასასრული? — შეიძლება სამუდამოდ შეცვალოს სიცოცხლე

დიაბეტის სიმპტომი, რომლებიც ძილის წინ ვლინდება
#post_seo_title

ტიპი 1 დიაბეტის დასასრული? — ავსტრალიაში დაიწყეს მსოფლიო პირველი ცდა, რომელმაც შეიძლება სამუდამოდ შეცვალოს სიცოცხლე

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
რა ხდება ავსტრალიაში?
ახალი იმუნოთერაპიული წამალი, რომელიც ტიპი 1 დიაბეტის ძირეულ მიზეზს ებრძვის, ამჟამად ნებაყოფლობით ცდებში ტესტირდება ავსტრალიის შტატ კვინსლენდის მაცხოვრებლებზე.
ეს წამალი არ არის მხოლოდ სისხლში შაქრის დონის კონტროლის საშუალება — ის ცდილობს შეაჩეროს თავად იმუნური სისტემის დარღვევა, რომელიც ტიპი 1 დიაბეტს იწვევს.
ცდების მიზანია:
• შეაფასოს წამლის უსაფრთხოება და ეფექტიანობა ადამიანებში
• დაადგინოს, შეუძლია თუ არა მას შეაჩეროს დაავადების პროგრესი ადრეულ სტადიაზე
• საბოლოო მიზანი — თავისუფლება ყოველდღიური ინსულინის ნემსებისგან!
რა არის ტიპი 1 დიაბეტი და რატომ არის ეს წამალი ასეთი მნიშვნელოვანი?
ტიპი 1 დიაბეტი არის აუტოიმუნური დაავადება, რომლის დროსაც სხეული თავად ანადგურებს კუჭუკანა ჯირკვალში ინსულინის გამომუშავებელ უჯრედებს. შედეგი? პაციენტს სიცოცხლის ბოლომდე სჭირდება ინსულინის ხელოვნურად მიღება — ყოველდღიური ნემსებით ან ტუმბოების საშუალებით.
ახალი წამალი ცდილობს სწორედ ამ თავდასხმის შეჩერებას — ანუ ძირფესვიანად შეცვალოს დაავადების მიმდინარეობა.
თუ ეს ცდა წარმატებული იქნება, ეს იქნება:
• ისტორიული გარდატეხა მედიცინაში
• ბავშვებისთვის და ახალგაზრდებისთვის შვება, რომლებიც მთელი ცხოვრება ინსულინზე დამოკიდებული არიან
• საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გადატრიალება, რომელიც შესაძლოა მომავალში გააფართოვოს ტიპი 1-ის მკურნალობის საზღვრები
რა უნდა გავითვალისწინოთ საქართველოშიც?
საქართველოში ჯერ კიდევ არ გვაქვს ძლიერი სისტემა, რომელიც რეაგირებს ჯანდაცვის გლობალურ ინოვაციებზე. დიაბეტის მართვა აქ კვლავ ეყრდნობა ძველ მექანიზმებს — გვაკლია არა მხოლოდ ახალი წამლები, არამედ სისტემური მიდგომა.
მაგრამ სანამ ასეთ წამლებს დაველოდებით, საჭიროა, რომ გავაძლიეროთ ჩვენი ჯანდაცვის საყრდენი.
უამისოდ — ინოვაციაც და პროგრესიც დაგვიანდება.
პრობლემები საქართველოში:
• დიაგნოზი ხშირად ისმება დაგვიანებით
• პრევენცია პრაქტიკულად არ ხდება
• პაციენტები არ იღებენ სრულ ინფორმაციას დიაბეტის მართვის გზებზე
• საავადმყოფოებს არ აქვთ საერთაშორისო სტანდარტებზე დაფუძნებული მართვის სისტემა
• არ არსებობს ძლიერი მონიტორინგი, ხარისხის კონტროლი და განათლებაზე ორიენტირებული ჯანდაცვა
რა გვჭირდება რეალურად?
  • ჩვენ არ შეგვიძლია წინსვლაზე ფიქრი ჯანდაცვის მყარ საძირკვლის გარეშე.
აუცილებელია საოპერაციო სტანდარტების დანერგვა
  • აუცილებელია კადრების უწყვეტი გადამზადება
  • აუცილებელია საერთაშორისო აკრედიტაცია, მაგალითად — Accreditation Canada, რომელიც აიძულებს სისტემას გახდეს პაციენტზე ორიენტირებული
  • აუცილებელია, რომ ავაშენოთ სანდოობა — და ეს სანდოობა იწყება ხარისხიანი კლინიკებით, სადაც პაციენტიც და ექიმიც ერთნაირად დაცულნი არიან
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„დიაბეტის მკურნალობაში ასეთი წამლების გამოჩენა სასიხარულოა. მაგრამ უნდა გავიაზროთ — წამლები ერთჯერადი გამოსავალი არ არის. თუ ქვეყანა არ ააწყობს სანდო, ძლიერი, აკრედიტებული კლინიკების სისტემას, არც ერთი წამალი არ გრძელვადიან შედეგს არ მოიტანს. პაციენტებს სჭირდებათ არა მხოლოდ ინოვაცია, არამედ ზრუნვა, სტანდარტი, ცოდნა და დაცულობა. ეს ყველაფერი კი სისტემიდან უნდა მოდიოდეს და არა მხოლოდ ექიმის კეთილ ნებაზე იყოს დამოკიდებული.“
წყაროები:
10 News First Queensland – A new drug to treat type 1 diabetes is being trialed on people in Queensland, https://www.facebook.com/share/v/16js79nrUD/?mibextid=wwXIfr
University of Queensland Clinical Trials Unit – Immunotherapy for Type 1 Diabetes
WHO – Global Report on Diabetes (2016)
International Diabetes Federation (IDF) – Diabetes Atlas, 10th edition (2021)
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი სიახლეები და პაციენტის უფლებები: https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის.

ბავშვები და ბაქტერიები – ჯანმრთელობის ბუნებრივი გაკვეთილი!

ბავშვთა საერთაშორისო დღე, 2020 წელი
#post_seo_title

ბავშვები და ბაქტერიები – ჯანმრთელობის ბუნებრივი გაკვეთილი!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ინტელექტუალური იმუნიტეტი არ იქმნება სტერილურ ოთახებში — იგი ყალიბდება იქ, სადაც ბავშვი ხელით ეხება მიწას, წყალს, ქვას და ბუნებას.
ასეთ მომენტებში იმუნური სისტემა სწავლობს, როგორ რეაგიროს, როგორ დაიცვას სხეული და როგორ განავითაროს ბუნებრივი ბალანსი.
რა ხდება, როცა ბავშვი თამაშობს ბუნებაში?
• ბავშვი კონტაქტში შედის არაერთ მიკროორგანიზმთან
• იწყება იმუნური უჯრედების “ტრენინგი”
• ყალიბდება მეგობრული ბაქტერიების ეკოსისტემა კანზე და ნაწლავებში
• მცირდება ალერგიის, ასთმის და აუტოიმუნური დაავადებების რისკი მომავალში
• ბავშვი სწავლობს ბუნებასთან თანაცხოვრებას და არა მისგან შიშს
მეცნიერება ამაზე უკვე არაერთხელ საუბრობდა:
Journal of Allergy and Clinical Immunology (2020): ადრეულ ასაკში მიწასთან და ცხოველებთან რეგულარული კონტაქტი ამცირებს ალერგიის განვითარების ალბათობას
Nature Reviews Immunology (2022): ბავშვები, რომლებსაც არ აქვთ ბუნებრივ გარემოსთან კავშირი, უფრო მიდრეკილნი არიან იმუნური დისბალანსისკენ
Finnish Allergy Program – ფინეთში „მიწასთან დაბრუნების“ პროგრამამ 10 წელიწადში ალერგიული დაავადებების მაჩვენებელი 20%-ით შეამცირა!
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
  • „დედამიწა ბავშვების საუკეთესო მასწავლებელია.
  • როცა ბავშვი თამაშობს ტალახში, ის მხოლოდ ხალისობს კი არა — ის იმუნიტეტს აშენებს, ბალანსს იპოვის და სტრესისგან თავისუფლდება.
  • მოდით, ნუ დავაშინებთ ბავშვებს ბუნებით. მის ნაცვლად — დავაბრუნოთ ისინი ბუნებაში!“
დასკვნა:
  • ნუ შეგეშინდებათ ტალახის, ბალახის, წვიმის ან მტვრის – ეს ყველაფერი ადამიანის ეკოსისტმის ნაწილია.
  • შეზღუდული, სტერილური გარემო ზრდის სუსტი იმუნიტეტის რისკს.
  • დასვენება ბუნებაში — არა ფუფუნება, არამედ აუცილებლობაა!
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი — ბუნებრივი ჯანმრთელობის მხარდამჭერი:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ბავშვი გამოსახულება

