უმაღლესი განათლების რეფორმის ფარგლებში ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან მიმართებით „სპეციფიკური სტატუსის“ გათვალისწინებით განსაკუთრებული მიდგომა იქნება, განაცხადა განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ. მისი თქმით, უნივერსიტეტებთან კონსულტაციები დასკვნით ეტაპზეა, ხოლო ბათუმის უნივერსიტეტის შემთხვევა გამორჩეულია, რადგან ის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი უმაღლესი სასწავლებელია და რეგიონული საჭიროებები დამატებით უნდა აისახოს რეფორმის გადაწყვეტილებებში.
მოვლენების აღწერა – ფაქტობრივი აღწერა – ძირითადი გარემოებები – დადასტურებული ინფორმაცია
საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ განაცხადა, რომ უმაღლესი განათლების რეფორმის ფარგლებში ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტს განსაკუთრებული მიდგომა ექნება. მინისტრის განმარტებით, ეს დაკავშირებულია უნივერსიტეტის „სპეციფიკურ სტატუსთან“, რადგან ის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი უმაღლესი სასწავლებელია.
მისივე თქმით, უნივერსიტეტებთან კონსულტაციები დასკვნით ეტაპზეა და განხილვები კონკრეტულ სახელმწიფო უნივერსიტეტებთან მიმართებით თითქმის დასრულებულია. ბათუმის უნივერსიტეტი, მინისტრის შეფასებით, გამორჩეული შემთხვევაა, რადგან რეგიონთან დაკავშირებული სპეციფიკური გარემოებები აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული.
მიქანაძემ აღნიშნა, რომ როდესაც უმაღლესი განათლების რეფორმის კონცეფცია დამტკიცდა, განსაკუთრებული აქცენტი სწორედ რეგიონულ უნივერსიტეტებზე გაკეთდა, თუმცა ბათუმის უნივერსიტეტის მიმართ დამატებითი მიდგომა აუცილებელია, რადგან ის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმთავრესი აკადემიური ცენტრი წარმოადგენს [1].
კონტექსტი და ფონი – ისტორიული, სოციალური, პოლიტიკური ან სამეცნიერო კონტექსტი – რატომ არის ეს ამბავი მნიშვნელოვანი ფართო აუდიტორიისთვის
უმაღლესი განათლების რეფორმა საქართველოში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სახელმწიფო პოლიტიკურ და სოციალურ პროცესად რჩება, რადგან ის ეხება ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას, შრომის ბაზრის საჭიროებებსა და რეგიონული განვითარების პერსპექტივებს.
რეფორმის მიზნად სახელდება უნივერსიტეტების პროფილირების გაუმჯობესება, სტუდენტთა მიღების პროცესის უფრო მეტად დაგეგმვა და სახელმწიფო რესურსების მიზნობრივი განაწილება. რეგიონული უნივერსიტეტები ამ კონტექსტში განსაკუთრებულ როლს ასრულებენ, რადგან ისინი უზრუნველყოფენ განათლების ხელმისაწვდომობას ადგილობრივ მოსახლეობისთვის და ხელს უწყობენ რეგიონებში კვალიფიციური კადრების შენარჩუნებას.
ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა და მისი ფუნქცია არა მხოლოდ განათლების, არამედ რეგიონის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროცესშიც მნიშვნელოვანია.
ამიტომ მინისტრის განცხადება, რომ ბათუმის უნივერსიტეტს „სპეციფიკური მიდგომა“ ექნება, ფართო აუდიტორიისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ის მიუთითებს რეფორმის შესაძლო განსხვავებულ განხორციელებაზე რეგიონულ კონტექსტში [2].
დეტალები და ფაქტები – კონკრეტული მონაცემები, განცხადებები, ციტატები – რიცხვების ახსნა მარტივ ენაზე – ინფორმაციის გადამოწმებული წყაროები
გივი მიქანაძის განცხადებით, ბათუმის უნივერსიტეტთან მიმართებით გადაწყვეტილებები მიიღება იმ სპეციფიკურობის გათვალისწინებით, რომელიც რეგიონს და უნივერსიტეტთან დაკავშირებულ გარემოებებს ახასიათებს.
მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ განათლებისა და ეკონომიკის სამინისტროებმა დაასრულეს შრომის ბაზრის კვლევა, რომელმაც აჩვენა, რა პროფესიებზეა მოთხოვნა საქართველოში. ამ მონაცემებზე დაყრდნობით, მთავრობა დადგენილებით დაამტკიცებს კვოტებს უნივერსიტეტების სპეციალობებზე.
მინისტრის მოადგილის, ზვიად გაბისონიას თქმით, კვლევის შედეგები 2025 წლის 15 დეკემბრის კვირაში უნდა გამხდარიყო საჯარო, თუმცა ამ დრომდე არც ეკონომიკის და არც განათლების სამინისტროს არ გაუსაჯაროებია.
გაბისონიას განმარტებით, კვლევა უკვე დასრულებულია და სამინისტროები ბოლო ეტაპზე არიან, რათა საბოლოოდ შეაჯერონ თითოეულ მიმართულებაზე რამდენი სპეციალისტია საჭირო. ამის შემდეგ განათლების სამინისტრო მთავრობას მიმართავს კვოტების დასამტკიცებლად, ხოლო მთავრობა დადგენილებით განსაზღვრავს, რამდენი ადგილი იქნება გამოყოფილი სხვადასხვა მიმართულებაზე.
ეს ცვლილებები უკავშირდება საკანონმდებლო ცვლილებებს, რომლებიც განსაზღვრავს, რომ სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სტუდენტთა მიღება უნდა ეფუძნებოდეს წინასწარ განსაზღვრულ პროფილებსა და კვოტებს [1].
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა – როგორ განიხილება მსგავსი საკითხი სხვა ქვეყნებში ან რეგიონებში – ოფიციალური ორგანიზაციების, ინსტიტუტების ან მთავრობების პოზიციები (თუ რელევანტურია)
უმაღლესი განათლების სისტემის რეფორმა და შრომის ბაზართან მისი დაკავშირება საერთაშორისო პრაქტიკაშიც ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად ითვლება. ევროპის ბევრ ქვეყანაში სახელმწიფო პოლიტიკა მიზნად ისახავს, რომ უნივერსიტეტებში სწავლების მიმართულებები მაქსიმალურად პასუხობდეს ეკონომიკის მოთხოვნებს.
ევროკავშირის განათლების პოლიტიკაში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა რეგიონული უნივერსიტეტების როლს, რადგან ისინი ხელს უწყობენ რეგიონებში დასაქმების ზრდასა და ადგილობრივი განვითარების პროცესებს [3].
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია (OECD) ასევე აღნიშნავს, რომ განათლების სისტემის ეფექტიანობა მნიშვნელოვნად იზრდება მაშინ, როდესაც უნივერსიტეტები და სახელმწიფო უწყებები შრომის ბაზრის მონაცემებზე დაყრდნობით გეგმავენ პროგრამებსა და სტუდენტთა მიღებას [4].
ამ კონტექსტში საქართველოს მიერ შრომის ბაზრის კვლევის დასრულება და კვოტების განსაზღვრის პოლიტიკა შეესაბამება საერთაშორისო ტენდენციებს, თუმცა პროცესის გამჭვირვალობა და მონაცემების დროული გამოქვეყნება რჩება მნიშვნელოვან საკითხად.
საქართველოს კონტექსტი (თუ რელევანტურია) – რას ნიშნავს ეს ამბავი საქართველოსთვის – შესაძლო გავლენა საზოგადოებაზე, პოლიტიკაზე, ეკონომიკაზე ან გარემოზე – საჭიროების შემთხვევაში ორგანულად გამოიყენე: https://www.sheniambebi.ge
საქართველოსთვის უმაღლესი განათლების რეფორმის განხორციელება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ქვეყანაში ახალგაზრდების დასაქმება და შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან შესაბამისობა ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად რჩება.
ბათუმის უნივერსიტეტთან მიმართებით „სპეციფიკური მიდგომის“ გამოცხადება შესაძლოა მიუთითებდეს, რომ მთავრობა ცდილობს რეგიონული თავისებურებების გათვალისწინებას და უნივერსიტეტების როლის გაძლიერებას.
ასევე მნიშვნელოვანი საკითხია შრომის ბაზრის კვლევის შედეგების გამოქვეყნება, რადგან სწორედ ამ მონაცემებზე იქნება დამოკიდებული უნივერსიტეტებში კვოტების განაწილება და სპეციალობების განსაზღვრა.
ამ თემის გაშუქება და საზოგადოებრივი განხილვა მნიშვნელოვანია, რასაც საინფორმაციო პლატფორმა https://www.sheniambebi.ge რეგულარულად აშუქებს.
თუ კვლევის მონაცემები დროულად გახდება საჯარო, ეს ხელს შეუწყობს პროცესის გამჭვირვალობას და უნივერსიტეტებისთვის წინასწარ დაგეგმვის შესაძლებლობას.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება – მოვლენების მნიშვნელობის მოკლე ანალიზი – შესაძლო განვითარებები – ფაქტებზე დაფუძნებული, არაპოლიტიკური და არაემოციური შეფასებები
განათლების მინისტრის განცხადება ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ განსაკუთრებული მიდგომის შესახებ მიუთითებს, რომ უმაღლესი განათლების რეფორმის ფარგლებში რეგიონული უნივერსიტეტების სპეციფიკა შეიძლება დამატებით გათვალისწინებული იყოს.
შრომის ბაზრის კვლევის დასრულება და უნივერსიტეტებში კვოტების განსაზღვრის პროცესი წარმოადგენს მნიშვნელოვან ეტაპს, რომელიც გავლენას მოახდენს სტუდენტთა მიღებაზე და განათლების სისტემის შესაბამისობაზე ქვეყნის ეკონომიკურ საჭიროებებთან.
მომდევნო კვირებში მნიშვნელოვანი იქნება, როდის გამოქვეყნდება კვლევის შედეგები და როგორ განისაზღვრება უნივერსიტეტების პროფილები, მათ შორის ბათუმის უნივერსიტეტის განსაკუთრებული სტატუსის გათვალისწინებით.
წყაროები
- Ministry of Education, Science and Youth of Georgia. Statement on higher education reform and quotas. Tbilisi; 2026. Available from: https://mes.gov.ge
- Batumi Shota Rustaveli State University. Institutional profile and role in Adjara Autonomous Republic. Available from: https://bsu.edu.ge
- European Commission. Higher education and regional development policies. Brussels. Available from: https://commission.europa.eu
- OECD. Education and labour market alignment: policy recommendations. Paris. Available from: https://www.oecd.org
