აღდგომის დღესასწაულის შემდეგ საქართველოში კვერცხის ფასის ზრდა მოსალოდნელია, რაც უკავშირდება წარმოების თვითღირებულების მატებას, მათ შორის ენერგორესურსების, საწვავისა და მარცვლეულის გაძვირებას; ამის შესახებ მეფრინველეობის სექტორის წარმომადგენლები აცხადებენ და აღნიშნავენ, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება დღესასწაულის შემდეგ მიღებული ეკონომიკური მონაცემების საფუძველზე განისაზღვრება.
მოვლენების აღწერა
საქართველოში მოქმედი მეფრინველეობის სექტორის წარმომადგენლების ინფორმაციით, კვერცხის ფასის კორექტირება შესაძლოა აღდგომის შემდეგ განხორციელდეს. განცხადება გააკეთა „მეფრინველეობის განვითარების ასოციაციის“ ხელმძღვანელმა ზურაბ უჩუმბეგაშვილმა, რომელმაც განმარტა, რომ მიმდინარე ეტაპზე მწარმოებლები ინარჩუნებენ ფასებს, თუმცა ხარჯების ზრდა მომავალში გარდაუვლად აისახება ბაზარზე.
მისი თქმით, კომპანიებმა უკვე აიღეს ვალდებულება, რომ აღდგომის პერიოდში ფასები არ გაიზრდება და აქციებიც გაგრძელდება, თუმცა შემდგომი პერიოდი დამოკიდებული იქნება ეკონომიკურ გარემოზე.
კონტექსტი და ფონი
კვერცხი საქართველოში ერთ-ერთი ძირითადი საკვები პროდუქტია და მისი ფასი მნიშვნელოვან სოციალურ და ეკონომიკურ ფაქტორად მიიჩნევა. ფასის ცვლილება პირდაპირ აისახება როგორც მომხმარებლის ხარჯებზე, ისე მცირე და საშუალო ბიზნესზე, განსაკუთრებით კვების სექტორში.
ბოლო წლებში კვერცხის ბაზარი საქართველოში რამდენჯერმე განიცდიდა ფასის მერყეობას, რაც ძირითადად დაკავშირებული იყო:
- საკვების ფასების ცვლილებასთან;
- ენერგორესურსების ღირებულებასთან;
- ლოგისტიკური ხარჯების ზრდასთან;
- სეზონურ მოთხოვნასთან.
აღდგომის პერიოდი ტრადიციულად გამოირჩევა კვერცხზე გაზრდილი მოთხოვნით, რაც დამატებით გავლენას ახდენს ბაზრის დინამიკაზე.
დეტალები და ფაქტები
სექტორის წარმომადგენლების განცხადებით, კვერცხის თვითღირებულების თითქმის ყველა კომპონენტი გაძვირდა, მათ შორის:
- ელექტროენერგია — რომელიც ინტენსიურად გამოიყენება როგორც ფერმებში, ისე საკვების წარმოებაში;
- საწვავი — რაც ზრდის დისტრიბუციის ხარჯებს;
- მარცვლეული (სიმინდი, ხორბალი) — რომელიც წარმოადგენს ფრინველის საკვების ძირითად ნაწილს.
ზურაბ უჩუმბეგაშვილის შეფასებით, თუ არსებული ტენდენცია გაგრძელდება, ფასის ზრდა შესაძლოა 5%-ზე მეტიც იყოს. თუმცა, საბოლოო მაჩვენებელი დამოკიდებული იქნება ბაზარზე არსებული ფასების ერთობლივ ანალიზზე.
ცნობისთვის, 2026 წლის იანვარში კვერცხი უკვე გაძვირდა ერთეულზე დაახლოებით 2–2.5 თეთრით. მოგვიანებით, თებერვალში, რამდენიმე მსხვილმა მწარმოებელმა — „სავანეთი“, „დილა“, „კოდა“ და „კუმისი“ — ერთობლივი გადაწყვეტილებით ფასები დაახლოებით 5%-ით შეამცირა, რაც მთავრობის ინიციატივას უკავშირდებოდა.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
კვერცხის ფასის ზრდა გლობალური ტენდენციების ნაწილია. საერთაშორისო ბაზრებზე მარცვლეულის ფასების მერყეობა, ენერგორესურსების გაძვირება და მიწოდების ჯაჭვების ცვლილება პირდაპირ აისახება ფერმერულ წარმოებაზე [1].
ევროპისა და რეგიონული ქვეყნების გამოცდილება აჩვენებს, რომ კვერცხის წარმოება განსაკუთრებით მგრძნობიარეა საკვების ფასების მიმართ, რადგან საკვები წარმოადგენს წარმოების ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ხარჯს. ასევე მნიშვნელოვანი ფაქტორია ენერგიის ღირებულება, რომელიც გავლენას ახდენს როგორც წარმოებაზე, ისე შენახვასა და ტრანსპორტირებაზე.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში კვერცხის წარმოება მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია იმპორტირებულ მარცვლეულზე, რაც სექტორს დამატებით მოწყვლადს ხდის გლობალური ფასების ცვლილებების მიმართ. ასევე, ენერგორესურსების ტარიფების ზრდა ზრდის წარმოების ხარჯებს ადგილობრივ დონეზე.
მეფრინველეობის სექტორისთვის მნიშვნელოვანია როგორც სტაბილური მიწოდების ჯაჭვი, ისე პროგნოზირებადი ხარჯები, რაც გავლენას ახდენს საბოლოო ფასზე. აღნიშნული საკითხები აქტიურად განიხილება ეკონომიკურ და აგროსექტორულ კონტექსტში, მათ შორის პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
კვერცხის შესაძლო გაძვირება ასახავს როგორც შიდა ეკონომიკურ პროცესებს, ისე გლობალურ ბაზრებზე მიმდინარე ცვლილებებს. ენერგორესურსების, საწვავისა და საკვების ფასების ზრდა ქმნის პირობებს, სადაც წარმოების ხარჯების მატება საბოლოო ფასზე აისახება.
მომდევნო პერიოდში ფასის ცვლილების მასშტაბი დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ როგორ განვითარდება ძირითადი ხარჯების კომპონენტები და რამდენად შეძლებს სექტორი ამ ზრდის ნაწილობრივ დაბალანსებას.
წყაროები
- Food and Agriculture Organization (FAO). Food price monitoring and analysis. ხელმისაწვდომია: https://www.fao.org/worldfoodsituation/en/
