პარასკევი, მაისი 8, 2026

რა არის ორთეზი? – საქართველოში, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში შესაძლებელია შემდეგი მომსახურების მიღება

რა არის ორთეზი? - საქართველოში, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში შესაძლებელია შემდეგი მომსახურების მიღება

რა არის ორთეზი?

ორთეზი, მაგალითად, არტაშანი, სხეულის ნაწილის ფუნქციონირებას აუმჯობესებს. ცერებრული დამბლის, ართრიტის, სკოლიოზის ან სხვადასხვა დაზიანების მქონე ადამიანებს ორთეზები ფიქსაციაში ეხმარება, აუმჯობესებს მოძრაობას და თავიდან იცილებს შემდგომ გართულებებს.
ორთეზები დამხმარე საშუალებებს წარმოადგენს, სადაც ასევე შედის, მაგალითად, ეტლები, პროთეზები ხელჯოხები, მხედველობისა და სმენის მოწყობილობები და სხვა.
საქართველოში, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში შესაძლებელია შემდეგი მომსახურების მიღება:
1. ტერფის ორთეზი კოჭ-წვივისა და სახსრის ჩართვით
2. ორთეზი მუხლის, კოჭ-წვივისა და ტერფის სახსრის ჩართვით
3. მუხლის ორთეზი
4. ორთეზი მენჯ-ბარძაყის, მუხლისა და კოჭ-წვივის სახსრების ჩართვით
5. ორთეზი იდაყვის ქვედა
6. ორთეზი იდაყვის სახსრის ჩართვით
7. ორთეზი კისრის დონეზე
8. ორთეზი გულმკერდ-წელის დონეზე
9. ორთეზი წელის დონეზე.
პროთეზებისა და ორთეზების მოთხოვნის შესახებ განაცხადის წარდგენა შესაძლებელია შემდეგ ორგანოებში:
1. სსიპ სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტო. მისამართი: თბილისი, მიხეილ ასათიანის 9 (პირველი სართული).
2. საქართველოს ყველა მუნიციპალიტეტის სოციალური უზრუნველყოფის განყოფილება.
რა დოკუმენტების წარდგენაა საჭირო?
1. პირადობის მოწმობის ასლი
2. შშმ პირის სტატუსის დამადასტურებელი მოწმობის ასლი. გასათვალისწინებელია რომ შშმ პირის სტატუსის დამადასტურებელი მოწმობა არ სჭირდება ბავშვს.
3. საჭიროა ფორმა IV-100/ა ასლი, სადაც ეწერება „ესაჭიროება ორეთზები მუხლისა და კოჭ-წვივის სახსრის ჩათვლით“. ფორმის მიღება შესაძლებელია პაციენტის უბნის პოლიკლინიკაში.
4. თუ გაქვთ – სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრაციის მოწმობის ასლი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

„ძილის დაავადება“, რომელმაც მე-20 საუკუნის დასაწყისში, ნახევარი მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა

„ძილის დაავადება“, რომელმაც მე-20 საუკუნის დასაწყისში, ნახევარი მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა

ენცეფალიტი ლეთარგიკა პირველად ნევროლოგმა კონსტანტინ ფონ ეკონომომ 1917 წელს აღწერა. ეს უცნაური დაავადება მილიონზე მეტ ადამიანს შეეხო და დაახლოებით 500,000-ს სიცოცხლე შეიწირა.

ამ ნევროლოგიური დაავადების სიმპტომები მრავალფეროვანი იყო — მათ შორის აღინიშნებოდა: განსაკუთრებული დაღლილობა, ძილის დარღვევები, სიცხეები, თავის ტკივილები, კუნთების ტკივილები, მხედველობის პრობლემები, ფსიქიკური ცვლილებები და ზოგჯერ პარკინსონის დაავადების მსგავსი სიმპტომებიც.

ბევრი დაავადებული სუნთქვის უკმარისობით გარდაიცვალა, თუმცა გადარჩენილთა ნაწილი უფრო მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა.

ზოგიერთი, ვისაც EL დაუდგინდა, მოგვიანებით განუვითარდა სერიოზული ნევროლოგიური გართულებები, როგორიცაა პოსტენცეფალიტური პარკინსონიზმი, ხოლო მძიმე შემთხვევებში პაციენტები ქანდაკებებს დაემსგავსნენ – სახე არ მოძრაობდა, კუნთები იყო მყარად შეკრული და ვერ ამჟღავნებდნენ ნორმალურ სოციალურ ურთიერთობებს, თუმცა გონება აქტიური რჩებოდა. გააგრძელეთ კითხვა

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

შეხვედრაზე ის ცვლილებები განიხილეს, რომელიც უმცროს ექიმებს სერტიფიცირების საშუალებას აძლევს და ამავდროულად, ხელს უწყობს დეფიციტური პროფესიების შევსებას

მიხეილ სარჯველაძე ევროპის პროფესიული კავშირების კონფედერაციის (ETUC) წარმომადგენლებს შეხვდა
#post_seo_title

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე ჩხობაძის სახელობის კლინიკის უმცროს ექიმებსა და სამედიცინო პერსონალს შეხვდა.

ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, შეხვედრაზე ის ცვლილებები განიხილეს, რომელიც უმცროს ექიმებს სერტიფიცირების საშუალებას აძლევს და ამავდროულად, ხელს უწყობს დეფიციტური პროფესიების შევსებას.

ამასთან, მკაცრადაა განსაზღვრული კონტროლის მექანიზმებიც: სასერტიფიკაციო გამოცდაზე გასვლისთვის, უმცროს ექიმს, წარმატებით უნდა ჰქონდეს ჩაბარებული საკვალიფიკაციო გამოცდა, შესაბამისი სტაჟი, უნდა წარმოადგინოს შესრულებული სამუშაოს დეტალური ანგარიში – მათ შორის – გატარებული პაციენტების რაოდენობა, ჩატარებული ჩარევები, ასისტენცია ოპერაციებზე და სხვა. საბოლოოდ, პროფესიული განვითარების საბჭო ინდივიდუალურად განიხილავს თითოეული კანდიდატის საკითხს და მიიღებს გამოცდაზე მისი დაშვების გადაწყვეტილებას.

როგორც ექიმებმა, ასევე, უმცროსმა სამედიცინო პერსონალმა აღნიშნული ცვლილება დადებითად შეაფასეს. მათი თქმით, ეს გადაწყვეტილება საშუალებას მისცემს გამოცდილ უმცროს ექიმებს, კლინიკებს მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა გაუწიონ.

მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო ცნობს იმ ადამიანების შრომას, ვინც დეფიციტურ დარგებში, წლებია, ემსახურება მოსახლეობას და განაცხადა რომ, ეს არის რეალური პრაქტიკული გამოცდილების აღიარება. მისი თქმით, გადაწყვეტილება ემსახურება, გეოგრაფიულად, თანაბარ წვდომას, კვალიფიციურ სამედიცინო მომსახურებაზე. განსაკუთრებით კი – რეგიონებში, სადაც დეფიციტი მწვავეა.

ცვლილების მიხედვით, დეფიციტურ სპეციალობებში, დასაქმებულ უმცროს ექიმებს, ვინც ერთიანი დიპლომისშემდგომი საკვალიფიკაციო გამოცდა უკვე ჩააბარეს და კლინიკაში, რეზიდენტურის პროგრამით განსაზღვრული ვადით მუშაობენ, 2026 წლის 1 ოქტომბრამდე, ეძლევათ შესაძლებლობა, სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდაზე გავიდნენ და მიიღონ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება.

შეხვედრას პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე ესწრებოდა.

ტელეფონი სავსეა ყველა სახის მიკრობით – 📱 რამდენად სუფთაა თქვენი ტელეფონი? გაიგეთ, როგორ გაწმინდოთ ის სწორად, უსაფრთხოდ და ეფექტიანად

ტელეფონი სავსეა ყველა სახის მიკრობით - 📱 რამდენად სუფთაა თქვენი ტელეფონი? გაიგეთ, როგორ გაწმინდოთ ის სწორად, უსაფრთხოდ და ეფექტიანად

📱 რამდენად სუფთაა თქვენი ტელეფონი? გაიგეთ, როგორ გაწმინდოთ ის სწორად, უსაფრთხოდ და ეფექტიანად

დღეს, როცა ხელების დაბანა და სადეზინფექციო საშუალებების გამოყენება ყოველდღიურ ჩვევად იქცა, ერთი უმნიშვნელოვანესი დეტალი ხშირად გვრჩება: მობილური ტელეფონი.

ჩვენი სმარტფონი ყველგან თან გვაქვს — სამზარეულოში, აბაზანაში, ქუჩაში, ტრანსპორტში, საწოლში და, დიახ, ტუალეტშიც. ამ პატარა ეკრანს დღეში ათეულობით ან ასეულჯერ ვეხებით, მაგრამ როდის გავწმინდეთ ბოლოს?


🤢 ტელეფონი — ბაქტერიების და ვირუსების წყარო?

კვლევების მიხედვით, მობილური მოწყობილობები ხშირად შეიცავს ასობით მიკროორგანიზმს, მათ შორის ბაქტერიებსა და ვირუსებს. ზოგი მათგანი უვნებელია, მაგრამ ზოგი — ინფექციის წყაროდაც შეიძლება იქცეს.

ტელეფონს ხშირად ვაძლევთ სხვებს, ვეხებით ჭამისას, ვდებთ სხვადასხვა ზედაპირზე და შემდეგ ისევ მიგვაქვს სახესთან ახლოს. იმ დროს, როცა ხელებს რეგულარულად ვიბანთ, სმარტფონი ხშირ შემთხვევაში უგულებელყოფილია ჰიგიენური თვალსაზრისით.

როდესაც მობილურ ტელეფონებს მიკროორგანიზმებზე ამოწმებენ, მეცნიერები აუცილებლად პოულობენ ასობით სახეობის ბაქტერიასა და ვირუსს.


⚠️ ყველა საწმენდი საშუალება არ არის უსაფრთხო თქვენი ტელეფონისთვის

შეიძლება იფიქროთ, რომ სამზარეულოს საწმენდი სპრეი ან ხელის სანიტაიზერი სწრაფი გზაა ეკრანის გასაწმენდად. მაგრამ ეს სერიოზული შეცდომაა.

საფრთხეები, რაც შეიძლება ტელეფონს დაემართოს არასწორი წმენდის შედეგად:

  • ეკრანის ოლეოფობიური საფარის დაზიანება

  • შეხების მგრძნობელობის შემცირება

  • წყალგაუმტარობის დაქვეითება

  • კომპონენტების კოროზია ან მტვრის დაგროვება

ტელეფონის მწარმოებლები — როგორიცაა Apple და Samsung — არ გვირჩევენ ქლორის, წყალბადის ზეჟანგის, ძმრის, ფანჯრის საწმენდის ან მაღალი ალკოჰოლის შემცველი ხსნარების გამოყენებას.


✅ როგორ გავწმინდოთ ტელეფონი უსაფრთხოდ

შეგიძლიათ გაწმინდოთ ტელეფონი ეფექტურად და უსაფრთხოდ, თუ მიჰყვებით შემდეგ რეკომენდაციებს:

📌 დაგჭირდებათ:

  • 70%-იანი იზოპროპილის ალკოჰოლი (მეტი არა!)

  • მიკროფიბრა რბილი ქსოვილი

  • ანტისტატიკური ჯაგრისი (დინამიკებისთვის/პორტებისთვის)

  • სურვილის შემთხვევაში — Clorox-ის ან სერტიფიცირებული სადეზინფექციო ხელსახოცები

📋 გაწმენდის ნაბიჯები:

  1. მოხსენით ქეისი და აქსესუარები

  2. გამორთეთ ტელეფონი

  3. მიკროფიბრა ოდნავ დაასველეთ 70%-იანი იზოპროპილით (არ დაისველოს ზედმეტად!)

  4. რბილად გადაუსვით ეკრანს და კორპუსს — თავიდან აიცილეთ ღიობებთან პირდაპირი შეხება

  5. დინამიკების ან დამტენის პორტის გასაწმენდად გამოიყენეთ სუფთა, მშრალი ანტისტატიკური ჯაგრისი

  6. დატოვეთ მშრალ ზედაპირზე, სანამ მთლიანად გაშრება

არასოდეს შეასხუროთ სითხე პირდაპირ ტელეფონს, რადგან ტენი შეიძლება შევიდეს პორტებსა და შიდა კომპონენტებში და გამოიწვიოს მოკლე ჩართვა ან კოროზია.

სარისკოა ტელეფონის ჩადება ნებისმიერი სახის საწმენდ საშუალებაში, წყალგაუმტარი მოდელებისთვისაც კი, რადგან ამით შეიძლება დეგრადირდეს დალუქვის ის საშუალებები, რომლებიც წყლის შეღწევას უშლიან ხელს.

არ გამოიყენოთ ქაღალდის ხელსახოცები, ქსოვილები ან უხეში ტილოები, რომლებმაც შეიძლება ტელეფონი დაკაწროს ან დატოვოს მტვერი, რომელიც შემდეგ ღიობებში გაიჭედება.


