ქლოაზმა და პიგმენტური ლაქები — გამომწვევი მიზეზები, მოვლის წესები და გამათეთრებელი ნიღბები
სახეზე სხვადასხვა ფორმის, ზომისა და შეფერილობის ლაქების გაჩენა ბევრ ქალს აწუხებს. მსგავსი ცვლილებები ხშირად ქლოაზმას უკავშირდება — მდგომარეობას, რომელიც სხვადასხვა მიზეზის გამო შეიძლება განვითარდეს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კანის სწორი მოვლა და ზედმეტი გამაღიზიანებელი საშუალებების თავიდან აცილება, რადგან არასწორმა მიდგომამ შესაძლოა პიგმენტაცია კიდევ უფრო გამოკვეთოს.
ქლოაზმისა და კანის მოვლის თემით დაინტერესებულ მკითხველს ხშირად აინტერესებს კანის ყოველდღიური მოვლა, რადგან სწორი რუტინა პიგმენტური ცვლილებების გაღრმავების თავიდან აცილებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.
რა არის ქლოაზმა და რატომ ჩნდება
ქლოაზმა კანის პიგმენტური ცვლილებაა, რომელიც სხვადასხვა ფაქტორის გავლენით შეიძლება განვითარდეს. ის ხშირად უკავშირდება:
ორსულობას
ვიტამინების ნაკლებობას
ჰორმონალურ ცვლილებებს
კუჭ-ნაწლავის სისტემის დარღვევებს
ღვიძლის ფუნქციასთან დაკავშირებულ პრობლემებს
გინეკოლოგიურ მდგომარეობებს
ქლოაზმა განსაკუთრებით შესამჩნევია მუქი ფერისა და შავგვრემანი კანის მქონე ქალებში. ასეთ შემთხვევაში ლაქები უფრო ხანგრძლივად ნარჩუნდება და მათზე ზემოქმედება შედარებით რთულია.
კოსმეტიკური საშუალებების გავლენა პიგმენტაციაზე
ზოგჯერ გამუქებული პიგმენტური ლაქები გარკვეული კრემებისა და საცხების გამაღიზიანებელი მოქმედების შედეგად ჩნდება. კანს შესაძლოა მომატებული მგრძნობელობა განუვითარდეს ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი კოსმეტიკური საშუალებების მიმართაც.
ასეთი მგრძნობელობა ხშირად ვლინდება:
მთლიანი სახის კანის გამუქებით
ხაზოვანი პიგმენტაციით
კანის გაღიზიანებით
ამიტომ სპეციალისტები არ გვირჩევენ სხვადასხვა კოსმეტიკური პრეპარატის უკონტროლოდ გამოყენებას ან პროცედურების ზედმეტად ხშირად ჩატარებას. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კოსმეტიკური პროდუქტების სწორად გამოყენება, რათა კანის ბუნებრივი ბალანსი შენარჩუნდეს.
სუნამო და პიგმენტური ლაქები
ზოგ შემთხვევაში პიგმენტური ლაქები სწორედ იმ ადგილებში ჩნდება, სადაც სუნამოს იპკურებენ. ამის თავიდან ასაცილებლად სასურველია სუნამოს დატანა:
ღაწვების მიდამოში
ყურის მიმართულებით, თმიან ნაწილში
იდაყვის შიდა მოსახრელზე
მაჯის შიდა მხარეს
ამ ადგილებში კანი შედარებით უხეშია და ნაკლებად მგრძნობიარეა, ვიდრე ყელის არე.
პიგმენტური ლაქების საწინააღმდეგო ნიღბები
ბოსტნეულის, კენკრისა და ხილის ნიღბები ტრადიციულად გამოიყენება კანის მოსავლელად. ისინი ხელს უწყობს:
კანის კვებას
ვიზუალურ გათეთრებას
კანის გამკვრივებას
ტონუსის გაუმჯობესებას
ბორისმჟავიანი კიტრის ნიღაბი
პიგმენტური ლაქების შესამცირებლად ხშირად გამოიყენება ბორისმჟავიანი კიტრის ნიღაბი. რეკომენდებულია 6–8 ნიღბის კურსი, დროგამოშვებით.
საფუარის ნიღაბი
სახის გასათეთრებლად ერთ-ერთ პრაქტიკულ საშუალებად მიიჩნევა საფუარის ნიღაბი, რომელიც კანს უფრო თანაბარ იერს ანიჭებს.
წითელი მოცხარის წვენი
წითელი მოცხარის წვენი ხშირად ლიმონის წვენის ალტერნატივად გამოიყენება. მშრალი კანის შემთხვევაში შესაძლებელია:
წითელი მოცხარის წვენის 1–2-ჯერ წასმა
ზემოდან არაჟნის დადება
ასეთი მოვლა კანს შედარებით რბილ ეფექტს აძლევს.
ნიღბების თემით დაინტერესებულ მკითხველს შესაძლოა გამოადგეს სახის ბუნებრივი ნიღბები, სადაც სხვადასხვა ტიპის კანისთვის განკუთვნილი მოვლის მეთოდებია განხილული.
ნიღბის მოხსნის შემდეგ კანის მოვლა
ნიღბის მოხსნის შემდეგ რეკომენდებულია:
სახის თბილი მცენარეული ზეთით გაწმენდა
კანის ფრთხილად გამშრალება ტილოს ხელსახოცით
ბრინჯის ან კარტოფილის პუდრის გამოყენება
ეს ნაბიჯები კანს უფრო მშვიდ და მოვლილ იერს აძლევს.
როგორ მოვიქცეთ ქლოაზმის გაჩენისას
თუ სახეზე ქლოაზმა ან სხვა სახის პიგმენტური ლაქები გაჩნდა, აუცილებელია ექიმ-კოსმეტოლოგთან ან დერმატოლოგთან კონსულტაცია, რათა დადგინდეს მათი წარმოშობის შესაძლო მიზეზი.
არ არის რეკომენდებული ძლიერი მათეთრებელი საცხების თვითნებურად გამოყენება მხოლოდ იმის გამო, რომ ისინი სხვას დაეხმარა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პრობლემის საწყის ეტაპზე კანისადმი ფრთხილი და გააზრებული მიდგომა.
მზისგან დაცვა — მნიშვნელოვანი წესი
პიგმენტური ლაქების მოვლის პერიოდში და შემდეგაც აუცილებელია კანის დაცვა მზის პირდაპირი სხივებისგან.
თუ მზის ქვეშ ხანგრძლივად ყოფნა გიწევთ, ტრადიციულად გამოიყენებოდა:
პირშუშხასა და სუფრის ძმარზე დაყენებული ლავანდის ყვავილების ნაყენი — ცხიმიანი და ნორმალური კანისთვის
წინასწარ წყლით დასველებულ ლაქებზე ლიმონის ნაჭრის 5–6 წუთით დადება
კანის დაცვასთან დაკავშირებით სასარგებლოა მზისგან დაცვისა და კანის მოვლის წესების გაცნობაც, რადგან ულტრაიისფერი სხივები ხშირად აძლიერებს პიგმენტაციას.
გამათეთრებელი საშუალებები
ტრადიციულ მოვლის მეთოდებში გამოიყენებოდა:
50 გრამი 3%-იანი წყალბადის ზეჟანგი
2 გრამი ნიშადურის სპირტი
ამ ხსნარში დასველებული ბამბის 10–15 წუთით დაფენა გარკვეულ გამათეთრებელ ეფექტს იძლეოდა.
მათეთრებელი კრემი რეკომენდებულია მსუბუქად შეიზილოს კანში და სახეზე მინიმუმ ნახევარი საათით დარჩეს.
ასევე ცნობილია, რომ 2%-იანი სალიცილის სპირტის გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ლაქების მსუბუქი აქერცვლა.
ეპიდერმისის ღრმა ქერცვლის მეთოდი
პიგმენტური ლაქების შემცირების მიზნით გამოიყენება ეპიდერმისის ღრმა ქერცვლის მეთოდიც. მსგავსი პროცედურები განსაკუთრებულ სიფრთხილეს საჭიროებს და მათი ჩატარება სპეციალისტის მეთვალყურეობის ქვეშ არის სასურველი.
კანის ტექსტურისა და მოვლის თანამედროვე მეთოდებით დაინტერესებულ მკითხველს შეუძლია გაეცნოს კანის განახლებისა და ესთეტიკური მოვლის თემასაც.
შეჯამება
ქლოაზმა და პიგმენტური ლაქები სხვადასხვა ფაქტორთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული — ჰორმონალური ცვლილებებიდან დაწყებული, კოსმეტიკური საშუალებების არასწორი გამოყენებით დასრულებული. კანის მოვლისას მნიშვნელოვანია ზომიერება, მზისგან დაცვა და ისეთი საშუალებების ფრთხილად გამოყენება, რომლებიც კანის გაღიზიანებას არ გამოიწვევს.
სწორად შერჩეული ნიღბები, ნაზი მოვლა და სპეციალისტთან დროული კონსულტაცია ხელს უწყობს კანის უფრო თანაბარი და მოვლილი იერის შენარჩუნებას. დამატებითი ინფორმაციისთვის საინტერესო შეიძლება იყოს პიგმენტური ლაქებისა და კანის ტონის მოვლის შესახებ მასალებიც.
წყაროები
Kang HY, Ortonne JP. What should be considered in the treatment of melasma. Ann Dermatol. 2010;22(4):373-378.
Bolognia JL, Schaffer JV, Cerroni L. Dermatology. 4th ed. Elsevier; 2018.
American Academy of Dermatology Association. Melasma: Diagnosis and treatment. AAD Guidelines. 2023.
Griffiths C, Barker J, Bleiker T, Chalmers R, Creamer D. Rook’s Textbook of Dermatology. 9th ed. Wiley-Blackwell; 2016.
