კვერცხის მწარმოებელი კომპანია „დილის პროდუქტების“ დირექტორმა გია ლობჟანიძემ განაცხადა, რომ კომპანიამ კვერცხის ფასები ძველ ნიშნულზე საკუთარი მოგების შემცირების ხარჯზე დააბრუნა. ეს განცხადება გაკეთდა საქართველოს პარლამენტში შექმნილი ფასების შემსწავლელი კომისიის სხდომაზე, სადაც ადგილობრივი კვების პროდუქტების მწარმოებლები ფასების ცვლილების მიზეზებს განმარტავდნენ. საკითხი განსაკუთრებით აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც კვერცხის ფასის ზრდამ საზოგადოებრივი და პოლიტიკური ყურადღება მიიპყრო.
მოვლენების აღწერა
საქართველოს პარლამენტში ფასების შემსწავლელი დროებითი კომისიის პირველი სხდომა გაიმართა, რომელშიც მონაწილეობდნენ კვერცხის, რძის პროდუქტებისა და ხორცპროდუქტების ადგილობრივი მწარმოებლები. სხდომაზე ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო კვერცხის ფასის ზრდა და შემდგომი შემცირება.
„დილის პროდუქტების“ დირექტორმა გია ლობჟანიძემ განმარტა, რომ კომპანიას სუპერმარკეტებთან აქვს შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც ფასის ცვლილების შესახებ საცალო ქსელები წინასწარ უნდა გაფრთხილდეს. მისი თქმით, კომპანიამ შესაბამისი შეტყობინება გაგზავნა და ფასის გაზრდა 9 იანვრიდან განხორციელდა, თუმცა მანამდე, 25 დეკემბერს, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა საჯაროდ ისაუბრა კვერცხის ფასების საკითხზე, რის შემდეგაც საზოგადოებაში გაჩნდა კითხვები ფასების ზრდის მიზეზებთან დაკავშირებით.
ლობჟანიძის განცხადებით, კომპანიამ მოგვიანებით მიიღო გადაწყვეტილება, დაბრუნებულიყო ძველ ფასებზე. მისი თქმით, ეს ნაბიჯი არ იყო დაკავშირებული მაღალ მოგებასთან, არამედ განხორციელდა კომპანიის ფინანსური ინტერესების ნაწილობრივი შემცირების ხარჯზე. დირექტორის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიზანი იყო ბაზრის სტაბილურობის შენარჩუნება და დარგის მდგრადობის უზრუნველყოფა.
კონტექსტი და ფონი
კვერცხი საქართველოში ერთ-ერთი ძირითადი საკვები პროდუქტია და მისი ფასი პირდაპირ გავლენას ახდენს მოსახლეობის ყოველდღიურ ხარჯებზე. კვერცხის წარმოების ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებულია საკვებ მასალებთან, მათ შორის ხორბალსა და სიმინდთან, რომლებიც ძირითადად იმპორტით შემოდის.
ლობჟანიძის თქმით, კვერცხის ფასის ფორმირება ძირითადად ოქტომბერში ხდება, როდესაც კომპანიები იწყებენ მომავალი წლისთვის საკვები რესურსების შესყიდვას. ეს პროცესი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს წარმოების თვითღირებულებაზე და საბოლოო საცალო ფასზე.
კვერცხის ფასის ცვლილებები საქართველოში პერიოდულად ხდება ეკონომიკური და ბაზრის ფაქტორების მიხედვით. ფასების ზრდა ხშირად უკავშირდება იმპორტირებულ საკვებ რესურსებზე ფასის მატებას, ტრანსპორტირების ხარჯების ზრდას და ზოგად ინფლაციურ პროცესებს.
დეტალები და ფაქტები
ლობჟანიძის განცხადებით, კომპანიამ სუპერმარკეტებს წინასწარ აცნობა ფასის ცვლილების შესახებ, რაც ბაზარზე არსებული კომერციული პრაქტიკის ნაწილია. მისი თქმით, ფასის ზრდა ახალი წლის შემდეგ განხორციელდა, რათა თავიდან აცილებულიყო სადღესასწაულო პერიოდში ფასის ცვლილებით გამოწვეული დამატებითი ზეწოლა მომხმარებლებზე.
მისივე განმარტებით, მოგვიანებით კომპანიამ მიიღო გადაწყვეტილება, დაებრუნებინა ძველი ფასები. დირექტორმა აღნიშნა, რომ ეს ნაბიჯი განხორციელდა კომპანიის ფინანსური ინტერესების ნაწილობრივი შეზღუდვის ხარჯზე და არა იმიტომ, რომ მანამდე არსებობდა მაღალი მოგების მარჟა.
საპარლამენტო კომისიის სხდომაზე ასევე აღინიშნა, რომ კვერცხის ფასის ფორმირებაზე გავლენას ახდენს:
- საკვებ მასალებზე საერთაშორისო ფასები
- იმპორტის პირობები
- ლოგისტიკური ხარჯები
- ადგილობრივი წარმოების მოცულობა
კვერცხის მწარმოებლების განცხადებით, ეს ფაქტორები განსაზღვრავს პროდუქტის საბოლოო ფასს და ბაზრის სტაბილურობას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
კვერცხის ფასის ცვლილება მხოლოდ საქართველოსთვის დამახასიათებელი არ არის. საერთაშორისო ორგანიზაციების მონაცემებით, ბოლო წლებში კვერცხის ფასები გაიზარდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, რაც უკავშირდება საკვებ რესურსებზე ფასის ზრდას, ენერგეტიკულ ხარჯებს და მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებებს [1].
ევროპის სტატისტიკური სამსახურის მონაცემებით, კვერცხის ფასები ევროკავშირის ქვეყნებში 2022–2024 წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რაც დაკავშირებული იყო წარმოების ხარჯების ზრდასთან და ინფლაციასთან [2].
მსგავსი ტენდენციები დაფიქსირდა რეგიონულ ბაზრებზეც, სადაც საკვებ მასალებზე დამოკიდებულება და იმპორტის ფაქტორი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის კვერცხის ფასის ცვლილება მნიშვნელოვანია, რადგან პროდუქტი წარმოადგენს მოსახლეობის ყოველდღიური მოხმარების მნიშვნელოვან ნაწილს. ფასების ზრდა პირდაპირ აისახება მომხმარებელთა ხარჯებზე და სოციალურ მდგომარეობაზე.
ფასების შემსწავლელი საპარლამენტო კომისიის შექმნა მიუთითებს, რომ ხელისუფლება ცდილობს შეისწავლოს ფასების ფორმირების მექანიზმები და დაადგინოს, არსებობს თუ არა ბაზარზე კონკურენციის ან სხვა ეკონომიკური ფაქტორების გავლენა.
ამ საკითხის შესახებ ინფორმაცია და განვითარება აქტიურად ქვეყნდება საინფორმაციო პლატფორმებზე, მათ შორის https://www.sheniambebi.ge, სადაც განიხილება კვების პროდუქტების ფასებთან დაკავშირებული მიმდინარე მოვლენები და ოფიციალური განცხადებები.
ადგილობრივი მწარმოებლების განცხადებით, დარგის სტაბილურობა დამოკიდებულია როგორც ბაზრის პირობებზე, ასევე იმპორტირებულ რესურსებზე და ეკონომიკურ გარემოზე.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
კვერცხის ფასის ცვლილებას საქართველოში გავლენა აქვს როგორც ეკონომიკურ, ასევე სოციალურ გარემოზე. „დილის პროდუქტების“ დირექტორის განცხადებით, კომპანიამ ფასები ძველ ნიშნულზე საკუთარი ფინანსური ინტერესების ნაწილობრივი შემცირების ხარჯზე დააბრუნა, რაც მიუთითებს ბაზრის პირობებთან ადაპტაციის მცდელობაზე.
საპარლამენტო კომისიის მუშაობა და მწარმოებლების განცხადებები მიუთითებს, რომ კვერცხის ფასის ფორმირება დაკავშირებულია მრავალ ეკონომიკურ ფაქტორთან, მათ შორის იმპორტირებულ რესურსებთან და წარმოების ხარჯებთან. პროცესის შემდგომი განვითარება დამოკიდებული იქნება როგორც ბაზრის პირობებზე, ასევე ეკონომიკურ გარემოზე და რეგულატორულ პროცესებზე.
წყაროები
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food Price Index.
https://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex - Eurostat. Agricultural price statistics.
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Agricultural_price_statistics
