პარასკევი, მაისი 8, 2026

კვლევა: როგორ მოქმედებს ბავშვების ფსიქიკაზე, როდესაც ძიძებთან იზრდებიან ან საბავშვო ბაღში ნაადრევად მიჰყავთ 

შეზღუდული გონებრივი შესაძლებლობის მქონე ბავშვები
#post_seo_title

კვლევა: როგორ მოქმედებს ბავშვების ფსიქიკაზე, როდესაც ძიძებთან იზრდებიან ან საბავშვო ბაღში ნაადრევად მიჰყავთ

ბავშვის ფსიქოლოგიური განვითარება 3 წლამდე პერიოდში განსაკუთრებული სენსიტიურობით გამოირჩევა, და სწორედ ამ პერიოდში მომხდარი ცვლილებები ხშირად მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მის ქცევასა და ემოციურ მდგომარეობაზე მომავალში. ერთ-ერთი უახლესი კვლევის შედეგებით, დადასტურდა, რომ როდესაც ხშირად იცვლება მომვლელები ან სხვადასხვა სახის ზრუნვის სერვისები, ბავშვისთვის შესაძლოა იყოს სტრესის წყარო, რაც სკოლაში შესვლისას აისახება ქცევით ან ფსიქოლოგიურ პრობლემებზე.

ზრუნვის სტაბილურობა ბავშვობაში — რატომ არის ეს ასე მნიშვნელოვანი?

ციურიხის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ყურადღება გაამახვილეს იმ ბავშვებზე, რომლებიც 3 წლამდე ასაკში ხშირად იცვლიდნენ მომვლელებს — იქნება ეს ძიძა, ბებიები-ბაბუები, საბავშვო ბაღის ჯგუფები ან სხვა ახლობლები. მონაცემები შეგროვდა 1675 ბავშვისგან, რომლებსაც მრავალი წელი აკვირდებოდნენ.

აღმოჩნდა, რომ მათ შორის, ვისაც მშობლის გარდა სხვა მოზრდილებთან ხშირად უწევდათ დროის გატარება, ქცევითი სირთულეები ბევრად უფრო ხშირად გამოვლინდა დაწყებით საფეხურზე.

კვლევა ციურიხის უნივერსიტეტში, კონკრეტულად კი Jacobs Center for Productive Youth Development–ის ჯგუფის მიერ ჩატარდა. ის ეფუძნება ბავშვობიდან მოზარდობამდე სოციალური განვითარების შესახებ ციურიხის პროექტს, რომლის მიზანია ქცევის პრობლემებისა და ფსიქოლოგიური მდგომარეობების დროთა განმავლობაში შესწავლა.

ავტორებმა შეისწავლეს 56 სხვადასხვა სკოლის მონაცემები და დააკვირდნენ 1675 პირველკლასელს, რომელთაც 7 წლიდან 20 წლამდე ადევნებდნენ თვალყურს. აღმოჩნდა, რომ ბავშვების დაახლოებით 67%-ს ადრეულ ასაკში ჰქონდა გარეშე პირების მიერ მოვლის გამოცდილება — ეს შეიძლებოდა ყოფილიყო აღმზრდელი, მასწავლებელი, ძიძა, მეზობელი ან ახლობელი.

ფსიქიკური და ქცევითი პრობლემები, რომლებიც უფრო ხშირად ვლინდება

კვლევის მიხედვით, განსაკუთრებით იზრდება ისეთი მდგომარეობების გამოვლინების შანსი, როგორებიცაა:

  • აგრესიული ქცევა (9-11 წლის ასაკში),

  • დეპრესიული ფონი და შფოთვა (ძირითადად 7-11 წლის ასაკში),

  • სდვგ — ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი,

  • ემოციური რეგულაციის სირთულეები,

  • ანტისოციალური ქცევა (გამოყოფით 7-9 წლის ბავშვებში).

აღსანიშნავია, რომ პრობლემები განსაკუთრებით ხშირი იყო იმ ბავშვებში, რომლებიც კვირაში მინიმუმ სამ დღეს მაინც ატარებდნენ არა-მშობელ მომვლელებთან.

როგორ ჩატარდა კვლევა?

კვლევის სანდოობა უზრუნველყოფილი იყო მრავალმხრივი მეთოდოლოგიით. დაკვირვებები არ შემოიფარგლა მხოლოდ პროფესიონალების შეფასებებით — კითხვარები შეავსეს მშობლებმა, მასწავლებლებმა, აღმზრდელებმა და თვითონ ბავშვებმა, რაც შედეგების ობიექტურობას კიდევ უფრო ზრდის.

რისკების შემცირება შესაძლებელია — ეფექტი დროებითია

ბავშვის ასაკის მატებასთან ერთად, განსაკუთრებით 13 წლიდან, ბევრი ფსიქოლოგიური სიმპტომი მნიშვნელოვნად მცირდება ან საერთოდ ქრება.

ახალი კვლევის მიხედვით, რაც უფრო მეტ დროს ატარებს 3 წლამდე ბავშვი ბაღში ან ძიძასთან, მით უფრო იზრდება ქცევითი პრობლემების განვითარების ალბათობა დაწყებით კლასებში.

მკვლევრების თქმით, ხშირად ხვდებოდა აგრესიული ქცევა, ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი (სდვგ), შფოთვა, დეპრესია და ეგრეთ წოდებული ექსტერნალიზაციის დარღვევები, რომლებიც გამოიხატება ქცევითი აფეთქებებითა და ემოციების კონტროლის სირთულით.

აგრესიული ქცევა ყველაზე მეტად 9-11 წლის ასაკში იყო თვალსაჩინო, შფოთვა და დეპრესია — 7-დან 11 წლამდე, ხოლო ანტისოციალური ქცევა განსაკუთრებით 7-9 წლის ბავშვებში შეინიშნებოდა.

მეცნიერები აღნიშნავენ:

  • სდვგ-ის ზოგიერთი ნიშანი შესაძლოა დარჩეს, თუმცა მას ხშირად თან ახლავს კოგნიტური კომპენსაციის უნარი.

  • აგრესია და დეპრესიული გამოვლინებები ასაკის მატებასთან ერთად იშვიათად ფიქსირდება.

  • ყველა ბავშვი რისკის ჯგუფში არ გადადის — მხოლოდ ზოგადი რისკი იზრდება, თუმცა ბევრმა შესაძლოა მსგავსი ეფექტი საერთოდ არ განიცადოს.

როგორ მივუდგეთ სწორად ბავშვის ადრეულ ზრუნვას?

კვლევის ავტორების რეკომენდაციით:

  • თუ შესაძლებელია, პირველი სამი წელი ბავშვმა სტაბილურ და ემოციურად უსაფრთხო გარემოში უნდა გაატაროს;

  • თუ ბაღში მიყვანა აუცილებელია, სასურველია ეს მოხდეს დარწმუნებულ ინსტიტუტში, ერთსა და იმავე აღმზრდელთან;

  • ცვლილებები ზრუნვის მოდელში რაც შეიძლება იშვიათი და ეტაპობრივი უნდა იყოს.


კვლევის მეთოდოლოგია

მონაცემები მიღებული იყო არა მხოლოდ ექიმების დაკვირვებით, არამედ ბავშვების მშობლების, აღმზრდელებისა და მასწავლებლების მიერ შევსებული კითხვარებით. თვითონ ბავშვებიც პასუხობდნენ გარკვეულ კითხვებს, რაც კვლევას უფრო სანდოს ხდიდა.

დადებითი შედეგიც არსებობს

მიუხედავად იმისა, რომ პატარა ასაკში გარე ზრუნვამ შეიძლება უარყოფითი კვალიც დატოვოს, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ სიტუაცია ასაკის მატებასთან ერთად უმჯობესდება. 13 წლიდან ბევრი ნეგატიური გამოვლინება მცირდება ან საერთოდ ქრება. ამ ასაკში ბავშვებს მხოლოდ ნაწილობრივ რჩებათ სდვგ-ის სიმპტომები, ხოლო აგრესია და დეპრესიული მდგომარეობები იშვიათად ფიქსირდება.

როგორც ხედავთ, მკვლევრები ხაზს უსვამენ ორ მნიშვნელოვან დეტალს:

  • ეფექტი დროებითია – 13 წლიდან ბევრი ნეგატიური გამოვლინება ქრება ან მნიშვნელოვნად მცირდება, და ძირითადად მხოლოდ ADHD-ის ნაწილობრივი სიმპტომები რჩება.

  • ყველა შემთხვევაში არ ვითარდება პრობლემები – მხოლოდ სტატისტიკურად იმატებს რისკი, მაგრამ ბევრი ბავშვი სრულიად ნორმალურად ვითარდება.

ანუ ეს არ არის პირდაპირი აკრძალვა „არ მიიყვანოთ ბაღში 3 წლამდე“. უფრო სწორად, კვლევა ამბობს: რაც უფრო პატარაა ბავშვი და რაც მეტ დროს ატარებს მშობლების გარეშე, მით უფრო იზრდება ფსიქოლოგიური სირთულეების ალბათობა.

ძირითადი დასკვნა

კვლევა არ ამბობს, რომ ბაღში მიყვანა ან ძიძის დახმარება აუცილებლად ზიანის მომტანია. თუმცა, ადრეულ ასაკში ხშირი მომვლელების ცვლა ზრდის რისკს ქცევითი ან ემოციური სირთულეების განვითარებაზე სკოლაში შესვლისას. შესაბამისად, მშობლებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ადრეულ წლებში ბავშვი მიიღოს რაც შეიძლება მეტი სტაბილურობა და ემოციური თანადგომა.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

რეალურად კი ეს არის ესპანური ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქცია – „ფრანგული ბრენდი“ საქართველოში? — Forté Pharma სინამდვილეში ესპანურ კომპანიას ეკუთვნის…

რეალურად კი ეს არის ესპანური ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქცია - „ფრანგული ბრენდი“ საქართველოში? — Forté Pharma სინამდვილეში ესპანურ კომპანიას ეკუთვნის…

„ფრანგული ბრენდი“ საქართველოში? — Forté Pharma სინამდვილეში ესპანურ კომპანიას ეკუთვნის…

უკვე რამდენიმე დღეა ქართულ სოციალურ ქსელებსა და მედია სივრცეში PSP ავრცელებს Forté Pharma-ს სარეკლამო პოსტებს: Expert Autobronz, Gelée Royale, Vitalité 4G და სხვა.
ყველგან ხაზგასმულია: „ფრანგული ბრენდი საქართველოში“.
მაგრამ სინამდვილეში საქმე სულ სხვაა — Forté Pharma ფრანგული არაა.
ვინ არის Forté Pharma სინამდვილეში?
• დაფუძნებულია: Laboratoires Forté Pharma S.A.M., მონაკო.
მფლობელი: 2014 წლიდან ეკუთვნის ესპანურ ფარმაცევტულ ჯგუფს Reig Jofre, S.A., რომელიც ბარსელონაშია დაფუძნებული და ესპანეთის ბირჟაზეა ლისტირებული.
პროდუქციის ხაზი: კვების დანამატები — წონის მართვა, ენერგია, სილამაზე/კანი, ზოგადი ჯანმრთელობა.
მომხმარებლისთვის ეს ნიშნავს, რომ რეკლამაში გამოყენებული „ფრანგული ბრენდის“ ფორმულირება შეცდომაში შეყვანაა.
სამართლებრივი გამოცდილება
• 2021 წელი, საფრანგეთი: პარიზის სააპელაციო სასამართლომ Forté Pharma-ს ერთ-ერთი პროდუქტის (Calori Light) რეკლამა მატყუარა კომერციულ პრაქტიკად შეაფასა.
• პროდუქტი აცხადებდა, რომ „იჭერს საკვებიდან ცხიმის 50%-ს“.
• სასამართლომ ეს დაუშვებლად მიიჩნია და კომპანიას დაავალა გაყიდვის შეჩერება იმ ფორმით.
ეს პრეცედენტი გვაჩვენებს, რომ Forté Pharma-ს უკვე ჰქონდა პრობლემები გადაჭარბებული და დაუდასტურებელი განცხადებების გამო.
რას ვხედავთ ქართულ რეკლამებში
• Expert Autobronz — „ბრონზისფერი კანის მისაღები დანამატი მზის გარეშე“
Gelée Royale — „პრემიუმ ხარისხის სამეფო ჟელე“ 1000 და 3500 მგ, მაგრამ არ არის წარმოდგენილი ISO 17025 ლაბორატორიული ანალიზები.
Vitalité 4G / MultiVit 4G — დაპირებები „ენერგიის მომატება“, „იმუნიტეტის გაძლიერება“, თუმცა ეს ფორმულირებები არ არის იდენტური EU რეგლამენტით ნებადართულ ტერმინებს.
საერთო პრობლემა: რეკლამით მომხმარებელს რჩება შთაბეჭდილება, რომ საქმე გვაქვს „ფრანგულ პრესტიჟულ ბრენდთან“, რეალურად კი ეს არის ესპანური ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქცია.
რისკები მომხმარებლისთვის
1.შეცდომაში შეყვანა წარმოშობის შესახებ – „ფრანგული“ vs „ესპანური“.
2.გადაჭარბებული ეფექტები – „ბრონზისფერი კანი მზის გარეშე“ არ არის დამტკიცებული სამეცნიერო ფაქტებით.
3.უსაფრთხოების საკითხები – მაგალითად, საღამოს პრიმროზის ზეთი შეიძლება შეუთავსებელი იყოს სისხლის გამათხელებელ მედიკამენტებთან.
4.დოკუმენტაციის ნაკლებობა – არ არის საჯაროდ ხელმისაწვდომი GMP სერტიფიკატები და ISO 17025 ლაბორატორიული ანალიზები.
ხშირად დასმული კითხვები (FAQ)
შეიძლება თუ არა ამ დანამატით რეალური გარუჯვა?
→ არა. კაროტენოიდები ოდნავ ცვლიან კანის ფერს, მაგრამ ვერ ანაცვლებენ მზის ზემოქმედებას.
ფრანგული ბრენდია Forté Pharma?
→ არა. კომპანია მონაკოშია დაფუძნებული და ეკუთვნის ესპანურ ჯგუფს Reig Jofre-ს.
არის თუ არა ეს დანამატები რეგისტრირებული საქართველოში?
→ საჯაროდ რეგისტრაციის ნომერი არ არის ნაჩვენები. აუცილებელია სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბაზაში გადამოწმება.
არის თუ არა უსაფრთხო ყველასთვის?
→ არა. ორსულობის, ძუძუთი კვების და ბავშვებში <12 წლის ასაკში არ არის რეკომენდირებული. ასევე სიფრთხილეა საჭირო ქრონიკული დაავადებების და მედიკამენტების ფონზე.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორის ბიოგრაფია
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
წყაროები
1. Paris Court of Appeal. Forté Pharma Calori Light – pratique commerciale trompeuse. Paris; 2021 Dec 10.
2. Regulation (EC) No 1924/2006 of the European Parliament and of the Council of 20 December 2006 on nutrition and health claims made on foods.
3. Reig Jofre, S.A. Annual Report 2023. Barcelona; 2024.
4. Laboratoires Forté Pharma S.A.M. Registre du Commerce et de l’Industrie de Monaco, RCI No 99S03640.
5. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA). Scientific Opinion on the safety of carotenoids in food supplements. EFSA Journal. 2020;18(2):6014. doi:10.2903/j.efsa.2020.6014
დასკვნა
Forté Pharma ქართულ ბაზარზე „ფრანგული ბრენდის“ სახით შემოდის, მაგრამ რეალურად არის ესპანური ფარმაცევტული კომპანიის (Reig Jofre) პროდუქცია, რეგისტრირებული მონაკოში.
ასეთ გარემოში მომხმარებელმა აუცილებლად უნდა იცოდეს:
• ვინ დგას ბრენდის უკან;
• სად და როგორია რეგისტრაცია;
• რამდენად სანდოა სარეკლამო დაპირებები.
სანამ PSP და Forté Pharma Georgia სრულად არ წარმოადგენენ დოკუმენტაციას, რეკლამა „ფრანგული ბრენდის“ სახით არის შეცდომაში შეყვანა.
ინტერესთა კონფლიქტის დეკლარაცია
ეს სტატია წარმოადგენს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) ოფიციალურ პოზიციას.
ინსტიტუტს არ აქვს არანაირი კომერციული ან ფინანსური ინტერესი აღნიშნულ პროდუქტებთან, კომპანიებთან ან ბაზართან დაკავშირებით.
PHIG-ის საქმიანობა ემყარება მხოლოდ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრინციპებს, საერთაშორისო და ადგილობრივ სამართლებრივ ნორმებს, და მიზნად ისახავს მომხმარებლის დაცვას, სანდო ინფორმაციის გავრცელებასა და რეგულაციების დაცვის ხელშეწყობას.

 

შეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ტვინში აზრის ცვლილების პროცესი უფრო ადრე იწყება, ვიდრე ამას ვამჩნევთ – კვლევა

ამ აღმოჩენამ ახსნა, თუ როგორ იწმინდება ტვინი ნარჩენებისგან და მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტვინის ჯანმრთელობისა და ნევროლოგიური დაავადებების შესახებ ჩვენი თანამედროვე გაგების ჩამოყალიბებაზე
#post_seo_title

წარმოიდგინეთ ტელეშოუ, სადაც წამყვანი კონკურსანტს სთხოვს, შემთხვევითობის პრინციპით აირჩიოს სამი ვარიანტიდან ერთი: A, B ან C.

მას შემდეგ, რაც კონკურსანტი ირჩევს, მაგალითად, B ვარიანტს, წამყვანი აჩვენებს დარჩენილი ვარიანტებიდან ერთს (ვთქვათ C), რომელშიც პრიზი არ არის. საბოლოოდ, კონკურსანტს ეკითხებიან, სურს თუ არა აზრის შეცვლა და დარჩენილი ვარიანტის — A-ს — არჩევა. მან უნდა გადაწყვიტოს, შეიცვალოს აზრი, თუ დარჩეს პირვანდელი გადაწყვეტილების ერთგული.

ამას ამერიკელი ტელეშოუს წამყვანის პატივსაცემად “მონტი ჰოლის პრობლემა” შეარქვეს. ამ არჩევანს მათემატიკოსები ხშირად განიხილავენ. ის გვაჩვენებს იმას, თუ როგორ მუშაობს ადამიანის გონება და ტვინი.

და მაინც, რატომ იცვლის ზოგიერთი ადამიანი აზრს, მაშინ როცა სხვები პირველი არჩევანის ერთგულები რჩებიან? რას ამბობს ეს ჩვენს გონებაზე?

როდის ვცვლით არჩევანს
აზრის ცვლილებებზე კვლევები იყენებს “მეტაკოგნიციის” კონცეფციას, რათა ახსნას, როდის და როგორ ხდება აზრის შეცვლა. ზოგადად რომ ვთქვათ, მეტაკოგნიცია მოიცავს ფსიქოლოგიურსა და ბიოლოგიურ პროცესებს, რომლებიც გვაწვდის ინფორმაციას იმის შესახებ, რამდენად კარგად ვასრულებთ ამა თუ იმ ამოცანას. გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

„გამოვავლინეთ შეთანხმებული ქმედება ონკოლოგიურ მედიკამენტებთან დაკავშირებით, იყო დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებაც, რისთვისაც რამდენიმე კომპანია დავაჯარიმეთ“-გიორგი ქედელიძე

„გამოვავლინეთ შეთანხმებული ქმედება ონკოლოგიურ მედიკამენტებთან დაკავშირებით, იყო დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებაც, რისთვისაც რამდენიმე კომპანია დავაჯარიმეთ“-გიორგი ქედელიძე

სამედიცინო ბაზრის მონიტორინგის დაწყებას რამდენიმე მიზეზი განაპირობებდა და მათ შორის ფასების ზრდა იყო ერთ-ერთი ძირითადი ფაქტორი, – განაცხადა კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს სტრატეგიული ბაზრების მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსმა გიორგი ქედელიძემ.

მისივე თქმით, ბაზარზე ფასი, შესაძლოა, უშუალოდ საბაზრო პირობებიდან გამომდინარე გაიზარდოს, თუმცა ასევე შესაძლებელია, გარკვეულ ხელოვნურ ზრდასაც ჰქონდეს ადგილი და, სწორედ, ამ ფაქტორებზე დაკვირვებას ემსახურება ბაზარზე მონიტორინგის დაწყება.

„სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ბაზრებს მუდმივ რეჟიმში აკვირდება GCCA. ჩვენ განვახორციელეთ ასევე სამედიცინო მომსახურების ბაზრის მომიჯნავე ბაზრის მონიტორინგი – ფარმაცევტულ ბაზარს ვგულისხმობ. ფარმაცევტული ბაზრის მონიტორინგით გაცემული რეკომენდაციები საფუძველი გახდა ბაზარზე განხორციელებული სისტემური რეფორმებისა. ასევე, გამოვავლინეთ შეთანხმებული ქმედება ონკოლოგიურ მედიკამენტებთან დაკავშირებით, იყო დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებაც, რისთვისაც რამდენიმე კომპანია დავაჯარიმეთ,“- განაცხადა გიორგი ქედელიძემ.

მისივე თქმით, რაც შეეხება საწვავის ბაზრის მონიტორინგს, წარსულში იდენტიფიცირებული შეთანხმებული ქმედებების გათვალისწინებით, აღნიშნული ბაზარი ითვლება მაღალი რისკის მქონედ და, შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, თუ გამოიკვეთება ფასების ზრდა არასაბაზრო ფაქტორებით, სააგენტო კვლავ დაიწყებს ბაზრის შესწავლას.

„სააგენტოს წარსულშიც არაერთხელ ჰქონდა ამ ბაზარზე იდენტიფიცირებული შეთანხმებული ქმედებები, შესაბამისად, ეს ბაზარი ითვლება მაღალი რისკის მქონედ. ამასთან, ბაზარი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია მოცულობის და სხვა ბაზრებზე გავლენის გათვალისწინებით. აქედან გამომდინარე, ჩვენ ყოველკვარტალურად და ყოველწლიურად ვახორციელებთ მონიტორინგს, რომლის შედეგებიც საჯაროა. ვაკვირდებით პირველ რიგში იმას, თუ როგორ იცვლება საცალო ფასები მასზე მოქმედი ფაქტორების, კერძოდ ლარის გაცვლითი კურსის და შესასყიდი საწვავის ღირებულების გათვალისწინებით,“- განაცხადა GCCA-ის სტრატეგიული ბაზრების მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსმა.

გიორგი ქედელიძის თქმით, სააგენტო ასევე ახორციელებს პესტიციდების ბაზრის მონიტორინგს და ამ მიმართულებით, სავარაუდოდ წლის ბოლომდე, პირველადი ანგარიში გამოქვეყნდება.

ხალხური მედიცინის სასწაული – მათი დახმარებით დაჭიმულობის, რევმატიზმის და ვარიკოზული ვენების მსგავს პრობლემებს სწრაფად უმკურნალებთ. თანაც, ამ პროცედურის ჩატარება საკმაოდ მარტივია

სახსრები
#post_seo_title

სახსრების ტკივილს ჯანჯაფილით და ნიორით ასე გაიქრობთ – ხალხური მედიცინის სასწაული

ჯანჯაფილის კომპრესი კუნთების და სახსრების სამკურნალოდ ეფექტურ მეთოდს წარმოადგენს. მათი დახმარებით დაჭიმულობის, რევმატიზმის და ვარიკოზული ვენების მსგავს პრობლემებს სწრაფად უმკურნალებთ. თანაც, ამ პროცედურის ჩატარება საკმაოდ მარტივია.   გააგრძელეთ კითხვა

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB

Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

პირველად საქართველოს მართლმსაჯულების ისტორიაში ნარკოდანაშაულში ბრალდებულს სასჯელის სახედ სავალდებულო მკურნალობა დაენიშნა

“Patient Education: The Cornerstone of Healthcare Reform in Georgia” “
#post_seo_title

პირველად საქართველოს მართლმსაჯულების ისტორიაში ნარკოდანაშაულში ბრალდებულს სასჯელის სახედ სავალდებულო მკურნალობა დაენიშნა.

გადაწყვეტილება გორის რაიონულ სასამართლოში გამოცხადდა.

სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილება 2025 წლის პირველ მაისს შევიდა ძალაში. ცვლილების თანახმად, გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანისას ბრალდებულს შეიძლება დაენიშნოს სავალდებულო მკურნალობა.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

თბილისის მერია ადრეულ ეტაპზე კიბოს სადიაგნოსტიკო კვლევების, ფარისებრი ჯირკვლის რადიოიოდოთერაპიისა და ფილტვის კიბოს სკრინინგის დაფინანსების პროგრამებს დაიწყებს

თბილისის მერია ადრეულ ეტაპზე კიბოს სადიაგნოსტიკო კვლევების, ფარისებრი ჯირკვლის რადიოიოდოთერაპიისა და ფილტვის კიბოს სკრინინგის დაფინანსების პროგრამებს დაიწყებს

თბილისის მერია მომდევნო წლებში ადრეულ ეტაპზე კიბოს სადიაგნოსტიკო კვლევების, ფარისებრი ჯირკვლის რადიოიოდოთერაპიისა და ფილტვის კიბოს სკრინინგის დაფინანსების პროგრამებს დაიწყებს

„ქართული ოცნების“ თბილისის მერობის კანდიდატმა 2026-2029 წლებში ჯანდაცვისა და სოციალური მიმართულებით დაგეგმილი პროექტების პრეზენტაცია გამართა.

კახა კალაძესთან ერთად, საზოგადოებას სამომავლო პროექტების შესახებ დეტალური ინფორმაცია მერის მოადგილე ანდრია ბასილაიამ მიაწოდა.

როგორც მან აღნიშნა, მუნიციპალიტეტისთვის, როგორც გასულ წლებში, ასევე მომდევნო წლებშიც მნიშვნელოვანია ჯანდაცვის ახალი პროგრამები, ჯანდაცვის და სოციალური პროგრამების გაფართოება, მიმდინარე პროგრამების გაგრძელება და რაიონული გამგეობების პროგრამები.

„დღეს, დედაქალაქში ძალიან ბევრი სოციალური და ჯანდაცვის პროგრამა მოქმედებს, რაზეც მუდმივ მონიტორინგს ვახორციელებთ. ვცდილობთ, რომ სერვისი გავაუმჯობესოთ და უფრო ხელმისაწვდომი გახდეს ჩვენი მოქალაქეებისთვის. ასევე, ჩვენ მუდმივად ვაკვირდებით ბაზარს და პროცესებს, სადაც ყველაზე მეტად დგას სხვადასხვა სერვისის საჭიროება. შესაბამისად,  ჩვენ შევიმუშავეთ ჯანდაცვის სამი ახალი პროგრამა.

პირველია, „ადრეულ ეტაპზე კიბოს სადიაგნოსტიკო კვლევების დაფინანსების” პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც, ყველა ძვირადღირებული კვლევა დაფინანსდება – გენეტიკური კვლევები, პეტ კვლევა, მაგნიტორეზონანსული და კომპიუტერული ტომოგრაფია კონტრასტით. შედეგად, შესაძლებელი იქნება ადრეულ ეტაპზე მოხდეს ონკოლოგიური დაავადების დიაგნოზის დასმა და იმ ხარჯების შემცირება, რაც უკვე შემდგომ დაავადების მკურნალობაზეა გამოყოფილი. ამით კიდევ ბევრ სიცოცხლეს გადავარჩენთ. აღნიშნული პროგრამით ყოველწლიურად მინიმუმ 10 000 მოქალაქე ისარგებლებს“, – აღნიშნა მერის მოადგილემ.

მისივე თქმით, საკმაოდ მაღალია მოთხოვნა ფარისებრი ჯირკვლის რადიოიოდოთერაპიაზე და მუნიციპალიტეტი მომდევნო წლებში შესაბამის პროგრამას აამოქმედებს. პროგრამა მკურნალობის 95%-იანი ეფექტიანობას იძლევა, დაფინანსება კი 100%-იანი იქნება.

„რაც შეეხება კიდევ ერთ მნიშვნელოვან პროგრამას, რომელსაც დავიწყებთ, ეს არის „ფილტვის კიბოს სკრინინგის დაფინანსება“. მოგეხსენებათ, ფილტვის კიბო არის ნომერ პირველი პირველი ონკოლოგიური დაავადება სიკვდილიანობის კუთხით. მისი ნაადრევი გამოვლინება მნიშვნელოვანია. პროგრამის ფარგლებში, კიბოსწინარე პათოლოგიებისა და კიბოს ადრეულ სტადიაზე გამოსავლენად კვლევები 100%-ით დაფინანსდება და სერვით სარგებლობას წელიწადში მინიმუმ 10 000 მოქალაქე შეძლებს“, – განაცხადა ანდრია ბასილაიამ.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ჯანდაცვის მიმართულებით მიმდინარე ექვსი პროგრამის, ასევე სოციალური პროგრამების გაფართოება

#post_seo_title

თბილისის მერიის ინფორმაციით, მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში დაგეგმილია თბილისში ჯანდაცვის მიმართულებით მიმდინარე ექვსი პროგრამის, ასევე სოციალური პროგრამების გაფართოება.

როგორც დედაქალაქის მერის მოადგილემ ანდრია ბასილაიამ თბილისის ჯანდაცვისა და სოციალური პოლიტიკის მიმართულებით 2026-2029 წლებში განსახორციელებელი პროგრამების პრეზენტაციისას განაცხადა, აქტიურად მიმდინარეობს მუშაობა არსებულ პროგრამებში მნიშვნელოვანი ცვლილებების განსახორციელებლად.

„დაავადებათა სკრინინგის“ პროგრამა ძალიან მნიშვნელოვანი პროგრამაა, რომელსაც ასი ათასობით ადამიანი იყენებს და ადრეულ პერიოდში ვლინდება ძალიან ბევრი მძიმე დაავადება. ამ პროგრამის ფარგლებში ვგეგმავთ დამატებითი თანამედროვე კვლევის მეთოდების ჩართვას იმისთვის, რომ დიაგნოზის დასმის სიზუსტის ეფექტიანობა ამაღლდეს.

ამასთანავე, „გაფანტული სკლეროზის მედიკამენტების და კვლევების დაფინანსების“ პროგრამის ფარგლებში, საერთაშორისო გაიდლაინების შესაბამისად, ვგეგმავთ ახალი მედიკამენტების შემოღებას, რომლებიც კიდევ უფრო ეფექტურს გახდის აღნიშნულ პროგრამას. გარდა ამისა, თანამედროვე სტანდარტის მიხედვით, გაფართოვდება „ძუძუს კიბოს სამკურნალო მედიკამენტების“ პროგრამაც“, – აღნიშნა ანდრია ბასილაიამ.

რაც შეეხება „ფსიქიკური ჯანმრთელობის სათემო მომსახურების“ პროგრამას, მერის მოადგილის თქმით, არის მზადყოფნა, რომ დაემატოს მულტიდისციპლინური გუნდი და, საჭიროების მიხედვით, დედაქალაქში აღნიშნული მიმართულება სრულად დაიფაროს.

„რამდენიმე წელია მოქმედებს ძალიან მნიშვნელოვანი „ძვლის ტვინის და ღვიძლის ტრანსპლანტაციის დაფინანსების“ პროგრამა. ბევრი სიცოცხლე იქნა გადარჩენილი და იგეგმება ტრანსპლანტაციის საჭიროების მქონე ონკოჰემატოლოგიური დაავადებების ჩამონათვალის გაფართოება, რაც მისცემს ადამიანებს შესაძლებლობას ჩაიტარონ ღვიძლისა თუ ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაცია“, – აღნიშნა ანდრია ბასილაიამ.

ამასთანავე, მისი თქმით, „რევმატოიდული ართრიტის სამკურნალო მედიკამენტების დაფინანსების“ პროგრამას, საერთაშორისო გაიდლაინების შესაბამისად დამტკიცებული ახალი მედიკამენტები დაემატება იმისთვის, რომ უფრო ეფექტური გახდეს ეს პროგრამა.

„ძალიან აქტიურად ვუყურებთ სოციალურ პროგრამებს, თუ სად არის ცვლილების საჭიროება და, პირველ რიგში, ეს ცვლილება შეეხება ძალიან პოპულარულ პროგრამას, რომლის ფარგლებშიც შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვთა და მოზარდთა საკურორტო მომსახურება ხორციელდება. ვგეგმავთ, რომ საკურორტო ვაუჩერების ღირებულება გაიზარდოს იმისთვის, რომ მეტი შესაძლებლობა გაჩნდეს აღნიშნული ოჯახებისთვის. მომდევნო წლებში, მინიმუმ, 12-13 ათასი ოჯახი ისარგებლებს ამ მომსახურებით“, – განაცხადა მერის მოადგილემ.

მისი თქმით, ცოტა ხნის წინ გაიზარდა 100 წელს მიღწეული მოქალაქეთათვის ერთჯერადი დახმარების ოდენობა. ამ პროგრამით თბილისელები 10-ჯერ გაზრდილ ბენეფიტს – 10 000 ლარს იღებენ.

ასევე იგეგმება „სოციალურად დაუცველი 18 წლამდე ასაკის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების დახმარების“ ერთჯერადი ვაუჩერის პროგრამის გაზრდა, „სოციალურად დაუცველი მკვეთრად შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე უსინათლო პირების დახმარების“ პროგრამის ვაუჩერის გაზრდა, აგრეთვე გაფართოვდება „მცირე საოჯახო ტიპის სახლებიდან გასული, სრულწლოვანი პირების დამოუკიდებელი ცხოვრების ხელშეწყობის“ პროგრამა, რაც მათ უკეთ ინტეგრირების შესაძლებლობას მისცემს და ხელს შეუწყობს განათლებისა და დასაქმების მიმართულებით.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ზრდასრულთა დაახლოებით 40 % უძილობა აწუხებს – როგორი უნდა იყოს ძილის ხანგრძლივობა ასაკის მიხედვით

#post_seo_title

მოსახლეობის 35% აცხადებს, რომ სძინავს რეკომენდებულ მინიმუმზე ნაკლები. აშშ-ს ძილის ეროვნული ფონდის თანახმად, ზრდასრულთა დაახლოებით 40 % უძილობა აწუხებს.

ასაკი – ძილის რეკომენდირებული ხანგრძლივობა:

0-3 თვე – 14-17 საათი, მინიმუმ 11-13 საათი;

4-11 თვე – 12-15 საათი, მინიმუმ 10-11 საათი;

1-2 წელი – 11-14 საათი, მინიმუმ 9-10 საათი;

3-5 წელი – 10-13 საათი, მინიმუმ 8-9 საათი;

6-13 წელი – 9-11 საათი, მინიმუმ 7-8 საათი;

14-17 წელი – 8-10 საათი, მინიმუმ 7 საათი;

18-25 წელი – 7-9 საათი, მინიმუმ 6-7 საათი;

26-64 წელი – 7-9 საათი, მინიმუმ 6 საათი;

65+ წელი – 7-8 საათი, მინიმუმ 5-6 საათი.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

Რამდენიმე ნიშანი იმისა, რომ არ უნდა დალიოთ რძე – რა აჩვენა კვლევამ

ახალი კვლევა - მთლიანი (მაღალცხიმიანი) რძე უკეთესია თუ ნაკლებცხიმიანი? რომელია უკეთესი თქვენი გულისათვის?

Რამდენიმე ნიშანი იმისა, რომ არ უნდა დალიოთ რძე

Რძის პროდუქტები რთული თემაა. რძის სარეკლამო კამპანიებმა რძის მრეწველობასთან ერთად დაგვაჯერა, რომ რძე კალციუმის საუკეთესო წყაროა.

Მაგრამ სინამდვილეში უამრავი გამოკვლევა არსებობს, რომლებიც ადასტურებს, რომ რძეს ასეთი სარგებელი საერთოდ აქვს.

BMJ Medical Journal– მა 2014 წელს გამოაქვეყნა ავტორიტეტული კვლევა, რომელშიც 61000 – ზე მეტი ქალი მონაწილეობდა. ბოლოს, აჩვენეს, რომ ქალები, რომლებიც ბევრ რძეს სვამდნენ, მოტეხილობის რისკი უფრო მაღალი აქვთ, ვიდრე მათ, ვინც ნაკლებ რძეს სვამენ. გააგრძელეთ კითხვა

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights