კვირა, მაისი 10, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 286

კვლევა: ღეროვანი უჯრედების თერაპია, რომელმაც ტიპი 1 დიაბეტის მქონე პაციენტებს ინსულინის გამომუშავება აღუდგინა – რატომ არის ეს გარღვევა ასეთი მნიშვნელოვანი?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გიორგი ფხაკაძე
#post_seo_title

ღეროვანი უჯრედების თერაპია, რომელმაც ტიპი 1 დიაბეტის მქონე პაციენტებს ინსულინის გამომუშავება აღუდგინა

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
მნიშვნელოვანი სამეცნიერო გარღვევა ტორონტოს უნივერსიტეტიდან
ტიპი 1 დიაბეტის მკურნალობაში გარდამტეხი გარღვევა მოხდა: ტორონტოს უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კლინიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ღეროვანი უჯრედებისგან მიღებულმა ინოვაციურმა თერაპიამ — ზიმისლესელმა (zimislecel) — შეძლო იმ პაციენტებში ინსულინის ბუნებრივი გამომუშავების აღდგენა, რომლებსაც ჰქონდა ტიპი 1 დიაბეტი.
ზიმისლესელი არის ალოგენური (გადამნერგი) ღეროვანი უჯრედებისგან მიღებული კუნძულოვანი (islet) უჯრედების თერაპია, რომელიც მკურნალობიდან 1 წლის შემდეგ:
•აღადგენს პაციენტის ინსულინის გამომუშავების უნარს
•ხელს უშლის მძიმე ჰიპოგლიკემიას — შაქრის უკიდურესად დაქვეითებას
•უზრუნველყოფს გრძელვადიან გლიკემიურ კონტროლს
რატომ არის ეს გარღვევა ასეთი მნიშვნელოვანი?
ტიპი 1 დიაბეტი — ქრონიკული აუტოიმუნური დაავადებაა, რომლის დროსაც იმუნური სისტემა ანადგურებს პანკრეასის ბეტა უჯრედებს — ინსულინის გამომუშავებაზე პასუხისმგებელ უჯრედებს.
მსოფლიოში 9 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს ტიპი 1 დიაბეტით (WHO, 2023).
მიუხედავად თანამედროვე ტექნოლოგიებისა — ინსულინის პომპებისა და უწყვეტი გლუკოზის მონიტორინგის სისტემებისა — ბევრი პაციენტი ვერ აღწევს სტაბილურ გლიკემიურ კონტროლს. განსაკუთრებით მაღალია მძიმე ჰიპოგლიკემიის რისკი, რომელიც შეიძლება სავალალო შედეგებით დასრულდეს, მათ შორის — სიკვდილით.
ზიმისლესელი – სამომავლო თერაპია ინსულინის გარეშე ცხოვრებისთვის
კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა The New England Journal of Medicine-ში, ფაზა I/II კლინიკური კვლევის ფარგლებში ჩატარდა. შედეგებმა აჩვენა, რომ:
• ლაბორატორიაში შექმნილი კუნძულოვანი უჯრედები ფუნქციურად აქტიური გახდა ადამიანის ორგანიზმში
• დონორის საჭიროება არ არსებობს — რაც მკვეთრად ამცირებს სირთულეებს
• თერაპია მასშტაბირებადია და ხელს უწყობს გლობალურ ხელმისაწვდომობას
90% პაციენტებისა გამოეხმაურა მკურნალობას ინსულინის მნიშვნელოვნად შემცირებული საჭიროებით ან სრული დამოუკიდებლობით.
ღირებულება – რამდენად ხელმისაწვდომი იქნება?

ოფიციალური ფასები საბოლოოდ არ არის გამოცხადებული, თუმცა წამყვანი ანალიტიკოსების შეფასებით, მსგავსი ღეროვანი უჯრედების ერთჯერადი თერაპიის ღირებულება 250,000–350,000 აშშ დოლარის ფარგლებშია, რაც შეადარებადია ზოგიერთ ონკოლოგიურ CAR-T უჯრედულ თერაპიებთან.

თუმცა კომპანიები, როგორიცაა Vertex Pharmaceuticals, აცხადებენ, რომ მუშაობენ ღირებულების შემცირებაზე მასშტაბური წარმოებისა და ტექნოლოგიური ოპტიმიზაციის გზით.
ეს თერაპია შესაძლოა პირველ ეტაპზე ხელმისაწვდომი გახდეს მხოლოდ იმ ქვეყნებში, სადაც მოქმედებს ინოვაციური პრეპარატების რეგისტრაციის დაჩქარებული სისტემა და მაღალი დაფინანსების შესაძლებლობები (აშშ, კანადა, დიდი ბრიტანეთი).
როდის და სად იქნება თერაპია ხელმისაწვდომი?
ამ დროისთვის, ზიმისლესელი ჯერ კიდევ კლინიკური კვლევის ფაზაშია და მოსალოდნელია, რომ ფართო კლინიკურ გამოყენებაში 2026–2027 წლებში შევა.
რომელ ქვეყნებში მიმდინარეობს კლინიკური კვლევები და რეგისტრაცია?
• კანადა (ტორონტოს უნივერსიტეტი, Vertex Pharmaceuticals)
• აშშ (FDA-ის პრიორიტეტული განხილვის რეჟიმით)
• დიდი ბრიტანეთი და ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანა გეგმავს რეგულაციურ შეფასებას 2025–2026 წლებში
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მსგავსი ღეროვანი უჯრედების თერაპიები უკვე გამოიყენება სხვა დაავადებების სამკურნალოდ, მაგალითად — პარკინსონის დაავადება და ზოგიერთი ლეიკემიის ტიპი.
საქართველოს პერსპექტივა — მზად ვართ?
საქართველოში ასობით ადამიანი ცხოვრობს ტიპი 1 დიაბეტით, მათგან ბევრი კი — ბავშვობიდან. სამწუხაროდ, მოზარდებისა და მოზრდილების 70%-ზე მეტი ვერ აღწევს სამიზნე გლიკემიურ მაჩვენებლებს (წყარო: NCDC, 2023).
ზიმისლესელი და მსგავსი უჯრედული თერაპიები ჩვენი ქვეყნისთვის წარმოადგენს შანსს — გადავიდეთ მხოლოდ ინსულინზე დამოკიდებული სტრატეგიიდან რეალურ, ბიოლოგიურად მორგებულ და ეფექტიან მკურნალობაზე.
საჭიროა, რომ საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა დროულად ჩაერთოს საერთაშორისო კლინიკურ კვლევებში, დაიწყოს მარეგულირებელი დიალოგები და განიხილოს სახელმწიფო დაფინანსებისა და თანადაფინანსების მექანიზმები.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
წყარო: The New England Journal of Medicine
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

შარდის ანალიზით შესაძლებელი გახდა რთულად ამოსაცნობი დაავადებების ადრეული გამოვლენა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

შარდის ანალიზით შესაძლებელი გახდა რთულად ამოსაცნობი დაავადებების ადრეული გამოვლენა — კორეელი მეცნიერების ინოვაცია

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
რას ეხება ეს ინოვაცია?
სამეცნიერო სამყარო მნიშვნელოვან წინსვლას აღნიშნავს: კორეის მასალების სამეცნიერო ინსტიტუტის მკვლევრებმა შეიმუშავეს ისეთი ტესტი, რომელიც საშუალებას იძლევა შარდის უბრალო ანალიზით გამოავლინოს პანკრეასისა და პროსტატის დაავადებები 99%-მდე სიზუსტით.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის?
  • საქართველოში მოგვიანებით აღმოჩენილი ონკოლოგიური დიაგნოზები კვლავ რჩება მთავარი გამოწვევა. პაციენტთა უმრავლესობა სამედიცინო დაწესებულებას მაშინ მიმართავს, როდესაც სიმპტომები უკვე მძიმედ არის გამოხატული, რაც მკურნალობას ამცირებს და შედეგებს აუარესებს.
საქართველოში არაინვაზიური დიაგნოსტიკის მეთოდები ფართოდ ხელმისაწვდომი ჯერ არ არის
  • პანკრეასის კიბო ხშირად გვიან სტადიაში დიაგნოსტირდება, რაც იწვევს მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვენებელს
  • პროსტატის დაავადებებზე დროული გამოვლენა — განსაკუთრებით სოფლის ექიმებისთვის — ხშირად ტექნიკურად შეზღუდულია
სწორედ ამიტომ, მსგავსი მარტივი და იაფი ტესტი შეიძლება გარდამტეხი გახდეს საქართველოს ჯანდაცვაში, განსაკუთრებით პრევენციული მედიცინის განვითარებაში.
როგორ მუშაობს ტესტი?
  • ტესტი ამოიცნობს შარდში მყოფ სპეციალურ ბიომარკერებს — ეს მცირე მოლეკულებია, რომლებიც პირდაპირ უკავშირდება დაავადების ადრეულ სტადიას.
  • არ საჭიროებს ძვირადღირებულ სკანირებას
  • არ საჭიროებს ქირურგიულ ჩარევას
  • მუშაობს სწრაფად და მარტივად — იდეალურია პირველადი ჯანდაცვის რგოლისთვის
რას უნდა ელოდოს საქართველო?
  • ასეთმა ტესტებმა შეიძლება შეამციროს საქართველოში დაავადებათა გვიან სტადიაზე აღმოჩენის მაჩვენებელი
  • გაიზარდოს საზოგადოებრივი ცნობიერება რეგულარული სკრინინგის აუცილებლობაზე
  • შესაძლებელი გახდეს სოფლის ამბულატორიებშიც გადამოწმების დაწყება — როგორც მინიმუმ პროტოკოლურ დონეზე
ამ ტესტის საქართველოში დანერგვა შესაძლებელია თანამედროვე მობილური ლაბორატორიების ან ტელემედიცინის ფარგლებში — რაც შორს მყოფ რეგიონებშიც გახდის ხელმისაწვდომს ადრეულ დიაგნოსტიკას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის დასკვნა:
“საქართველოში ონკოლოგიური დიაგნოზების უმეტესობა გვიანდება. თუ ჩვენ შევძლებთ ხელმისაწვდომი, მარტივი და სწრაფი სკრინინგის დანერგვას პირველადი ჯანდაცვის დონეზე, ეს გადაარჩენს ათასობით ადამიანს. ეს არ არის მხოლოდ მეცნიერების წინსვლა — ეს არის საზოგადოებრივი სამართლიანობის საკითხი.”
ძირითადი წყაროები:
2. Korea Institute of Materials Science – https://www.kims.re.kr/eng
7. Nature Reviews Urology – https://www.nature.com/nrurol/
მეტი ინფორმაცია:
ვებსაიტი – https://www.sheniekimi.ge
Telegram არხი – https://t.me/SheniEkimi
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, საავადმყოფო and ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

„გრძელდება ყველა წარმატებული ჯანდაცვის პროგრამის განხორციელება – 4-ჯერ და მეტად არის გაზრდილი დანახარჯები ჯანდაცვის სფეროში, მოსახლეობის ჯიბიდან გადახდები 2012 წლის შემდეგ 73%-დან 41%-მდე შემცირდა“-პრემიერი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კობახიძდე
#post_seo_title

წარმატებით გრძელდება საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფუნქციონირება, რომელიც მოიცავს პრაქტიკულად მთლიანად ჩვენს მოსახლეობას და ამ პროგრამის შედეგები არის შთამბეჭდავი, – განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ პარლამენტში ყოველწლიური მოხსენებით გამოსვლისას.

როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, სამი წლით გაიზარდა მოსახლეობის სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა, ერთ-ერთი მთავარი, რამაც ეს შედეგი მოიტანა, არის საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა და ზოგადად ჯანდაცვის სფეროში განხორციელებული უმნიშვნელოვანესი პროგრამები.

„მინდა, შეგახსენოთ, რომ 2012 წლის შემდეგ, ჯანდაცვაზე სახელმწიფო დანახარჯები გაზიარდა 4-ჯერ და კიდევ უფრო მეტად. მანამდე ეს იყო პრაქტიკულად მიტოვებული სფერო, ადამიანებზე ზრუნვა არ იყო წინა ხელისუფლების პრიორიტეტი, ეს ყველას ძალიან კარგად გახსოვთ. თავისთავად უკვე სტატისტიკაც მეტყველებს იმაზე, თუ რამდენად დიდი მნიშვნელობას ანიჭებს ჩვენი ხელისუფლება ადამიანებზე ზრუნვას და კონკრეტულად ადამიანების ჯანმრთელობაზე ზრუნვას. 4-ჯერ და მეტად არის გაზრდილი დანახარჯები ჯანდაცვის სფეროში. შესაბამისად, მოსახლეობის ჯიბიდან გადახდები 2012 წლის შემდეგ შემცირდა 73%-დან 41%-მდე, აქაც ხედავთ, რომ შთამბეჭდავი განსხვავებაა. გრძელდება ყველა წარმატებული ჯანდაცვის პროგრამის განხორციელება“, – განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.

მისივე თქმით, სოფლის ამბულატორიებს დაეთმო განსაკუთრებული ყურადღება, საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში აშენდა და აღიჭურვა 22 სოფლის ამბულატორია, დაიწყო 12 ახალი ამბულატორიის მშენებლობა, დაგეგმილია დამატებით 4 ამბულატორიის მშენებლობა.

„ეს არის მიმდინარე პროცესი. 50 ამბულატორიაში განახლდა აპარატურა“, – განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.

გიორგი ფხაკაძე საინტერესო ინფორმაციას ავრცელებს – ფარაონის წყევლის სოკო, რომელიც შეიძლება გახდეს ახალი იმედი მძიმე დაავადებების წინააღმდეგ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გიორგი ფხაკაძე
#post_seo_title

ფარაონის წყევლის სოკო, რომელიც შეიძლება გახდეს ახალი იმედი მძიმე დაავადებების წინააღმდეგ

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
საიდან დაიწყო ყველაფერი?
ისტორიაში ცნობილი იყო ერთ-ერთი მტანჯველი სოკო, რომელიც აღმოაჩინეს ეგვიპტის მუმიებთან და არქეოლოგიურ გათხრებთან დაკავშირებით – მას ხშირად ასოცირებდნენ „ფარაონის წყევლასთან“. ეს სოკო, სახელად Aspergillus flavus, ცნობილია როგორც ტოქსიკური და საშიში.
თუმცა მეცნიერებმა ახლა შეცვალეს ისტორია: ეს იგივე საშიში მიკროორგანიზმი შესაძლოა მომავალში გამოიყენონ ადამიანის სიცოცხლის გადასარჩენად.
როგორ მუშაობს ახალი აღმოჩენა?
პენსილვანიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოახდინეს ამ სოკოს ბიოქიმიური მოდიფიკაცია. მათ შექმნეს ახალი ნაერთები – ასპერიგიმიცინები – რომლებიც იკვეთებიან მიზანმიმართულად იმ უჯრედებში, რომლებიც უკავშირდებიან სისხლის მძიმე დაავადებებს და ანადგურებენ მათ, ისე რომ არ ზიანდება ჯანმრთელი ქსოვილები.
რატომ არის ეს ასე მნიშვნელოვანი?
  • ეს აღმოჩენა ქმნის სრულიად ახალ შესაძლებლობას ბუნებაში არსებულ გაურკვეველ ქიმიურ ნივთიერებებზე დაფუძნებული მედიცინის განვითარებისთვის.
  • მეცნიერებმა გაარკვიეს, როგორ შედის ეს ნაერთები დაზიანებულ უჯრედებში და აფერხებს მათ გამრავლებას — რაც კრიტიკულია დაავადების გავრცელების შეჩერებისთვის.
  • მსგავსი ნაერთები წარსულში მხოლოდ ბაქტერიებში იყო ნაპოვნი. ახლა, პირველად, ფუნგუსებში.
რა ეტაპზეა კვლევა?
ჯერ კიდევ მიმდინარეობს კლინიკური ექსპერიმენტები. თუმცა წინასწარი შედეგები ძალზე იმედისმომცემია. თუ ეს მიდგომა დამტკიცდება, იგი გახდება სრულიად ახალი თაობის მკურნალობის დასაწყისი.
წყაროები:
1. Nature Chemistry Biology – „Asperigimycins with selective antileukemic activity“
2. University of Pennsylvania – Microbiology Department Press Release
3. WHO – Fungal-based drug discovery
4. NIH – Targeted therapies in hematologic malignancies
5. The Lancet Oncology – Emerging natural compound strategies
6. BMJ – Transforming toxic substances into treatments
7. Nature Reviews Drug Discovery – Fungal metabolites in oncology
8. Mayo Clinic – Fungal metabolite screening
9. American Cancer Society – Leukemia research updates
10. Science Translational Medicine – Microbial therapies
ასევე, არ დაგავიწყდეთ ჩვენი ოფიციალური პლატფორმა და აპლიკაცია:
ვებსაიტი: https://www.sheniekimi.ge
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს text გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

ახალი კვლევა გვიჩვენებს კლიმატის ცვლილების გავლენას ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე -სიცხე ზრდის დეპრესიის და შფოთვის რისკს მოზარდებში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გაერო: დამატებით ძალისხმევის გარეშე პლანეტაზე საშუალო ტემპერატურა 3,1 გრადუსით გაიზრდება
#post_seo_title

სიცხე ზრდის დეპრესიის და შფოთვის რისკს მოზარდებში

ახალი კვლევა გვიჩვენებს კლიმატის ცვლილების გავლენას ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

ჩინეთში ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ, რომელშიც 20,000-ზე მეტი მოსწავლე მონაწილეობდა, დაადგინა პირდაპირი კავშირი სიცხის ტალღებსა და მოზარდებში დეპრესიისა და შფოთვის სიმპტომებს შორის.

კვლევამ აჩვენა, რომ მაღალ ტემპერატურაზე ბავშვები და თინეიჯერები გაცილებით ხშირად უჩიოდნენ დაღლილობას, მოწყენილობასა და შფოთვას.
რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდებოდა სიცხე, მით უფრო მძაფრი იყო ფსიქიკური სიმპტომები.

დეპრესიის და შფოთვის რისკი გაიზარდა საშუალოდ 13%-ით, ხოლო სოფლის რეგიონებში მცხოვრებ ბიჭებში — 22%-მდე.

 რატომ არის სიცხე ფსიქიკისთვის საშიში?
• სიცხე აფერხებს ორგანიზმის ბუნებრივ თერმორეგულაციას
• არღვევს ძილს, ამცირებს კონცენტრაციის უნარს
• იწვევს სტრესის ჰორმონების დისბალანსს (კორტიზოლი, სეროტონინი)
• ამძიმებს სოციალურ და სასწავლო გარემოს, რაც კიდევ უფრო აქვეითებს ფსიქიკურ კეთილდღეობას

საქართველო და ცხელილი მომავალი

საქართველოში ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად იმატა სიცხის დღეების რაოდენობამ. ეს ტენდენცია პირდაპირ ემთხვევა კლიმატის ცვლილების გლობალურ პროცესებს. ყველაზე მოწყვლად ჯგუფად მოზარდები გვევლინებიან — ფსიქოლოგიურად და ფიზიოლოგიურად არასტაბილურ ასაკში.

 სწორედ ამიტომ აუცილებელია განათლებისა და ჯანდაცვის სისტემების ადაპტაცია:
• კლიმატიზებული სასწავლო გარემო
• სკოლის ფსიქოლოგების ხელმისაწვდომობა
• მშობლების და მასწავლებლების მომზადება კრიზისულ რეაგირებაზე

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„კლიმატის ცვლილება უკვე აისახება ჩვენს ბავშვებზე და თინეიჯერებზე. სიცხე — ეს მხოლოდ ამინდის პრობლემა არ არის, ეს უკვე ფსიქიკური ჯანმრთელობის კრიზისია. აუცილებელია პოლიტიკის მყისიერი რეაგირება, განათლების სისტემაში ფსიქიკური მხარდაჭერის ინტეგრირება და სკოლების კლიმატური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა.“

წყაროები (Vancouver სტილით):
1. Dolan EW. New research links heatwaves to depression and anxiety in adolescents. PsyPost. 2025 Jun 19.
2. Chen Y, Liu X, Wang L, et al. Association of high temperature with depressive symptoms among adolescents in China. Environmental Research. 2025;245:117105.
3. World Health Organization. Climate change and mental health: policy brief. Geneva: WHO; 2022.

 ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — გლობალური ჯანდაცვის დამოუკიდებელი ექსპერტი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. იგი თანამშრომლობს WHO-სთან, UN-სთან და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან. პროფესორი ფხაკაძე ცნობილია მტკიცებულებაზე დაფუძნებული ანალიზით, სისტემური აზროვნებითა და მაღალი ეთიკური სტანდარტებით.

#drpkhakadze #sheni #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #შენიექიმი #ფსიქიკურიჯანმრთელობა #კლიმატისცვლილება #მოზარდები #ჯანდაცვა #სიცხე #დეპრესია #პროგნოზი Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები

 

კატები, პარაზიტი და კაცების უნაყოფობის კრიზისი – მეცნიერებმა აღმოაჩინეს: ტოქსოპლაზმა სპერმას ანადგურებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

კატები, პარაზიტი და კაცების უნაყოფობის კრიზისი

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს: ტოქსოპლაზმა სპერმას ანადგურებს

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 პარაზიტის ცისტები ადამიანის სპერმაში
ეს ფოტო გვიჩვენებს როგორ აღწევს ტოქსოპლაზმა სპერმაში — სწორედ აქ იწყებს ნგრევას.

კაცების უნაყოფობის მზარდი ტალღის ფონზე მეცნიერებმა ახალი და შემაშფოთებელი მიგნება გაავრცელეს: მსოფლიოში ყველაზე გავრცელებულმა პარაზიტმა — Toxoplasma gondii — შესაძლოა პირდაპირი ზიანი მიაყენოს კაცის რეპროდუქციულ ფუნქციას.

უახლესი ლაბორატორიული კვლევები ცხადად აჩვენებს:
ინფიცირებიდან სულ რაღაც 48 საათში ტოქსოპლაზმა აღწევს სათესლე ჯირკვლებში და იწყებს სპერმატოზოიდების დეგრადაციას, ანუ მათი „თავს კვეთას“.

როგორ მუშაობს პარაზიტი?
• ტოქსოპლაზმა ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ იმყოფება ე.წ. ცისტურ მდგომარეობაში და უკიდურესად ძლიერად აირეკლავს იმუნურ სისტემას
• ადამიანის კვლევებში დადასტურდა, რომ სპერმატოზოიდების 22.4 % დაზიანდა მხოლოდ 5 წუთში პარაზიტთან შეხების შემდეგ
• აღნიშნული დაზიანება ფიზიკურად ეხება სპერმატოზოიდის თავის არეს — რაც შეუძლებელს ხდის განაყოფიერებას

ფაქტები და რისკები:
•  მსოფლიოში ტოქსოპლაზმოზით ინფიცირებულია დაახლოებით 1.5 მილიარდი ადამიანი
•  ინფიცირება შესაძლებელია კატების ლაგანის გაწმენდისას, ნიადაგთან შეხებისას, ან ნედლი ხორცის მიღებისას
•  პარაზიტი ცნობილია თავის მოქმედებით ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე, თუმცა ახლა უკვე დადასტურდა მისი რეპროდუქციულ სისტემაზეც ზემოქმედება

რატომ არის ეს კრიტიკული?

კაცის უნაყოფობა უკვე გლობალური ჯანდაცვის გამოწვევაა — და თუ ამის გამომწვევი ერთ-ერთი ფაქტორი შეიძლება იყოს საყვარელი შინაური ცხოველი ან არასათანადო ჰიგიენა, საჭიროა დაუყოვნებელი რეაგირება.

მკაცრი ჰიგიენური რჩევებია:
• ლაგანის გაწმენდა მხოლოდ ხელთათმანებით და ყოველი აქტის შემდეგ ხელების დეზინფექცია
• ნედლი ხორცის თავიდან აცილება ან ბოლომდე მოხარშვა
• წლიური სკრინინგი ტოქსოპლაზმოზზე, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც გეგმავს მამად გახდომას

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„გლობალურად კაცების უნაყოფობა არის ჯანდაცვის ‘ჩუმი ეპიდემია’. თუ მეცნიერება გვიჩვენებს, რომ ერთ-ერთი მიზეზი შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი პარაზიტი კატიდან — ეს უკვე არ არის მხოლოდ ვეტერინარიული საკითხი. ეს არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საგანგაშო სიგნალი, რომელსაც სახელმწიფოს, ექიმებს და საზოგადოებას ერთდროულად უნდა ჰქონდეთ რეაგირება.“

უახლესი სამეცნიერო წყაროები (Vancouver სტილით):
1. Zhou Y, et al. Toxoplasma gondii infection and male infertility: a systematic review. Andrologia. 2022;54(2):e14125.
2. FEBS Journal. Adverse impact of acute T. gondii infection on human sperm. Published online: 2025.
3. ClinicalAdvisor. Toxoplasmosis decapitates sperm cells in 48h: human in vitro trial. 2025.
4. Flegr J, et al. Latent toxoplasmosis and its association with human behavior and fertility. PLoS ONE. 2014;9(3):e90203.
5. Gizmodo, The Conversation. “Cat Litter Parasite May Be Driving Male Infertility.” 2025.

 ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, WHO-სა და გაეროს მრჩეველი გლობალური ჯანდაცვის საკითხებში. მისი ინტერესის სფეროებია: რეპროდუქციული ჯანმრთელობა, ინფექციური დაავადებები და ჯანდაცვის სისტემების რეფორმა.

#drpkhakadze #sheni #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #შენიექიმი #ტოქსოპლაზმოზი #უნაყოფობა #ჰიგიენა #კაცებისჯანმრთელობა #რეპროდუქციულიანალიზი Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

სამეცნიერო გარღვევა აივ პრევენციაში,  რა უნდა ვიცოდეთ Yeztugo-ს შესახებ? – ახალი ინექციური პრეპარატი Yeztugo (ლენაკაპავირი) — რომელიც სრულად ბლოკავს აივ ინფექციის გადაცემას და გამოიყენება მხოლოდ წელიწადში ორჯერ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

სამეცნიერო გარღვევა აივ პრევენციაში: ახალი ინექციური პრეპარატი Yeztugo უზრუნველყოფს 99.9%-იან დაცვას მხოლოდ ორი დოზით წელიწადში

აშშ FDA-მ დაამტკიცა ინოვაციური პრეპარატი, რომელიც შეაჩერებს აივ-ის გავრცელებას

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

2025 წლის ივნისში, აშშ-ის საკვების და წამლების ადმინისტრაციამ (FDA) ოფიციალურად დაამტკიცა ახალი ინექციური პრეპარატი Yeztugo (ლენაკაპავირი) — რომელიც სრულად ბლოკავს აივ ინფექციის გადაცემას და გამოიყენება მხოლოდ წელიწადში ორჯერ.

კლინიკური კვლევები, რომელშიც 7,000 ადამიანი მონაწილეობდა, აჩვენებს შთამბეჭდავ შედეგს: 99.9%-იანი ეფექტურობა აივ-ის პრევენციაში. ყველა პაციენტი, ვინც მკურნალობის სქემას ზუსტად მიჰყვა, დაცული იყო ინფექციისგან.

 რა უნდა ვიცოდეთ Yeztugo-ს შესახებ?
•  ეს არ არის ტრადიციული ვაქცინა — ეს არის პრევენციული ინექცია (PrEP – pre-exposure prophylaxis), რომელიც მოქმედებს როგორც ბიოლოგიური ბარიერი
•  გამოიყენება მხოლოდ ორჯერ წელიწადში
•  ეფექტურად აჩერებს აივ-ის გადაცემას სქესობრივი გზით
•  უკვე დამტკიცებულია აშშ-ის ბაზარზე და სავარაუდოდ, წლეულში შევა გაყიდვაში

 რა ღირს?

ამ ეტაპზე მკურნალობის წლიური ღირებულება აშშ-ში შეადგენს დაახლოებით 28,218 დოლარს, რაც ქმნის ხელმისაწვდომობის პრობლემას. თუმცა, უკვე მიმდინარეობს მოლაპარაკებები საერთაშორისო რეგულატორებთან, რომ პრეპარატი გახდეს გლობალურად ხელმისაწვდომი, განსაკუთრებით მაღალი რისკის ზონებში.

 გლობალური მნიშვნელობა
•  მსოფლიოში ყოველდღიურად აივ-ით ინფიცირდება 4000-ზე მეტი ადამიანი
•  განსაკუთრებული რისკის ზონებია სუბ-საჰარული აფრიკა, აღმოსავლეთ ევროპა და ცენტრალური აზია
•  ისეთი ინოვაციები, როგორიც არის Yeztugo, ცხადყოფს, რომ აივ-ის შეჩერება შესაძლებელია, თუკი ქვეყნები მიიღებენ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებს, გაზრდიან ხელმისაწვდომობას და გააძლიერებენ განათლებას

 პროფესორის კომენტარი:

„ეს არის მტკიცებულებაზე დაფუძნებული სამეცნიერო გარღვევა. 99.9%-იანი დაცვა მხოლოდ ორ ინექციად წელიწადში — ეს უკვე არ არის მხოლოდ მეცნიერების მიღწევა, ეს არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მომავალი. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ინოვაციური პრეპარატი ხელმისაწვდომი გახდეს საქართველოშიც და ყველა იმ ქვეყანაში, სადაც აივ რჩება სერიოზულ გამოწვევად.“

 რაც უნდა ვიცოდეთ:

 WHO-ის პრეპარატის სახელმძღვანელო რეკომენდაციები გამოქვეყნდება 2025 წლის 14 ივლისს კიგალის საერთაშორისო აივ კონფერენციაზე. ეს გახდება გლობალური პრევენციის ახალი ეტაპის დასაწყისი.

 1. [TIME Magazine]

სათაური: FDA just approved a breakthrough HIV shot that lasts six months
მოკლე აღწერა:
TIME წერს Yeztugo-ს შესახებ, როგორც ისტორიულ გარღვევაზე აივ პრევენციაში — პრეპარატი, რომელიც ეფექტურია 99.9%-ით და საჭიროა მხოლოდ წელიწადში ორჯერ.
https://time.com/7295343/fda-hiv-shot-lenacapavir-yeztugo/

 NRP

სათაური: HIV prevention drug Lenacapavir earns FDA approval. Could it help end the epidemic?
მოკლე აღწერა:
NPR-მ გაშალა კითხვა — შეძლებს თუ არა Yeztugo (ლენაკაპავირი) აივ-ის ეპიდემიის შეჩერებას. სტატიაში განხილულია კლინიკური შედეგები და გლობალური ხელმისაწვდომობის პერსპექტივები.
https://www.npr.org/…/hiv-prevention-drug-lenacapavir-fda…

 3. [UNAIDS Official Statement]

სათაური: UNAIDS welcomes FDA approval of long-acting injectable PrEP (lenacapavir)
მოკლე აღწერა:
UNAIDS მიესალმება FDA-ის გადაწყვეტილებას და აცხადებს, რომ ეს არის მნიშვნელოვანი ნაბიჯი აივ-ის პრევენციის გლობალურ სტრატეგიაში.
https://www.unaids.org/…/pre…/2025/june/20250618_lenacapavir

 4. [NBC News]

სათაური: FDA Approves Lenacapavir, A Long-Acting HIV Prevention Shot, For PrEP Use
მოკლე აღწერა:
NBC ხაზს უსვამს პრეპარატის ხანგრძლივ ეფექტს და იმას, რომ მისი გამოყენება ორი ინექციით წელიწადში საკმარისია ინფექციის თავიდან ასაცილებლად.
https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna208387

 5. [WHO Press Release]

სათაური: FDA approval of injectable Lenacapavir marks progress for HIV prevention
მოკლე აღწერა:
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) აცხადებს, რომ Lenacapavir-ის დამტკიცება წარმოადგენს დიდ ნაბიჯს აივ ინფექციის პრევენციაში, განსაკუთრებით მაღალრისკიან ჯგუფებში.
https://www.who.int/…/19-06-2025-fda-approval-of-injectable…

 6. [New York Times]

სათაური: FDA Approves Long-Acting Shot to Prevent HIV Infections
მოკლე აღწერა:
NYT იუწყება, რომ ეს არის პირველი ამ ტიპის პრეპარატი, რომელსაც შეუძლია აივ-ის გადაცემის სრულად დაბლოკვა და მის მიღმა დიდი სამეცნიერო მუშაობა დგას.
https://www.nytimes.com/…/18/health/hiv-fda-lenacapavir.html

 7. [CNBC]

სათაური: FDA approves Gilead’s twice-a-year HIV prevention shot Lenacapavir
მოკლე აღწერა:
CNBC აქცენტს აკეთებს ფინანსურ და კომერციულ ასპექტებზე — როგორ იმოქმედებს ეს გადაწყვეტილება გლობალურ ბაზარზე და როგორი იქნება ხელმისაწვდომობა.
https://www.cnbc.com/…/fda-approves-gilead-hiv-prevention…

 8. [Associated Press – Neergaard L.]

სათაური: Groundbreaking twice-a-year HIV drug that could stop transmission approved
მოკლე აღწერა:
AP აქცენტს აკეთებს მედიკამენტის ინოვაციურობაზე და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შესაძლებლობაზე, რაც შესაძლოა საბოლოოდ შეაჩეროს აივ-ის გავრცელება.
საბედნიეროდ, ამ სტატიის უშუალო URL არ არის მითითებული, თუმცა AP-ის ვებსაიტზე შეგიძლიათ მოძებნოთ სათაურით ან ავტორის სახელით:
https://apnews.com/

 ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — გლობალური ჯანდაცვის დამოუკიდებელი ექსპერტი და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. მისი საქმიანობა მოიცავს საერთაშორისო პოლიტიკის კონსულტაციას WHO-სა და გაეროსთან, განსაკუთრებული ყურადღებით საზოგადოებრივი პრევენციის, ვაქცინაციის და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის მიმართულებით.

#drpkhakadze #sheni #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #შენიექიმი #HIVprev #PrEP #PublicHealth #InfectiousDiseases #ჯანდაცვა #აივპრევენცია #ვაქცინა Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

 ვიაგრა – არა მხოლოდ პოტენციისთვის: ახალი აღმოჩენა ჯანმრთელობაზე – შესაძლოა მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდეს ალცჰაიმერის დაავადების პრევენციაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
 ვიაგრა – არა მხოლოდ პოტენციისთვის
#post_seo_title

 ვიაგრა – არა მხოლოდ პოტენციისთვის: ახალი აღმოჩენა ჯანმრთელობაზე

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, 
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 ვიაგრამ შესაძლოა ტვინის ჯანმრთელობაც დაიცვას. ახალი კვლევამ აჩვენა, რომ ე.წ. „პოტენციის პრეპარატს“ — სინამდვილეში, შესაძლოა მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდეს ალცჰაიმერის დაავადების პრევენციაში.

კვლევა მოიცავდა 27,000-ზე მეტ პაციენტს და დაფუძნებულია დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის მონაცემებზე. მეცნიერებმა დააფიქსირეს, რომ ვიაგრას (სილდენაფილის) რეგულარულ მომხმარებლებს 18%-ით ნაკლები შანსი ჰქონდათ ალცჰაიმერის განვითარებისა, ვიდრე მათ, ვინც არ იღებდა პრეპარატს.

სავარაუდო მექანიზმი დაკავშირებულია სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებასთან და ე.წ. ნიტროზაციული სტრესის დაქვეითებასთან, რაც ხელს უშლის ტვინში ანთებით პროცესებს.

 რას ნიშნავს ეს პრაქტიკაში?
• ვიაგრა უკვე დამტკიცებულია FDA-ს მიერ ერექციული დისფუნქციისთვის
• ახალი კვლევები გვიჩვენებს, რომ პრეპარატი შესაძლოა დაგვეხმაროს ნეიროდეგენერაციული დაავადებების პრევენციაში
• საჭიროა დამატებითი კლინიკური კვლევები, რათა ალცჰაიმერის პრევენციისთვის გამოყენება სტანდარტად იქცეს

 პროფესორის კომენტარი:

„ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი პრეპარატი, რომელიც თავდაპირველად გულისთვის შეიქმნა, შემდეგ პოტენციისთვის გამოვიყენეთ და ახლა, შესაძლოა, ტვინის ჯანმრთელობისთვისაც გამოდგეს. ეს კიდევ ერთხელ ცხადყოფს, რომ მედიცინაში ძველი პრეპარატების ხელახალი შეფასება ხშირად გვეხმარება ახალ, ეფექტურ გზებს ვიპოვოთ.“
— პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

სრული სტატია Daily Mail-ში წაიკითხეთ აქ:
https://www.dailymail.co.uk/…/erectile-dysfunction-viagra…

#drpkhakadze #sheniekimi #შენიექიმი #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #ვიაგრა #სილდენაფილი #ნეიროდეგენერაცია #ალცჰაიმერი #პრევენცია #ჯანმრთელობა @highlight SheniEkimi.ge • შენი ექიმი Giorgi Pkhakadze SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

როგორ გვესმის? – ამ ვიდეოში თქვენ აღმოაჩენთ სმენის სრულ ანატომიას, გარეთა ყურიდან სმენის ნერვამდე და გაიგებთ, თუ როგორ მუშავდება ყოველი ჩურჩული, ნოტი ან ჩახლეჩა მილიწამებში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
როგორ გვესმის?
#post_seo_title

 

ახალი კვლევა: სისხლის იმუნური უჯრედები – ნეიტროფილები – უფრო ეფექტურად ანადგურებენ ბაქტერიებს დღის საათებში, ვიდრე ღამით -დღის შუქი როგორც ბუნებრივი „ვაქცინა“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა არის იმუნიტეტი?
#post_seo_title

დღის შუქი როგორც ბუნებრივი „ვაქცინა“: როგორ აძლიერებს მზე ჩვენს იმუნიტეტს?

  • ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
    საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
    sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმაახალმა კვლევამ, რომელიც ჟურნალ Science Immunology-ში გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ დღის შუქი პირდაპირ აძლიერებს ჩვენს იმუნურ სისტემას. კერძოდ, სისხლის იმუნური უჯრედები – ნეიტროფილები – უფრო ეფექტურად ანადგურებენ ბაქტერიებს დღის საათებში, ვიდრე ღამით.

    კვლევა ჩატარდა გამჭვირვალე ზებრათევზებზე, რაც მეცნიერებს საშუალებას აძლევდა რეალურ დროში დაეთვალიერებინათ იმუნური რეაქცია შუქსა და ბნელში. აღმოჩნდა, რომ დღის შუქზე ნეიტროფილები ბევრად უფრო ძლიერად რეაგირებენ ბაქტერიებზე – ეს უჯრედები ფაქტობრივად “გაიღვიძებენ” მზის სინათლეზე.

    მიზეზი? ჩვენს იმუნურ უჯრედებს აქვთ საკუთარი შიდა ბიოლოგიური საათი – ცირკადული რითმი. ის წყვეტს, როდის უნდა გააქტიურდნენ. დღის განმავლობაში, როცა ინფექციების შანსი მეტია, ნეიტროფილები მაქსიმალურად მომზადებულები არიან ბაქტერიებთან საბრძოლველად.

     რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

    • დღის შუქზე ყოფნა პირდაპირ აძლიერებს თქვენს იმუნიტეტს – ეს ფაქტია
    • ღამის ცვლაში მომუშავეებს, რომლებსაც დღის შუქი ნაკლებად ეხებათ, ხშირად სუსტი იმუნური რეაქცია აქვთ
    • გაუფრთხილებლოდ მოპყრობა ბიორიტმებისადმი (მაგ. შრომა ღამით, შუქის ნაკლებობა) იწვევს ქრონიკულ ანთებებსა და ინფექციების რისკის ზრდას
    • დღეისათვის უკვე საუბარია იმუნური თერაპიის ახალ მიდგომაზე — სადაც მკურნალობა სინათლის რიტმთან იქნება მორგებული (chronotherapy)

     გლობალური კვლევებიდან ვიცით:

    • იმუნური უჯრედების აქტივობა დღე-ღამის მიხედვით იცვლება — დილიდან შუადღემდე მათი ეფექტურობა ყველაზე მაღალია
    • ღამის ცვლაში მომუშავე ადამიანებში ინფექციური დაავადებების რისკი 25–40%-ით მაღალია
    • არასაკმარისი დღის შუქი (და შესაბამისად ვიტამინი D-ის ნაკლებობა) ასოცირდება არა მხოლოდ სუსტი იმუნიტეტით, არამედ დეპრესიითა და კოგნიტური დაქვეითებითაც

     როგორ დავიცვათ თავი?

    ეცადეთ ყოველდღე იყოთ მზის შუქზე მინიმუმ 20–30 წუთი

  •  დილის საათებში (8–14 საათამდე) მეტი დრო გაატარეთ გარეთ
  •  თუ მუშაობთ ღამით — კომპენსირეთ დღის შუქის დეფიციტი სპეციალური „daylight“ ნათურებით
  •  ნუ უგულებელყოფთ ცირკადულ ბიორიტმს — ის პირდაპირ მოქმედებს თქვენს ჯანმრთელობაზე პროფესორის კომენტარი:

    „დროა, დღის შუქი ვაღიაროთ არა მხოლოდ კარგ განწყობასთან, არამედ ძლიერ იმუნიტეტთან დაკავშირებულ ფუნდამენტურ ფაქტორად. დღის შუქი — ეს არის უფასო, ხელმისაწვდომი და უნივერსალური გზა ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად. იმუნიტეტი უნდა იყოს მობილიზებული იმ დროს, როცა ყველაზე დიდი რისკია — ანუ დღისით. მეცნიერება ამას უკვე ადასტურებს.“

 წყაროები:
1. Lucia Yi Du et al. A light-regulated circadian timer optimizes neutrophil bactericidal activity to boost daytime immunity. Science Immunology, 2025
2. ScienceNews: Sunlight powers up your immune cells.
3. Frontiers in Immunology: Chronobiology of the Immune System, 2024
4. https://www.science.org/doi/10.1126/sciimmunol.adj1832

 ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — გლობალური ჯანდაცვის დამოუკიდებელი ექსპერტი და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. თანამშრომლობს WHO-სთან, UN-ის სააგენტოებთან და საერთაშორისო უნივერსიტეტებთან. მის ძირითად კვლევით ინტერესშია ინფექციური დაავადებების პრევენცია და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინოვაციები.

#drpkhakadze #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #შენიექიმი #მზისშუქი #იმუნიტეტი #ჯანმრთელობამზისქვეშ #chronobiology #scienceimmunology Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
1...285286287...1,035გვერდი 286 of 1,035

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights