მნიშვნელოვანია იზრუნოთ ფიზიკურ და ფსიქო-ემოციურ ჯანმრთელობაზე.
ჯანსაღი ძილი, კოგნიტური ვარჯიში, კვებისა და ფიზიკური აქტივობის ბალანსი, ჯანსაღი ემოციები და ქრონიკული დაავადებების პრევენცია დაგეხმარებათ ჯანმრთელობის შენარჩუნებასა და რაც შეიძლება დიდხანს სიცოცხლეში.
უპირველეს ყოვლისა, აუცილებელია ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების, როგორიცაა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, სიმსუქნე, დიაბეტი, დემენცია და სახსრების დაავადებები, – პრევენცია. აუცილებელია ქრონიკული დაავადებების განვითარებაზე პასუხისმგებელი ზოგიერთი ინდიკატორის მონიტორინგი:
არტერიული წნევა,
ქოლესტერინის დონე,
გლუკოზის დონე,
სხეულის მასის ინდექსი.
გარდა ამისა, აუცილებელია მოწევისთვის თავი დაენებება.
სიცოცხლის გახანგრძლივებისთვის აუცილებელია კვებისა და ფიზიკური აქტივობის ბალანსის შენარჩუნება. რეკომენდებულია ყოველდღიურად მინიმუმ 40 წუთის განმავლობაში სირბილი ან სწრაფი სიარული, როგორც ოპტიმალური ფიზიკური აქტივობა.
ზუსტად იმდენი უნდა ჭამოთ, რამდენ კალორიასაც ხარჯავთ. თუ წონაში იკლებთ, იმაზე მეტი კალორია უნდა მიიღოთ, ვიდრე ხარჯავთ. თუ კარგად იკვებებით, მაშინ ბევრი კალორია უნდა დახარჯოთ. ორივე ძალიან მნიშვნელოვანია, ამიტომ ფიზიკური აქტივობა აქტიური დღეგრძელობის გარანტიაცაა.
მეორე მხრივ, მნიშვნელოვანია იზრუნოთ ფსიქო-ემოციურ ჯანმრთელობაზე, შეინარჩუნოთ პოზიტიური დამოკიდებულება და შეინარჩუნოთ ბალანსი სამუშაოსა და დასვენებას შორის. სასარგებლო ემოცია – სასიამოვნო აღელვება – დაგეხმარებათ ემოციური წონასწორობის შენარჩუნებაში. სიცოცხლის გახანგრძლივების კიდევ ერთი ფაქტორი კარგი ძილია – საშუალოდ ექვსიდან რვა საათამდე.
ბრაიტონის უნივერსიტეტის პროფესორი რიჩარდ ფარაგერი მიიჩნევს, რომ ზოგიერთ ადამიანს ძალიან დიდხანს სიცოცხლე გენეტიკური მახასიათებლების გამო შეუძლია. მისი აზრით, დღეგრძელები თითქმის მთელი ცხოვრება ინარჩუნებენ ჯანმრთელობას. მეცნიერმა დასძინა, რომ ხანგრძლივი სიცოცხლის კიდევ ერთი მიზეზი იღბალია. ბოლო პუნქტს დაეთანხმებოდა 112 წლის ჯონ ტინისვუდი, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ხანდაზმულ მამაკაცად იყო აღიარებული. ისიც იღბალსა და ბალანსის წონასწორობის შენარჩუნებას თავისი დღეგრძელობის საიდუმლოდ მიიჩნევდა.
