პარასკევი, მაისი 8, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 218

ძალიან საშიშია, სწრაფად ვრცელდება – მომაკვდინებელი საფრთხე ევროპასა და საქართველოშიც

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ძალიან საშიშია, სწრაფად ვრცელდება - მომაკვდინებელი საფრთხე ევროპასა და საქართველოშიც

ახალი „სუპერმიკრობი“ Candida auris — მომაკვდინებელი საფრთხე ევროპასა და საქართველოშიც

ევროპის საავადმყოფოებში სწრაფად ვრცელდება ახალი, განსაკუთრებით საშიში სოკო — Candida auris.
ეს არის წამალ-რეზისტენტული „სუპერმიკრობი“, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს მძიმე ინფექციები, მაღალი სიკვდილიანობით (30–60%).
სამწუხაროდ, ეს საფრთხე უკვე რეალურია საქართველოს საავადმყოფოებისთვისაც, რადგან ინფექციური კონტროლის სტანდარტები სუსტია და ანტიმიკრობული რეზისტენტობის მონიტორინგი არასაკმარისია.
რა არის Candida auris?
• პირველად გამოვლინდა 2009 წელს იაპონიაში.
• მდგრადია ყველაზე გავრცელებული სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატების მიმართ.
• რთულია დიაგნოსტიკა — ხშირად ჩვეულებრივი ლაბორატორიები ვერ ამოიცნობენ.
• განსაკუთრებით სახიფათოა ინტენსიური თერაპიის პალატებში, კათეტერებით ან სასუნთქ აპარატზე მყოფი პაციენტებისთვის.
სად არის გავრცელებული?
შემთხვევები უკვე დაფიქსირდა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში.
•აშშ – CDC აცხადებს სწრაფ ზრდას ბოლო წლებში.
•ესპანეთი,იტალია,გერმანია – ECDC ადასტურებს ადგილობრივი გავრცელების შემთხვევებს.
•ბრიტანეთი – აღრიცხულია გავრცელება რამდენიმე კლინიკაში.
•ინდოეთი დაპაკისტანი – რეგიონები, სადაც ინფექცია განსაკუთრებით გავრცელებულია.
•სამხრეთ აფრიკა – ხშირი და მძიმე შემთხვევები.
მხოლოდ 2023 წელს ECDC-მ დააფიქსირა 18 ევროპული ქვეყანა, სადაც Candida auris შემთხვევები ოფიციალურად დადასტურდა.
რატომ არის საფრთხე საქართველოსთვის?
• ჩვენს საავადმყოფოებში ინფექციის კონტროლი სუსტია.
• ლაბორატორიების უმეტესობა ვერ ამოიცნობს სოკოს — საჭირო არის თანამედროვე დიაგნოსტიკა.
• უკვე ფიქსირდება სხვა წამალ-რეზისტენტული ინფექციები (მაგ.: MRSA, Acinetobacter), რაც მიანიშნებს, რომ Candida auris-ის შემოსვლა დროის საკითხია.
კითხვები და პასუხები
როგორ ვრცელდება?
ზედაპირებიდან, სამედიცინო ინსტრუმენტებიდან და პირდაპირი კონტაქტით.
ვის ემუქრება ყველაზე მეტად?
იმუნოსუსტირებულ პაციენტებს, ხანდაზმულებს, კრიტიკულად ავადმყოფებს.
არის თუ არა საქართველოში შემთხვევები?
ოფიციალურად — ჯერ არა. მაგრამ მონიტორინგის სუსტობის გამო „არ დაფიქსირდა“ ≠ „არ არსებობს“.
რას უნდა აკეთებდეს საქართველო?
• ინფექციის კონტროლის გამკაცრება ყველა საავადმყოფოში,
• სწრაფი ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დანერგვა,
• ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ეროვნული მონიტორინგის გაძლიერება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„Candida auris-ის გავრცელება ევროპაში ჩვენთვის სიგნალია. საქართველოს კლინიკები დაუცველია, რადგან ინფექციის კონტროლი ხშირ შემთხვევაში ფორმალური და არასისტემურია. თუ დროულად არ გავამკაცრეთ სტანდარტები, ეს სოკო ძალიან მალე აღმოჩნდება ჩვენს საავადმყოფოებშიც. ეს არის საჯარო ჯანმრთელობის ეროვნული საფრთხე, რომელიც უნდა იქცეს სახელმწიფო პრიორიტეტად.“
ლიტერატურა
1. European Centre for Disease Prevention and Control. Candida auris in healthcare settings – rapid risk assessment. ECDC; 2023.
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Tracking Candida auris. CDC; 2024.
3. Public Health Ontario. Candida auris – Information update. Toronto: PHO; 2023.
4. Geremia N, Brugnaro P, Solinas M, et al. Candida auris as an emergent public health problem. J Mycol Med. 2022;32(3):101261.
5. CIDRAP. Multidrug-resistant yeast cases rising rapidly in Europe. University of Minnesota; 2023.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.
PhD მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი

შეიძლება იყოს 1 ადამიანი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

აუტიზმსა და ტკივილგამაყუჩებლებს შორის კავშირი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აუტიზმსა და ტკივილგამაყუჩებლებს შორის კავშირი

აშშ-ის ახალი ინიციატივები პარაცეტამოლზე და ლეიკოვორინზე 

რამდენიმე დღის წინ, აშშ-ის მთავრობამ აუტიზმთან დაკავშირებული ორი ინიციატივა გამოაცხადა. განახლდება ეტიკეტირება გავრცელებული ტკივილგამაყუჩებელ პარაცეტამოლზე, იგივე აცეტამინოფენზე, რომლითაც მომხმარებლებს გააფრთხილებს, რომ ორსულობის დროს მისმა მოხმარებამ შეიძლება გაზარდოს ბავშვებში აუტიზმისა და ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობის (ADHD) რისკი. ამ ინიციატივების ფარგლებში, აუტიზმის სპექტრის აშლილობის (ASD) მქონე ზოგიერთ ბავშვებში გამოყენებისთვის ასევე დამტკიცდება პრეპარატი, სახელად ლეიკოვორინი. არცერთი ეს ნაბიჯი არ ეფუძნება მყარ სამეცნიერო დასკვნებს და სავარაუდოდ, მინიმალური გავლენა ექნებათ აშშ-ში აუტიზმის მაჩვენებლებზე.

ორი ძირითადი ინიციატივა მოიცავს:

  1. პარაცეტამოლის (აცეტამინოფენის) ეტიკეტირების განახლებას, რათა მომხმარებლები გააფრთხილოს ორსულობის დროს მისი მოხმარების შესაძლო რისკებზე.

  2. ლეიკოვორინის დამტკიცებას აუტიზმის მქონე ბავშვებისთვის, კონკრეტულ ნეიროგანვითარებით პრობლემებთან გასამკლავებლად.

თუმცა, მეცნიერები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ეს ნაბიჯები არ ემყარება მყარ მტკიცებულებებს და შესაძლოა, საზოგადოებაში გაურკვევლობა იყოს, ვიდრე რეალურ შედეგებს.

ჯერ კიდევ აპრილში, აშშ-ის ჯანდაცვის მდივანმა რობერტ ფრენსის კენედი უმცროსმა პირობა დადო, რომ სექტემბრის ბოლომდე აუტიზმის გამომწვევ მიზეზებს დაადგენდა. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა პრესკონფერენციაზე ეს ინიციატივები „აუტიზმის კრიზისთან გასამკლავებლად ისტორიულ ნაბიჯებად“ შეაფასა.

პარაცეტამოლი ორსულობისას — რა ვიცით რეალურად?

პარაცეტამოლი (აცეტამინოფენი) მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ტკივილგამაყუჩებელი და სიცხის დამწევია. ის რეკომენდირებულია ორსულებისათვისაც, რადგან ითვლება შედარებით უსაფრთხოდ.

ბოლო წლებში ჩატარებული 46 კვლევიდან 27 მიანიშნებს, რომ პარაცეტამოლის გამოყენებასა და ბავშვებში აუტიზმსა ან ADHD-ს შორის შესაძლოა არსებობდეს კავშირი. მაგრამ ეს კავშირი არ ნიშნავს მიზეზობრიობას.

🔍 2024 წლის მასშტაბური კვლევა, რომელიც 2.5 მილიონზე მეტ ბავშვს მოიცავდა, თავდაპირველად დააფიქსირა ოდნავ მომატებული რისკი, თუმცა როცა ბავშვები საკუთარ დედმამიშვილებთან შედარდნენ, ვინც პარაცეტამოლს არ იყვნენ ზემოქმედებული, კავშირი გაქრა.
ანალიზმა აჩვენა, რომ რისკის განმსაზღვრელი ფაქტორი გენეტიკა იყო — არა მედიკამენტი.

👉 ექიმების რეკომენდაცია: ორსულობისას მაღალი სიცხის გაუმართლებლად დამუშავება უფრო საშიშია, ვიდრე პარაცეტამოლის ფრთხილად გამოყენება.

ლეიკოვორინი და აუტიზმი

ლეიკოვორინი — ფოლიუმის მჟავის (ვიტამინი B9) ფორმაა, რომელიც უკვე გამოიყენება სხვა მედიკამენტების გვერდითი ეფექტების შესამსუბუქებლად.

📊 2016 წლის მცირე კვლევამ, რომელშიც მონაწილეობდა 48 აუტისტი ბავშვი, აჩვენა, რომ ლეიკოვორინის მომხმარებელთა 65%-ს გაუუმჯობესდა ვერბალური კომუნიკაცია, რაც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა პლაცებო ჯგუფის 24%-იან მაჩვენებელს.

თუმცა, ეს კვლევა მცირე მასშტაბის იყო და მისი შედეგები ჯერჯერობით ვერ ჩაითვლება გადამწყვეტად.

🔬 ამჟამად მიმდინარეობს უფრო ფართომასშტაბიანი კლინიკური ცდა, რომლის შედეგები 2026 წლისთვის გახდება ცნობილი.

მეცნიერების პოზიცია:
ლეიკოვორინი შესაძლოა დაეხმაროს მხოლოდ კონკრეტულ ქვე-ჯგუფებს, რომელთაც აქვთ ცერებრალური ფოლიუმის მჟავის დეფიციტი. ეს არ ნიშნავს, რომ ის აუტიზმის მკურნალი საშუალებაა.

პოლიტიკური პრეზენტაცია vs სამეცნიერო რეალობა

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და ჯანდაცვის მდივანმა რობერტ კენედიმ ეს ცვლილებები „ისტორიულ ნაბიჯებად“ შეაფასეს. კენედიმ პირობა დადო, რომ სექტემბრამდე „აუდიტორულად დაასახელებს აუტიზმის გამომწვევ მიზეზებს“.

მაგრამ სინამდვილეში, აუტიზმის მაჩვენებლების ზრდა არ ნიშნავს ეპიდემიას.

📈 1980-იანებიდან მოყოლებული, აუტიზმის დიაგნოზის გავრცელება ძირითადად დაკავშირებულია დიაგნოსტიკური კრიტერიუმების გაფართოებასთან და საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებასთან.

მოკლედ: არც პარაცეტამოლი და არც ლეიკოვორინი არ არის თამაშის შემცვლელი.

რეალური საფრთხე: ინფორმაციის გადატვირთვა და დაბნეულობა

ამჟამინდელი ინიციატივები, მიუხედავად პოლიტიკურად პოპულარული რიტორიკისა, შეიძლება უფრო დააზიანოს საზოგადოებრივი გაგება, ვიდრე რეალურად წაადგეს აუტიზმის მქონე ადამიანებს ან ორსულებს.

📌 FDA-ს პოზიცია ნათელია:

  • პარაცეტამოლი რჩება უსაფრთხო არჩევანად ორსულობის დროს.

  • არ არსებობს მტკიცებულება, რომ მისი მიღება აუტიზმს იწვევს.

  • ცხელების დაუმუშავებლობა ორსულებისთვის უფრო სახიფათოა.

📌 ლეიკოვორინის შემთხვევაშიც:

  • საჭიროა მეტი კვლევა, სანამ მას რეკომენდაციას გაუწევენ როგორც აუტიზმის მკურნალობის ფორმას.

  • პრესკონფერენციაზე ტრამპმა თქვა, რომ ორსულმა ქალმა პარაცეტამოლის ან ტემპერატურის დროს პარაცეტამოლი არ უნდა მიიღოს, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ „ვეღარ უძლებს“ და „მეტი ინფორმაციისთვის ექიმებს უნდა მიმართონ“. თუმცა, აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) პრესრელიზში აღიარა, რომ პარაცეტამოლსა და აუტიზმს შორის მიზეზობრივი კავშირი დადგენილი არ არის და ექიმებისთვის გაგზავნილ შეტყობინებაში აღნიშნა, რომ პარაცეტამოლი რჩება ფართოდ ხელმისაწვდომ ყველაზე უსაფრთხო ტკივილგამაყუჩებლად ორსულობის დროს.

    „ის ერთადერთი ურეცეპტო პრეპარატია, რომელიც დამტკიცებულია ორსულობის დროს ცხელების სამკურნალოდ გამოსაყენებლად. მაღალი სიცხე ორსული ქალის ნაყოფისთვის რისკს წარმოადგენს“, — წერს სააგენტო.

    ორსულობის დროს მაღალი ტემპერატურა დაკავშირებულია ნაადრევ მშობიარობასთან და დეფექტებთან ნაყოფის თავის ტვინის ან ზურგის ტვინის განვითარებაში.

დასკვნა

👉 მიუხედავად ხმაურიანი სათაურებისა და პოლიტიკური დაპირებებისა, მეცნიერება გვიჩვენებს, რომ:

  • აუტიზმის მკაფიო გამომწვევი მიზეზი ჯერ არ არის დადგენილი;

  • გენეტიკური ფაქტორები რჩება აუტიზმის განვითარების მთავარ განმაპირობებელ ფაქტორად;

  • მედიკამენტებზე გაკეთებული სწრაფი დასკვნები შესაძლოა იყოს დამაბნეველი და პოტენციურად საზიანო.

ლეიკოვორინი ვიტამინ B9-ის ერთ-ერთი ფორმაა და უკვე ხელმისაწვდომია ამ ვიტამინის დეფიციტის სამკურნალოდ, ასევე კიბოს გარკვეულ მედიკამენტთა გვერდითი ეფექტების სამკურნალოდ. ადრეული მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ის ასევე შეიძლება აუმჯობესებდეს აუტიზმის ზოგიერთ მწვავე სიმპტომს. მაგალითად, 2016 წელს ჩატარებულ კვლევაში ლეიკოვორინის დღეში ორი დოზით უმკურნალეს ენობრივი დარღვევების მქონე 23 აუტისტ ბავშვს, 25-ბავშვიან მეორე ჯგუფს კი პლაცებოს აძლევდნენ. 12 კვირის შემდეგ, იმ ბავშვების 65 პროცენტს, რომლებიც ლეიკოვორინს იღებდნენ, აღენიშნათ კლინიკურად მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება ვერბალურ კომუნიკაციაში; საკონტროლო (პლაცებოს) ჯგუფში ეს მაჩვენებელი 24 პროცენტი იყო.

თუმცა, ლეიკოვორინზე და აუტიზმზე ჩატარებული ყველა ეს კვლევა პატარა იყო და უმეტესი მათგანი მიუთითებდა მხოლოდ მოკრძალებულ გაუმჯობესებას. ამჟამად მიმდინარეობს უფრო დიდი კლინიკური ცდა, რომლის შედეგებიც მომავალ წელს გახდება ცნობილი.

სწორი ინფორმაცია და საფუძვლიანი გადაწყვეტილებები — ესაა რეალური გზა აუტიზმის უკეთ გასაგებად და მხარდასაჭერად.

აუტიზმის მითი დასრულდა: ვაქცინებს ბრალდება მოეხსნა, სამიზნე გახდა პარაცეტამოლი

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ისტორიაში პირველად, საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია – მეცნიერებმა ჰანტინგტონის დაავადების პროგრესირება 75%-ით შეანელეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

არსებობს ჯანმრთელობის პრობლემები, რომლებიც ჯერჯერობით არ იკურნება და პაციენტების სიცოცხლის განმავლობაში მუდმივად პროგრესირებს. მათ შორისაა ჰანტინგტონის დაავადება, რომელიც მეტწილად მემკვიდრეობითია და ტვინის უჯრედების განადგურებას, საბოლოოდ კი — 15-20 წელში — სიკვდილს იწვევს.

ამ დიაგნოზის მქონე ადამიანებს სხვადასხვა სიმპტომი აღენიშნებათ, როგორიცაა კონცენტრაციის გაძნელება, გაღიზიანებადობა, უკონტროლო მოძრაობები, სუიციდური აზრები და სხვა მენტალური მდგომარეობები. მხოლოდ აშშ-ში ჰანტინგტონის დაავადების შემთხვევები დაახლოებით 41 000-ს უტოლდება, რისკის წინაშე კი 200 000-ზე მეტი პირია.

ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის მეცნიერთა უკანასკნელი მიღწევა მათთვის იმედის მომცემია. სპეციალისტებმა ახალი ტიპის გენური თერაპია შეიმუშავეს, რომელიც ტვინის მიმდებარედ ხანგრძლივ ქირურგიულ პროცედურას საჭიროებს. ცდის პირველადი შედეგები აჩვენებს, რომ ამის შედეგად პაციენტებში დაავადების პროგრესირება 75%-ით შენელდა, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. ეს დამატებით ათწლეულების განმავლობაში “კარგი ხარისხის სიცოცხლეს” უდრის, როგორც ავტორები ამბობენ.

“ყველაზე თამამ ოცნებებშიც ვერ წარმოვიდგენდით, რომ კლინიკურ პროგრესირებას 75%-ით შევანელებდით”, — აცხადებს სარა თაბრიზი, რომელიც ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ჰანტინგტონის დაავადების ცენტრის დირექტორია.

კვლევის შედეგების მიმოხილვა კომპანია uniQure-მა გამოაქვეყნა, მაგრამ სრული ნაშრომი ჯერ არ გასაჯაროებულა. ამის მიუხედავად, ეს მონაცემები ოპტიმიზმის საფუძველს იძლევა, რადგან პაციენტებში დაავადების განვითარების შენელების ეფექტი სამი წლის შემდეგაც შენარჩუნდა. როგორც ცნობილია, კვლევაში ჩართული 29 ადამიანიდან ზოგი უკვე ეტლსაც აღარ იყენებს, ერთ-ერთი მათგანი კი სამსახურშიც კი დაბრუნდა.

რაც შეეხება თავად თერაპიას, ის გენმოდიფიცირებული ვირუსის მეშვეობით ტოქსიკურ ცილა ჰანტინგტინის დონის შემცირებას გულისხმობს. სწორედ ისაა პასუხისმგებელი ტვინში არსებული ნეირონების სიკვდილზე. ახალი მეთოდით ნეირონები მიკრორნმ-ს წარმოქმნის, რომელიც მავნე ცილის გამოყოფას ეწინააღმდეგება.

ავტორები უკვე მუშაობენ ისეთ ადამიანებთან, რომელთაც ჰანტინგტონის დაავადებასთან ასოცირებული გენი აქვთ, მაგრამ სიმპტომები ჯერ არ დასწყებიათ. ისინი პირველი საპრევენციო ცდის ჩატარებას გეგმავენ იმის გასარკვევად, შეძლებენ თუ არა დაავადების მნიშვნელოვნად გადავადებას ან, მეტიც, შეჩერებას.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ხელოვნურმა ინტელექტმა შექმნა პირველი „ხელოვნური ვირუსები“, რომლებიც ანტიბიოტიკ-რეზისტენტულ ბაქტერიებს ანადგურებენ!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ხელოვნურმა ინტელექტმა შექმნა პირველი „ხელოვნური ვირუსები“, რომლებიც ანტიბიოტიკ-რეზისტენტულ ბაქტერიებს ანადგურებენ!

ხელოვნურმა ინტელექტმა შექმნა პირველი „ხელოვნური ვირუსები“, რომლებიც ანტიბიოტიკ-რეზისტენტულ ბაქტერიებს ანადგურებენ!

მეცნიერების ახალი მიღწევა, რომელიც Stanford-ის უნივერსიტეტში განხორციელდა, შეიძლება გახდეს ეპოქალური გარდატეხა არა მხოლოდ მედიცინაში, არამედ მთლიანად ბიოლოგიაში. ხელოვნურმა ინტელექტმა (AI) შეძლო გენომის სრული მასშტაბით შექმნა და შედეგი იყო პირველი „კომპიუტერულად შექმნილი“ ვირუსები, რომლებიც ბაქტერიებს ნადირივით დასდევენ.
რა გააკეთეს მეცნიერებმა?
მკვლევრებმა ბრაიან ჰიემ (Brian Hie) და სამუელ კინგმა (Samuel King) შექმნეს ახალი მოდელები – Evo 1 და Evo 2, რომლებიც 2 მილიონზე მეტ ბაქტერიოფაგის გენომზეა გაწვრთნილი.
• საწყისად აირჩიეს მარტივი ვირუსი ΦX174 (5,386 ნუკლეოტიდი).
• AI-მა შექმნა ათასობით ახალი გენომური ვარიანტი, რომელთაგან 302 იყო სიცოცხლისუნარიანი.
• საბოლოოდ 16 ახალმა ვირუსმა წარმატებით გამოავლინა სპეციფიკური მოქმედება E. coli–ზე.
მთავარი სიურპრიზი იყო ის, რომ ხელოვნურად შექმნილმა ფაგების კომბინაციამ გაანადგურა E. coli–ს ისეთი შტამებიც, რომელთა წინააღმდეგ ბუნებრივი ვირუსი უძლური აღმოჩნდა, მათ შორის ანტიბიოტიკ-რეზისტენტული ბაქტერიები.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ანტიბიოტიკებისადმი მდგრადობა დღეს კაცობრიობის ერთ–ერთი ყველაზე დიდი საფრთხეა. WHO-ის მიხედვით, ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანი იღუპება იმ ინფექციებისგან, რომელთა მკურნალობაც ჩვეულებრივი ანტიბიოტიკებით შეუძლებელი ხდება.
AI–ით შექმნილი ვირუსები (ფაგები) შეიძლება გახდეს:
•ახალი თერაპიული იარაღი ანტიბიოტიკ–რეზისტენტული ინფექციების წინააღმდეგ;
•დამატება უკვე არსებული ფაგ–თერაპიის პროგრამებში;
•გზა სრულიად ახალი ბიოლოგიური პრინციპების შესაქმნელად.
რისკები და ეთიკური გამოწვევები
ეს მიღწევა უდიდეს ბიოსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ შეკითხვებსაც აჩენს:
• რამდენად უსაფრთხოა ხელოვნურად შექმნილი ვირუსების გავრცელება?
• როგორ უნდა მოხდეს მათი რეგულირება?
• რა მოხდება, თუ მსგავსი ტექნოლოგია არასწორ ხელში მოხვდება?
მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ ჯერ კიდევ საჭიროა მრავალი ექსპერიმენტული და კლინიკური ტესტი, რათა რეალურად მივიდეთ კომპიუტერ–შექმნილი სიცოცხლის დონემდე.
რას ნიშნავს ეს მომავალი მედიცინისთვის?
ეს არის პირველი შემთხვევა, როცა AI-მა მთლიანად coherent გენომი შექმნა, რაც კაცობრიობას ახლოს მიჰყავს იმ იდეასთან, რომ ერთ დღეს შესაძლოა კომპიუტერმა შექმნას სრულიად ახალი სიცოცხლის ფორმა.
ხშირად დასმული კითხვები
ნიშნავს ეს, რომ ვირუსები შეიძლება რობოტივით პროგრამირდეს?
ნაწილობრივ – AI ქმნის გენომს, რომელიც განსაზღვრავს ვირუსის ქცევას.
შესაძლებელია ასეთი ვირუსების გამოყენება საქართველოში?
ჯერ არა – კვლევა ჯერ მხოლოდ ლაბორატორიულ ფაზაშია და არ არის კლინიკური პრაქტიკისთვის მზად.
შეიძლება ეს ადამიანებისთვის საშიში იყოს?
თეორიულად კი, ამიტომ საჭიროა მკაცრი ბიოსაფრთხოების პროტოკოლები.
ეს ნიშნავს, რომ ანტიბიოტიკების ეპოქა სრულდება?
არა. მაგრამ ეს კვლევა ანტიბიოტიკების გვერდით ახალ იარაღს ამატებს.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
PhD მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
ლიტერატურა
1. Hie B, King S, et al. AI-designed bacteriophages with enhanced host specificity. bioRxiv. September 2025. doi:10.1101/2025.xxxxx
2. World Health Organization. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report. WHO, 2024.
3. Clokie MR, Millard AD, Letarov AV, Heaphy S. Phages in nature. Bacteriophage. 2011;1(1):31–45. doi:10.4161/bact.1.1.14942

ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ეს განმაცვიფრებელი რეცეფტი დამეხმარა უმოკლეს ვადებში წნევის დაწევაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ეს განმაცვიფრებელი რეცეფტი დამეხმარა უმოკლეს ვადებში წნევის დაწევაში

ეს განმაცვიფრებელი რეცეფტი დამეხმარა უმოკლეს ვადებში წნევის დაწევაში.

წნევის ცვალებადობა მეტყველებს ორგანიზმის დაზიანებაზე. მაგალითად, მაღალ წნევას თან ახლავს არა მარტო ცუდი თვითშეგრძნება, არამედ მას შეუძლია მიგვიყვანოს ლეტალურ შედეგამდე. ამიტომაც საჭიროა იმოქმედოთ შეუყოვნებლად.

ძალიან ხშირად წნევა იწევს განცდების ან ძლიერი ნერვიულობის გამო. ასეთ სიტუაციებში საჭიროა მიიღოთ დამამშვიდებელი საშუალება და დაისვენოთ. მაღალი წნევა ასევე შეიძლება იყოს რომელიმე ორგანოს დაზიანების შედეგი, მაგალითად თირკლემების.

ასეთ შემთხვევაში საჭიროა მიზეზის და არა შედეგის აღმოფხვრა. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ორგანოს, რომელიც იწვევს წნევის აწევას. გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

სახლში დამზადებული ბუნებრივი საშუალება კოლიტის, წყლულების, ყაბზობისა და კენჭების წინააღმდეგ – ეფექტური რეცეპტი 3 ინგრედიენტით

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სახლში დამზადებული ბუნებრივი საშუალება კოლიტის, წყლულების, ყაბზობისა და კენჭების წინააღმდეგ – ეფექტური რეცეპტი 3 ინგრედიენტით

✅ სახლში დამზადებული ბუნებრივი საშუალება კოლიტის, წყლულების, ყაბზობისა და კენჭების წინააღმდეგ – ეფექტური რეცეპტი 3 ინგრედიენტით

✨ გსურთ თავი დააღწიოთ კუჭ-ნაწლავის პრობლემებს ბუნებრივად და უსაფრთხოდ? წარმოგიდგენთ ძალზე ეფექტურ ნარევს, რომელიც შედგება მხოლოდ 3 კომპონენტისგან – ყველა მათგანი ცნობილია სამკურნალო თვისებებით და სასიცოცხლო სისტემებზე დადებითი გავლენით.

🌿 ძლიერი სამკურნალო ფორმულა ალოეთი, თაფლითა და ლიმონით

🔸 ალოე ვერა – ბუნებრივი ანტიბაქტერიული და ანთებისსაწინააღმდეგო საშუალება, რომელიც ხელს უწყობს ნაწლავის ლორწოვანის აღდგენას, კურნავს წყლულებს და აუმჯობესებს საჭმლის მონელებას. გააგრძელეთ კითხვა

ალოე და თაფლი

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

არსებული გამოწვევები განიხილეს და იმ საუკეთესო პრაქტიკაზე იმსჯელეს, რომელიც აუტიზმის მქონე პირთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და მათი საზოგადოების სრულფასოვან ცხოვრებაში ინტეგრაციის ხელშეწყობისკენ არის მიმართული

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
არსებული გამოწვევები განიხილეს და იმ საუკეთესო პრაქტიკაზე იმსჯელეს, რომელიც აუტიზმის მქონე პირთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და მათი საზოგადოების სრულფასოვან ცხოვრებაში ინტეგრაციის ხელშეწყობისკენ არის მიმართული

ჟენევაში, გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მე-60 სესიის ფარგლებში, საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლობის ორგანიზებით „ცხოვრება უფლებებით: აუტიზმი, მზრუნველობა, მხარდაჭერა და ინკლუზია“, ღონისძიება გაიმართა. ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტროს პრესსამსახური ავრცელებს.

სესიაზე სიტყვით გამოვიდა ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე ირინე წაქაძე.

მოდერატორი, ჟენავაში გაეროს განყოფილებასთან და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი რევაზ ლომინაძე იყო.
სესიაზე საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან ერთად არსებული გამოწვევები განიხილეს და იმ საუკეთესო პრაქტიკაზე იმსჯელეს, რომელიც აუტიზმის მქონე პირთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და მათი საზოგადოების სრულფასოვან ცხოვრებაში ინტეგრაციის ხელშეწყობისკენ არის მიმართული.

ღონისძიებაზე მონაწილეებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ აუცილებელია როგორც ეროვნულ, ასევე საერთაშორისო დონეზე თანამშრომლობის გაღრმავება, რაც ხელს შეუწყობს ინკლუზიური გარემოს შექმნას და თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველყოფას.

სესიაზე, ასევე სიტყვით გამოვიდნენ საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის ადამიანის უფლებათა დაცვის დეპარტამენტის უფროსი ნიკო თათულაშვილი, გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტის თავმჯდომარე სოფიო კილაძე, გაეროს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების კომიტეტის წევრი რეჰაბ მოჰამედ ბორესლი და სხვა ოფიციალური პირები.

კვლევა: ალკოჰოლის მსუბუქად სმაც კი ძლიერ ზრდის დემენციის რისკს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

მცირე რაოდენობით ალკოჰოლის მიღებაც კი ზრდის დემენციის რისკს. ამის შესახებ იუწყება კომბინირებული დაკვირვებითი და გენეტიკური კვლევა, რომელიც ამ დროისათვის უდიდესია ამ მიმართულებით ჩატარებულთა შორის.

შედეგები ეწინააღმდეგება წინა კვლევებს, რომლებიც აჩვენებდა, რომ მსუბუქი და ზომიერი სმა შეიძლება კოგნიტური დაქვეითებისგან გვიცავდეს.

შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი

დემენცია XXI საუკუნის ერთ-ერთ უმძიმეს საზოგადოებრივ-ჯანდაცვით გამოწვევად ჩამოყალიბდა. სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდასთან ერთად იმატებს ნეიროდეგენერაციული დაავადებების გავრცელებაც, რომელთა შორის დემენცია ყველაზე მძიმე სოციალურ და ეკონომიკურ ტვირთს ქმნის. ალცჰაიმერისა და მასთან დაკავშირებული სინდრომები გავლენას ახდენს არა მხოლოდ პაციენტზე, არამედ მთლიან ოჯახსა და ჯანდაცვის სისტემაზე, რადგან დაავადება საჭიროებს ხანგრძლივ მოვლას, მედიკამენტურ მკურნალობასა და სოციალურ მხარდაჭერას. სწორედ ამიტომ, ნებისმიერი რისკფაქტორი, რომელიც დემენციის ალბათობას ზრდის ან ამცირებს, პირდაპირ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინტერესის საგანია.

ალკოჰოლის მოხმარება ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ქცევითი ფაქტორია მსოფლიოში. ათწლეულების განმავლობაში ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრება, რომ მცირე ან ზომიერი დოზით ალკოჰოლი შესაძლოა „დამცავ“ ეფექტს ფლობდეს გულ-სისხლძარღვთა და კოგნიტიური ჯანმრთელობისთვის. თუმცა უახლესი მასშტაბური კვლევები ამ ნარატივს სერიოზულად კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს. BMJ Evidence-Based Medicine-ში გამოქვეყნებულმა კომბინირებულმა დაკვირვებითმა და გენეტიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ მცირე რაოდენობით ალკოჰოლის მიღებაც კი დაკავშირებულია დემენციის რისკის მატებასთან [1].

ეს დასკვნა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ისეთი პლატფორმებისთვის, როგორიცაა https://www.sheniekimi.ge და https://www.publichealth.ge, რომლებიც საქართველოში სამეცნიერო-საზოგადოებრივი კომუნიკაციის მთავარ სივრცეებს წარმოადგენენ.

პრობლემის აღწერა

ალკოჰოლი კულტურულად მიღებული და ფართოდ გავრცელებული ნივთიერებაა. საქართველოში, როგორც ღვინის ტრადიციულ ქვეყანაში, ალკოჰოლის მოხმარება სოციალური ცხოვრების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. ამავე დროს, დემენციის დიაგნოზები ქვეყნის მოსახლეობაში მატულობს, რაც ნაწილობრივ დაკავშირებულია დაბერებასთან, მაგრამ ასევე ცხოვრების წესთან.

პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ მრავალი ადამიანი ჯერ კიდევ დარწმუნებულია, თითქოს „ერთი ჭიქა ღვინო“ ან „ზომიერი სმა“ უსაფრთხოა ან შესაძლოა სასარგებლოც კი იყოს ტვინის ჯანმრთელობისთვის. ახალი კვლევები მიუთითებს, რომ ეს წარმოდგენა მცდარია და საზოგადოებას რეალური რისკის გაცნობიერება სჭირდება. დემენცია არა მხოლოდ ინდივიდუალური ტრაგედიაა, არამედ ქვეყნის ეკონომიკურ სტაბილურობაზეც მოქმედებს, რადგან იზრდება სოციალური და სამედიცინო ხარჯები.

სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი

ალკოჰოლი პირდაპირ მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე. მისი მეტაბოლიზმის დროს წარმოიქმნება აცეტალდეჰიდი და რეაქტიული ჟანგბადის ნაერთები, რომლებიც ნეირონებს აზიანებს. ეს იწვევს სინაპსური კავშირის დარღვევას, ნეირონების აპოპტოზს და ტვინის სტრუქტურული ცვლილებების განვითარებას [2].

BMJ Evidence-Based Medicine-ში გამოქვეყნებული კვლევა უნიკალურია იმით, რომ მან გააერთიანა დაკვირვებითი ეპიდემიოლოგია და მენდელის რანდომიზაცია. პირველ ეტაპზე 559 559 ადამიანი შეისწავლეს ბრიტანეთსა და აშშ-ში 15 წლის განმავლობაში. მიღებული იყო კლასიკური „U-ს ფორმის“ მრუდი, სადაც როგორც არამსმელებს, ისე მძიმე მსმელებს მაღალი რისკი ჰქონდათ. თუმცა ეს შედეგი შესაძლოა დამახინჯებული ყოფილიყო, რადგან არამსმელთა ჯგუფში ხშირად ხვდებიან ყოფილი მძიმე მსმელები ან ისინი, ვისაც ჯანმრთელობის პრობლემების გამო სმა შეწყვეტილი აქვს [1].

მენდელის რანდომიზაციამ ეს პრობლემა გამორიცხა. 2,4 მილიონი ადამიანის გენეტიკური მონაცემების ანალიზმა აჩვენა, რომ ალკოჰოლისადმი გენეტიკური მიდრეკილება პირდაპირ კორელირებს დემენციის რისკთან: რაც უფრო მაღალია პროგნოზირებული მოხმარება, მით მაღალია დემენციის ალბათობა, და არ არსებობს უსაფრთხო „დაბალი ზონა“ [1,3].

სტატისტიკა და მტკიცებულებები

კვლევის ავტორების შეფასებით, თუ ალკოჰოლის მოხმარების აშლილობის გავრცელება ნახევრით შემცირდებოდა, დემენციის შემთხვევები დაახლოებით 16 პროცენტით იკლებდა [1]. ეს ნიშნავს, რომ ათასობით ადამიანს შეიძლება თავიდან აეცილოს მძიმე ნეიროდეგენერაციული დაავადება.

მსოფლიოში დღეს დაახლოებით 55 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს დემენციით, ხოლო 2030 წლისთვის ეს რიცხვი 78 მილიონს გადააჭარბებს [4]. ალკოჰოლი ერთ-ერთი იმ მოდიფიცირებადი რისკფაქტორია, რომლის კონტროლი რეალურად შესაძლებელია.

საერთაშორისო გამოცდილება

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ალკოჰოლს დემენციის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რისკფაქტორად მიიჩნევს [4]. აშშ-ის დაავადებათა კონტროლის ცენტრი და ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტი ხაზს უსვამენ, რომ არ არსებობს ალკოჰოლის უსაფრთხო დოზა ტვინის ჯანმრთელობისთვის [5,6]. The Lancet-ისა და BMJ-ის მიმოხილვებმა დაადასტურა, რომ ალკოჰოლი ზრდის ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკს დოზაზე დამოკიდებული მექანიზმით [7].

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოში დემენციის დიაგნოსტიკა და მართვა ჯერ კიდევ შეზღუდულია. სპეციალიზებული ცენტრებისა და კვალიფიციური ნეიროგერიატრიული სერვისების ნაკლებობა პრობლემას ამწვავებს. ამ ფონზე პრევენცია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. აკადემიური პლატფორმები, როგორიცაა https://www.gmj.ge, მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ სამეცნიერო ცოდნის გავრცელებაში, ხოლო https://www.certificate.ge უზრუნველყოფს სამედიცინო სერვისების ხარისხისა და სტანდარტების კონტროლს.

ალკოჰოლის მოხმარების შემცირება შეიძლება იყოს ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი და ეფექტური პრევენციული სტრატეგია საქართველოსთვის.

მითები და რეალობა

მითი: მცირე რაოდენობით ღვინო იცავს ტვინს.
რეალობა: თანამედროვე გენეტიკური და ეპიდემიოლოგიური კვლევები აჩვენებს, რომ ალკოჰოლის ნებისმიერი რაოდენობა ზრდის დემენციის რისკს [1,3].

მითი: მხოლოდ მძიმე სმაა საშიში.
რეალობა: რისკი იზრდება დოზასთან ერთად, მაგრამ არ არსებობს უსაფრთხო ქვედა ზღვარი.

ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)

რა არის დემენციის მთავარი მოდიფიცირებადი რისკფაქტორები?
ალკოჰოლი, მოწევა, ფიზიკური უმოქმედობა და არაჯანსაღი კვება.

არის თუ არა ალკოჰოლის შეწყვეტა ეფექტური ნებისმიერ ასაკში?
დიახ, რისკის შემცირება შესაძლებელია ნებისმიერ ეტაპზე.

უნდა შეწყვიტოს თუ არა ყველამ სმა?
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით, ალკოჰოლის არარსებობა ყველაზე უსაფრთხო არჩევანია.

დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით

ალკოჰოლის მოხმარება, თუნდაც მცირე რაოდენობით, წარმოადგენს დემენციის მნიშვნელოვან რისკფაქტორს. თანამედროვე მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ „უსაფრთხო დოზა“ არ არსებობს. საქართველოსთვის, სადაც დემენციის მოვლის რესურსები შეზღუდულია, პრევენცია გადამწყვეტი სტრატეგიაა. საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება, რეგულაციებისა და განათლების გაძლიერება, ასევე ხარისხიანი სამედიცინო ინფორმაციის გავრცელება ისეთი პლატფორმების მეშვეობით, როგორიცაა https://www.sheniekimi.ge და https://www.publichealth.ge, შეიძლება მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ტვინის ჯანმრთელობის დაცვაში.

წყაროები

  1. Andrews SJ, et al. Alcohol consumption and dementia risk: a combined observational and Mendelian randomization study. BMJ Evidence-Based Medicine. https://ebm.bmj.com
  2. Harper C. The neuropathology of alcohol-related brain damage. Alcohol Alcohol. https://academic.oup.com/alcalc
  3. Holmes MV, et al. Association between alcohol and neurodegeneration using Mendelian randomization. BMJ. https://www.bmj.com
  4. World Health Organization. Dementia fact sheet. https://www.who.int
  5. Centers for Disease Control and Prevention. Alcohol and brain health. https://www.cdc.gov
  6. National Institutes of Health. Alcohol’s effects on the brain. https://www.nih.gov
  7. Rehm J, et al. Alcohol use and dementia: a systematic review. The Lancet Public Health. https://www.thelancet.com

ალკოჰოლმა შეიძლება გამოიწვიოს კიბო

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

მიხეილ სარჯველაძე, გაეროს გენერალური ასამბლეის მე-80 სესიის ფარგლებში, პირველადი ჯანდაცვის საკითხებზე გამართულ შეხვედრაზე სიტყვით გამოვიდა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მიხეილ სარჯველაძე, გაეროს გენერალური ასამბლეის მე-80 სესიის ფარგლებში, პირველადი ჯანდაცვის საკითხებზე გამართულ შეხვედრაზე სიტყვით გამოვიდა

საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრი, აშშ-ში, გაეროს გენერალური ასამბლეის მე-80 სესიის ფარგლებში, იმყოფება.

სამინისტროს ინფორმაციით, მიხეილ სარჯველაძე, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურ დირექტორს ტედროს ადანომ გებრეისუსს, ევროპის რეგიონულ დირექტორს ჰანს კლუგეს, ასევე სომხეთის, ყაზახეთისა და თურქეთის ჯანდაცვის მინისტრებს შეხვდა.

მიხეილ სარჯველაძე, პირველადი ჯანდაცვის საკითხებზე გამართულ შეხვედრაზე – „პირველადი ჯანდაცვის განხორციელების პოლიტიკური ეკონომიკა: პოლიტიკის ძირითადი ცვლილებები“ – სიტყვით გამოვიდა და პანელურ დისკუსიაში მიიღო მონაწილეობა.

მინისტრმა, პირველადი ჯანდაცვის მიმართულებით საქართველოში მიმდინარე რეფორმაზე გაამახვილა ყურადღება. აღნიშნა, რომ ცვლილება მიზნად ისახავს ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერებას, პირველადი ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობის გაზრდას და მოსახლეობის საჭიროებებზე ორიენტირებული სამედიცინო მომსახურების განვითარებას. მინისტრის განცხადებით, თანასწორობა უნდა დარჩეს მთავარ პრინციპად, რათა სოფლად მცხოვრებმა მოსახლეობამ, ბავშვებმა, ხანდაზმულებმა და ქრონიკული დაავადებების მქონე მოქალაქეებმა მიიღონ უწყვეტი, ხელმისაწვდომი და მაღალი ხარისხის სერვისი.

„მდგრადი პირველადი ჯანდაცვა წარმოადგენს ფუნდამენტს არა მხოლოდ ინდივიდუალური ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობისთვის, არამედ – ეროვნული ჯანდაცვის სისტემების მდგრადობისთვის, ყველა დონეზე. გაერთიანებული ერები და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია მუდმივად ხაზს უსვამს, რომ პირველადი ჯანდაცვა უნივერსალური ჯანდაცვის უზრუნველყოფისა და მდგრადი განვითარების მიზნების მიღწევის ქვაკუთხედია. პირველადი ჯანდაცვა არის ყველაზე სამართლიანი და ხარჯთეფექტური გზა, რომელიც ხელს უწყობს ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის გაუმჯობესებას, არაგადამდები დაავადებებისგან ნაადრევი სიკვდილიანობის შემცირებას და ადამიანების ფინანსური სირთულეებისგან დაცვას.

საქართველო სრულად იზიარებს ამ ხედვას. აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით, ჩვენ შევიმუშავეთ რამდენიმე მნიშვნელოვანი ინიციატივა პირველადი ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერების მიზნით. მათ შორის, განსაკუთრებით უნდა გამოვყოთ საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამა, რომელმაც მნიშვნელოვნად გაზარდა პირველადი ჯანდაცვის სერვისებზე და ქრონიკული დაავადებების მართვისთვის აუცილებელ მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა. წელს დავიწყეთ პირველადი ჯანდაცვის ყოვლისმომცველი რეფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს ოჯახის ექიმების როლის გაძლიერებას, არაგადამდებ დაავადებათა გამოვლენისა და მართვის შესაძლებლობების გაუმჯობესებას, ასევე ინვესტიციების განხორციელებას ციფრულ ჯანდაცვის პლატფორმებში. ვნერგავთ ასაკზე მორგებულ კაპიტაციას, ასევე შედეგებზე დაფუძნებულ დაფინანსების სისტემებს. მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში, ამ მიზნით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, დამატებით, 120 მილიონი აშშ დოლარი გამოიყოფა. პარალელურად, განხორციელებულმა ფარმაცევტულმა რეფორმებმა – მედიკამენტებზე რეფერენტული ფასების დაწესებამ და პირდაპირი შესყიდვის მექანიზმის ამოქმედებამ, მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა წამლებზე ხელმისაწვდომობა და უზრუნველყო მოსახლეობის ფინანსური დაცულობა.
აღსანიშნავია, რომ ბოლო წლების იდეები და განხილვები უკვე რეალობად იქცევა. მაგალითად, მიზნად დავისახეთ, პირველადი ჯანდაცვის სისტემაში, თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და სერვისების მოსახლეობასთან უფრო ახლოს მიტანა. დღეს ეს ხედვა რეალობად იქცა – საქართველოში მიმდინარეობს ციფრული ჯანდაცვის მნიშვნელოვანი რეფორმა, რაც გულისხმობს, სოფლად ახალი, ტელემედიცინის ინსტრუმენტების დანერგვასა და ციფრული შესაძლებლობების განვითარებას“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრი აშშ-ში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფება. გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში, მიხეილ სარჯველაძეს მოხსენება ექნება არაგადამდები დაავადებების პრევენციის, მართვისა და მენტალური ჯანმრთელობის ხელშეწყობის საკითხებთან დაკავშირებით.

ვიზიტის ფარგლებში, მიხეილ სარჯველაძემ ორმხრივი შეხვედრები გამართა ესპანეთისა და ბულგარეთის ჯანდაცვის მინისტრებთან.

„სმენის პრობლემების მქონე ადამიანებთან 2016 წლლიდან ვმუშაობ. პირველივე საინტერესო აღმოჩენა იყო რომ მწირი რესურსების მიუხედავად, სმენადაქვეითებული ადამიანებისთვის ტექნოლოგიები მისაწვდომია, თან კარგი ტექნოლოგიები, რომელსაც მათი ცხოვრების შეცვლა შეუძლია“-თეონა გვალია

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„სმენის პრობლემების მქონე ადამიანებთან 2016 წლლიდან ვმუშაობ. პირველივე საინტერესო აღმოჩენა იყო რომ მწირი რესურსების მიუხედავად, სმენადაქვეითებული ადამიანებისთვის ტექნოლოგიები მისაწვდომია, თან კარგი ტექნოლოგიები, რომელსაც მათი ცხოვრების შეცვლა შეუძლია“-თეონა გვალია

თეონა გვალია, თერაპევტი: „სმენის პრობლემების მქონე ადამიანებთან 2016 წლლიდან ვმუშაობ. პირველივე საინტერესო აღმოჩენა იყო რომ მწირი რესურსების მიუხედავად, სმენადაქვეითებული ადამიანებისთვის ტექნოლოგიები მისაწვდომია, თან კარგი ტექნოლოგიები, რომელსაც მათი ცხოვრების შეცვლა შეუძლია.

ყველაზე მეტად ბავშვებთან და ოჯახებთან პრაქტიკული მუშაობა მიყვარს. საინტერესო სანახავია, როგორ ხდება დამხმარე ტექნოლოგია ბავშვის ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი. ჩვენი, Hearing House სმენის სახლი-ს გუნდის მიდგომა ოჯახზეა ორიენტირებული და ვხედავთ, როგორ იცვლება არა მხოლოდ ბავშვის, არამედ მთელი ოჯახის ქცევა. ბედნიერებაა, როცა ცვლილებები შენს თვალსწინ ხდება.
თუმცა, პრობლემებსაც ვაწყდებით: ზოგჯერ ოჯახს უჭირს ბავშვის დიაგნოზის გათავისება, სმენის აპარატისა თუ კოხლეარულ იმპლანტთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მიღება. ამ დროს კი ძვირფასი დრო იკარგება და შესაძლოა ვეღარ დადგეს ისეთი შედეგი, რაც ადრეული ჩარევის დროს დადგებოდა. გარდა ამისა, ბევრ მშობელს ემოციურად, ან დროის უქონლობის გამო არ აქვს შესაძლებლობა ბავშვთან იმუშაოს, ესაუბროს.
მნიშვნელოვანი პრობლემებია ცნობიერების კუთხით. მაგალითად, გვყავს პაციენტები, რომლებმაც 13-15 წელი ისე იცხოვრეს, არც კი იცოდნენ რომ არსებობდა და ეკუთვნოდათ სმენის აპარატები თუ იმპლანტები.
ჩემი და მთელი გუნდის სამუშაოს ძალიან საინტერესო კომპონენტია საუკეთესო პრაქტიკის მოდელის შექმნა და ამაზე ყოველდღიურად მუშობა: ვთარგმნით და ვამუშავებთ ინსტრუმენტებს, რომელსაც ადგილზე ვნერგავთ. რახან ამ სფეროში ქართულად ბევრი კვლევა არაა, დოკუმენტურად აღვწერთ პროცესებსა და საუკეთესო პრაქტიკას. ინოვაციები შემოგვაქვს ძალიან შემჭიდროებული რესურსების პირობებში.
ვისურვებდი, დამხმარე ტექნოლოგიები იყოს უფრო მრავალფეროვანი, მაგალითად, ზრდასრულებისთვისაც იყოს ორმხრივი იმპლანტი, სპეციფიკური პროგრამა არსებობდეს ძვლოვანი გამტარობის აპარატისთვის; არსებული დამხმარე ტექნოლოგიების პოტენციალის სრულად გამოყენებისთვის გამართული იყოს რეაბილიტაციის სერვისები, უფრო ფართოდ იყოს ხელმისაწვდომი რეგიონებისთვის, ყველაფერი იყოს ოჯახზე ორიენტირებული და პროფესიონალებს ჰქონდეთ უფრო ახალი ცოდნის მიღების შესაძლებლობა.”
* * *
სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, საქართველოში მოსახლეობის დაახლოებით 6.5%-8.1% აქვს სმენის დაქვეითების რამე ფორმა, ცნობიერება კი დაბალია. ქვეყანაში დაახლოებით 1000-მდე მეტყველების თერაპევტი და სულ 410 ოტორინოლარინგოლოგია, ხოლო აუდიოლოგების რაოდენობა უცნობია.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია და მისი დონორი, ATscale, the Global Partnership for Assistive Technology საქართველოს ეხმარება უფრო გააფართოოს ტექნოლოგიები, დანერგოს პრევენციული ზომები და მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ზრუნვის მექანიზმები.

World Health Organization Georgia · ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია საქართველოში 

შეიძლება იყოს 2 ადამიანი და მომეცადინე ადამიანები გამოსახულება

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
1...217218219...1,035გვერდი 218 of 1,035

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights