მთავარი საიდუმლოებები, რომელთა გაქრობაც კოკო შანელს საკუთარი ბიოგრაფიიდან სურდა
კოკო შანელი ელეგანტურობის, დამოუკიდებლობისა და მოდის რადიკალური გარდაქმნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად რჩება. მისი სახელი არ ასოცირდება მხოლოდ ტვიდის კოსტიუმებთან, პატარა შავ კაბასთან ან ლეგენდარულ სურნელთან, არამედ მთლიანად ახალ ესთეტიკურ აზროვნებასთან, რომელმაც ქალის იმიჯი გაათავისუფლა ზედმეტი დეკორისა და სოციალური შეზღუდვებისგან. სწორედ ამიტომ, მისი ცხოვრების პირადი დეტალები, მათ შორის წარმოშობა და ბიოგრაფიის წინააღმდეგობრივი ეპიზოდები, დღემდე განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს და ხშირად განიხილება ისეთ კონტექსტში, როგორიცაა კლასიკური ფრანგული სტილი და მისი გავლენა თანამედროვე ესთეტიკაზე (იხილეთ: კოკო შანელის სტილის მემკვიდრეობა).
ბავშვობა, რომლის დავიწყებაც სურდა
გაბრიელ ბონერ შანელი 1883 წელს საფრანგეთის ქალაქ სომიურში დაიბადა, ხელმოკლე ოჯახში. მამა ვაჭარი იყო, დედა კი მრეცხავი. ოჯახი მძიმე სოციალურ პირობებში ცხოვრობდა, რაც მომავალ დიზაინერზე ადრეული ასაკიდანვე აისახა. დედის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც გაბრიელი მხოლოდ თორმეტი წლის იყო, მამამ შვილების მოვლა ვეღარ შეძლო და ისინი ობაზინის მონასტრის ბავშვთა სახლში დატოვა.
მონასტერი შანელის ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე გადამწყვეტ სივრცედ იქცა. მკაცრმა დისციპლინამ, ხაზების სიმარტივემ, შავი და თეთრი ფერის დომინანტობამ და მინიმალისტურმა გარემომ ჩამოაყალიბა მისი ესთეტიკური ხედვა, რომელიც მოგვიანებით მკაფიოდ აისახა დიზაინერის კოლექციებში. ეს გავლენა ნათლად შეიმჩნევა ისეთ თემებში, როგორებიცაა მინიმალისტური ესთეტიკა მოდაში და სილამაზის სიმარტივის ფილოსოფია, რომლებმაც შანელის ხელწერა განსაზღვრა.
თუმცა, მიუხედავად ამ გამოცდილების მნიშვნელობისა, კოკო შანელი საკუთარი ბავშვობის გახსენებას ერიდებოდა. მაშინაც კი, როცა მსოფლიო აღიარება მოიპოვა, იგი იშვიათად საუბრობდა მონასტერზე და არასდროს უსვამდა ხაზს იმ სირთულეებს, რომლებშიც გაიზარდა.
შეცვლილი ასაკი და ბიოგრაფიის კორექტირება
არსებობს მოსაზრება, რომ შანელი საკუთარი დაბადების თარიღს მიზანმიმართულად ცვლიდა. ის ხშირად ამტკიცებდა, რომ 1893 წელს იყო დაბადებული, რითაც საკუთარ ასაკს ათი წლით ამცირებდა. ამ დეტალს მხოლოდ ასაკთან დაკავშირებული ამაოება არ ასაზრდოებდა — შანელი ცდილობდა, საკუთარი წარსული უფრო ელეგანტურ და ნაკლებად ტრავმულ ნარატივად ექცია.
როდესაც დიზაინერი ბავშვობაზე საუბრობდა, არასდროს ახსენებდა მკაცრ პირობებსა და მონასტრის რეალობას. მის მიერ შექმნილი ლეგენდა უფრო შეესაბამებოდა იმ იმიჯს, რომელიც საზოგადოებას სურდა ენახა: ძლიერი, დამოუკიდებელი ქალი, რომელმაც საკუთარი გზით მიაღწია წარმატებას. ეს მიდგომა ახლოს დგას იმ ესთეტიკურ პრინციპებთან, რომლებიც დღემდე განიხილება ქალის თვითიდენტობისა და სტილის ურთიერთკავშირში.
პირადი ცხოვრება ჩრდილში
კოკო შანელის რომანტიკული ურთიერთობები არაერთ გავლენიან მამაკაცს უკავშირდებოდა, თუმცა დიზაინერი პირადი ცხოვრების დეტალებს საგულდაგულოდ მალავდა. მისთვის მნიშვნელოვანია იყო არა ურთიერთობების დემონსტრირება, არამედ საკუთარი პროფესიული ავტორიტეტის შენარჩუნება.
უესტმინსტერის ჰერცოგის ქორწინების წინადადებაზე მისი ცნობილი პასუხი — „ბევრი ჰერცოგია, მაგრამ მხოლოდ ერთი კოკო შანელი“ — დამოუკიდებლობის სიმბოლოდ იქცა. ამ სიტყვებმა შანელი ქალის თავისუფლებისა და თვითკმარობის ხატად აქცია. მიუხედავად ამისა, მასთან დაახლოებული ადამიანები აღნიშნავდნენ, რომ დიზაინერი მარტოობას ხშირად განიცდიდა. ეს შინაგანი წინააღმდეგობა კარგად ეხმიანება ისეთ თემებს, როგორებიცაა ცნობილი ქალების პირადი ცხოვრება და საზოგადოებრივი იმიჯი.
ილუზიები, საიდუმლოებები და მემკვიდრეობა
შანელი ილუზიების შექმნისა და რეალობის დამალვის ნამდვილი ოსტატი იყო. ოჯახური ურთიერთობები, წარმომავლობა და მრავალი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების რეალური მოტივები მისთვის ყველაზე ახლობელი ადამიანებისთვისაც კი ბუნდოვანი რჩებოდა. მისი ბიოგრაფია დღემდე სავსეა უპასუხო კითხვებით, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს დიზაინერის იდუმალ აურას.
თუმცა, ყველა საიდუმლოს მიღმა, კოკო შანელის ნიჭმა და მოდისადმი რადიკალურად განსხვავებულმა მიდგომამ სამუდამოდ შეცვალა სილამაზისა და ესთეტიკის გაგება. მისი გავლენა დღემდე იგრძნობა როგორც თანამედროვე ფრანგულ სტილში, ასევე გლობალურ მოდისა და სილამაზის კულტურაში.
შეჯამება
კოკო შანელის ცხოვრება ისეთივე მრავალშრიანი და წინააღმდეგობებით სავსეა, როგორიც მისი დიზაინი. ბავშვობის დამალული ტკივილი, შეცვლილი ბიოგრაფიული დეტალები და პირადი ცხოვრების ჩრდილში დატოვება ქმნის ქალის პორტრეტს, რომელმაც საკუთარი თავი თავადვე შექმნა. სწორედ ამ თვითკონსტრუქციამ აქცია იგი არა მხოლოდ მოდის დიზაინერად, არამედ კულტურულ სიმბოლოდ, რომლის ესთეტიკური მემკვიდრეობა დღემდე განიხილება ისეთ თემებში, როგორიცაა ქალის სტილი, დამოუკიდებლობა და ესთეტიკური თვითგამოხატვა.
წყაროები
Charles-Roux E. Chanel and Her World. New York: Vintage Books; 2005.
Vaughan H. Sleeping with the Enemy: Coco Chanel’s Secret War. New York: Knopf; 2011.
Madsen A. Chanel: A Woman of Her Own. New York: Henry Holt and Company; 1991.
Steele V. Paris Fashion: A Cultural History. Oxford: Oxford University Press; 2010.
