მკვლევარებმა შექმნეს მძლავრი ახალი ინსტრუმენტი, რომელიც ანადგურებს კიბოს უჯრედებს მხოლოდ სინათლისა და სპეციალური საღებავის გამოყენებით, რომელიც უკვე გამოიყენება საავადმყოფოებში
ირაკლი ფურცელაძემ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის სისტემაში რეგიონული სამსახურების მნიშვნელოვან როლზე გაამახვილა ყურადღება
დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორი ირაკლი ფურცელაძე რეგიონებში იმყოფებოდა. ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
ცენტრის ხელმძღვანელმა აჭარაში, გურიასა და ქ.ფოთში, რეგიონული სამმართველო და განყოფილებები დაათვალიერა, შეხვდა თანამშრომლებს და სამუშაო სპეციფიკასა და საჭიროებებს გაეცნო.
ირაკლი ფურცელაძემ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის სისტემაში რეგიონული სამსახურების მნიშვნელოვან როლზე გაამახვილა ყურადღება და აღნიშნა, რომ კვლავ გაგრძელდება მათი მუდმივი მხარდაჭერა, კადრების გადამზადება და საჭირო რესურსებით უზრუნველყოფა.
რეგიონული სამსახურები დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის მნიშვნელოვან რგოლს წარმოადგენენ, რომლებიც უზრუნველყოფენ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სახელმწიფო პროგრამების კოორდინირებას ადგილობრივ დონეზე.
მათი ძირითადი ფუნქციებია: ეპიდემიოლოგიური ზედამხედველობა და დაავადებათა გავრცელების პრევენცია; ინფექციური დაავადებების შემთხვევებზე რეაგირება და ეპიდაფეთქებების მართვა; მოსახლეობის ჯანმრთელობის სტატუსის შეფასება და მონიტორინგი; ადგილობრივ სამედიცინო დაწესებულებებთან და მუნიციპალიტეტებთან კოორდინაცია და სხვა.
პროფესიული განვითარების საბჭოს გადაწყვეტილებით, მედიკოსთა საკვალიფიკაციო და სასერტიფიკაციო გამოცდები 22 ივლისიდან, საბუთების მიღება კი 17 ივნისიდან დაიწყება
ჯანდაცვის სამინისტროში პროფესიული განვითარების საბჭოს მორიგი სხდომა გაიმართა. საბჭოს გადაწყვეტილებით, 2025 წლის ერთიანი დიპლომისშემდგომი საკვალიფიკაციო გამოცდებისთვის საბუთების on-line რეგისტრაცია და სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდებისთვის საბუთების მიღება (მისამართი: თბილისი, აკ.წერეთლის 144 ) 17 ივნისიდან დაიწყება, ხოლო გამოცდები 22 ივლისიდან ჩატარდება.
გამოცდები არსებული, მოქმედი წესების შესაბამისად გაიმართება. რეგისტრაციის ტექნიკური საკითხები, სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს მიერ, უახლოეს დღეებში გამოქვეყნდება.
პროფესიული განვითარების საბჭოზე ჯანდაცვის მინისტრმა აღინიშნა, რომ დიპლომის შემდგომი საკვალიფიკაციო და სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდების მიმართულებით რეფორმაზე მუშაობა გრძელდება, რათა შემდეგი ეტაპი განხორციელდეს დახვეწილი, ეფექტიანი და შედეგზე ორიენტირებული სისტემის საშუალებით. ცვლილებები საგამოცდო ტესტების დახვეწასა და კონფიდენციალურობის უზრუნველყოფას მოიცავს, რაც კონკურენტუნარიანობის ზრდას, ექიმის პროფესიული ცოდნისა და უნარ-ჩვევების გაუმჯობესებას შეუწყობს ხელს. რეფორმის მნიშვნელობასა და აუცილებლობაზე ისაუბრეს საბჭოს წევრმა ექიმებმა და ჯანდაცვის კომიტეტის წევრებმა.
პროფესიული განვითარების საბჭო ჯანდაცვის სამინისტროსა და მისი დაქვემდებარებული უწყებების, პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის, ექიმებისა და დარგობრივი ასოციაციების წარმომადგენლებისგან შედგება.
ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
ახალი კვლევა – ეს ვაქცინა შეიძლება დემენციისგან გვიცავდეს
ახალი კვლევის თანახმად, ჰერპესის ვაქცინა შეიძლება დემენციისგან გვიცავდეს.
ჰერპესი არის დაავადება, რომელიც ხასიათდება ადგილობრივი მუწუკებით, რაც ძირითადად აწუხებთ ადამიანებს, რომლებსაც წარსულში ჩუტყვავილა ჰქონდათ. ორივე ამ დაავადებას ვარიცელა-ზოსტერის ვირუსი იწვევს, რომელიც ნერვულ სისტემაში იჭრება, შემდეგ მიიძინებს და კვლავ ჩნდება ჩუტყვავილას სიმპტომების გაქრობიდან დიდი ხნის შემდეგ.
მრავალი მტკიცებულება მიუთითებს, რომ ჰერპესის მსგავს ვირუსულ ინფექციებს შეიძლება წვლილი შეჰქონდეს ალცჰაიმერის დაავადების განვითარებაში, რადგან მიჩნეულია, რომ მათ მიერ დაგროვებული ამილოიდური ნალექები ნეიროდეგენერაციას იწვევს. თუ ასეა, ამ ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინას დამატებითი სარგებელი უნდა ჰქონდეს — ამცირებდეს დემენციის რისკს, ანუ ებრძვის ერთის ფასად ორ დაავადებას. გააგრძელეთ კითხვა
ჯერ არ გიცდიათ წიწიბურის ფქვილისგან ცომეულის გამოცხობა? – პურის მაგივრად მიირთვით ეს და თქვენი ორგანიზმი თვითონ განიკურნება
ჯერ არ გიცდიათ წიწიბურის ფქვილისგან ცომეულის გამოცხობა?
მისგან ხომ ბლინების, ღვეზელების, კექსის, ნამცხვრების და პურის გამოცხობა შეგიძლიათ. კონსისტენციით ხორბლის ფქვილისგან არ განსხვავდება, მხოლოდ ფერით. მაგრამ წიწიბურას ფქვილი უფრო მეტად სასარგებლოა.
წიწიბურის სასარგებლო თვისებაა წყლის გამოყვანა ქსოვილებიდან და სისხლში შაქრის დონის შემცირება, ხელს უწყობს მის გამოყენებას ნებისმიერი დიეტის დროს, მათ შორის დიაბეტის დროს სპეციალურ რაციონშიც. გააგრძელეთ კითხვა
ამ ინფექციის შემთხვევები განსაკუთრებით გახშირდა, როგორ დავიცვათ თავი ინფექციისგან – სალმონელა და კვერცხი
სალმონელა და კვერცხი – როგორ ავირიდოთ ინფექცია მარტივად და უსაფრთხოდ?
რა საფრთხეს შეიძლება წარმოადგენდეს კვერცხი?
კვერცხი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და საკვები ნივთიერებებით მდიდარი პროდუქტია ყოველდღიურ მენიუში. თუმცა, არასწორი მოხმარების შემთხვევაში, ის შეიძლება სერიოზული ბაქტერიული ინფექციის – სალმონელოზის წყარო გახდეს. ბოლო პერიოდში ამ ინფექციის შემთხვევები განსაკუთრებით გახშირდა, რაც კიდევ ერთხელ მიუთითებს პრევენციის აუცილებლობაზე.
რა არის სალმონელა?
სალმონელა არის ბაქტერია, რომელიც იწვევს საკვებისმიერ მოწამვლას. ინფიცირების შემდეგ სიმპტომები ხშირად მოიცავს:
-
დიარეას
-
ტემპერატურის მატებას
-
გულისრევასა და ღებინებას
-
მუცლის სპაზმებს
-
ზოგად სისუსტეს
ყველაზე მოწყვლადი ჯგუფებია ბავშვები, ხანდაზმულები და იმუნოსუსტ პირები, რომელთათვისაც სალმონელოზი შეიძლება გართულდეს და საჭირო გახდეს სამედიცინო ჩარევა.
როგორ ხვდება სალმონელა კვერცხში?
სალმონელას ბაქტერია შეიძლება აღმოჩნდეს:
-
კვერცხის გარსზე, რაც ხდება არაჰიგიენური პირობებში შენახვის ან შეფუთვისას
-
კვერცხის შიგნით, თუკი დედა ქათამი უკვე ინფიცირებულია
ეს ნიშნავს, რომ ვიზუალურად სუფთა კვერცხიც კი შეიძლება შეიცავდეს რისკს.
როგორ ავიცილოთ სალმონელა კვერცხის მოხმარებისას?
✅ შენახვა სწორ პირობებში
-
შეინახეთ კვერცხები მაცივარში, 4°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე
-
არ გამოიყენოთ დაზიანებული ან ბზარიანი კვერცხი
-
აიცილეთ ტემპერატურის ხშირი ცვლილება, რაც ბაქტერიის ზრდას აჩქარებს
✅ სწორი მომზადება
-
კვერცხი უნდა იყოს სრულად მოხარშული ან შემწვარი – გულიანი არ უნდა დარჩეს თხევადი
-
მოერიდეთ რეცეპტებს, რომლებიც მოითხოვს უმ კვერცხს – მაგალითად, სპორტულ კოქტეილებში ცილის დამატება, ტირამისუ ან ცომის გასინჯვა მომზადებისას
✅ ჰიგიენის მაღალი სტანდარტი
-
კვერცხთან შეხების შემდეგ დაიბანეთ ხელები საპნითა და თბილი წყლით
-
გაწმინდეთ ის ზედაპირები და ჭურჭელი, რომლებიც კვერცხთან ან ნაჭუჭთან იყო კონტაქტში
-
არ შეეხოთ სახეს ან საჭმელს ბინძური ხელებით მომზადების პროცესში
✅ განსაკუთრებული ყურადღება რისკჯგუფებს
-
ბავშვებისთვის, ორსულებისთვის და ხანდაზმულებისთვის არასოდეს გამოიყენოთ უმი ან არასრულად მომზადებული კვერცხი
-
უმჯობესია საკვები მათთვის იყოს თერმულად უსაფრთხოდ დამუშავებული
როგორ მოვიქცეთ ინფექციის სიმპტომების გამოვლენისას?
თუ გაწუხებთ:
-
მაღალი სიცხე
-
ძლიერი დიარეა
-
გულისრევა ან მუცლის ტკივილი
აუცილებლად მიმართეთ ექიმს. სალმონელოზი ზოგჯერ საჭიროებს ანტიბიოტიკოთერაპიას, ხოლო ყველაზე ხშირად – სითხეების დაკარგვის შევსებას და მდგომარეობის სტაბილიზაციას.
დასკვნა
კვერცხი მშვენიერი წყაროა ცილებისა და ვიტამინების, თუმცა მის მოხმარებას თან სდევს ბაქტერიული რისკები, თუ არ იქნება დაცული შესაბამისი ჰიგიენა და მომზადების წესები. სალმონელას თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ:
-
სწორად შეინახავთ პროდუქტს
-
კარგად მოამზადებთ
-
დაიცავთ სამზარეულოს ჰიგიენას
✅ პასუხისმგებლიანი მიდგომა კვერცხის მიმართ ნიშნავს – ჯანსაღ და უსაფრთხო კვებას მთელი ოჯახისთვის.
„საქართველოს ტერიტორიაზე ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების მატება“
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 12 ივნისიდან საქართველოს ტერიტორიაზე ატმოსფერულ ჰაერში ფიქსირდება მყარი ნაწილაკების (PM10, PM2.5) შემცველობის მატება, რაც სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან უდაბნოს მტვრის მასების მცირედ გავრცელებით არის განპირობებული.
მათივე ცნობით, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო აგრძელებს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტ მონიტორინგს ავტომატური სადგურების საშუალებით.
„ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შესაძლებლობა აქვს, გაეცნოს ინფორმაციას ჰაერის ხარისხის მდგომარეობის შესახებ და ასევე მიიღოს ჯანდაცვითი რეკომენდაციები ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე air.gov.ge „რეკომენდაციების“ ველში“, – ნათქვამია გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციაში.
შესაძლოა, აივ ეპიდემიის დასასრულის დასაწყისის მომსწრე გავხდეთ – მეცნიერებმა გამოიყენეს CRISPR გენის რედაქტირების ტექნოლოგია, რათა მთლიანად მოეშორებინათ ვირუსი
მეცნიერებმა CRISPR გამოიყენეს ადამიანის უჯრედები აივ ინფექციის ამოსაკვეთად — და ის აღარასდროს დაბრუნებულა.
გარღვევის შედეგად, რომელმაც შეიძლება ხელახლა განსაზღვროს აივ ინფექციის მკურნალობის წესი, მეცნიერებმა გამოიყენეს CRISPR გენის რედაქტირების ტექნოლოგია, რათა მთლიანად მოეშორებინათ ვირუსი ადამიანის იმუნური უჯრედებიდან — არა მხოლოდ შეჩაერეს იგი, არამედ გააქრეს კიდეც.
ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც აივ ინფექციის გენეტიკური მასალა ქირურგიულად ამოიჭრა რეალური ადამიანის უჯრედების დნმ-დან, მისი დაბრუნების კვალის გარეშე.
აივ ინფექციის სამკურნალო საშუალებების უმეტესობა ვირუსის მიძინებულ მდგომარეობაში შენარჩუნებით მუშაობს. ანტირეტროვირუსული თერაპია, რომელიც ამჟამინდელი სტანდარტია, ხელს უშლის რეპლიკაციას, მაგრამ არ აშორებს ვირუსის გენეტიკურ გეგმას. ეს ახალი მიდგომა აშორებს. კვლევითმა ჯგუფმა გამოიყენა CRISPR-Cas9 მასპინძელი გენომის შიგნით ჩადგმული ვირუსული დნმ-ის დამიზნებისა და ამოსაკვეთად, რაც ადრე მიუწვდომელად მიიჩნეოდა — სრული გენეტიკური განკურნების საშუალებას იძლეოდა.
კიდევ უფრო გასაოცარია ის, რომ მოდიფიცირებული უჯრედები არა მხოლოდ გადაურჩნენ რედაქტირებას — არამედ რეინფექციის მიმართ რეზისტენტულებიც გახდნენ. ეს ნიშნავს, რომ CRISPR-ს არა მხოლოდ შეუძლია აივ ინფექციის მოცილება, არამედ მას ასევე შეუძლია ბიოლოგიური დამცავი ფენის შექმნა მისი დაბრუნების წინააღმდეგ. ლაბორატორიულ ტესტებში, ეს რედაქტირებული უჯრედები ებრძოდნენ აივ ინფექციას, თითქოს ისინი გენეტიკურ დონეზე იყვნენ ვაქცინირებულნი. ეს კარს უხსნის მომავალ თერაპიებს, რომლებიც არა მხოლოდ მართავენ აივ-ს, არამედ აღმოფხვრიან კიდეც მას. მთელ მსოფლიოში მილიონობით ადამიანისთვის ეს შეიძლება ნიშნავდეს მომავალს აბების, შიშის ან მთელი ცხოვრების განმავლობაში მედიკამენტების გარეშე. ეს ასევე იმედს იძლევა გენომში ჩადგმული სხვა ვირუსების, მაგალითად B ჰეპატიტის, წინააღმდეგ მსგავსი გენის რედაქტირების მკურნალობის შესახებ.
შემდეგი გზა ადამიანებზე კლინიკური კვლევებისკენ მიდის. წარმატების შემთხვევაში, შესაძლოა, აივ ეპიდემიის დასასრულის დასაწყისის მომსწრე გავხდეთ – არა ვაქცინების ან სუპრესიის გზით, არამედ ვირუსის ჩვენი დნმ-დან პირდაპირი, მუდმივი მოცილების გზით.
CRISPR-მა არა მხოლოდ დათრგუნა აივ – მან ის იმუნური უჯრედებიდან ამოჭრა და ვირუსი აღარასდროს დაბრუნებულა.
რატომ არის ასეთი განსაკუთრებული ლეღვი? უამრავ სარგებელთან ერთად ასპირინის ჩანაცვლებაც კი შეუძლია
რატომ არის ასეთი განსაკუთრებული ლეღვი? უამრავ სარგებელთან ერთად ასპირინის ჩანაცვლებაც კი შეუძლია
ლეღვის სასარგებლო თვისებები
თუ შიმშილის გრძნობა გაწუხებთ და რაც მთავარია, დაღლილი ხართ, აუცილებლად უნდა მიირთვათ ლეღვი. ის უნიკალურად ანაყრებს, ენერგიითა და ხალისით ავსებს ადამიანს.
ბევრი ხილისაგან განსხვავებით ლეღვი არ იწვევს წყურვილს. სწორედ
ამ თვისებათა გამო ალექსანდრე მაკედონელის საომრად წასულ მებრძოლებს თურმე ყოველთვის ჰქონდათ თან ბუნების ეს საოცრება. ძალთა მოზღვავების, წყურვილის მოკვლისა და დანაყრების მიზნით მეომრები შეტაკებების შემდეგ ყოველთვის მიირთმევდნენ ლეღვს.
ლეღვით მკურნალობენ მოწამვლას, რადგანაც ის ხელს უწყობს კუჭის ფუნქციობის ნორმალიზებას, აქტიურად ასტიმულირებს ღვიძლსა და თირკმელებს.
ლეღვი გადასარევი საშუალებაა ანგინის დროს. ქვაბში ჩაასხით 2 ჭიქა რძე, ჩაყარეთ 5 ცალი ლეღვი და მოხარშეთ 10 წუთის განმავლობაში. დააცადეთ რომ რძე ცოტა აორთქლდეს. მეოთხედი ჭიქა დალიეთ ყლუპობით. ეს ნარევი კარგი სიცხის დამწევი სითხეა.
თუ ხმა ჩაგეხლიჩებათ ერე ჭიქა რძეში ჩაყარეთ 4 ცალი ლეღვი, მოხარშეთ, შემდეგ ნაყოფი ჩაჭყლიტეთ და თბილი მიირთვით. გააგრძელეთ კითხვა
წყვილმა ბავშვი ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით ჩასახა
აშშ-ში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით ბავშვი პირველად ჩასახეს.
The Times-ი კოლუმბიის უნივერსიტეტის განაყოფიერების ცენტრის ექიმებზე დაყრდნობით წერს, რომ მარტში, 38 წლის როზი 19-წლიანი წარუმატებელი მცდელობებისა და 15 უშედეგო ინ ვიტრო განაყოფიერების ციკლის შემდეგ დაორსულდა. მას ამაში ნეიროქსელი დაეხმარა, რომელიც ეაკულატში სპერმატოზოიდების აღმოჩენისთვის შეიქმნა. პროექტს STAR-ი (Sperm Track and Recovery – „სპერმის ძიება და ამოღება“) ჰქვია.
აშშ-ში უშვილობის შემთხვევების დაახლოებით 40% მამაკაცის ფაქტორებთან არის დაკავშირებული, ხოლო აზოსპერმია (ეაკულატში სპერმატოზოიდების სრული არარსებობა) ასეთ შემთხვევათა დაახლოებით 10%-ში გვხვდება. სპერმატოზოიდების მიკროსკოპით აღმოჩენა რთული ამოცანაა, მაღალი კვალიფიკაციის მქონე სპეციალისტებისთვისაც კი. ხელოვნური ინტელექტის მეშვეობით ექიმებს შეუძლიათ იპოვონ სპერმატოზოიდები, შეაგროვონ ისინი, შეინახონ, გაყინონ და შემდგომ კვერცხუჯრედის განაყოფიერებისთვის გამოიყენონ.
მეცნიერების განმარტებით, ერთ-ერთი ნიმუშის შემთხვევაში, მეცნიერები ორი დღის განმავლობაში იკვლევდნენ მასალას და ვერცერთი სპერმატოზოიდი ვერ იპოვეს, STAR-მა კი ერთი საათის განმავლობაში 44 აღმოაჩინა.










