საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი და კანადის აკრედიტაციის წარმომადგენელი საქართველოში, გიორგი ფხაკაძე, მიმოიხილავს ხანგრძლივი COVID-ის შესახებ ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევას. მასალა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ოჯახის ექიმებისთვის.
კვლევის არსი
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ პაციენტებს, რომლებსაც COVID-19-ით გადატანილი ინფექციის შემდეგ თვეების ან მეტი ხნის განმავლობაში აღენიშნებოდათ ტვინის ნისლი, დაბნეულობა, ქრონიკული ტკივილი და უკიდურესი დაღლილობა, გააჩნიათ განსხვავებული იმუნური და ჰორმონალური პასუხები ვირუსზე — განსხვავებით იმ პირებისგან, ვისაც ხანგრძლივი COVID-ის დიაგნოზი არ დაუსვეს.
კვლევა ერთობლივად ჩაატარეს იელის მედიცინის სკოლის და სინას მთაზე აიკანის მედიცინის სკოლის მკვლევარებმა. იგი გამოქვეყნდა Nature-ის 25 სექტემბრის ნომერში და წარმოადგენს პირველ კვლევას, რომელმაც სისხლის სპეციფიკური ბიომარკერები გამოავლინა — ისეთები, რომლებსაც შეუძლიათ ზუსტად ამოიცნონ ხანგრძლივი COVID-ის მქონე პაციენტები.
კლინიკური მნიშვნელობა
შეერთებულ შტატებში SARS-CoV-2-ით ინფიცირებული პირების დაახლოებით 7,5% შემდგომ იტანჯება ხანგრძლივი COVID-ით. აღნიშნული აღმოჩენა მეცნიერებს დაეხმარება პირველად დაადგინონ ამ ხშირად დამღუპველი დაავადების გამომწვევი მიზეზები და შეიმუშავონ პოტენციური სამკურნალო მიდგომები, რომლებიც მილიონობით ადამიანს მთელ მსოფლიოში ეხება.
იელის უნივერსიტეტის იმუნობიოლოგიის პროფესორმა და ნაშრომის თანაავტორმა, აკიკო ივასაკიმ, ხაზი გაუსვა, რომ ეს ბიომარკერები ჩვეულებრივი კლინიკური გამოკვლევებით მიუწვდომელია:
„თუ ექიმი ხართ, რომელიც ამ პაციენტებზე რუტინულ ლაბორატორიულ სამუშაოებს ატარებს, თქვენ ამ სიგნალებს ვერ იპოვით.”
მკვლევართა შეფასება
მთავარი მკვლევარი, დევიდ პუტრინო — რეაბილიტაციისა და ადამიანის შესაძლებლობათა კვლევის პროფესორი, Icahn Mount Sinai-ის შესაძლებლობების კვლევის ცენტრის დირექტორი და რთული ქრონიკული დაავადებისგან გამოჯანმრთელების ნეშის ოჯახის ცენტრის დირექტორი — კვლევის შედეგებს ასე აფასებს:
„ეს დასკვნები მნიშვნელოვანია — მათ შეუძლიათ უზრუნველყონ უფრო მგრძნობიარე ტესტირება ხანგრძლივი COVID-ის პაციენტებისთვის და განაპირობონ პერსონალიზებული მკურნალობა, რომელსაც აქამდე სამეცნიერო დასაბუთება არ გააჩნდა. ეს ნამუშევარი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის ერთ-ერთი პირველია, რომელმაც გვიჩვენა მკაფიო, გაზომვადი განსხვავებები სისხლის ბიომარკერებში — ხანგრძლივი COVID-ის მქონე პირებს, სრულად გამოჯანმრთელებულ პაციენტებს და SARS-CoV-2-ით არასდროს ინფიცირებულ ადამიანებს შორის. ეს გადამწყვეტი ნაბიჯია საიმედო სისხლის ტესტირების პროტოკოლების შემუშავებისკენ.”
სირთულეები და პერსპექტივა
მიუხედავად კვლევის მნიშვნელოვანი შედეგებისა, ავტორები აღნიშნავენ, რომ ეფექტური თერაპიის შემუშავება რთულ გამოწვევად რჩება — ინდივიდუალური იმუნური პასუხების სირთულის გამო. მათი განმარტებით, არ არსებობს უნივერსალური გამოსავალი, ვინაიდან ხანგრძლივი COVID არის დაავადება, რომელიც აზიანებს ორგანიზმის მრავალ კომპლექსურ სისტემას ერთდროულად.
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2023). ოჯახის ექიმებისთვის საყურადღებოდ – ბოლო კვლევა გრძელი კოვიდის შესახებ. 29 ოქტომბერი, 2023. https://sheniekimi.ge/ambebi/ojakhis-eqimebisthvis-saqhuradghebod-bolo-kvleva-grdzeli-kovidis-shesakheb/
