ბრიტანეთის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და პრესტიჟული სამეცნიერო დაწესებულება — ოქსფორდის უნივერსიტეტი — ChatGPT-ის შემქმნელ კომპანია OpenAI-თან თანამშრომლობაზე შეთანხმდა. გარიგების თანახმად, ბოდლიანის ბიბლიოთეკის ისტორიული კოლექციები, მათ შორის საუკუნეების სიღრმეში დაფარული ტექსტები და დოკუმენტები, ხელოვნური ინტელექტის მოდელების გასაწვრთნელ მასალად გამოყენდება.
საინტერესოა, რომ პარტნიორობის შესახებ ოქსფორდმა 2025 წლის მარტში განაცხადა, თუმცა იმ დროს საჯარო გაცხადებაში ხაზი გაესვა მხოლოდ კოლექციების გაციფრულებას და მათ ხელმისაწვდომობას სტუდენტებისა და მკვლევრებისთვის. ის გარემოება, რომ ეს მასალა AI-ის სწავლებისთვისაც გამოიყენებოდა, პირდაპირ და ღიად არ ყოფილა ნახსენები.
2025 წლის ივნისისთვის OpenAI-ს უკვე გადაეცა 125 000 დასკანერებული გვერდი — მე-19 და მე-20 საუკუნეების სადოქტორო დისერტაციები ევროპისა და ამერიკის წამყვანი უნივერსიტეტებიდან. კოლექციაში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს მე-16 საუკუნის ბალადების იშვიათი კრებული — ტიუდორების ეპოქის ქუჩის სიმღერების ტექსტები და ნოტები, რომლებიც ინგლისის გზებზე ვრცელდებოდა. მომავალი გაციფრულებისთვის განხილულია ასევე მე-18 საუკუნის ირლანდიური სახელმწიფო დოკუმენტები, მწერალ მარია ეჯუორთის პირადი მიმოწერა და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიკოსის დოროთი ჰოჯკინის კვლევითი ჩანაწერები პენიცილინის შესახებ.
OpenAI-ის წარმომადგენლები პარტნიორობას ისტორიული მეხსიერების შენარჩუნებისა და კულტურული მრავალფეროვნების თვალსაზრისით ხსნიან. კომპანიის განცხადებით, ტექნოლოგია, რომელსაც მილიარდზე მეტი მომხმარებელი ყოველდღიურად იყენებს, ვალდებულია ასახოს ადამიანური ცივილიზაციის მრავალფეროვანი ისტორია და კულტურა.
თუმცა ოქსფორდის შიგნით ამ გადაწყვეტილებამ გარკვეული წინააღმდეგობა გამოიწვია. შეხვედრების ოქმები ცხადყოფს, რომ ბოდლიანის მმართველი კომიტეტის წევრები და უნივერსიტეტის სხვა თანამშრომლები შეშფოთებულნი იყვნენ — განსაკუთრებით უნივერსიტეტის რეპუტაციასა და გარემოსდაცვით ვალდებულებებზე შესაძლო უარყოფით ზეგავლენას გამო.
ოქსფორდის მხარე ხაზს უსვამს, რომ გასაციფრულებელი მასალების მოცულობა შეზღუდულია და მხოლოდ იმ ტექსტებს მოიცავს, რომლებზეც საავტორო უფლებების ვადა უკვე ამოწურულია. ბიბლიოთეკა კი დასკანერებულ ასლებზე უფლებებს ინარჩუნებს და რამდენიმე თვეში მათ ინტერნეტში საჯაროდ გამოაქვეყნებს. ამასთან, ბოდლიანის ფიზიკური კოლექცია ხელუხლებელი დარჩება — რაც მნიშვნელოვნად განასხვავებს ამ გარიგებას კომპანია Anthropic-ის პრაქტიკისგან, რომელიც AI-ის სასწავლო მასალისთვის წიგნებს ფიზიკურად ანადგურებს სკანერში გატარების შემდეგ.
Sheni Ambebi News
წყარო: on.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). ბოდლიანის ბიბლიოთეკის საუკუნოვანი არქივები OpenAI-ის ხელოვნური ინტელექტის სასწავლო მასალად იქცევა. 29 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/ბოდლიანის-ბიბლიოთეკის-სა/