ვიტამინი D – იმაზე ბევრად მეტია, ვიდრე მზე და ძვლები!

რატომ არ ვიყენებთ ვიტამინ D-ს სახსრების ოპერაციების შემდეგ, როცა ის იაფია და ეფექტური?
#post_seo_title

ვიტამინი D – იმაზე ბევრად მეტია, ვიდრე მზე და ძვლები!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
ბოლო წლებში მეცნიერება სულ უფრო მეტს გვეუბნება ვიტამინ D-ზე — და ეს არაა მხოლოდ იმუნიტეტი ან გრიპის პრევენცია.
ვიტამინი D რეალურად აკონტროლებს იმ პროცესებს, რომლებიც განსაზღვრავენ ჩვენს სიცოცხლის ხანგრძლივობას, სიცოცხლის ხარისხს, ფსიქიკურ მდგომარეობას და დაბერების სიჩქარეს.
1. ძვლები და დაცემა – განსაკუთრებით ხანდაზმულებისთვის
ვიტამინი D ეხმარება ორგანიზმს კალციუმის შეწოვაში — რაც აუცილებელია მტკიცე და ჯანმრთელი ძვლებისთვის.
თუ ის არ გვყოფნის:
• ბავშვებში ვითარდება რაქიტი – ძვლების დეფორმაცია
• მოზრდილებში – ოსტეომალაცია – ძვლების რბილობა
• ხანდაზმულებში – ოსტეოპოროზი, დაცემა და სერიოზული მოტეხილობები
ამასთან, ვიტამინი D ხელს უწყობს კუნთოვანი მასის შენარჩუნებას, რაც საგრძნობლად ამცირებს დაცემის და ფიზიკური დაუძლურების რისკს ხანდაზმულებში.
2. განწყობა და დეპრესია – ვიტამინი სინათლისთვის
ვიტამინ D უშუალოდ მონაწილეობს ტვინის ქიმიურ პროცესებში.
დაბალი დონე ასოცირდება:
• დეპრესიასთან, განსაკუთრებით სეზონურ დეპრესიასთან (SAD)
• ენერგიის შემცირებასთან და მოტივაციის დაქვეითებასთან
• დისტიმიასთან – ქრონიკული უხასიათობა
ზამთრის პერიოდში, როცა საქართველოში მზის ნაკლებობაა, ადამიანების დიდი ნაწილი ვიტამინ D-ის დეფიციტს განიცდის — და შედეგი ხშირად იმუნური სისტემის სიხშირით დაავადებაა და მოწყენილობა/დეპრესიული ფონი.
3. გული და სისხლძარღვები – უხილავი დაცვა
ბოლო კვლევებით დასტურდება, რომ ვიტამინ D:
• ამცირებს ინფარქტის და ინსულტის რისკს
• მონაწილეობს სისხლძარღვების ელასტიურობის შენარჩუნებაში
• ახდენს სისხლის წნევის რეგულაციას
თუმცა საჭიროა მეტი კვლევა, მაგრამ საკმარისია იმის დასაჯერებლად, რომ ვიტამინი D-ს ოპტიმალური დონე = ჯანსაღი გული.
4. ტვინის ფუნქცია და დაბერება – ვიტამინი D აკონტროლებს ბიოლოგიურ საათს
D ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებულია:
• კოგნიტური ფუნქციის დაქვეითებასთან
• ალცჰაიმერისა და დემენციის რისკის ზრდასთან
• ტვინის ანთებით პროცესებთან და ჟანგვით სტრესთან
Aging Cell-ის კვლევამ აჩვენა, რომ დაბალი ვიტამინი D უკავშირდება მოკლე ტელომერებს — რაც ნიშნავს ბიოლოგიური ასაკის ზრდას.
Journal of Gerontology (2022): ხანდაზმულებში, ვისაც ვიტამინი D ჰქონდა დაბალი, მნიშვნელოვნად უფრო ხშირად აღენიშნებოდათ დაცემა, მეხსიერების დარღვევა და კუნთოვანი სისუსტე.
5. ვიტამინი D საქართველოში – რას ვხედავთ პრაქტიკაში?
საქართველოში ვიტამინ D-ის დეფიციტი ფართოდ გავრცელებულია — განსაკუთრებით:
• ზამთარში
• ბავშვებში, რომლებიც ცოტას მოძრაობენ
• მოზრდილებში, ვინც ოფისებში ატარებს დღედაღამ
• ხანდაზმულებში, ვისაც უკვე დაქვეითებული აქვს კუნთოვანი და ძვლოვანი სისტემა
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
“ვიტამინი D არ არის უბრალოდ ‘მზის ვიტამინი’ — ის არის ჯანმრთელობის მულტიფუნქციური კლავიატურა.
თუ გსურთ იყოთ მტკიცე, მობილური, ფხიზელი და კეთილგანწყობილი — იფიქრეთ ვიტამინ D-ზე როგორც ყოველდღიურ პარტნიორზე.
საქართველოში საჭიროა მასობრივი სწავლება, სკრინინგი და სამედიცინო პრევენცია.”
როგორ მივიღოთ ვიტამინი D?
☀️ 15–30 წუთი მზეზე კვირაში რამდენჯერმე
🥚 კვერცხის გული, რძის პროდუქტები, ორაგული, სარდინი
💊 საჭიროებისამებრ დანამატები (ექიმის რეკომენდაციით)
წყაროები:
1. Li YC. Vitamin D and aging. Aging Cell. 2020;19(10):e13280
2. Brouwer-Brolsma EM et al. Vitamin D and cognition in older adults: a systematic review. J Gerontol A. 2022
3. WHO. Vitamin D supplementation in older populations. Geneva, 2019
4. NIH. Vitamin D: Fact Sheet for Health Professionals. 2023
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – განათლება სიცოცხლის ხარისხისთვის:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
შეიძლება იყოს text გამოსახულება

მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება – სამედიცინო დაწესებულებებს, რომელთა საქმიანობაშიც კოვიდის პერიოდში გამოვლენილია ნაკლოვანებები და აქვთ ფინანსური ვალდებულებები, სახელმწიფო გარკვეულ საშეღავათო პირობებს სთავაზობს

მიხეილ სარჯველაძე საქართველოს მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადებაზე
#post_seo_title

ბრიფინგი მთავრობის ადმინისტრაციაში.

საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის, მიხეილ სარჯველაძის განცხადება:

„იმ სამედიცინო დაწესებულებებს, რომელთა საქმიანობაშიც კოვიდის პერიოდში არსებობდა ნაკლოვანებები და აქვთ სახელმწიფოს წინაშე ფინანსური ვალდებულებები, სახელმწიფო გარკვეულ საშეღავათო პირობებს სთავაზობს.“

კერძოდ, სარჯველაძის თქმით, შეთავაზება მდგომარეობს იმაში, რომ სამედიცინო დაწესებულებები დღევანდელი მდგომარეობით დავალიანებული თანხის 25 პროცენტს თუ აანაზღაურებენ ბიუჯეტის სასარგებლოდ, დანარჩენი პასუხისმგებლობისგან პირდაპირ გათავისუფლდებიან.

მიხეილ სარჯველაძე ამბობს, რომ ჯამური ვალდებულებების ოდენობა დაახლოებით 26 მილიონ ლარს შეადგენს.

„რამდენიმე საკითხზე მინდა გავაკეთო კომენტარი. პირველი უკავშირდება კოვიდის პერიოდში სამედიცინო დაწესებულებების მიერ განხორციელებული სამედიცინო მომსახურების საკითხს. მოგეხსენებათ, ამასთან დაკავშირებით არსებობდა გარკვეული არაერთგვაროვანი შეხედულებები საზოგადოებაში, ინფორმაციაც, რომ სამედიცინო სერვისების ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხი მნიშვნელოვანი ნაკლოვანებებით იყო წარმართული და არსებობდა გარკვეული პრობლემები თვითონ სამედიცინო დაწესებულებების საქმიანობაში. მათ შორის, ეს ასახულია არაერთ აქტში, რომლითაც შემოწმდა ასეთი დაწესებულებების იმ პერიოდის საქმიანობა და რომელთან დაკავშირებითაც გამოვლენილი იქნა კონკრეტული ნაკლოვანებები.

მთავრობის მიერ მიღებულია გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც, ყველა ამ დაწესებულებას, რომელსაც აქვს გარკვეული ფინანსური ვალდებულებები წარმოშობილი სახელმწიფოს წინაშე, ფინანსური პასუხისმგებლობის სახით, შეეთავაზება, რომ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, იმ შემთხვევაში, თუ დღევანდელი მდგომარეობით დავალიანებული თანხის 25 პროცენტს აანაზღაურებენ ბიუჯეტის სასარგებლოდ, დანარჩენი პასუხისმგებლობისგან პირდაპირ გათავისუფლდებიან. ეს შეთავაზება, პრაქტიკულად, უკვე ძალაში შევა დღევანდელი გადაწყვეტილების შემდეგ.

სამედიცინო დაწესებულებებს მიეცემათ გარკვეული პერიოდი, რომ მომართონ სახელმწიფოს და სწორედ ამგვარად წარიმართება ეს ურთიერთობები. მოგახსენებთ, რომ ჯამური ვალდებულებების ოდენობა გახლავთ დაახლოებით 26 მილიონი ლარი. რაც შეეხება შეთავაზებას, მასთან დაკავშირებით მოგახსენეთ და ვფიქრობთ, რომ ეს არის სამართლიანი შეთავაზება. აღნიშვნას იმსახურებს ასევე ის გარემოებაც, რომ ამ საკითხებთან დაკავშირებით ჩვენ გვქონდა საკმაოდ აქტიური კონსულტაციები თვითონ სამედიცინო დაწესებულებებთან, მათ შორის ბიზნეს სუბიექტებთან, რომლებიც ამ სფეროში ოპერირებენ და ვფიქრობ, მათი მხრიდანაც ამას ექნება პოზიტიური განწყობა, პოზიტიური დამოკიდებულება და არაერთი სამედიცინო დაწესებულება შეძლებს, რომ მინიჭებული შეღავათით ისარგებლოს. ჩვენთვის მთავარი ამოცანა, რომელსაც ვისახავთ ამ ინიციატივის განხორციელების შედეგად, არის მეტი შესაძლებლობის მინიჭება სამედიცინო დაწესებულებებისთვის, რათა მათ შორის ეს ფინანსები წარმართონ და მოახმარონ სწორედ იმას, რასაც ჰქვია პაციენტის საუკეთესო ინტერესის დაკმაყოფილება, ექიმებისთვის უკეთესი პირობების შექმნა, პროფესიული მოვალეობების განსახორციელებლად“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights