პოლიტოლოგი და სტრატეგიული პროცესების ანალიტიკოსი ირაკლი ყიფიანი უნგრეთში განვითარებულ ენერგეტიკულ კრიზისს ეხმაურება და მორიგ პოსტს აქვეყნებს
მისი შეფასებით, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან ვიქტორ ორბანის წასვლიდან რამდენიმე თვეში ქვეყანამ პირველი მძიმე დარტყმა მიიღო. დუნაის წყლის დონის მკვეთრი შემცირების გამო ატომური ელექტროსადგური „პაქში“ გაჩერდა, რამაც ქვეყნის ენერგეტიკული უსაფრთხოების საკითხი დღის წესრიგში დააყენა.
როგორც ირაკლი ყიფიანი წერს, უნგრეთის მთავრობის ახალმა მეთაურმა – პეტერ მადიარმა მოსახლეობა გააფრთხილა, რომ ქვეყანამ შესაძლოა ელექტროენერგიის გამომუშავების შესაძლებლობების თითქმის 50 პროცენტი დაკარგოს. ამასთან, უჩვეულო სიცხის გამო ელექტროენერგიის მოხმარება იზრდება.
მისივე ინფორმაციით, ევროკავშირის შესაბამისი სტრუქტურები მზად არიან, შექმნილი ვითარების შესაფასებლად ენერგეტიკული მართვის ჯგუფის საგანგებო სხდომა გამართონ. ევროკავშირის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ უსაფრთხოების მიმართულებით გადაუდებელი ზომები უკვე მიღებულია.
ანალიტიკოსი აგრეთვე აღნიშნავს, რომ ენერგეტიკული დანაკლისის ნაწილობრივ შევსება შესაძლებელია იმპორტირებული ელექტროენერგიით, თუმცა მეზობელ ქვეყნებსაც წყლის რესურსებთან დაკავშირებული პრობლემები აქვთ.
მისი თქმით, გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები შექმნილ ვითარებას ენერგეტიკული პოლიტიკის გადახედვის აუცილებლობის ნიშნად აფასებენ და უნგრეთისთვის დივერსიფიცირებული ენერგომომარაგების მნიშვნელობაზე საუბრობენ.
ირაკლი ყიფიანი წერს, რომ შექმნილი ვითარება უნგრეთისთვის სერიოზული გამოცდაა და ქვეყნის ხელისუფლებას ენერგეტიკული გადაწყვეტილებების მიღება მოუწევს.
„ვიქტორ ორბანის წასვლიდან 6 თვეც არ გასულა და უნგრეთი უკვე პირველ მძიმე დარტყმას იღებს. ატომური ელექტროსადგური „პაქში“ დუნაის არნახული დაშრობის გამო გააჩერეს. ბირთვული დანადგარების გასაგრილებლად საჭირო წყალმა უკიდურეს ნიშნულს მიაღწია და სადგურის 42-წლიან ისტორიაში მსგავსი სრული გაჩერება პირველი შემთხვევაა.
მთავრობის მეთაურმა პეტერ მადიარმა მოსახლეობა გააფრთხილა, რომ ორშაბათიდან ქვეყანამ შესაძლოა ელექტროენერგიის გამომუშავების შესაძლებლობების თითქმის 50 პროცენტი დაკარგოს. ამავდროულად, უჩვეულო სიცხის პირობებში ელექტროენერგიის მოხმარება მუდმივად იზრდება.
ევროკავშირის უმაღლესი მმართველი ორგანო მზად არის, საფრთხეების შესაფასებლად ენერგეტიკული მართვის ჯგუფის საგანგებო სხდომა მოიწვიოს. ევროკავშირის წარმომადგენელი ანაკაისა იტკონენი აღნიშნავს, რომ უსაფრთხოების კუთხით გადაუდებელი ზომები უკვე მიღებულია, თუმცა მომხდარმა შესაძლოა შუაგულ ევროპის ენერგეტიკულ მარაგებზე სერიოზული გავლენა მოახდინოს.
უნგრეთის ხელისუფლებამ მოქალაქეებსა და მეწარმეებს მაღალი დატვირთვის საათებში ელექტროენერგიის მოხმარების შემცირებისკენ მოუწოდა. მრეწველობისთვის კი შეზღუდვების გეგმა შემუშავდა, რომელიც საღამოს საათებში ჰაერის გამაგრილებლებისა და სარეცხი მანქანების გამოყენების შეზღუდვასაც ითვალისწინებს.
მკვლევრები შექმნილ ვითარებას თავშეკავებით აფასებენ. ბუნებისდაცვითი გაერთიანება Energiaklub-ის წევრის, ანდრაშ პერგერის, გათვლებით, ორშაბათიდან ქვეყანა გამომუშავების 25-დან 30 პროცენტამდე დაკარგავს, რაც ენერგომომარაგების ქსელისთვის უმძიმესი გამოცდა იქნება.
მისი შეფასებით, დანაკლისის ნაწილის დაფარვა შესაძლებელია ელექტროენერგიის იმპორტით, თუმცა მეზობელ ქვეყნებსაც წყლის რესურსებთან დაკავშირებით მძიმე მდგომარეობა აქვთ.
გარემოსდაცვითი მოძრაობა Friends of the Earth Hungary მიმდინარე მოვლენებს საგანგაშო ნიშნად აფასებს და აცხადებს, რომ უნგრეთისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია დივერსიფიცირებულ ენერგომომარაგებაზე გადასვლა.
ბრიუსელში ჯერჯერობით საყოველთაო მღელვარების საფუძველს ვერ ხედავენ, თუმცა აღიარებენ, რომ უნგრეთის ენერგოსისტემა მდგრადობის სერიოზული გამოცდის წინაშე დგას.
მადიარის მთავრობას ახლა გაცილებით გაუჭირდება „როსატომთან“ თანამშრომლობაზე უარის თქმა. ქვეყანაში შექმნილი ენერგეტიკული დეფიციტი იმდენად მძიმე აღმოჩნდა, რომ უწყვეტი გამომუშავების ნებისმიერი ხელმისაწვდომი წყაროს უგულებელყოფა რთული იქნება.
სურათი ნათელია. ორბანის შემდგომი ხანის ლიბერალური ბოდვები ფიზიკის უმოწყალო კანონებს პირისპირ შეეჯახა. სანამ ბრიუსელის მოხელეები მშვიდ სახეს ინარჩუნებენ და საგანგებო სხდომებზე უშედეგოდ მსჯელობენ, შუაგულ ევროპაში მოქალაქეებს სარეცხი მანქანების გამორთვისკენ მოუწოდებენ.
ბუნების დამცველთა მოწოდებები დივერსიფიცირებულ ენერგეტიკაზე გადასვლის შესახებ იქ, სადაც საბაზისო სიმძლავრეები ინგრევა და სახელმწიფო ენერგეტიკული კრიზისის წინაშე დგება, კრიტიკოსების აზრით, რეალობას მოწყვეტილია. მადიარის ახალ მთავრობას მოუწევს მარტივი ჭეშმარიტების გაცნობიერება: როცა სამრეწველო ჩამოშლის ზღვარზე დგახარ, ევროკავშირის მითითებებით ბირთვულ დანადგარებს ვერ გააგრილებ.
საბოლოოდ, სასიცოცხლო აუცილებლობის წინაშე, შესაძლოა, კვლავ „როსატომთან“ თანამშრომლობის საკითხი დადგეს. თუმცა მანამდე უნგრეთს შეუძლია, ჰაერის გამაგრილებლები გამორთოს და ბრიუსელის კლიმატური პოლიტიკის კრიტიკით დაიმშვიდოს თავი“, – წერს ირაკლი ყიფიანი.
