მედიკამენტების ფასები მოიმატებს – გიორგი ფხაკაძე ტრამპის გადაწყვეტილებას ეხმაურება
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა და გლობალური ეკონომიკა – როგორ გვემუქრება არასტაბილური პოლიტიკა?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
ბოლო დღეებში შეერთებულ შტატებში განვითარებულმა მოვლენებმა გლობალური საფონდო ბაზრები შეარყია.
პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ახალი, ფართომასშტაბიანი ტარიფები დააანონსა მსოფლიოს 185 ქვეყანაზე – სავაჭრო პარტნიორებზე, მათ შორის მოკავშირეებზე. ამას მოჰყვა სწრაფი მერყეობა ბაზრებზე: S&P 500 დაეცა 14%-ით, Nasdaq კი თითქმის 19%-ით.
ტრამპის სიტყვებით:
“ზოგჯერ საჭიროა წამალი, რომ რამე გამოსწორდეს.”
ეს სიტყვები არ არის ეკონომიკური სიზუსტე – ეს არის პოლიტიკური რიტორიკა, რომელიც გამოიწვევს ჯანდაცვის რეალურ შედეგებს.
რატომ უნდა აინტერესებდეს ეს საქართველოს?
1. გლობალური ეკონომიკური შოკები პირველ რიგში ურტყამს ჯანდაცვას.
როდესაც მსოფლიო ბაზრები იშლება, ფინანსური რესურსები ისევ იქ მიდის, სადაც „მოგება“ უფრო დიდია – და არა ჯანდაცვაში.
➤ ეს ნიშნავს, რომ ფულადი ნაკადები, გრანტები და საერთაშორისო მხარდაჭერა შემცირდება.
➤ საქართველო, როგორც ფინანსურად დაუცველი ქვეყანა, ამ პროცესის პირდაპირი მსხვერპლი ხდება.
2. მედიკამენტების ფასები მოიმატებს.
მსოფლიო ვაჭრობაზე ტარიფები პირდაპირ აისახება იმპორტირებულ წამლებზე, ტექნიკასა და ვაქცინებზე.
➤ დღესვე ვხედავთ, როგორ იზრდება ფასები ბაზარზე უკვე არსებულ ეკონომიკურ სტრესზე.
3. ფსიქიკური ჯანმრთელობა უყურადღებოდ რჩება.
როცა მსოფლიო ლიდერები ბაზრების მერყეობას „წამლის საჭიროებით“ ხსნიან, ეს სტიგმატიზაციას აძლიერებს.
➤ ფსიქიკური ჯანმრთელობა არის სერიოზული საკითხი, არა იუმორის ან ირონიის საგანი.
➤ საქართველოში კი ფსიქო-სოციალური დახმარების სისტემა ჯერ კიდევ სუსტი რჩება.
4. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები არ უნდა ეყრდნობოდეს ემოციას.
➤ როცა გლობალური ეკონომიკა ემოციური გადაწყვეტილებების შედეგად ირყევა, ეს ქმნის მძიმე საზოგადოებრივ ტალღას – განსაკუთრებით ღარიბ ქვეყნებში.
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გადმოსახედიდან, ეს ყველაფერი ნიშნავს:
• ფინანსური ტვირთის ზრდას მოსახლეობისთვის
• სერვისების შემცირებას ჯანდაცვაში
• ფსიქოლოგიური დაძაბულობის გაღრმავებას
• სოლიდარობის შემცირებას გლობალურ დონეზე
📌 წყაროები:
• CNN – https://edition.cnn.com/2025/04/03/politics/trump-tariffs-global-impact
• BBC – https://www.bbc.com/news/business-68712345
• AP News – https://apnews.com/article/860760cdc1aa2cc58853c9aab987e36d
• The Guardian – https://www.theguardian.com/business/blog/live/2025/apr/07/global-stock-markets-brace-donald-trump-us-tariffs
• Business Insider – https://www.businessinsider.com/trump-stock-sell-off-sometimes-you-have-to-take-medicine-2025-4
მოკლედ:
ჯანდაცვა ვერ განვითარდება ფინანსური არასტაბილურობის ფონზე.
მთავრობები, საზოგადოება და ექსპერტები ერთად უნდა ვიმოქმედოთ, რომ ჯანდაცვა არ იქცეს გლობალური ეკონომიკური ქარიშხლის მსხვერპლად.
➡️ მეტი ანალიზი და ინფორმაცია – www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი
