ახალი სასწავლო წელი სკოლებში განახლებული სახელმძღვანელოებით, ტელეფონების შეზღუდვითა და ახალი რეპეტიტორიუმით
2026-2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე საქართველოს სკოლებში ერთდროულად რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილებისთვის ემზადებიან: მიმდინარეობს ახალი სახელმძღვანელოების ბეჭდვა და სკოლებისთვის მიწოდება, 1 სექტემბრიდან ამოქმედდება მოსწავლეების მიერ მობილური ტელეფონებისა და სხვა ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენების ახალი წესი, ხოლო 2027-2028 სასწავლო წლიდან მე-11 კლასში სკოლაში ორგანიზებული რეპეტიტორიუმის ამოქმედებაა დაგეგმილი. განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის, გივი მიქანაძის განცხადებით, რეფორმის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება სკოლაში მიღებული განათლებისა და ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადების ერთმანეთთან დაახლოებაა. [1][2]
მოვლენების აღწერა
ახალი სასწავლო წლისთვის სკოლებში რამდენიმე მიმართულებით მზადება მიმდინარეობს. მინისტრის განცხადებით, ახალი სახელმძღვანელოების ბეჭდვის პროცესი დასასრულს უახლოვდება და მათი სკოლებისთვის მიწოდება სასწავლო წლის დაწყებამდე უნდა დასრულდეს. სამინისტრო ამასთან ერთად ახორციელებს სახელმძღვანელოების სისტემის ეტაპობრივ ცვლილებას, რომლის საბოლოო მიზანი ერთ კლასში, ერთ საგანში ერთი სტანდარტული სახელმძღვანელოს პრინციპზე გადასვლაა. [1]
ზოგადი განათლების რეფორმის ეროვნული კონცეფციის მიხედვით, სახელმწიფო ეტაპობრივად ცვლის სასწავლო შინაარსს და სახელმძღვანელოებს. სამინისტროს მიერ წარმოდგენილი გეგმის თანახმად, ერთიანი სახელმძღვანელოს პრინციპის სრულად ამოქმედება 2028 წლისთვის არის დაგეგმილი. [1]
ცალკე მიმართულებაა სკოლებში ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენების რეგულირება. საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის 2026 წლის 4 ივნისის ბრძანებით დამტკიცებული წესის თანახმად, 1 სექტემბრიდან სასწავლო პროცესის განმავლობაში მოსწავლეების მიერ მობილური ტელეფონების, სმარტფონებისა და ჭკვიანი საათების არამიზნობრივი გამოყენება შეიზღუდება. სკოლებს ამ წესის პრაქტიკული ამოქმედებისთვის სპეციალური სათავსების მოწყობა დაევალათ. [2]
მესამე მნიშვნელოვანი ცვლილება უკავშირდება მე-11 კლასში ორგანიზებული რეპეტიტორიუმის ამოქმედებას. სამინისტროს კონცეფციის მიხედვით, ეს პროგრამა იმ მოსწავლეებისთვის იქნება განკუთვნილი, რომლებიც ეროვნულ გამოცდებზე გასასვლელად ემზადებიან და მიზნად ისახავს სკოლაშივე უზრუნველყოს შესაბამის საგნებში ინტენსიური მომზადება. [3]
კონტექსტი და ფონი
საქართველოს ზოგადი განათლების სისტემა 2026-2027 სასწავლო წლიდან ეტაპობრივად გადადის ახალ მოდელზე. საკანონმდებლო ცვლილებების მიხედვით, დაწყებითი საფეხური მოიცავს I-VI კლასებს, საბაზო საფეხური — VII-IX კლასებს, ხოლო საშუალო საფეხურის ახალი სტრუქტურა X-XI კლასებს მოიცავს. ამავე რეფორმის ფარგლებში მე-11 კლასში ორგანიზებული რეპეტიტორიუმის დანერგვაა გათვალისწინებული. [1][3]
რეფორმის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება სასწავლო პროცესის უფრო მკაფიოდ დაკავშირებაა მოსწავლის შემდგომ საგანმანათლებლო გზასთან. სამინისტროს ეროვნული კონცეფციის თანახმად, X-XI კლასებში სწავლება უფრო მეტად პროფილური უნდა გახდეს, ხოლო მე-11 კლასში მოსწავლეს უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, ეროვნული გამოცდებისთვის საჭირო საგნებზე კონცენტრირდეს. [3]
ეს ცვლილება მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც საქართველოში სკოლის მოსწავლეების მიერ კერძო რეპეტიტორების გამოყენება ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადების ერთ-ერთ გავრცელებულ ფორმად რჩება. ახალი მოდელის მიზნად სამინისტრო სწორედ სკოლის ფარგლებში დამატებითი მომზადების შესაძლებლობის შექმნას ასახელებს.
ამავე დროს, რეფორმის განხორციელება მოითხოვს არა მხოლოდ ახალი სასწავლო პროგრამებისა და სახელმძღვანელოების შექმნას, არამედ მასწავლებლების მომზადებას, სასწავლო პროცესის ორგანიზებას და სკოლებისთვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფას.
დეტალები და ფაქტები
მინისტრის განცხადებით, 2026-2027 სასწავლო წელს განახლებული სახელმძღვანელოებით სწავლა რამდენიმე კლასში დაიწყება. მის მიერ 24 აგვისტოს გაკეთებულ განცხადებაში საუბარია პირველ, მეშვიდე და მეათე კლასებზე და ჰუმანიტარული და საბუნებისმეტყველო-ტექნოლოგიური მიმართულებების განახლებულ წიგნებზე. ამასთან, სამინისტროს მიერ გავრცელებულ სხვა ინფორმაციაში 2026-2027 სასწავლო წლის სახელმძღვანელოების განახლების ჩამონათვალში I, V, VII, IX და X კლასებიც არის მითითებული. [4]
ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია, რადგან კონკრეტული კლასების ჩამონათვალი საბოლოოდ ოფიციალური მიწოდების გრაფიკითა და შესაბამისი სახელმძღვანელოების ნუსხით უნდა დაზუსტდეს. სამინისტროს ოფიციალურ მასალებში ერთიანი სახელმძღვანელოს პრინციპი კი მკაფიოდ არის განსაზღვრული: ერთ კლასში, ერთ საგანში უნდა არსებობდეს ერთი სტანდარტული სახელმძღვანელო. [1]
რეფორმის საბოლოო მიზნად სამინისტრო 2028 წლის სექტემბრისთვის ყველა საფეხურზე სახელმძღვანელოების სისტემის სრულად განახლებას ასახელებს. ცვლილება გულისხმობს როგორც ჰუმანიტარული, ისე საბუნებისმეტყველო-ტექნოლოგიური მიმართულებების სასწავლო რესურსების ეტაპობრივ ჩანაცვლებას. [1]
სახელმძღვანელოების მიწოდებასთან დაკავშირებით ასევე მნიშვნელოვანია განსხვავება საჯარო და კერძო სკოლებს შორის. მინისტრის განცხადებით, საჯარო სკოლებში მოსწავლეებს სახელმძღვანელოები კვლავ უსასყიდლოდ მიეწოდებათ, ხოლო კერძო სკოლები შესაბამის წიგნებს შეიძენენ.
ტელეფონების გამოყენების ახალი წესი უკვე სამართლებრივად არის განსაზღვრული. 2026 წლის 4 ივნისის ბრძანებით სკოლებს 1 სექტემბრამდე დაევალათ საჭირო რაოდენობის სპეციალური სათავსების შესყიდვა და მონტაჟი, ასევე სკოლის შინაგანაწესში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა. თავად წესი 1 სექტემბრიდან ამოქმედდება. [2]
წესის მიხედვით, მოსწავლეს სასწავლო პროცესის განმავლობაში მობილური ტელეფონი ან სმარტფონი, როგორც წესი, სპეციალურ სათავსში გამორთულ მდგომარეობაში უნდა ჰქონდეს შენახული. ამავე სათავსში უნდა განთავსდეს ჭკვიანი საათიც. სკოლას შეუძლია თავად განსაზღვროს ასეთი სათავსების განლაგება საკუთარი საჭიროებისა და სპეციფიკის გათვალისწინებით. [2]
ამასთან, ეს არ ნიშნავს სკოლაში ტელეფონის შეტანის სრულ აკრძალვას. მოსწავლეს შეუძლია სკოლაში ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალება იქონიოს, თუმცა სასწავლო პროცესის განმავლობაში მისი გამოყენება შეზღუდულია, გარდა წესით განსაზღვრული გამონაკლისებისა. [2]
გამონაკლისები მოიცავს სასწავლო მიზნებისთვის უფლებამოსილი პირის წინასწარი თანხმობით გამოყენებას, ჯანმრთელობის მონიტორინგისა და სხვა სამედიცინო საჭიროებებს, საგანგებო და გადაუდებელ შემთხვევებს, ასევე გარკვეულ შემთხვევებს, როდესაც მოწყობილობის გამოყენება აუცილებელია სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების ან მოსწავლის ინდივიდუალური საჭიროებების გამო. [2]