🚫 თავი შეიკავეთ შემდეგისგან:

  • პირდაპირი შესხურება ეკრანზე

  • წყალში ჩადგმა, თუნდაც წყალგაუმტარ მოდელში

  • ქაღალდის ან უხეში ქსოვილებით წმენდა

  • ალკოჰოლის მაღალი შემცველობის ხსნარები (70%-ზე მეტი)

  • ძმარი, ქლორი, ამიაკი, სანიტაიზერები

Apple და Samsung-ი საკუთარ მოწყობილობებზე არ გვირჩევენ ქლორისწყალბადის ზეჟანგისძმრისაეროზოლი სპრეებისფანჯრის საწმენდების ან მაღალი კონცენტრაციის ალკოჰოლის შემცველი (70%-ზე მეტი) ხელსახოცების გამოყენებას.

სმარტფონთა უმეტესობა დაფარულია ოლეოფობიური ფენით — თხელი საფარით, რომელიც ხელს უშლის თითის ანაბეჭდებისა და ლაქების დამჩნევას. ძლიერი ქიმიური საშუალებები, როგორიცაა ალკოჰოლი, აცეტონი ან ამიაკზე დაფუძნებული საწმენდები ამ საფარს აცლის და თქვენს ტელეფონს უფრო მოწყვლადს ხდის ლაქებისადმი, მცირდება შეხებაზე რეაგირება.

გავრცელებულ სადეზინფექციო საშუალებას, ძმარს, ძლიერი მჟავიანობის გამო შეუძლია დაჟანგოს პლასტმასის ან ალუმინის კიდეები. მიუხედავად იმისა, რომ ქლორი და წყალბადის ზეჟანგი ძლიერ ეფექტიანი სადეზინფექციო საშუალებებია, ასევე ზედმეტად აგრესიულებია სამემოხმარებლო ელექტრონიკაში გამოყენებული დელიკატური მასალებისთვის.

ალკოჰოლის მაღალი შემცველობის ხელსახოცები პლასტამსს აშრობს და მუდმივი გამოყენებისას მტვრევადს ხდის.


📆 რამდენად ხშირად უნდა გაწმინდოთ ტელეფონი?

კვირაში ერთხელ მაინც — აუცილებელია.
თუმცა, თუ ხშირად სტუმრობთ მაღაზიებს, სამედიცინო დაწესებულებებს, საზოგადოებრივ ტრანსპორტს ან ფიტნეს დარბაზებს — სჯობს დღეში ერთხელ გაიწმინდოს.

კოვიდის პანდემიის დროს, Apple-მა წმენდის საკუთარ სახელმძღვანელოს გადახედა და iPhone-ის მფლობელებს Clorox-ის სადეზინფექციო ხელსახოცებითა და 70%-იანი იზოპროპილი ალკოჰოლით წმენდის ნება მისცა; კომპანია იქვე დასძენდა, რომ ისინი უნდა გამოვიყენოთ სათუთად, რათა თავიდან ავიცილოთ ეკრანის საფარის დაზიანება და არ მოხდეს ტენის შესვლა მოწყობილობის შიგნით.

ასეთივე რჩევას გვთავაზობს Samsung-ი — რეკომენდაციას უწევს 70%-იანი ალკოჰოლით ოდნავ დასველებულ მიკროფიბრა ქსოვილს, მაგრამ ამავე დროს, თავი უნდა შევიკავოთ პორტებსა და ღიობებზე პირდაპირი გამოყენებისგან.


💡 ბოლო რჩევები:

  • მოერიდეთ ზედმეტ წმენდას — ეკრანის დამცავი ფენა დროთა განმავლობაში იშლება

  • ყოველთვის გამორთეთ ტელეფონი წმენდისას

  • გამოიყენეთ სანდო ბრენდების მიერ დამტკიცებული პროდუქტი

  • სარეკლამო დანიშნულების “მულტიფუნქციური” საწმენდები, როგორც წესი, ტელეფონისთვის არ არის ოპტიმალური

მომზადებულია The Conversation-ის მიხედვით.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

არსებობს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც იწვევს სისხლის შედედებას – ნიშნები, რითაც მიხვდებით, რომ სისხლძარღვებში საშიში თრომბი გაქვთ

ვენების ვარიკოზული გაგანიერება გვხვდება ფეხებზე, განსაკუთრებით წვივის კუნთების ადგილზე და მუხლების უკანა ზედაპირზე
#post_seo_title

თრომბოზი სრულიად განკურნებადია, მაგრამ ადამიანები, რომლებსაც ეს პრობლემა აქვთ, რისკის ქვეშ არიან, რადგან შემთხვევების მესამედში თრომბები სიკვდილს იწვევს.

ჯანმრთელობაზე ყურადღების მიქცევა და ექიმთან დროული კონსულტაცია არა მხოლოდ გიხსნით სისხლის მიმოქცევის პრობლემებისგან, არამედ გადაარჩენს თქვენს სიცოცხლეს. პირველ რიგში, მოდით შევეხოთ სისხლძარღვებში სისხლის შედედების გამომწვევ მიზეზებს.

სხეული მათი ფორმირების დახმარებით ცდილობს დაზიანებული სისხლძარღვების შეკვრას და ეს პროცესი სრულიად ნორმალურია. თუმცა, სისხლის შედედება შეიძლება არასწორად ჩამოყალიბდეს და სავალალო შედეგი გამოიწვიოს. არასწორ ადგილას წარმოქმნილი სისხლის შედედება არღვევს სისხლის მიმოქცევის სისტემას და იწვევს ადამიანის ჯანმრთელობის სერიოზულ პრობლემას.

არსებობს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც იწვევს სისხლის შედედებას.

ისინი ყველაზე ხშირად ასოცირდება ცუდ ჯანმრთელობასთან, ცუდი ცხოვრების წესთან და სხვადასხვა პირობის იგნორირებასთან – ჭარბი წონა სიმსუქნის ეტაპზე; ონკოლოგია და მასთან დაკავშირებული მკურნალობის პროცედურები;

თრომბოზული დარღვევები – კუნთების, ლიგატების მოტეხილობები და რღვევები

ქირურგიული ჩარევა, განსაკუთრებით გადაადგილების იძულებითი შეზღუდვით;

ოპერაციის შემდეგ, ნადები, თაბაშირი;

უძრაობა დიდი ხნის განმავლობაში: ფრენები, დიდი ხნით ჯდომის ჩვევა გადაჯვარედინებული ფეხებით;

ჰორმონალური თერაპია, განსაკუთრებით ესტროგენით;

ორალური კონტრაცეპტივები ესტროგენით;

ორსულობის მდგომარეობა და აღდგენის პერიოდი მის შემდეგ;

გულის პრობლემები: არარეგულარული რიტმი, წინაგულების ფიბრილაცია.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

დადასტურდა:  „უბრალო“ ვირუსი, რომელიც შეიძლება კანის კიბოს იწვევდეს

დადასტურდა:  „უბრალო“ ვირუსი, რომელიც შეიძლება კანის კიბოს იწვევდეს

 „უბრალო“ ვირუსი, რომელიც შეიძლება კანის კიბოს იწვევდეს — და ეს ახლა დადასტურდა!

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 ახალი სამეცნიერო გარღვევა

სამეცნიერო ჟურნალ The New England Journal of Medicine-ში 2025 წლის 31 ივლისს გამოქვეყნებული კვლევა გახდა პირველი მტკიცებულება იმისა, რომ ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ერთი გავრცელებული შტამი — ბეტა-HPV — პირდაპირ შეიძლება მონაწილეობდეს კანის კიბოს (cutaneous squamous cell carcinoma, cSCC) განვითარებაში.

 როგორ აღმოაჩინეს ეს კავშირი?

 მკვლევრებმა შეისწავლეს 34 წლის ქალის შემთხვევა, რომელსაც ჰქონდა განმეორებითი, მკურნალობაზე რეზისტენტული კანის კიბო. გენეტიკურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ბეტა-HPV-ის გენეტიკური მასალა ჩაერთო კიბოს უჯრედების DNA-ში და ვირუსული ცილები პირდაპირ უწყობდა ხელს სიმსივნის ზრდას.
 პაციენტის იმუნური სისტემა სუსტი იყო იშვიათი გენეტიკური დარღვევის გამო.
 მას შემდეგ, რაც ჩაუტარდა ძვლის ტვინის ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაცია და იმუნური ფუნქცია აღუდგა, აგრესიული კიბო სრულიად გაქრა — HPV-სთან დაკავშირებულ სხვა სიმპტომებთან ერთად.

 რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

 ეს არის პირველი შემთხვევა, როცა დადასტურდა: ბეტა-HPV შეიძლება პირდაპირ იწვევდეს კანის კიბოს.
 კვლევა მიუთითებს, რომ ზოგჯერ “უმანკო” ვირუსებიც კი შესაძლოა სასიკვდილო გახდნენ იმ ადამიანებში, რომელთა იმუნური სისტემა სუსტია.
 აღმოჩენა ხსნის გზას პერსონალიზებული, იმუნურ სისტემაზე დაფუძნებული მკურნალობისკენ.

 ქართული კონტექსტი

საქართველოში კანის კიბოს შემთხვევები ოფიციალურად მზარდია, თუმცა HPV-ზე ტესტირება ძირითადად საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენციასთან ასოცირდება. ბეტა-HPV-ის როლი კანის კიბოში აქამდე არავის დაუკავშირებია. ეს კვლევა მიუთითებს, რომ:
• საჭიროა HPV ვაქცინაციის მნიშვნელობის ფართო გააზრება.
• იმუნოკომპრომეტირებული პაციენტები (მაგ. ტრანსპლანტაციის შემდეგ, ქიმიოთერაპიის პერიოდში) უნდა იყვნენ განსაკუთრებული დაკვირვების ქვეშ.

კითხვები და პასუხები

 ნიშნავს თუ არა ეს, რომ ყველას ბეტა-HPV აქვს და კიბო განვითარდება?
 არა. ვირუსი ხშირად ორგანიზმშია და არ იწვევს პრობლემას, თუ იმუნური სისტემა ჯანმრთელია.

 იცავს თუ არა HPV ვაქცინა ბეტა-HPV-ისგან?
 ამ ეტაპზე არსებული ვაქცინები ძირითადად იცავენ ალფა-HPV შტამებისგან (საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია). ბეტა-HPV-ზე ვაქცინა ჯერ არ არსებობს.

 შესაძლებელია თუ არა დროული გამოვლენა?
 გენეტიკური ტესტირება შესაძლებელია, თუმცა rutინულ სკრინინგში ჯერ არ გამოიყენება.

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„ეს კვლევა კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ ვირუსები მხოლოდ გაციების ან გრიპის გამომწვევები არ არიან. მათ შორის ზოგი, ჩვენი იმუნური სისტემის დასუსტების შემთხვევაში, პირდაპირ ახდენს კიბოს გაჩენას. საქართველოში აუცილებელია იმუნოკომპრომეტირებული პაციენტების სპეციალური მონიტორინგის პროგრამები და HPV-ის როლის გაცილებით ფართო განხილვა, ვიდრე მხოლოდ რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ჭრილში.“



 ლიტერატურა
1. Ye P, et al. Resolution of Squamous-Cell Carcinoma by Restoring T-Cell Receptor Signaling. N Engl J Med. 2025;393(5):412-423. doi:10.1056/NEJMoa2501234.

 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
 მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #accreditationge #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi 

შეიძლება იყოს ‎ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „‎Skin Cancer HPV A common virus may be causing skin cancer CIROM- ROM Lpanaka @uHRk ン QUARKS QUARK AISARS GHA شت‎“‎ გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ახალი კვლევა – მთლიანი (მაღალცხიმიანი) რძე უკეთესია თუ ნაკლებცხიმიანი? რომელია უკეთესი თქვენი გულისათვის?

ახალი კვლევა - მთლიანი (მაღალცხიმიანი) რძე უკეთესია თუ ნაკლებცხიმიანი? რომელია უკეთესი თქვენი გულისათვის?

 მთლიანი რძე თუ ნაკლებცხიმიანი? — ახალი კვლევა პასუხობს, რომელია უკეთესი თქვენი გულისათვის!

ავტორი:  პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, — sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 რატომაა ეს თემა მნიშვნელოვანი?

ძველი კამათი — მთლიანი (მაღალცხიმიანი) რძე უკეთესია თუ ნაკლებცხიმიანი? — უკვე რამდენიმე ათწლეულია გრძელდება. ბევრს ჰგონია, რომ ბუნებრივი ცხიმი ყოველთვის ჯანსაღია, სხვები კი ამტკიცებენ, რომ ის ზრდის გულის დაავადების რისკს. ნორვეგიაში ჩატარებულმა 33-წლიანი დაკვირვების კვლევამ საბოლოოდ მოგვცა მყარი მონაცემები.

 როგორ ჩატარდა კვლევა?
• დასაწყისი: 1970–80-იან წლებში ნორვეგიის მოსახლეობის უმეტესობა სვამდა მთლიან რძეს. შემდეგ, 80-იანებიდან, დაიწყო ნაკლებცხიმიანის გავრცელება. ეს ბუნებრივად იქცა „ცოცხალ ექსპერიმენტად“.
• მონაწილეები: 73 860 ადამიანი, 33-წლიანი დაკვირვება.
• შედეგები: კვლევის განმავლობაში დაფიქსირდა 26 393 გარდაცვალება, მათგან 8 590 გულის დაავადებების გამო.
• შედარება: მონაწილეები დაყოფილ იქნენ მთლიანი და ნაკლებცხიმიანი რძის მომხმარებლებად, ასევე გაითვალისწინეს ასაკი, სქესი, კვება, წონა, სიგარეტის მოხმარება და ფიზიკური აქტივობა.

 მთავარი აღმოჩენები
1. მაღალი რძის მოხმარება — საერთო სიკვდილიანობა გაიზარდა 22%-ით, გულის დაავადებების სიკვდილიანობა კი 12%-ით, შედარებით იმ ადამიანებთან, ვინც რძეს თითქმის არ სვამდა.
2. მთლიანი რძე — სიკვდილიანობის რისკი ყველა მიზეზით გაიზარდა 15%-ით; გულის იშემიური დაავადების რისკი — 13%-ით.
3. ნაკლებცხიმიანი რძე — იგივე რაოდენობით მოხმარებისას, სიკვდილიანობა ყველა მიზეზით იყო 11%-ით დაბალი, ხოლო გულის დაავადებებისგან სიკვდილიანობა — 7%-ით დაბალი, შედარებით მთლიანი რძის მომხმარებლებთან.
4. შედეგები უცვლელი დარჩა მაშინაც კი, როცა გამოირიცხა ის ადამიანები, რომლებსაც კვლევის დასაწყისშივე ჯანმრთელობის მძიმე პრობლემები ჰქონდათ.

 რას გვიჩვენებს ეს მონაცემები?

ეს შედეგები ემთხვევა ჯანმრთელობის მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის, მათ შორის NHS-ის, რეკომენდაციებს — შემცირდეს ყოველდღიური გაჯერებული ცხიმების მიღება.
მთლიანი რძე შეიცავს გაცილებით მეტ გაჯერებულ ცხიმს, რაც ცნობილია, რომ ზრდის LDL („ცუდი“) ქოლესტერინის დონეს და გულის დაავადებების რისკს.
მიუხედავად ამისა, სხვა კვლევები გვახსენებს, რომ რძის პროდუქტების გავლენა ჯანმრთელობაზე დამოკიდებულია მათ ტიპზე — მაგალითად, ზოგიერთ ძეხვეულ ან ფერმენტირებულ რძის პროდუქტს შეიძლება ჰქონდეს დამცავი ეფექტიც.

 დასკვნა

ნორვეგიის ამ მასშტაბურმა და ხანგრძლივმა კვლევამ დაადასტურა:
თუ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის შემცირება გსურთ, უპირატესობა მიანიჭეთ ნაკლებცხიმიან რძეს.
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ადამიანებისთვის, ვისაც უკვე აქვს მაღალი ქოლესტერინი ან სხვა რისკფაქტორები.

 ხშირად დასმული კითხვები

კითხვა: თუ მთლიან რძეს პატარა რაოდენობით ვსვამ, მაინც საფრთხის შემცველია?
პასუხი: მცირე რაოდენობით მოხმარება, დაბალცხიმიან დიეტაში, ნაკლებ რისკთან არის დაკავშირებული, მაგრამ რეგულარული და დიდი რაოდენობით მთლიანი რძის მიღება ზრდის რისკს.

კითხვა: ბავშვისთვის რომელი რძეა უკეთესი?
პასუხი: 2 წლამდე ბავშვს სჭირდება სრული ცხიმის შემცველი რძე, რადგან ცხიმები აუცილებელია ტვინის განვითარებისთვის. ამ ასაკის შემდეგ ექიმის რეკომენდაციით შეიძლება გადართვა ნაკლებცხიმიანზე.

კითხვა: რა ვქნა, თუ საერთოდ არ ვსვამ რძეს?
პასუხი: შეგიძლიათ მიიღოთ კალციუმი და ვიტამინი D სხვა წყაროებიდან — იოგურტი, ყველი, მცენარეული ალტერნატივები, თევზი.



 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
 მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #accreditationge #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi

 ლიტერატურა
1. Lindberg M, et al. Milk intake and mortality from all causes, cardiovascular disease, and cancer: a 33-year follow-up of 73,860 Norwegian men and women. Am J Clin Nutr. 2025;121(2):295–308. doi:10.1016/j.ajcnut.2025.01.004.
2. National Health Service (NHS). Saturated fat. https://www.nhs.uk/live…/eat-well/food-types/saturated-fats/
3. Chen GC, et al. Dairy fat and risk of cardiovascular disease in 21 countries: a pooled analysis of prospective cohort studies. Nat Commun. 2025;16:4721. doi:10.1038/s41467-024-55585-0.
4. The Independent. Full-fat milk vs low-fat milk: Study finally reveals which is healthier for your heart. https://www.independent.co.uk/…/milk-full-fat-low-fat-heart…

 კონფლიქტების ინტერესის განაცხადი: ავტორს არ აქვს ფინანსური, კომერციული ან სხვა ტიპის ინტერესები, რომლებიც შეიძლება ზეგავლენას ახდენდეს ამ სტატიის შინაარსზე. მოცემული ინფორმაცია ეფუძნება მხოლოდ სამეცნიერო წყაროებსა და ავტორის პროფესიულ გამოცდილებას, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინტერესების გათვალისწინებით.
SheniEkimi.ge • შენი ექიმი Giorgi Pkhakadze SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა 

შეიძლება იყოს 1 ადამიანი და ტექსტი გამოსახულება
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

რამდენი ნაბიჯი უნდა გადადგათ დღეში ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად? – რას გვირჩევენ მეცნიერები

ვლევის შედეგების თანახმად, ყოველდღიურად 20 წუთი სწრაფი სიარული საგრძობლად ამცირებს ნაადრევი სიკვდილის რისკს
#post_seo_title

აღმოჩნდა, რომ ადამიანები, რომლებიც დღეში, დაახლოებით, შვიდი ათას ნაბიჯს დგამენ, უფრო გვიან კვდებიან და ნაკლებად ავადდებიან, ვიდრე ისინი, ვინც ნაკლებს დადიან. ეს არის 2014 წლიდან გამოქვეყნებული სამეცნიერო სტატიების შეფასებისა და შეჯამების შედეგი. აღნიშნული ანალიზი 2025 წლის ივლისის ბოლოს, სამეცნიერო ჟურნალში – The Lancet Public Health – გამოქვეყნდა

მაშასადამე, დღეში შვიდი ათასი ნაბიჯის გადადგმა საკმარისია? შემიძლია სპორტით აღარ დაკავდე?

ეს საკმაოდ რთული კითხვაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) ფიზიკური აქტივობის რეკომენდაციებს წუთებში ანიჭებს უპირატესობას. უფრო მეტიც, ფიზიკური აქტივობა 10-დან, სულ ცოტა, 5-6 ბალამდე უნდა იყოს – ამ შემთხვევაში, ადამიანი იმდენად ხშირად სუნთქავს, რომ სიმღერა არ შეუძლია. ჯანმო ზრდასრულებს კვირაში 150-წუთიანი ასეთი აქტივობის ორგანიზებას ურჩევს, მაგრამ იმასაც აღიარებს, რომ ნებისმიერი მოძრაობა კარგია, თუნდაც რეგულარული სიარული. თუმცა არსებობს სხვა მიდგომაც – ნაბიჯების დათვლა. შესაძლოა, ეს უფრო მოსახერხებელი იყოს, მაგრამ ზოგადად, სამედიცინო და სახელმწიფო ორგანიზაციები მასზე არ აკეთებენ არჩევანს (თუმცა არსებობს გამონაკლი).

რატომ? უბრალოდ იმიტომ, რომ არსებობს მეტი მონაცემი იმის შესახებ, თუ როგორ უკავშირდება ადამიანის მიერ ფიზიკურ აქტივობაზე დახარჯული დრო მის ჯანმრთელობას ან ნაადრევ სიკვდილს. თუმცა, თანდათანობით რეკომენდაციები შეიძლება ფუნდამენტურად შეიცვალოს. კერძოდ, უკვე არსებობს არაერთი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ჯანმრთელობასა და გადადგმული ნაბიჯების რაოდენობას შორის კავშირს ეძღვნება.

მაშ, ახლა რაზე უნდა გაამახვილოთ ყურადღება?

არჩევანი თქვენზეა. თუ გიჭირთ სამოყვარულო სპორტის თქვენი ცხოვრების განრიგში ჩასმა, იქნება ეს ცეკვა, ფეხბურთი, სირბილი თუ ჩოგბურთი, მაშინ, შესაძლოა, ნაბიჯების დათვლა თქვენთვის გაცილებით მარტივი იყოს. უფრო მეტიც, ამისთვის არ გჭირდებათ რაიმე სპეციალური აღჭურვილობა ან მოწყობილობა – მხოლოდ და მხოლოდ, სმარტფონი. ის დაითვლის ნაბიჯებს, რომელთა თვალყურის დევნებაც წინასწარ დაინსტალირებული აპლიკაციების საშუალებითაც კი შესაძლებელია.

მე ნაბიჯების დათვლას ვირჩევ. ყოველდღე შვიდი ათასი ნაბიჯი საკმარისია?

ბოლო მონაცემებით, დიახ. ეს ნაადრევი სიკვდილისა და სხვა სერიოზული გართულებების რისკს ორჯერ ამცირებს. თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში, საფრთხე დიდად არ მცირდება. ბოლოდროინდელი კვლევა არ იძლევა ისეთი დასკვნის გაკეთების საშუალებას, უნდა მიეცეთ თუ არა განსხვავებული რეკომენდაციები ხანდაზმულებსა და სხვა კატეგორიის ზრდასრულ ადამიანებს. თუმცა, სხვა სამეცნიერო ნაშრომების ანალიზი მიუთითებს, რომ იმავე ეფექტის მისაღწევად, 60 წელს გადაცილებულ ადამიანებს შეიძლება ნაკლები ნაბიჯი დასჭირდეთ. ნებისმიერ შემთხვევაში, ჯანმო მართალია: გარკვეული მოძრაობა უმოძრაობას ყოველთვის სჯობს. ყველაზე მაღალ რისკ-ჯგუფს კი მიეკუთვნებიან ის ადამიანები, რომლებიც იშვიათად დადიან. თუ შვიდი ათასზე მეტ ნაბიჯს გადადგამთ, ჯანმრთელობისთვის სარგებელი იზრდება, მაგრამ – ნელი ტემპით. თუმცა 12 ათას ნაბიჯის შემდეგ, შედეგი გაცილებით ეფექტურია.

რატომ საუბრობს ყველა სავალდებულო 10 ათას ნაბიჯზე? და მართალია თუ არა, რომ არ აქვს მნიშვნელობა, რამდენად სწრაფად დადიხართ?

სამწუხაროდ, ჯერჯერობით არ არსებობს საკმარისი მონაცემები, რომ ამ თემაზე რაიმე დანამდვილებით ითქვას, – სწორედ ამაზე წერენ ზემოთ ხსენებული სტატიის ავტორები. მიუხედავად ამისა, ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახური სწრაფ სიარულს გვირჩევს. სინამდვილეში, ამ შემთხვევაში, დატვირთვის მოცულობა იზომება ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა ფიზიკური აქტივობის დროს: უნდა ისუნთქოთ იმდენად ხშირად, რომ სიმღერა ვერ შეძლოთ და კვირაში 150-წუთიანი ასეთი აქტივობით დაკავდეთ. ზოგადად, ეს ყველაფერი ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის იმავე რეკომენდაციებს ეხება.

მგონი, ძალიან ცოტას დავდივარ. რა შეგიძლიათ მირჩიოთ, რომ მეტი ვიარო?

უპირველეს ყოვლისა, ყურადღება მიაქციეთ ფეხსაცმელს – შესაძლოა, არ გსურთ ფეხით სიარული, რადგან დისკომფორტი გაქვთ. ფეხსაცმელი, ისევე, როგორც წინდა და წელწინდა, საკმარისად თავისუფალი (მაგრამ არა ძალიან) და შესაბამისი ზომის უნდა იყოს. თუ ფეხები ძალიან გიოფლიანდებათ, წინდები უფრო ხშირად გამოიცვალეთ. უმჯობესია, აირჩიოთ ნეილონი და ტენიანობის სპეციალური შემწოვი მასალა. თუ ფეხზე კანი დაგისკდათ, დაზიანებული ადგილი პლასტირით დაფარეთ (მაგრამ ისე, რომ ძალიან არ დააჭიროს). ამასთანავე, იმისათვის, რომ ეს ადგილი ფეხსაცმელმა კიდევ უფრო არ გახეხოს, გამოიყენეთ სპეციალური საფენები – მათ დაზიანებული ადგილისთვის ნახვრეტი აქვთ ან შეგიძლიათ, შესაბამისი ზომის წრე ამოჭრათ. საფენი ზემოდან უნდა დამაგრდეს (მაგალითად, პლასტირით, რომელიც დაზიანებულ კანს არ მიეკრობა). კანის შეხორცებამდე, ფეხი ძალიან არ დატვირთოთ.

მეტი სიარული რომ შეძლოთ, საჭიროა ეს ჩვევად აქციოთ. არსებობს რამდენიმე რეკომენდაცია, რომელიც დაგეხმარებათ, სიარული თქვენი ყოველდღიური რუტინის ნაწილად აქციოთ. ზოგიერთი რჩევა საკმაოდ ტრივიალურია და თქვენ ალბათ უკვე იცით მათ შესახებ, მაგრამ კიდევ ერთხელ გადახედეთ:

  • ფეხით იარეთ იმ ადგილებში, სადაც გონივრული დროის შუალედში მიხვალთ (მაღაზიამდე, სამსახურამდე, სკოლამდე, სილამაზის სალონამდე). თუ მარშრუტი ძალიან გრძელი გამოგდით, შეეცადეთ ისე გადაგეგმოთ, რომ თქვენთვის ოპტიმალური იყოს. მაგალითად, უფრო მოშორებით გააჩერეთ მანქანა ან ჩამოდით ავტობუსის გაჩერებაზე, რომელიც უახლოესი გაჩერებისგან მოშორებით არის.
  • თუ ლიფტით სარგებლობას მიჩვეული ხართ, ეცადეთ, რამდენიმე სართული მაინც კიბით ახვიდეთ.
  • ისეირნეთ უბრალოდ, მაგრამ მას გარკვეული ღირებულებაც შესძინეთ: ოჯახის წევრი ან მეგობარი გაიყოლეთ, ჩართეთ პოდკასტი, აუდიოწიგნი ან მუსიკა. ხოლო თუ მეგობარი კაფეში დაგპატიჟებთ, პარკში გასეირნება შესთავაზეთ.
  • თუ თქვენს სახლთან ახლოს ფეხით სიარული ინფრასტრუქტურულად მოუხერხებელია, შეეცადეთ იპოვოთ ახლომახლო ისეთი ადგილი, სადაც ამას შეძლებთ. ეს შეიძლება იყოს, მაგალითად, პარკი, სკვერი ან სანაპირო.
  • დაფიქრდით, რომელი რეგულარული აქტივობის შეთავსება შეგიძლიათ სეირნობასთან (იქნებ ნათესავებთან სატელეფონო საუბარი?). ეს არა მხოლოდ დაგეხმარებათ სეირნობისთვის დროის გამონახვაში, არამედ ამ აქტივობას დააკავშირებს ისეთ რამესთან, რაც უკვე ჩვევად გექცათ. ეს იმას ნიშნავს, რომ ფეხით სიარულსაც უფრო მეტი შანსი აქვს, დროთა განმავლობაში ამ სტატუსს მიაღწიოს.

დატვირთვა ეტაპობრივად უნდა გაიზარდოს, რათა ორგანიზმი არ გადატვირთოთ. თუ დროთა განმავლობაში მიაღწევთ იმ დონემდე, რომ დღის განმავლობაში შორ მანძილზე გასეირნება გადაწყვიტეთ, იზრუნეთ საკუთარ თავზე და შეიქმენით კომფორტული გარემო: თან იქონიეთ წყალი, საჭმელი, სვიტერი, რომლის ჩაცმასაც შეძლებთ, თუ აცივდა. შესაძლოა, რაღაც პერიოდის შემდეგ, მოგინდეთ ისეთი ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის შეძენა, რომელიც ნებისმიერ ამინდში დაგიცავთ და თავს კარგად გაგრძნობინებთ, მაშინაც კი, როცა გარეთ წვიმიანი, ცივი ან ქარიანი ამინდია, ან იქნებ ეს ყველაფერი ერთადაც დაგემთხვეთ.

 თუ ამ ყავას სვამთ — სიბრმავის რისკი 700%-ით იზრდება!

 თუ ამ ყავას სვამთ — სიბრმავის რისკი 700%-ით იზრდება!

 თუ ამ ყავას სვამთ — სიბრმავის რისკი 700%-ით იზრდება!

ავტორი:  პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, — sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

რა მოხდა?

ხსნადი / ინსტანტი (ფხვნილი) ყავა მოსახერხებელია — წყალს დაასხამ, აურევ და მზადაა. მაგრამ ახალი, 2025 წლის გენეტიკური კვლევა გვაფრთხილებს: ინსტანტი ყავის მოყვარულ უფროს ასაკის ადამიანებში მშრალი ასაკობრივი მაკულარული დეგენერაციის (dry AMD) რისკი შეიძლება მკვეთრად, თითქმის შვიდჯერ გაიზარდოს. ეს არის თვალის ბადურას შუაგულის დაზიანება, რომელიც ნელ-ნელა ანგრევს ცენტრალურ მხედველობას და შეიძლება შეუქცევად სიბრმავამდეც მიიყვანოს.

მოკლე ისტორია — როგორ გაჩნდა ინსტანტი ყავა?

ინსტანტი ყავის ცხოვრება შვეიცარიაში დაიწყო: 1938 წლის 1 აპრილს შვეიცარიაში ოფიციალურად წარადგინეს პირველი მასობრივად წარმოებული ინსტანტი ყავა (NESCAFÉ). განვითარების გუნდს ხელმძღვანელობდა ქიმიკოსი მაქს მორგენტალერი; იდეა შობილი იყო ბრაზილიის ყავის ჭარბი მოსავლის შესანახად/შესანარჩუნებლად.

ახალი კვლევის მთავარი აღმოჩენა — ადამიანურად, მარტივად

მეცნიერებმა გამოიყენეს დიდი მასშტაბის გენეტიკური მონაცემები და სპეციალური ანალიზი, რათა გაეგოთ — არის თუ არა ინსტანტი ყავის სმა მიზეზი dry AMD-ის რისკის ზრდის. შედეგი გასაგებად:
• ინსტანტი ყავა: dry AMD-ის რისკი ≈6.9-ჯერ მაღალია.
• დაფქული ყავა და დეკაფეინირებული ყავა: მსგავსი კავშირი არ გამოვლენილა.
• სავარაუდო მიზეზი: დამზადებისას ყავაში ჩნდება აქრილამიდი, AGEs და ოქსიდირებული ლიპიდები, რომლებიც იწვევს ანთებას და ბადურას აზიანებს.

რას ვქნა პრაქტიკაში? — 6 რჩევა
1. თუ 50+ ხართ და გაქვთ მხედველობის პრობლემების ოჯახური ისტორია — შეამცირეთ ან შეწყვიტეთ ინსტანტი ყავა.
2. უპირატესობა მიანიჭეთ დაფქულ ყავას ან სხვა ალტერნატივას.
3. ნუ ეწევით — თამბაქო მნიშვნელოვნად ზრდის AMD-ის რისკს.
4. შეამცირეთ შაქარი და ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები.
5. ოფთალმოლოგთან რეგულარული შემოწმება — წელიწადში ერთხელ მაინც.
6. თუ მაინც სვამთ ინსტანტს, შეამცირეთ რაოდენობა და სიხშირე.

ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)

Q: მხოლოდ ინსტანტი ყავა იწვევს ასეთ რისკს?
A: კვლევის მიხედვით — დიახ, დაფქული და დეკაფეინირებული ყავა მსგავსი რისკით არ გამოირჩევა.

Q: ერთი ფინჯანი ინსტანტი ყავა მავნეა?
A: რისკს ქმნის არა შემთხვევითი დალევა, არამედ რეგულარული ჩვევა.

Q: როგორ მოქმედებს ინსტანტი ყავა თვალზე?
A: წარმოებისას იქმნება მავნე ნაერთები, რომლებიც იწვევენ ანთებას და აზიანებენ ბადურას.

Q: შეიძლება თუ არა რისკის შემცირება?
A: დიახ — ინსტანტის შემცირება ან ჩანაცვლება, ჯანსაღი კვება, თვალის რეგულარული შემოწმება.

მთავარი მესიჯი
• ინსტანტი ყავა = მშრალი AMD-ის რისკი ↑ ~7-ჯერ;
• დაფქული და დეკაფეინირებული ყავა = ცხადი რისკი არ გამოვლენილა;
• გამოსავალი = ინსტანტის შემცირება/შეჩერება, ალტერნატივებზე გადასვლა, ჯანსაღი ჩვევები.



წყაროები
1. Food Science & Nutrition (Wiley, 2025): https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/fsn3.70439
2. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40521080/
3. Ophthalmology Times Europe: https://europe.ophthalmologytimes.com/…/patients-with-high…
4. Medical News Today: https://www.medicalnewstoday.com/…/instant-coffee-age…
5. NESCAFÉ ისტორია, შვეიცარია (1938): https://www.nescafe.com/gb/faq/coffee-manufacturing და https://en.wikipedia.org/wiki/Nescaf%C3%A9

 მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.

 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
 მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
#შენიექიმი #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #ჯანმრთელობა #აქხარისხია #drpkhakadze

პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

კონფლიქტების არქონის განცხადება: ავტორს არ აქვს ფინანსური ან სხვა სახის ინტერესი, რომელიც გავლენას მოახდენდა მოცემული სტატიის შინაარსზე.
Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები 

ნაკლების ჩვენება
შეიძლება იყოს 2 ადამიანი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „တဗ යට y53sb b3sdos റ നറുട 700%-no റുനയാർാ!“ გამოსახულება
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

 შეიძლება თუ არა მინის ბოთლები უფრო საშიში იყოს, ვიდრე პლასტმასის? — ახალი, შოკისმომგვრელი კვლევა!

 შეიძლება თუ არა მინის ბოთლები უფრო საშიში იყოს, ვიდრე პლასტმასის? — ახალი, შოკისმომგვრელი კვლევა!

 შეიძლება თუ არა მინის ბოთლები უფრო საშიში იყოს, ვიდრე პლასტმასის? — ახალი, შოკისმომგვრელი კვლევა!

ავტორი:  პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, — sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 რა აჩვენა ახალმა კვლევამ?

საკვებისა და გარემოს უსაფრთხოების ეროვნული სააგენტოს (ANSES) ლაბორატორია იუწყება, რომ მინის ბოთლებში ჩამოსხმულ სასმელებში — როგორიცაა გაზიანი წყალი, ცივი ჩაი, ლუდი და ღვინო — აღმოჩნდა მიკროპლასტმასის რაოდენობა გაცილებით მეტი, ვიდრე პლასტმასის ბოთლებში, ალუმინის ქილებში ან ქაღალდის ტეტრაპაკებში.

 აღმოჩენები:
• მინის ბოთლებში: 100 ნაწილაკამდე ლიტრზე — ეს დაახლოებით 50-ჯერ მეტია, ვიდრე სხვა ტიპის შეფუთვაში.
• მთავარი წყარო: მეტალის სახურავების საღებავის საფარი
• მიკროპლასტმასა წარმოიქმნება სახურავზე მცირედი, შეუიარაღებელი თვალით უხილავი ნაჭდევებისგან, რომლებიც ჩნდება შენახვისა და ტრანსპორტირების დროს შედეგად.

 პროფესორის კომენტარი

„ხშირად გვგონია, რომ მინა ყოველთვის ყველაზე უსაფრთხო და ეკოლოგიური არჩევანია. მაგრამ ეს კვლევა გვახსენებს, რომ უსაფრთხოება მხოლოდ მასალაზე არ არის დამოკიდებული — მნიშვნელოვანია წარმოების თითოეული დეტალი. გადაწყვეტილებები არსებობს, საჭიროა მხოლოდ მათი დანერგვა.“

 კარგი ამბავი

მკვლევრები ამბობენ, რომ ეს დაბინძურება შეიძლება მარტივად შემცირდეს, თუ:
• მწარმოებლები შეცვლიან სახურავების შენახვის პირობებს
• გამოყენებული იქნება სხვა ტიპის საღებავი, რომელიც ნაკლებად იშლება

ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)

Q: მინის ბოთლები უნდა ავირიდოთ?
A: არა აუცილებლად, მაგრამ მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მიკროპლასტმასის დაბინძურება უფრო მაღალია, ვიდრე პლასტმასში.

Q: რა რისკი აქვს მიკროპლასტმასას?
A: შეიძლება მოხვდეს ჩვენს ორგანიზმში და გააძლიეროს ანთებითი პროცესები, იმოქმედოს ჰორმონულ ბალანსზე და შესაძლოა გაზარდოს ქრონიკული დაავადებების რისკი.

Q: რა ავირჩიოთ?
A: ალტერნატივაა ალუმინის ქილა, ტეტრაპაკი ან მინის ბოთლი, მაგრამ წინასწარ დარწმუნდით, რომ სახურავის საფარი უსაფრთხო მასალისგან არის დამზადებული.



 წყაროები
• ANSES Laboratory for Food Safety, France — 2025 Report on Microplastics in Beverage Containers.
• Discover Magazine, 2025.
• European Food Safety Authority (EFSA) — Microplastics and Food Safety Guidance.

 მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.

 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
 მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
#შენიექიმი #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #ჯანმრთელობა #აქხარისხია #drpkhakadze
Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniSupra.ge • შენი სუფრა 

ნაკლების ჩვენება
შეიძლება იყოს სასმელი და ტექსტი გამოსახულება
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights