ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 332

ხარისხის კონტროლი – ამ მიმართულებით პირველ საფეხურს წარმოადგენს ხარისხის კონტროლის ძლიერი სისტემის ჩამოყალიბება და ლაბორატორიის აკრედიტაციის მოსაპოვებლად წინსვლა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„ახალი ვირუსით დაინფიცირებული 26 შემთხვევიდან 8 ფატალურად დასრულდა“
#post_seo_title

ხარისხის კონტროლი

ამ მიმართულებით პირველ საფეხურს წარმოადგენს ხარისხის კონტროლის ძლიერი სისტემის ჩამოყალიბება და ლაბორატორიის აკრედიტაციის მოსაპოვებლად წინსვლა.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (ჯანმო) მიერ აკრედიტირებულია 3 ლაბორატორია:

– პოლიოს ლაბორატორია

– გრიპის ლაბორატორია

– წითელა/წითურას ლაბორატორია

4, ლაბორატორიები, რომლებიც დაკავშირებულია ჯანმო-ს ლაბორატორიულ ქსელთან

– როტა ვირუსების სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

– ინვაზიური მენინგიტების სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

– მალარიის სადიაგნოსტიკო ლაბოატორია

– სალმონელოზის სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

ჩვენ სამომავლოდ ვგეგმავთ ლაბორატორიების საერთაშორისო გარე ხარისხის კონტროლის სისტემაში ჩართვას. ასევე ვაპირებთ იმ ლაბორატორიების ჩამონათვალის გაზრდას, რომელთა გარე ხარისხის კონტროლის პროვაიდერი ლუგარის ცენტრი იქნება.

ხანდაზმულობა და ჯანმრთელობა – დარჩით ფიზიკურად აქტიურნი, რაც ხელს შეგიწყობთ სიცოცხლის ბოლომდე ძლიერი კუნთებისა და მტკიცე ძვლების შენარჩუნებაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ ცხოვრობენ ქალები უფრო დიდხანს, ვიდრე კაცები?
#post_seo_title

ხანდაზმულობა და ჯანმრთელობა

ხანდაზმულთა კეთილდღეობისა და ჯანმრთელობისათვის, მნიშვნელოვან პროფილაქტიკას წარმოადგენს იმ დაავადებების შემცირება, რომლებიც ნაადრევ სიკვდილსა და ინვალიდობას იწვევს. ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანსაღი ცხოვრების უზრუნველსაყოფად, სერიოზული ძალისხმევა და ყურადღებაა საჭირო არამარტო ოჯახის, არამედ სახელმწიფოს მხრიდანც. მნიშვნელოვანია ისეთი ნაბიჯების გადადგმა, რომლებიც ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანმრთელი სიცოცხლის გარანტია იქნება.

ჩვენი საზოგადოების 65 და მეტი ასკის მოსახლეობას, შევეცადოთ ხშირად შევახსენოთ ჯანსაღი წესით ცხოვრების მნიშვნელოვანი როლი და უპირატესობა ინვალიდობისა და ქრონიკული არაგადამდები დაავადებების გარეშე სიცოცხლის გახანგრძლივების პროცესში. რამდენიმე აუცილებელი რჩევა:

ყოველდღე მიირთვით ხილი და ბოსტნეული. სწორი კვება ამცირებს კიბოს, გულსისხლძარღვთა დაავადებებისა და დიაბეტის განვითარების რისკს. ხილი და ბოსტნეულის ყოველდღიური მოხმარება უზრუნველყოფს ორგანიზმის აუცილებელი ვიტამინებით, მინერალებითა და სხვა მნიშვნელოვანი ნივთიერებებით მომარაგებას.

დარჩით ფიზიკურად აქტიურნი, რაც ხელს შეგიწყობთ სიცოცხლის ბოლომდე ძლიერი კუნთებისა და მტკიცე ძვლების შენარჩუნებაში. მაქსიმალურად შეამცირებთ: გულსისხლძარღვთა და ძვალ-სახსროვანი დაავადებების, ზოგიერთი კიბოს, დიაბეტის, დეპრესიის განვითარების რისკს. 65 და მეტი ასაკის ადამიანთათვის  რეკომენდებულია ფიზიკური აქტივობის შემდეგი პრაქტიკა: ვარჯიშები, ან მოძრაობები: სახლში საქმიანობის დროს, თამაშების, გართობის სახით, ყოველდღიური სპორტულ-გამამხნევებელი ან დაგეგმილი ვარჯიშები საშუალოინტენსივობით არანაკლებ 150 წუთისა კვირაში, ან მაღალინტენსივობით არანაკლებ 75 წუთისა კვირაში. აუცილებელია აღინიშნოს, რომ დრო გადანაწილებული უნდა იყოს კვირის დღეებზე და ერთჯერადად შეადგინოს 10 წუთიანი დატვირთვა. ხანდაზმულთათვის სასურველია ყურადება მიექციეს ისეთ ვარჯიშებსა და აქტივობებს, რომელთა დახმარებითაც შეინარჩუნებენ მოქნილობასა და წონასწორობის დაცვის უნარს. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია განსაკუთრებულ რეკომენდაციას სთავაზობს იმ ხანდაზმულებს, რომელთაც ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არ შეუძლიათ რეკომენდირებული ფიზიკური აქტივობის ნორმების გათვალისწინება, მათ თავიანთი ფიზიკური შესაძლებლობებისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესაბამისად უნდა შეასრულონ მინიმალური დატვირთვით ვარჯიშები და რაც შეიძლება ხშირად ისეირნონ ფეხით.

გახსოვდეთ! ყოველდღიური მსუბუქი, 10 წუთიანი ვარჯიში შეგინარჩუნებთ მოქნილობას, თავიდან აგაცილებთ ან უბრალოდ შეგიმსუბუქებთ: კისრის, მხრების, მუხლების, ზურგის, ფეხისა და ხელის თითების, ფეხის ტერფების ტკივილს, დაჭიმულობასა და დისკომფორტს.

თამბაქოს მოხმარება კვლავ რჩება ქრონიკული არაგადამდები დაავადებების, ინვალიდობისა და სიკვდილობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რისკ ფაქტორად. არათუ არასოდეს არ უნდა გახდეთ თამბაქოს მომხმარებელი, დაუშვებელია მისი მოხმარება ხანდაზმულ ასაკში.

უარი თქვით თამბაქოსა და ალკოჰოლის ჭარბ მოხმარებაზე და გაიხანგრძლივეთ ჯანმრთელობის წლები ღრმა სიბერემდე!

ამერიკის შეერთებული შტატების დაავადებათა კონტროლის ცენტრის რეკომენდაციით ქალბატონებმა 50-74 წლის ასაკში მამოგრაფია ორ წელიწადში ერთხელ მაინც უნდა ჩაიტარონ. კოლორექტალური (მსხვილი და სწორი ნაწლავის) კიბოს სკრინინგის მიზნით სასურველია: ყოველ სამ წელიწადში ერთხელ ანალიზი ფარულ სისხლდენაზე, ღრმა რექტორომანოსკოპია 5 წელიწადში და კოლონოსკოპია 10 წელიწადში ერთხელ ჩატარდეს. თვალყური მიადევნეთ სახელმწიფო სკრინინგის პროგრამებს და ჩაიტარეთ გმოკვლევები!

გრიპი და პნევმონია ხანდაზმულთა სიკვდილიანობის ერთერთი წამყვანი მიზეზია, მიუხედავად ეფექტური ვაქცინების არსებობისა. 65 და მეტი ასაკის ადამიანებმა ყოველწლიურად უნდა ჩაიტაროთ სეზონური გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია.

სისხლის მაღალი არტერიული წნევა წარმოადგენს ძირითად რისკ ფაქტორს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების და ერთერთ ძირითად მიზეზს ხანდაზმულთა სიკვდილობის. აკონტროლეთ თქვენი სისხლის წნევის ციფრები, უარი თქვით ჭარბი მარილის მოხმარებაზე! დროულად მიმართეთ ექიმს, რათა თავიდან აიცილოთ მაღალი არტერიული წნევის მიზეზით გამოწვეული სხვადასხვა გართულებები.

ჩვენ ყველას გვინდა დავიცვათ ჩვენი ოჯახის უფროსების უსაფრთხოება და ჯანმრთელობა, დავეხმაროთ მათ საიმედოდ და დამოუკიდებლად გაატარონ სიცოცხლის დარჩენილი წლები.

[i] http://www.cdc.gov/features/agingandhealth/

ერითროციტები (სისხლის წითელი უჯრედების) ფორმის ცვლილება – რისი ნიშანი შეიძლება იყოს?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჰემობლასტოზი არის სიმსივნური დაავადებების ჯგუფი, რომელიც ხასიათდება სისხლის წარმომქმნელი ქსოვილებისგან ავთვისებიანი სიმსივნეების წარმოქმნით
#post_seo_title
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ერითროციტები (სისხლის წითელი უჯრედების) ფორმის ცვლილება – რისი ნიშანი შეიძლება იყოს?
სისხლის წითელი უჯრედები (ერწიტოციტები) ჩვეულებრივ მრგვალი და ბიკონკავური (ორ მხარეს ჩაზნექილი) ფორმის არიან, რაც მათ ოპტიმალური ჟანგბადის ტრანსპორტისთვის იდეალურად აქცევს. მაგრამ შეიცვალოს თუ არა მათი ფორმა – ეს შეიძლება ჯანმრთელობის სხვადასხვა დარღვევაზე მიუთითებდეს.
ამ მოვლენას ეწოდება პოიკილოციტოზი – მდგომარეობა, როდესაც სისხლში აღენიშნება ერწიტოციტების არაერთგვაროვანი და პათოლოგიური ფორმები.
ძირითადი პათოლოგიური ფორმები და მათი მნიშვნელობა:
1. Spherocyte (სფეროციტი)
დახურული მრგვალი უჯრედი, რომელიც კარგავს ცენტრალურ გამოშავებას.
დაავადება: მემკვიდრეობითი სფეროციტოზი
2. Elliptocyte (ელიპტოციტი)
წაგრძელებული, ელიფსის ფორმის უჯრედი
დაავადება: მემკვიდრეობითი ელიპტოციტოზი
3. Ovalocyte (ოვალოციტი)
ოვალური ფორმის უჯრედები
დაავადება: მეგალობლასტური ანემია (ფოლატისა და B12-ის დეფიციტით გამოწვეული)
4. Dacrocyte (ტირის წვეთის ფორმის უჯრედი)
ცრემლის ფორმის უჯრედი
დაავადება: მიელოფიბროზი, ასევე: რკინის დეფიციტური ანემია, თალასემია
5. Target cell (სამიზნური უჯრედი)
ცენტრში ჰემოგლობინის რგოლით
დაავადება: თალასემია, ჰემოგლობინოპათიები, რკინის დეფიციტი
6. Stomatocyte (სტომატოციტი)
ღრმული ცენტრალური ზონაში, ბაგის ფორმით
დაავადება: ალკოჰოლიზმი, ღვიძლის დაავადებები, მემკვიდრეობითი სტომატოციტოზი
7. Bite cell (ნაკბენის ფორმის უჯრედი)
ნახევარწრიული ამოჭრა მემბრანაზე
დაავადება: G6PD დეფიციტი (გლუკოზა-6-ფოსფატ დეჰიდროგენაზის დეფიციტი)
8. Echinocyte (ეკინოციტი / კრენირებული უჯრედი)
მრავალი მცირე, რეგულარული წვეტიანი გამონაზარდით
დაავადება: ღვიძლის ქრონიკული დაავადებები
9. Acanthocyte (აკანთოციტი)
არარეგულარული, ბლაგვი წვეტები უჯრედის გარშემო
დაავადება: ღვიძლის მძიმე დაავადება, აბეტალიპოპროტეინემია
10. Keratocyte (კერატოციტი)
“თითქოს ჩამძვრალი” ან დაჭრილი მემბრანა
შესაძლებელია ჩნდეს მექანიკური ჰემოლიზის ფონზე
11. Schistocyte (შისტოციტი / ფრაგმენტული უჯრედი)
გატეხილი, ნაწყვეტის ფორმის უჯრედი
დაავადება: მიკრანგიოპათიური ჰემოლიზი, DIC, თრომბოტიკი პურპურა
12. Sickle cell (სიკლოვანი უჯრედი)
ნახევარმთვარის ფორმის უჯრედი
დაავადება: სიკლოვანუჯრედოვანი ანემია
13. S-C poikilocyte
უჩვეულო ფორმის უჯრედი, რომელიც შეიცავს როგორც ჰემოგლობინ S-ს, ისე ჰემოგლობინ C-ს
დაავადება: შერეული ჰემოგლობინოპათია – Hb SC დაავადება
14. Boat-shaped cell (ნავისმაგვარი უჯრედი)
ხშირად დაკავშირებულია სიკლოვან უჯრედებთან ან ჰემოგლობინოპათიებთან
რატომ არის პოიკილოციტოზის ცოდნა მნიშვნელოვანი?
  • პოიკილოციტოზი ხშირად არის პირველი ლაბორატორიული ნიშანი სერიოზული ჰემატოლოგიური, მეტაბოლური ან გენეტიკური დაავადებებისა.
  • სისხლის ანალიზში უჯრედების ფორმის ცვლილებები ემთხვევა ანემიის, ჰემოლიზის ან ძვლის ტვინის პათოლოგიის დიაგნოსტიკის ძირითად ეტაპებს.
  • მათი სწორად ამოცნობა შესაძლებელია მხოლოდ პროფესიულ მიკროსკოპიულ გამოკვლევაში ლაბორანტის ან ჰემატოლოგის მიერ.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„სისხლის წითელი უჯრედის ფორმა არ არის უბრალოდ ლაბორატორიული დეტალი — ეს არის სხეულის სიგნალი. თუ იცვლება ფორმა, იცვლება ფუნქცია. პაციენტებმა და ექიმებმა უნდა მიაქციონ ყურადღება ამ ცვლილებებს, რადგან ისინი ხშირად მიუთითებენ სერიოზულ ან პროგრესირებად დაავადებებზე, რომელთა დროული გამოვლენა გადამწყვეტია.“
წყაროები:
• American Society of Hematology – Atlas of Blood Cells
• Mayo Clinic Laboratories – RBC Morphology Guide
• WHO Laboratory Manual for Blood Examination
მეტი ინფორმაცია სისხლის ანალიზების, ანემიებისა და ჰემატოლოგიური დაავადებების შესახებ იხილეთ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
⸻
შეიძლება იყოს text that says 'Normal cell Spherocyte Micro-spherocyte Irregularly contracted cell Elliptocyte Ovalocyte Dacrocyte Dacrocyte(tear-drop (tear-drop poikilocyte) Target cell Stomatocyte Keratocyte Schistocyte (fragment) Echinocyte (crenated cell) ဎ၅၆ဂ ၁၅ဂဓဂ Acanthocyte Sickle cell Boat-shaped cell S-C poikilocyte' გამოსახულება

აქამდე პრაქტიკულად მიუწვდომელი იყო მედიცინისთვის, რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი? – მხედველობის აღდგენა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ ჩნდებიან და რა უნდა გააკეთოთ, თუ თვალებში ამ „ნაწილაკების“ დანახვას დაიწყებთ,
#post_seo_title

მხედველობის აღდგენა – სამხრეთ კორეელმა მეცნიერების ახალი გზავნილი თვალის მედიცინას

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
სამხრეთ კორეის მეცნიერებმა შექმნეს ექსპერიმენტული პრეპარატი, რომელმაც ლაბორატორიულ თაგვებში მხედველობა სრულად აღადგინა!
ეს შედეგი მიღწეულია რევოლუციური მექანიზმით — ბადურას (რეტინის) ნერვული ქსოვილის რეგენერაციით, რაც აქამდე პრაქტიკულად მიუწვდომელი იყო მედიცინისთვის.
როგორ მუშაობს ახალი პრეპარატი?
ექსპერიმენტული პრეპარატი ახდენს Prox1 ცილის ბლოკირებას — ეს ცილა ნერვულ ქსოვილში თრგუნავს რეგენერაციას და ხელს უშლის ნერვის ბუნებრივად აღდგენას.
ამ ბლოკირებით, მეცნიერებმა მიაღწიეს:
• ბადურაში ახალი ნერვული უჯრედების გაჩენას
• მხედველობის აღდგენას იმ თაგვებში, რომლებიც ადრე ბრმები იყვნენ
• და რაც მთავარია — ეფექტი შენარჩუნდა 6 თვეზე მეტი
რა ხდება შემდეგ?
მკვლევართა ჯგუფის განცხადებით:
• პრეპარატი ჯერ კიდევ ცდის ეტაპზეა
• ადამიანებზე კლინიკური კვლევები დაგეგმილია 2028 წელს
• იმედია, რომ ის დაეხმარება იმ ადამიანებს, ვინც სხვადასხვა მიზეზით (გენეტიკური, ტრავმული, ან ასაკობრივი) კარგავს მხედველობას
რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?
1. ახალი იმედი ათასობით ბრმა ან მხედველობადაზიანებული პაციენტისთვის
2. ბადურას ნერვული რეგენერაცია დღემდე პრაქტიკულად შეუძლებლად ითვლებოდა
3. არ არის საჭირო ოპერაცია ან ლაზერული ჩარევა — მხოლოდ პრეპარატი
ეს მიღწევა მარტო თვალის მედიცინაში კი არა, მთლიანად ნერვული რეგენერაციის სფეროშიც გადატრიალებაა.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„მხედველობის აღდგენა ცალკე სასწაული იქნებოდა, მაგრამ ის ფაქტი, რომ ეს მიღწეულია მხოლოდ ერთ ცილაზე მოქმედებით, ცხადყოფს ბიოტექნოლოგიის უზარმაზარ პოტენციალს. თვალის დაავადებები, რომლებიც ადრე განაჩენად ითვლებოდა — შესაძლოა უახლოეს მომავალში მკურნალად იქცეს. ეს არის იმედი, მეცნიერებისგან წამოსული სინათლე!“
წყარო:
• Science Alert, 3 მაისი, 2025.
“Experimental Drug Tested in Mice Repairs The Eye to Restore Vision”
მეტი ინფორმაცია ჯანმრთელობის ახალ ტექნოლოგიებზე, თვალის დაავადებებსა და ინოვაციურ მკურნალობაზე იხილეთ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.

ახალი მკვლელი ჩვენს სისხლძარღვებში?! – მიკროპლასტმასი და ნანოპლასტმასი ადამიანის სისხლძარღვებში უკვე რეალური და მომაკვდინებელი საფრთხეა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
წყლის და ტვინის კავშირი – რატომ არის ჰიდრატაცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი?
#post_seo_title
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
51-ჯერ მეტი პლასტმასი ინსულტგადატანილი პაციენტების არტერიებში – ახალი მკვლელი ჩვენს სისხლძარღვებში?!
ახალი კვლევა, რომელიც ამჯერად ამერიკის გულ-სისხლძარღვთა ასოციაციის ყოველწლიურ კონფერენციაზე გამოქვეყნდა, ამტკიცებს: მიკროპლასტმასი და ნანოპლასტმასი ადამიანის სისხლძარღვებში უკვე რეალური და მომაკვდინებელი საფრთხეა.
ნიუ მექსიკოს უნივერსიტეტის მკვლევარების მიერ შესრულებულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ინსულტგადატანილი პაციენტების კაროტიდულ არტერიებში პლასტმასის შემცველობა საშუალოდ 51-ჯერ მეტი იყო, ვიდრე იმ ადამიანებში, ვისაც მსგავსი სიმპტომები არ ჰქონდათ.
რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?
კვლევამ დეტალურად გამოიკვლია არტერიული ფოლაქები იმ პაციენტებში, ვისაც ჰქონდათ ინსულტი ან მხედველობის დაკარგვა. შედეგად აღმოჩნდა:
• 51-ჯერ მეტი მიკროპლასტმასი დაავადებულ არტერიებში
• პლასტმასის ნაწილაკები ღრმად ჩამჯდარი იყო ფოლაქში
• იმუნურ და ღეროვან უჯრედებში დაფიქსირდა გენების აქტივობის ცვლილებები – მათ შორის ანთების და სისხლძარღვთა არასტაბილურობის მაჩვენებლები
რას ნიშნავს ეს ჩვენი ჯანმრთელობისთვის?
მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა ჯერ არ არის გასული თანატოლთა შეფასების პროცესს (peer-review), შედეგები სერიოზულ ზარალს მოასწავებს:
• მიკროპლასტმასი შესაძლოა არ იყოს მხოლოდ გარემოს პრობლემა – ის პირდაპირ ახდენს გავლენას ჩვენს ჯანმრთელობაზე, და შესაძლოა ერთ-ერთი დამნაშავე იყოს გულის შეტევებსა და ინსულტებში.
• უჯრედულ დონეზე იწვევს ანთებით პროცესებს, რაც გულისა და სისხლძარღვების დაზიანებასთან პირდაპირ კავშირშია.
• საჭიროა სასწრაფო კვლევები, რათა დადგინდეს: როგორ გროვდება პლასტმასი სხეულში? როგორ ვებრძოლოთ მას? და რა როლი აქვს მას ქრონიკული დაავადებების განვითარებაში?
რა ვიცით საქართველოში ამ საკითხზე?
საქართველოში ჯერ არ ხორციელდება სისტემური კვლევები პლასტმასისა და ჯანმრთელობაზე მისი გავლენის მიმართულებით. თუმცა:
• ქართული მოსახლეობა სარგებლობს დიდი რაოდენობით პლასტმასის ბოთლებით, კონტეინერებით და საკვების შეფუთვით.
• არ ხდება სასმელი წყლისა და საკვების რეგულარული ტესტირება მიკროპლასტმასებზე.
• ხშირია ინსულტის და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების შემთხვევები, რაც ამ კვლევის ფონზე დამატებით საგანგაშოა.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს კვლევა არის გამოფხიზლება ყველა ჩვენგანისთვის. დღემდე ვფიქრობდით, რომ პლასტმასი მხოლოდ ეკოლოგიური საფრთხეა, მაგრამ ახლა ვხედავთ, რომ იგი შეიძლება ერთ-ერთი მიზეზი იყოს ინსულტის, გულის შეტევების და სხვა სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობების. საქართველომ უნდა დაიწყოს სერიოზული მონიტორინგი მიკროპლასტმასზე – განსაკუთრებით სასმელ წყალსა და საკვებში.“
წყარო:
American Heart Association News, 22 აპრილი, 2025.
Plaque buildup in the necks of stroke survivors may be loaded with microplastics
მეტი ინფორმაცია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ იხილეთ ჩვენს პლატფორმაზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს text გამოსახულება

კვლევა – სად და როდის გაჩნდა მუტაცია, რომელიც ადამიანებს აივ ინფექციისგან იცავს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აივ ინფექციის პრეექსპოზიციური პროფილაქტიკა
#post_seo_title

გენის ვარიანტი, რომელიც ხელს უწყობს ადამიანების დაცვას აივ ინფექციისგან, სავარაუდოდ წარმოიშვა ადამიანებში, რომლებიც ქვის ხანისა და ვიკინგების ხანის შორის პერიოდში ცხოვრობდნენ – ამაზე ათასობით გენომის ახალი კვლევა მიუთითებს.