წესის მიხედვით, მშობელთან დაკავშირება მოსწავლის მიერ პირადი ტელეფონის გამოყენებით აუცილებელი არ უნდა იყოს — სკოლამ უნდა განსაზღვროს ოფიციალური საკომუნიკაციო არხები, რომელთა საშუალებითაც მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს სკოლასთან დაკავშირება შეეძლება. [2]
რეპეტიტორიუმის მიმართულებით კი სამინისტრო უკვე იწყებს შესაბამისი სასწავლო მასალების მომზადებასა და პედაგოგების შერჩევა-გადამზადებას. მინისტრის განცხადებით, ჯგუფები ჩვეულებრივ საკლასო ჯგუფებზე მცირე უნდა იყოს. განხილული ვარიანტია დაახლოებით 10 მოსწავლისგან შემდგარი ჯგუფებიც. [5]
რეპეტიტორიუმი 3-4 საგანში ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადებას უნდა დაეფუძნოს და მისი სასწავლო პროგრამა ეროვნული გამოცდების მოთხოვნებთან უნდა იყოს თანხვედრაში. [5]
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
სკოლებში მობილური ტელეფონების გამოყენების რეგულირება საერთაშორისო განათლების სისტემებისთვის ახალი საკითხი არ არის. სხვადასხვა ქვეყანაში სკოლები და განათლების უწყებები განსხვავებულ მიდგომებს იყენებენ — სრული აკრძალვიდან დაწყებული, მხოლოდ გაკვეთილის პერიოდში გამოყენების შეზღუდვით დამთავრებული.
ამ პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი არგუმენტი სასწავლო პროცესში ყურადღებისა და კონცენტრაციის შენარჩუნებაა. საქართველოს ახალი წესიც პირდაპირ მიუთითებს სასწავლო პროცესის უწყვეტობისა და ეფექტიანობის, მოსწავლეთა კონცენტრაციის გაუმჯობესებისა და ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების სათანადო გამოყენების კულტურის ჩამოყალიბების მიზანზე. [2]
საერთაშორისო პრაქტიკა ამასთან ერთად აჩვენებს, რომ ტელეფონების შეზღუდვის ეფექტი დამოკიდებულია არა მხოლოდ აკრძალვის არსებობაზე, არამედ იმაზე, რამდენად მკაფიოა წესები, რამდენად თანმიმდევრულად სრულდება ისინი და არსებობს თუ არა განსაზღვრული გამონაკლისები ჯანმრთელობის, უსაფრთხოებისა და სასწავლო საჭიროებების შემთხვევაში.
საქართველოს მოდელი ამ თვალსაზრისით სრული აკრძალვისგან განსხვავდება: მოსწავლეს ტელეფონის სკოლაში ქონა შეუძლია, თუმცა სასწავლო პროცესის განმავლობაში მისი გამოყენება წესით შეზღუდულია. [2]
რეპეტიტორიუმის იდეაც დაკავშირებულია სკოლაში სასწავლო დროის გამოყენების ცვლილებასთან. ეროვნული კონცეფციის მიხედვით, მე-11 კლასის მოდელი უნდა დაეხმაროს მოსწავლეს ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადებაში და ამ პროცესის მნიშვნელოვანი ნაწილი უშუალოდ სკოლის ფარგლებში გადაიტანოს. [3]
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოს განათლების სისტემისთვის ახალი სასწავლო წელი მნიშვნელოვანი გარდამავალი ეტაპია, რადგან ცვლილებები ერთდროულად ეხება სასწავლო შინაარსს, სახელმძღვანელოებს, სასკოლო გარემოსა და ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადების მოდელს.
ერთიანი სახელმძღვანელოს პრინციპის დანერგვა ნიშნავს, რომ ეტაპობრივად უნდა შემცირდეს ერთსა და იმავე საგანში სხვადასხვა სახელმძღვანელოს პარალელურად გამოყენება. კანონმდებლობით უკვე განისაზღვრა, რომ 2028-2029 სასწავლო წლის დაწყებამდე სკოლებმა უნდა უზრუნველყონ მოსწავლეები სამინისტროს მიერ შექმნილი, გრიფმინიჭებული ან სამინისტროსთან შეთანხმებული სახელმძღვანელოებით. [6]
ტელეფონების გამოყენების ახალი წესი კი უკვე კონკრეტულ ორგანიზაციულ ვალდებულებებს ქმნის სკოლებისთვის. მათ უნდა ჰქონდეთ შესაბამისი სათავსები და სკოლის შინაგანაწესში ასახული უნდა იყოს ახალი მოთხოვნები. [2]
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ სპეციალური სათავსის განლაგება ცენტრალიზებულად ერთნაირად არ განისაზღვრება. სკოლას შეუძლია საკუთარი სივრცისა და საჭიროებების მიხედვით გადაწყვიტოს, სად განთავსდება იგი. წესით გათვალისწინებულია უსაფრთხო შენახვისა და სასწავლო პროცესის დასრულების შემდეგ მოწყობილობების მოსწავლეებისთვის დაბრუნების ორგანიზებაც. [2]
რეპეტიტორიუმის ამოქმედება კიდევ უფრო ხანგრძლივ პროცესს უკავშირდება. სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს სასწავლო მასალების მომზადება, შესაბამისი პედაგოგების შერჩევა და მათი გადამზადება. ეროვნული კონცეფციის მიხედვით, პროგრამა იმ მოსწავლეებს შეეხება, რომლებიც მე-11 კლასს 2027-2028 სასწავლო წელს დაასრულებენ. [3]
ამ ცვლილებების პრაქტიკული შედეგი დიდწილად დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად თანმიმდევრულად მოხდება ახალი წესების დანერგვა სკოლებში და რამდენად იქნება უზრუნველყოფილი შესაბამისი რესურსები.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
2026-2027 სასწავლო წელი საქართველოს სკოლებისთვის რამდენიმე პარალელური ცვლილების დაწყებას უკავშირდება. სახელმძღვანელოების სისტემა ეტაპობრივად გადადის ერთიანი სტანდარტის პრინციპზე, 1 სექტემბრიდან ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენებაზე ახალი წესი ამოქმედდება, ხოლო 2027-2028 სასწავლო წლიდან მე-11 კლასში ორგანიზებული რეპეტიტორიუმის ამოქმედებაა დაგეგმილი. [1][2][3]
ტელეფონებთან დაკავშირებული ცვლილება უკვე სამართლებრივი წესით არის განსაზღვრული და მისი პრაქტიკული განხორციელებისთვის სკოლებს კონკრეტული ვალდებულებები აქვთ. ეს არ წარმოადგენს მოსწავლისთვის ტელეფონის სკოლაში შეტანის სრულ აკრძალვას, არამედ სასწავლო პროცესის განმავლობაში მისი გამოყენების შეზღუდვას, განსაზღვრული გამონაკლისებით. [2]
რეპეტიტორიუმის შემთხვევაში მთავარი ცვლილება ეროვნული გამოცდებისთვის მომზადების ნაწილის სკოლაში გადატანაა. პროგრამის რეალური შედეგების შეფასება შესაძლებელი გახდება მას შემდეგ, რაც მისი პირველი ეტაპი ამოქმედდება და მოსწავლეთა აკადემიური შედეგების შესახებ საკმარისი მონაცემები დაგროვდება.
სახელმძღვანელოების განახლებისა და ერთიანი სტანდარტის დანერგვის შემთხვევაში კი მნიშვნელოვანი ეტაპი იქნება გარდამავალი პერიოდის დასრულება, რომელიც სამინისტროს გეგმით 2028 წლისთვის არის გათვალისწინებული. [1]
ამრიგად, ახალი სასწავლო წლისთვის დაგეგმილი ცვლილებები მხოლოდ ცალკეული ადმინისტრაციული წესების შეცვლას არ გულისხმობს. ისინი განათლების სისტემის უფრო ფართო რეფორმის ნაწილია, რომლის შედეგების შეფასება ეტაპობრივად, ახალი წესების პრაქტიკული განხორციელებისა და მოსწავლეთა შედეგების მიხედვით იქნება შესაძლებელი.
წყაროები
- საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო. ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმის ეროვნული კონცეფცია. თბილისი: სამინისტრო; 2025. ოფიციალური დოკუმენტი
- საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის ბრძანება №73/ნ. სკოლაში ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენების ზოგადი წესის დამტკიცების შესახებ. 2026 წლის 4 ივნისი. საკანონმდებლო მაცნე — ბრძანება №73/ნ
- საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო. ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმის ეროვნული კონცეფცია — მე-11 კლასში ორგანიზებული რეპეტიტორიუმი. სამინისტროს ოფიციალური ინფორმაცია
- საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო. ზოგადი განათლების სფეროს მიმდინარე პროგრამები და სახელმძღვანელოების უზრუნველყოფა. სამინისტროს ოფიციალური ვებგვერდი
- გივი მიქანაძე: იწყება მუშაობა რეპეტიტორიუმისთვის განკუთვნილ სახელმძღვანელოებზე და მოხდება პედაგოგების შერჩევა-გადამზადება. 24 აგვისტო, 2026. განცხადების სრული ტექსტი
- საქართველოს კანონი „ზოგადი განათლების შესახებ“ — 2026 წლის ცვლილებები. საკანონმდებლო მაცნე
