მეცნიერებმა აზიაში ადამიანის მუმიფიკაციის უძველესი მტკიცებულებები იპოვეს

ავტორი
2 წუთიანი წაკითხვა

არქეოლოგებმა აზიაში, კერძოდ ჩილეში, ვიეტნამსა და ინდონეზიაში ადამიანთა მუმიფიცირებული ნაშთები აღმოაჩინეს, რომელთა ასაკი დაახლოებით 14 ათასი წელია. CNN-ის ცნობით, ეს აღმოჩენა მსგავსი პროცედურის ყველაზე ადრეული მტკიცებულებაა.

მუმიფიკაცია სხვადასხვა ხალხის მიერ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში სხვადასხვა მეთოდით ხდებოდა, მათ შორის, გაცხელებით, ბალზამირებით, სუბლიმირებული გამოშრობითა და ა.შ. ერთ-ერთი მეთოდი იყო კვამლი. აღმოჩენილ ჩონჩხებზე მეცნიერებმა ნახშირწყალბადის კვალი შენიშნეს, რაც დაბალი ტემპერატურის ხანგრძლივ ზემოქმედებაზე მიუთითებს, რამაც სხეულის გამოშრობა და შენარჩუნება გამოიწვია.

მიცვალებულის კვამლით გამოშრობა ისტორიულად ცნობილი მეთოდია ავსტრალიის ზოგიერთი ძირძველი ხალხისთვის, ასევე დღემდე გამოიყენება პაპუა-ახალი გვინეის მცხოვრებლების მიერ. აზიაში ნაპოვნი ჩონჩხების და თანამედროვე მუმიების პოზების მსგავსებამ მეცნიერებში მოსაზრება გააჩინა, რომ შესაძლოა ისინი ერთი და იგივე მეთოდით იყვნენ დაკრძალულნი.

ვიტამინი D3 — Sheni Labs
Sheni Network

ვინაიდან ძვლები მხოლოდ ნაწილობრივ იყო დამწვარი, მეცნიერებმა კრემაციის მცდელობის შედეგად მათი დამწვრობის შესაძლებლობა გამორიცხეს. ცხედრები ისე მჭიდროდ იყო მოთავსებული, რომ რბილი ქსოვილების უმეტესი ნაწილი, სავარაუდოდ, დაკრძალვის მომენტისთვის უკვე გამქრალი იყო.

მანამდე მუმიფიკაციის ყველაზე ადრეული მაგალითები ჩრდილოეთ ჩილეში, ჩინჩოროს კულტურაში, იყო აღმოჩენილი რომლის ასაკი დაახლოებით 7 ათასი წელია, და ძველ ეგვიპტეში (4,5 ათასი წელი). „სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის აღმოჩენები მუმიფიკაციის, როგორც მიცვალებულის სხეულის შენარჩუნების მეთოდის, გამოყენების ისტორიას ათასობით წლით უკან სწევს“, – აღნიშნა ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის უფროსმა მეცნიერ-თანამშრომელმა სიაო-ჩუნ ჰუნგმა.

სკანირება
QR კოდი
sheniekimi.ge/ambebi

სტატიის ციტირება

შენი ამბები. (2025). მეცნიერებმა აზიაში ადამიანის მუმიფიკაციის უძველესი მტკიცებულებები იპოვეს. 17 სექტემბერი, 2025. https://sheniekimi.ge/ambebi/მეცნიერებმა-აზიაში-ადამი/

ამ სტატიის ციტირება (Vancouver)
SheniAmbebi.ge. მეცნიერებმა აზიაში ადამიანის მუმიფიკაციის უძველესი მტკიცებულებები იპოვეს [Internet]. თბილისი: Sheniekimi/ambebi.ge; 2025 [ციტირებულია: 2026 სექ 17]. ხელმისაწვდომია: https://sheniekimi.ge/ambebi/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%aa%e1%83%9c%e1%83%98%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%9b%e1%83%90-%e1%83%90%e1%83%96%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%a8%e1%83%98-%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%98/
sheniekimi.ge/ambebi
გაუზიარეთ ეს სტატია
ავტორიSheniAmbebi.ge
მიჰყევით:
დამოუკიდებელი, აპოლიტიკური და ნეიტრალური მედია — ფაქტებზე დაფუძნებული სანდო ინფორმაცია. შენთვის და შენი საქართველოსთვის. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi
© 2026 შენი ექიმი — კლინიკები და ტრიაჟი · PHIG · Sheni Network
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.