Wegovy® და ბარიატრიული ქირურგია — დასასრული თუ ახალი დასაწყისი?
ბარიატრიული ქირურგია ათწლეულების განმავლობაში განიხილებოდა როგორც სიმსუქნის მართვის „ოქროს სტანდარტი“. თუმცა ბოლო წლებში დაგროვილმა მტკიცებულებებმა და ეფექტიანი მედიკამენტური თერაპიის განვითარებამ ცხადყო, რომ სიმსუქნე არის ქრონიკული, პროგრესირებადი და რეციდივირებადი დაავადება, რომლის მართვა მოითხოვს ეტაპობრივ, პერსონალიზებულ და უსაფრთხოებაზე დაფუძნებულ მიდგომას [1]. დღეს მთავარი კითხვა აღარ არის „ქირურგია თუ არა“, არამედ — ვისთვის, როდის და რა თანმიმდევრობით.
მედიკამენტური თერაპია — ეფექტიანობა ციფრებით
Wegovy (სემაგლუტიდი) არის GLP-1 რეცეპტორის აგონისტი, რომლის ეფექტიანობა დადასტურებულია STEP პროგრამის მრავალცენტრულ რანდომიზებულ კვლევებში. STEP-1 კვლევის მიხედვით, 68 კვირაში დაფიქსირდა სხეულის წონის საშუალოდ –14.9% შემცირება, მაშინ როცა პლაცებოს ჯგუფში — მხოლოდ –2.4% [2].
დამატებით:
• ≥5% წონის კლებას მიაღწია პაციენტების 86%
• ≥10% — 69%
• ≥15% — 50% [2]
ეს მაჩვენებლები წარმოადგენს მედიკამენტური თერაპიისთვის ისტორიულად უპრეცედენტო შედეგს.
ბარიატრიული ქირურგია — შედეგები და შეზღუდვები
მეტაანალიზების მიხედვით:
• სლივ-გასტრექტომია იწვევს სხეულის წონის 25–30% შემცირებას
• გასტრიკული ბაიპასი — 30–35%-ს [3]
თუმცა ქირურგიული ჩარევა დაკავშირებულია:
• პეროპერაციულ გართულებებთან 4–10%
• პირველ წელს ხელახალ ჰოსპიტალიზაციასთან ≈15–20%
• რკინის, B12 ვიტამინის, ფოლატის და კალციუმის დეფიციტთან 30–60% პაციენტებში გრძელვადიან პერიოდში [3,4]
• წონის ნაწილობრივ დაბრუნებასთან 20–30% შემთხვევებში 5–10 წელიწადში [4]
გვერდითი მოვლენების შედარება — უსაფრთხოება
სემაგლუტიდის გვერდითი მოვლენები უმეტესად კუჭ-ნაწლავის ტრაქტთან დაკავშირებული და შექცევადია:
• გულისრევა — ≈44%
• დიარეა — ≈30%
• ღებინება — ≈24%
• შეკრულობა — ≈24% [2]
მკურნალობის შეწყვეტა გვერდითი მოვლენების გამო დაფიქსირდა მხოლოდ 4–7% პაციენტებში, ხოლო მძიმე არასასურველი მოვლენების სიხშირე არ აღემატებოდა პლაცებოს [2].
შედარებით, ქირურგიის შემთხვევაში გვერდითი მოვლენები იშვიათია, მაგრამ ხშირად მძიმე და შეუქცევადი.
კლინიკური პრაქტიკის ცვლილება
აშშ-სა და ევროკავშირის მონაცემებით, 2023–2024 წლებში ბარიატრიულ ქირურგიაზე მიმართვები შემცირდა დაახლოებით 20–30%-ით, პარალელურად GLP-1 აგონისტების დანიშნულების მკვეთრი ზრდის ფონზე [5]. ეს მიუთითებს მკურნალობის გზის ცვლილებაზე და არა ქირურგიის გაუქმებაზე.
დასკვნა
ბარიატრიული ქირურგია არ მთავრდება, მაგრამ ის აღარ იწყება ყველასთვის ერთნაირად. თანამედროვე მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ მედიცინაში ქირურგიული ჩარევა გადადის პირველი ხაზიდან — მიზნობრივ ინტერვენციად მძიმე ან მედიკამენტებზე რეზისტენტული სიმსუქნისთვის. ეფექტიანი მედიკამენტური თერაპია, როგორიცაა Wegovy®, გვაძლევს შესაძლებლობას მივაღწიოთ კლინიკურად მნიშვნელოვან შედეგებს ნაკლები და შექცევადი გვერდითი მოვლენებით, ხოლო ქირურგია დარჩეს იქ, სადაც მისი სარგებელი აშკარად აჭარბებს რისკს. ეს არის სიმსუქნის მართვის ახალი დასაწყისი.
მეტი აკადემიურად გადამოწმებული ინფორმაცია იხილეთ:
www.sheniekimi.ge — შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა
აპლიკაცია „შენი ექიმი“
Telegram: https://t.me/SheniEkimi
წყაროები
[1] World Health Organization. Obesity and overweight. WHO; 2024.
[2] Wilding JPH, et al. Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989-1002. doi:10.1056/NEJMoa2032183
[3] Mingrone G, et al. Bariatric–metabolic surgery versus conventional medical treatment. Lancet. 2021;397(10271):293-304. doi:10.1016/S0140-6736(21)00070-6
[4] Sjöström L. Results from the Swedish Obese Subjects study. J Intern Med. 2013;273(3):219-234. doi:10.1111/joim.12012
[5] American Society for Metabolic and Bariatric Surgery. Bariatric surgery trends report. 2024.
#foryouシ #fypageシ #viralシ #foryoupageシ #ფორიუ #fypageシ #sheniambebi #drpkhakadze #შენიექიმი #აქხარისხია #გიორგიფხაკაძე #sheniekimi #შენიამბები
Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniGanatleba.ge • შენი განათლება SheniSofeli.ge • შენი სოფელი SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniEmigranti.ge • შენი ემიგრანტი SheniStartup.ge • შენი სტარტაპი SheniPositivi.ge • შენი პოზიტივი Sheni.ge • შენი SheniXma.ge • შენი ხმა SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა SheniAcademia DrPkhakadze supplement.ge
ავტორი გიორგი ფხაკაძე, MD, MPH, PhD
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი;
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე (publichealth.ge); WHO-ს ექსპერტი; Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში;
Georgian Medical Journal (GMJ.ge) — მთავარი რედაქტორი.
ინტერესთა კონფლიქტი: ავტორი აცხადებს, რომ ინტერესთა კონფლიქტი არ არსებობს.
დაფინანსება:სტატია მომზადებულია ფინანსური მხარდაჭერის გარეშე. პასუხისმგებლობის შეზღუდვა: სტატია არის საინფორმაციო ხასიათის და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამედიცინო რჩევას.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
