საქართველოს პარლამენტში უკვე წარდგენილია „ზოგადი განათლების შესახებ“ კანონში ცვლილებების პროექტი, რომელიც ეროვნული რეფორმის კონცეფციის საფუძველზე მომზადდა და მიმდინარე კვირაში საკანონმდებლო ორგანო მას დაჩქარებული წესით განიხილავს, მათ შორის სკოლის უსაფრთხოების გაძლიერებასთან დაკავშირებული რეგულაციებით.
მოვლენების აღწერა
კანონპროექტი, რომელიც ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმის ეროვნული კონცეფციის საფუძველზე მომზადდა, უკვე პარლამენტშია. საკანონმდებლო ორგანო „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტს მიმდინარე კვირაში დაჩქარებული წესით დაამტკიცებს.
კანონპროექტი მოიცავს როგორც უკვე ცნობილ სიახლეებს, ისე სასკოლო ცხოვრებაში დასანერგ ახალ რეგულაციებს, რომლებიც შეეხება მოსწავლეებს ყველა საფეხურზე, მასწავლებლებს და ზოგადად სასკოლო საზოგადოებას.
კონტექსტი და ფონი
ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმა საქართველოში ბოლო წლებში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებად რჩება. განათლების პოლიტიკის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა უსაფრთხო და მხარდამჭერი გარემოს შექმნას სკოლებში, რაც უკავშირდება როგორც მოსწავლეთა უფლებების დაცვას, ისე მასწავლებელთა პროფესიულ პასუხისმგებლობას.
საერთაშორისო პრაქტიკაში განათლების სისტემაში ძალადობის პრევენცია და ეთიკური სტანდარტების დაცვა ერთ-ერთ ძირითად პრიორიტეტად განიხილება, რადგან სკოლა უნდა უზრუნველყოფდეს უსაფრთხო სივრცეს ბავშვებისა და მოზარდებისთვის [1].
დეტალები და ფაქტები
კანონპროექტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინიციატივა ეხება იმ მასწავლებლებსა და ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სხვა თანამშრომლებს, რომელთა შრომითი ურთიერთობა შეწყდა მოსწავლის მიმართ განხორციელებული ძალადობის გამო.
საკანონმდებლო ცვლილების თანახმად:
- მასწავლებელს ან სხვა თანამშრომელს, რომელიც გათავისუფლდა მოსწავლის მიმართ ფიზიკური ძალადობის საფუძველზე, შეეზღუდება სკოლაში საქმიანობის უფლება გათავისუფლებიდან სამი წლის განმავლობაში.
კანონპროექტში აღნიშნულია, რომ მოსწავლის მიმართ ფიზიკური ძალადობა წარმოადგენს მასწავლებლის პროფესიული ეთიკისა და სკოლის შინაგანაწესის უხეშ დარღვევას და ეჭვქვეშ აყენებს მის უნარს, უზრუნველყოს უსაფრთხო და მხარდამჭერი საგანმანათლებლო გარემო.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
UNESCO და UNICEF-ის შეფასებით, სკოლებში ძალადობის პრევენცია და უსაფრთხო სასწავლო გარემოს უზრუნველყოფა წარმოადგენს განათლების სისტემის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს გამოწვევას [1].
ევროპის ქვეყნებში მსგავსი შემთხვევების დროს ხშირად მოქმედებს მკაცრი რეგულაციები, რომლებიც ზღუდავს ძალადობის გამო გათავისუფლებული პირების დაბრუნებას საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, რათა დაცული იყოს ბავშვთა უფლებები და სკოლების უსაფრთხოება [2].
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის აღნიშნული კანონპროექტი უკავშირდება სასკოლო გარემოს უსაფრთხოების გაძლიერებას და მასწავლებელთა პროფესიული პასუხისმგებლობის უფრო მკაცრ რეგულირებას.
კანონპროექტის განხილვა შესაძლოა მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდეს როგორც სკოლების ადმინისტრაციაზე, ისე მასწავლებელთა პროფესიულ ეთიკაზე და მოსწავლეთა დაცვის მექანიზმებზე. დამატებითი ინფორმაცია განათლებისა და სხვა მიმდინარე საკითხებზე ხელმისაწვდომია https://www.sheniambebi.ge-ზე.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
პარლამენტში წარდგენილი ზოგადი განათლების შესახებ კანონში ცვლილებების პროექტი მოიცავს სკოლის უსაფრთხოების მიმართულებით მნიშვნელოვან რეგულაციას, რომლის მიხედვითაც მოსწავლის მიმართ ძალადობის გამო გათავისუფლებულ მასწავლებელს სამი წლის განმავლობაში შეეზღუდება სკოლაში საქმიანობის უფლება. კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა მიმდინარე კვირაშია დაგეგმილი და მისი დამტკიცება შესაძლოა ახალი ეტაპი გახდეს განათლების სისტემაში ეთიკური სტანდარტებისა და უსაფრთხო გარემოს განმტკიცების პროცესში.
წყაროები
- UNESCO. School violence and bullying: Global status report. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366483
- UNICEF. Safe to Learn: Ending violence in schools. https://www.unicef.org/reports/safe-to-learn-2019