„აღმოჩნდა, რომ ეს ვარიანტი წარმოიშვა ერთ ინდივიდში, რომელიც შავი ზღვის მახლობლად დაახლოებით 6 700 – 9 000 წლის წინ ცხოვრობდა“, – განაცხადა საიმონ რასმუსენმა, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის ბიოინფორმატიკის სპეციალისტმა და კვლევის თანაავტორმა. მისივე განმარტებით, როგორც ჩანს, წარსულში ეს მუტაცია ადამიანებს სხვა რამისგან იცავდა, რადგან აივ ვირუსი ჰომო საპიენსებში საუკუნეზე ნაკლებია არსებობს.

რასმუსენი და მისი კოლეგები იკვლევდნენ გენის CCR5 დელტა 32-ის წარმოშობა. CCR5 არის ცილა, რომელიც ძირითადად იმუნურ უჯრედებში გვხვდება და რომელსაც აივ-ის მრავალი – თუმცა არა ყველა – ვარიანტი იყენებს იმუნურ უჯრედებში შესაღწევად და ინფექციის დასაწყებად.

მაგრამ ადამიანებში, რომლებსაც CCR5 დელტა 32 მუტაციის ორი ასლი აქვთ, ეს ცილა იშლება, რაც ფაქტობრივად აივ ვირუსს „კარს უკეტავს“. მეცნიერებმა ამ მუტაციის გამოყენებით რამდენიმე ადამიანი აივ-ისგან სრულად განკურნეს.

ახალ კვლევაში მეცნიერებმა ეს მუტაცია თანამედროვე ადამიანების 2 504 გენომში აღმოაჩინეს, რომლებიც შეირჩა საერთაშორისო პროექტისთვის „1000 გენომი“ (ამ ინიციატივის მიზანი ადამიანთა გენეტიკური მრავალფეროვნების კატალოგიზაცია). შემდეგ მათ შექმნეს მოდელი, რათა შეესწავლათ 934 უძველესი გენომი ევრაზიის სხვადასხვა რეგიონიდან, რომლებიც მოიცავდა პერიოდს ადრეული მეზოლითიდან ვიკინგების ეპოქამდე – დაახლოებით ძვ.წ. 8000 წლიდან ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1000 წლამდე.

აღმოჩნდა, რომ ადამიანი, რომელსაც პირველად ჰქონდა ეს მუტაცია, შავი ზღვის მახლობლად დაახლოებით ძვ.წ. 7000 წელს ცხოვრობდა – იმ პერიოდში, როდესაც პირველი მიწათმოქმედები დასავლეთ აზიის გზით ევროპაში ჩავიდნენ. მკვლევრებმა ასევე დაადგინეს, რომ ამ მუტაციის გავრცელება მკვეთრად გაიზარდა 8 000-დან 2 000 წლის წინ, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ ის მეტად სასარგებლო იყო იმ დროს, როცა ადამიანებმა ევრაზიის სტეპებიდან სხვა რეგიონებში გადაინაცვლეს.

კვლევის მიგნებები ეწინააღმდეგება წინა ვარაუდებს, რომ მუტაცია შედარებით გვიან პერიოდში წარმოიშვა. მაგალითად, ეს ნიშნავს, რომ მუტაციის გავრცელების ზრდა არ ყოფილა შუა საუკუნეების ეპიდემიების ან ვიკინგების გამოკვლევების შედეგი, რაც ადრე იმუნური სისტემის ევოლუციის შესაძლო სტიმულად მიიჩნეოდა.

მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მუტაციის მფლობელებს გარკვეული უპირატესობა ჰქონდათ -სავარაუდოდ იმიტომ, რომ ის ასუსტებდა იმუნურ სისტემას იმ პერიოდში, როცა ადამიანები ახალ პათოგენებს ეჭიდებოდნენ. სპეციალისტები განმარტავენ – მიუხედავად იმისა, რომ ეს შესაძლოა უარყოფითად ჟღერს, ზედმეტად აგრესიული იმუნური პასუხი ხშირად სასიკვდილოა – ახალ მიკრობებთან შეჯახებისას საჭიროა ისეთი იმუნური რეაქცია, რომელიც მტერს დაამარცხებს, მაგრამ თავად ორგანიზმს ზიანს არ მიაყენებს.

„როცა ადამიანები ნადირობიდან და შემგროვებლობიდან სოფლის მეურნეობაზე გადავიდნენ და უფრო მჭიდროდ დაიწყეს ერთად ცხოვრება, ინფექციური დაავადებების ზეწოლა გაიზარდა და უფრო დაბალანსებული იმუნური სისტემა შეიძლება გადარჩენის უპირატესობად იქცა“, – ამბობს კვლევის თანაავტორი ლეონარდო კაბუჩო.

როგორ ამოვიცნოთ, ვუმკურნალოთ და მოვუაროთ სწორად – რატომ ვითარდება ატოპიური დერმატიტი? – სიმპტომები, რომლებიც არ უნდა გამოგეპაროთ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რეკომენდაციები, რაც უნდა გავითვალისწინოთ ატოპიური დერმატიტის არსებობისას?
#post_seo_title

ატოპიური დერმატიტი ბავშვებში – როგორ ამოვიცნოთ, ვუმკურნალოთ და მოვუაროთ სწორად

ბავშვებში ალერგიული დაავადებები სულ უფრო ხშირი ხდება, განსაკუთრებით კი იმუნური სისტემის მომწიფების ადრეულ ეტაპზე. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მდგომარეობაა ატოპიური დერმატიტი, რომელიც პირველ წლებში კანის სიმშრალით, ქავილითა და გაწითლებით ხასიათდება.

რა არის ატოპიური დერმატიტი?

ატოპიური დერმატიტი წარმოადგენს ქრონიკულ ანთებით პროცესს კანზე, რომელიც უმეტესად ჩვილ ასაკში ვლინდება. სხვადასხვა ქვეყანაში ის ცნობილია როგორც ეგზემა, დიათეზი ან ნეიროდერმატიტი. კვლევების მიხედვით, ეს მდგომარეობა ბავშვთა 9-10%-ში გვხვდება და, როგორც წესი, სიმპტომები იწყება 1 წლამდე ასაკში.

გამოყოფენ სამ ასაკობრივ ფორმას:

  • ჩვილთა ასაკი (0-2 წ) – სიმპტომები ლოყებზე, თავზე, სხეულზე.

  • ბავშვობა (2-12 წ) – ლოკალიზაცია ძირითადად იდაყვისა და მუხლის ფოსოებში, კისერზე.

  • მოზარდობა (12+ წ) – სიმპტომები სხვადასხვა არეში და ხშირად საჭიროებს გრძელვადიან მართვას.

რატომ ვითარდება ატოპიური დერმატიტი?

ატოპიური დერმატიტის შემთხვევათა დაახლოებით 80%-ს განაპირობებს ფილაგრინის დეფიციტი – ეს ცილა უზრუნველყოფს კანის დატენიანებას და ბარიერულ ფუნქციას. მისი ნაკლებობა იწვევს კანის გამოშრობას, გაღიზიანებასა და ანთებით პროცესს.

მნიშვნელოვანია – საკვები ან კონტაქტური ალერგენები დაავადების გამომწვევი კი არა, გამამწვავებელი ფაქტორებია.

სიმპტომები, რომლებიც არ უნდა გამოგეპაროთ:

  • კანის სიმშრალე და აქერცვლა

  • ქავილი და გაწითლება

  • ლოკალიზებული სიწითლე სახეზე, კიდურებზე, იდაყვებსა და მუხლებზე

  • ხშირი გამწვავებები სეზონური ან კვებითი ფაქტორების ფონზე

როგორ მოვუაროთ სწორად ატოპიური დერმატიტით დაზიანებულ კანს?

ატოპიური დერმატიტის მართვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი კანის ყოველდღიური მოვლა და დატენიანებაა. გამწვავების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა:

  • ყოველდღიური აბაზანა თბილ წყალში (10-12 წუთით)

  • აბაზანის შემდეგ დაუყოვნებლივ დამატენიანებლის გამოყენება

  • კარგად შერჩეული დამარბილებელი საშუალებები (ემოლენტები, ოკლუზიური ნივთიერებები, ჰუმექტანტები)

როგორია მკურნალობის რეჟიმი?

მკურნალობის ძირითადი პრინციპები:

  • კანის რეგულარული დატენიანება – გამწვავებების პროფილაქტიკისთვის

  • გამწვავებისას – ქავილის შესამცირებლად გამოიყენება ანტიჰისტამინური პრეპარატები

  • მძიმე შემთხვევებში – სტეროიდული ან არაჰორმონული მალამოები, მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით

ეფექტური დამატენიანებლები – როგორ ავირჩიოთ?

სწორი მოვლის პროდუქტის შერჩევა გადამწყვეტია. ბაზარზე წარმოდგენილია მრავალი ბრენდი, თუმცა ერთ-ერთი გამორჩეულია Cetaphil Pro Eczema – სპეციალურად შექმნილი ატოპიური დერმატიტისადმი მიდრეკილი კანისთვის. მისი უნიკალური შემადგენლობა მოიცავს:

  • ფილაგრინის მსგავსი ინგრედიენტებს

  • ხელოვნურ კერამიდებს

  • ძლიერი დამატენიანებლებს, რომლებიც შესამჩნევად ამცირებენ ქავილსა და სიწითლეს 24 საათის განმავლობაში

Cetaphil-ის პროდუქცია ცნობილია მაღალი ხარისხით და გირჩევთ სპეციალისტების უმრავლესობა. რეგულარული გამოყენება ხელს უწყობს კანის ბარიერული ფუნქციის აღდგენას და სიმპტომების კონტროლს.

დასკვნა

თუ თქვენს შვილს აქვს ატოპიური დერმატიტის ნიშნები, გახსოვდეთ – ადრეული ამოცნობა და სწორი კანის მოვლა თავიდან აგარიდებთ გართულებებს. მნიშვნელოვანია კონსულტაცია პედიატრთან ან ალერგოლოგთან, სწორი მკურნალობისა და მოვლის გეგმის შესამუშავებლად.

იზოტონიტაზენი კლავს ჩუმად, მომხმარებელი ვერც კი ხვდება, რომ იღებს იზოტონიტაზენს – რაც ზრდის მოულოდნელი სიკვდილის შანსს. – რა არის იზოტონიტაზენი? რატომ არის იზოტონიტაზენი ასეთი საშიში?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

ახალი ოპიოიდური საფრთხე ევროპაში – იზოტონიტაზენი კლავს ჩუმად!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ბოლო დღეებში დიდი ბრიტანეთის რამდენიმე ქალაქში დაფიქსირდა მოულოდნელი სიკვდილის შემთხვევები, რომლებიც უკავშირდება ახალ, უკიდურესად ძლიერ სინთეზურ ოპიოიდს – იზოტონიტაზენს (Isotonitazene).
ეს ნივთიერება წარმოადგენს ევროპის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის ახალ, მომაკვდინებელ საფრთხეს, რომელიც განსაკუთრებით სწრაფად ვრცელდება ახალგაზრდებში და ფსიქოაქტიური ნივთიერებების მომხმარებელთა წრეში.
რა არის იზოტონიტაზენი?
იზოტონიტაზენი მიეკუთვნება ბენზიმიდაზოლის წარმოებულებს და პირველად აღიწერა 1950-იან წლებში, თუმცა მხოლოდ ბოლო წლებიდან მოყოლებული გამოჩნდა არალეგალურ ბაზარზე. ის ხშირად გამოიყენება ფენტანილის ალტერნატივად ან დანამატად — რაც კიდევ უფრო ზრდის მის სიკვდილის რისკს.
რატომ არის იზოტონიტაზენი ასეთი საშიში?
• ძალიან ძლიერია – ფენტანილზე თითქმის უფრო ძლიერიც კი, ხოლო მორფინზე მრავალჯერ.
• მოქმედებს მუ-ოპიოიდურ რეცეპტორებზე, რაც იწვევს ძლიერ ტკივილგამაყუჩებელ ეფექტს და სედაციას.
• ძალიან ხშირად შერეულია სხვა ნივთიერებებში:
• ჰეროინი
• კოკაინი
• მეფედრონი
• ბენზოდიზეპინები
• სხვა სინთეზური ნარკოტიკები
ანუ მომხმარებელი ვერც კი ხვდება, რომ იღებს იზოტონიტაზენს – რაც ზრდის მოულოდნელი სიკვდილის შანსს.
რისკები და ეფექტები:
  • მწვავე რესპირატორული დათრგუნვა – ეს არის იზოტონიტაზენით გარდაცვალების ყველაზე ხშირი მიზეზი.
  • ძალიან მაღალი დამოკიდებულების რისკი – ბევრად სწრაფად ქმნის ფსიქოლოგიურ და ფიზიოლოგიურ დამოკიდებულებას.
  • ანალიტიკურად რთულად გამოვლენადი – არ ჩანს სტანდარტულ ნარკოტიკულ ტესტებზე, რაც ართულებს დროულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას.
  • არავითარი სამედიცინო დანიშნულება – არ არის გამოყენებული არცერთ ქვეყანაში როგორც ლეგალური მედიკამენტი.
რა ვიცით ევროპული შემთხვევების შესახებ?
ბოლო კვირებში, ბრიტანეთში დაფიქსირდა მინიმუმ რამდენიმე სიკვდილი, რომლებიც უშუალოდ იზოტონიტაზენთანაა დაკავშირებული. ჯერჯერობით მხოლოდ მცირე ლაბორატორიებმა შეძლეს ნივთიერების იდენტიფიცირება. ეს კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რამდენად მოუმზადებელია ჯანდაცვის სისტემა ასეთ ახალ ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებთან გამკლავებისთვის.
საქართველოც მზად უნდა იყოს!
სამწუხაროდ, საქართველოში ახალი ნარკოტიკების ანალიზი და დროული გამოვლენა კვლავ სერიოზული გამოწვევაა. აუცილებელია:
• სპეციალიზებული ლაბორატორიების გაძლიერება
• ნარკოტიკების ტესტირების სისტემების განახლება
• სამედიცინო პერსონალის გაწვრთნა და ინფორმირებულობა
• აქტიური საინფორმაციო კამპანიები ახალგაზრდებისთვის
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„იზოტონიტაზენი არ არის უბრალოდ მორიგი ფსიქოაქტიური ნივთიერება — ეს არის უჩინარი მკვლელი, რომელიც შეიძლება მოულოდნელად აღმოჩნდეს იმ ნარკოტიკში, რაც მომხმარებელმა „ჩვეულებრივად“ მიიღო. სახელმწიფოს, ჯანდაცვის და სამართალდამცავ ორგანოებს სჭირდებათ დაუყოვნებელი კოორდინაცია. ევროპაში უკვე დაიწყო საგანგაშო ტენდენცია, და საქართველო არ არის იზოლირებული – ჩვენც ვართ საფრთხის ზონაში.“
წყაროები:
1. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). Isotonitazene: new synthetic opioid.
2. National Crime Agency (UK). Drug warning after synthetic opioid deaths.
მეტი ინფორმაცია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ იხილეთ ჩვენს პლატფორმაზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის.
იგი ასევე მუშაობდა გაეროს ნარკოტიკებისა და დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო ოფისის (UNODC) ტექნიკურ სპეციალისტად და იყო საქართველოს ზიანის შემცირების ქსელის აღმასრულებელი დირექტორი.
მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
შეიძლება იყოს text that says 'ടനറ നൂ്റനറ്ൗനം ാෆර 93ติต3งอก' გამოსახულება

რა არის ვირუსი და რომელი ვირუსები გვხვდება ყველაზე ხშირად? – ყველაზე გავრცელებული ვირუსები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

რა არის ვირუსი და რომელი ვირუსები გვხვდება ყველაზე ხშირად?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
რა არის ვირუსი?
ვირუსი – ეს არის მიკროსკოპული ინფექციური აგენტი, რომელსაც არ შეუძლია დამოუკიდებლად არსებობა. იგი უნდა შეაღწიოს ცოცხალ უჯრედში, რათა გამრავლდეს. ვირუსები მოიცავენ გენეტიკურ მასალას (DNA ან RNA), რომელიც შემოსაზღვრულია ცილოვანი გარსით, ე.წ. „კაფსიდით“. ზოგიერთ ვირუსს აქვს დამატებითი ლიპიდური გარსი (ე.წ. „ენველოპი“), რაც მათ ორგანიზმში უკეთ დამალვასა და ინფიცირებაში ეხმარება.
ყველაზე გავრცელებული ვირუსები (მიკროსკოპის ქვეშ)
ქვემოთ წარმოდგენილია რამდენიმე ცნობილი ვირუსი, მათი სტრუქტურები და ჯანმრთელობისთვის საფრთხეები:
1. SARS-CoV-2 – კორონავირუსის გამომწვევი აგენტი (COVID-19). გავრცელდა პანდემიური მასშტაბით. იწვევს რესპირატორულ დაავადებებს, გართულებებსა და ზოგიერთ შემთხვევაში სიკვდილსაც.
2. Influenzavirus – გრიპის ვირუსი. ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანი ავადდება.
3. Hepatitis B, C და D ვირუსები (HBV, HCV, HDV) – აზიანებს ღვიძლს და შეუძლია ქრონიკული ჰეპატიტის, ციროზისა და ღვიძლის კიბოს განვითარება.
4. Papillomavirus (HPV) – ამ ვირუსით დაინფიცირება შესაძლოა კისრის კიბოს და სხვა ონკოლოგიური დაავადებების მიზეზი გახდეს.
5. Herpesvirus – ქრონიკული ვირუსია, რომელიც ხშირად გამოვლინდება სტრესისა და იმუნიტეტის დაქვეითების დროს.
6. Norovirus – მწვავე ნაწლავური ვირუსი, რომელიც იწვევს გულისრევას, ღებინებასა და დიარეას.
7. Epstein-Barr virus (EBV) – იწვევს მონონუკლეოზს და დაკავშირებულია ზოგიერთი ტიპის ლიმფომასთან.
8. HIV (Human Immunodeficiency Virus) – იწვევს შიდსს და ანადგურებს იმუნურ სისტემას.
9. Rabies virus – ცოფის გამომწვევია. გადაეცემა ცხოველების ნაკბენით და სიკვდილიანობა პრაქტიკულად 100%-იანია მკურნალობის გარეშე.
10. Rotavirus – განსაკუთრებით ბავშვებში იწვევს მძიმე დიარეას და გაუწყლოვნებას.
სტატისტიკური მონაცემები
• მსოფლიოში დაახლოებით 350 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს ქრონიკული B ჰეპატიტით (WHO).
• HPV ინფექცია სიცოცხლის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებულია და ქალებში კისრის კიბოს ძირითადი მიზეზია.
• COVID-19-მა ინფიცირება მილიარდზე მეტ ადამიანს გამოიწვია და მილიონობით სიცოცხლე შეიწირა.
• HIV-ით დაავადებულია 39 მილიონზე მეტი ადამიანი მსოფლიოში (UNAIDS, 2023).
• საქართველოში ჰეპატიტ C-ის ელიმინაციის პროგრამა 2015 წლიდან მიმდინარეობს და ქვეყანაში 150,000-ზე მეტი შემთხვევაა დაფიქსირებული.
როგორ დავიცვათ თავი?
1. ვაქცინაცია – ხელმისაწვდომია B ჰეპატიტის, გრიპის, HPV-ის, COVID-19-ისა და სხვა ვირუსების წინააღმდეგ.
2. პირადი ჰიგიენა – ხელების ხშირი დაბანა და დეზინფექცია.
3. უსაფრთხო სქესობრივი ურთიერთობა – პრეზერვატივის გამოყენება.
4. სუფთა საკვები და წყალი – ნაწლავური ვირუსების თავიდან ასაცილებლად.
5. ცხოველებთან ფრთხილად კონტაქტი – განსაკუთრებით, ცოფის რისკის შემთხვევაში.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ვირუსი – ეს მხოლოდ პატარა მოლეკულა არაა. იგი მსოფლიოს შეუძლია შეცვალოს. COVID-19-ის შემდეგ საზოგადოებამ უნდა გაითავისოს, რომ ვირუსული დაავადებები სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენენ. ამიტომ ვაქცინაცია, ჰიგიენა და ინფორმირებულობა ჩვენი მთავარი იარაღებია. საქართველოში საჭიროა ვირუსების შესახებ ინფორმაციის გაზრდა სკოლებიდანვე, რადგან პრევენცია იწყება ცოდნით.“
წყაროები:
• WHO. “Fact sheets on hepatitis, HIV and influenza.” https://www.who.int
• CDC. “Common viral infections.” https://www.cdc.gov
• UNAIDS 2023 Report.
• Georgian Ministry of Health – Hepatitis C Elimination Program
გაიგეთ მეტი: sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე —
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე. საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს და Relief International-ის ექსპერტი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

როდის არის კუნთების სისუსტე ბავშვებში საყურადღებო?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ბავშვთა საერთაშორისო დღე, 2020 წელი
#post_seo_title

🔴როდის არის კუნთების სისუსტე ბავშვებში საყურადღებო?

სტუმარი: თეონა შათირიშვილი – ბავშვთა ნევროლოგი, პროფესორი

„კუნთების სისუსტე ბავშვებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ჩივილია და უმრვალეს შემთხვევაში არ არის სერიოზული სამედიცინო პრობლემა. კუნთის სისუსტე შეიძლება ბავშვმა იგრძნოს ვირუსული ინფექციის დროს, ფიზიკური დაღლის დროს, ემოციური სტრესის დროს და ა.შ.
ჩვენ ვსაუბრობთ ისეთ კუნთთა სისუსტეზე, რომელსაც მივყავართ გარკვეულ დიაგნოზამდე, გარკვეულ პრობლემამდე. ასეთი პრობლემები არც თუ იშვიათია ბავშვთა ნევროლოგიაში, თუმცა მანამ, სანამ პათოლოგიაზე ვილაპარაკებთ, აუცილებელია განვმარტოთ ეს ტერმინები.

ხშირად კუნთთა სისუსტე, ასევე ჰიპოტონია, კუნთების განლევა მსმენელისთვის თითქოს ერთი ტერმინია, მაგრამ ესენი აბსოლუტურად განსხვავებული მიმართულებებით გვხვდება. მაგალითად, კუნთთა სისუსტე არის ძალის დაქვეითება, რომელსაც ამ შემთხვევაში ბავშვი მაქსიმალურად გენერაციას უკეთებს ძალას და ჩვენ ვხვდებით, რომ მისი აქტიური კუნთის შეკუმშვა არც ისე კარგად გამოიყურება. მაგალითად, ხელის მოჭერის დროს…“

1...331332333...1,040გვერდი 332 of 1,040

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights