„ორგანული“ ყოველთვის სჯობს? — როდის არის ეს სიმართლე და როდის უბრალოდ მარკეტინგი
სოციალურ მედიაში ფართოდ გავრცელდა განცხადება, რომელიც ეკუთვნის Eric Berg-ს, სადაც ნათქვამია, რომ ზოგიერთი პროდუქტის „ორგანულად“ გაყიდვა მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანაა. მოდი, ეს საკითხი მტკიცებულებებზე დაყრდნობით განვიხილოთ.
რას ნიშნავს „ორგანული“ სინამდვილეში
საერთაშორისო რეგულაციების მიხედვით (EU, USDA), „ორგანული“ სტატუსი ეხება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების პროცესს:
• სინთეზური პესტიციდების შეზღუდვა
• ქიმიური სასუქების არგამოყენება
• გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმების აკრძალვა
მთავარი: „ორგანული“ არ ნიშნავს ავტომატურად „უფრო ჯანსაღს“, „უფრო უსაფრთხოს“ ან „უფრო საკვებს“ ყველა კატეგორიაში.
პროდუქტები, სადაც „ორგანული“ რეალურად აზრს კარგავს
მარილი
მარილი არის მინერალი. მას არ ზრდიან, არ უტევენ მავნებლები და არ ამუშავებენ პესტიციდებით. შესაბამისად, „ორგანული მარილი“ სამეცნიერო მნიშვნელობას არ ატარებს.
ფასი ხშირად უფრო მაღალია, ხოლო კვებითი ღირებულება — იგივე.
ველურად დაჭერილი თევზი (wild-caught fish) ველურ გარემოში დაჭერილ თევზზე „ორგანული“ სტატუსის მინიჭება პრაქტიკულად შეუძლებელია, რადგან:
• მისი კვება და გარემო არ კონტროლდება
• პესტიციდები არ გამოიყენება
აქ მნიშვნელობა აქვს არა „ორგანულს“, არამედ დაჭერის ადგილს, მძიმე მეტალებსა და გარემოს დაბინძურებას.
მინერალური წყალი
მინერალური წყალი მიწისქვეშა წყაროა და არ მუშავდება პესტიციდებით.
„ორგანული წყალი“ რეგულაციურად აბსურდული ტერმინია და უმეტესად მარკეტინგულია.
სად აქვს „ორგანულს რეალური მნიშვნელობა
ორგანული ეტიკეტი მნიშვნელოვანია:
• ხილსა და ბოსტნეულზე, რომლებიც ხშირად შეიცავს პესტიციდების ნარჩენებს
• ბავშვთა კვებაში
• გარკვეულ მარცვლეულსა და ცხოველურ პროდუქტებში, სადაც წარმოების პირობები რეალურად განსხვავდება
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის პოზიცია ნათელია:
მომხმარებელმა უნდა იცოდეს, რომ „ორგანული“ არ არის უნივერსალური ჯანმრთელობის გარანტია. უფრო მნიშვნელოვანია:
• პროდუ
ქტის შემადგენლობა
• კვებითი ღირებულება
• უსაფრთხოება და რეგულაციური კონტროლი
გონივრული არჩევანი ეფუძნება ცოდნას და არა ეტიკეტს.
დასკვნა
დიახ, „ორგანული“ ზოგ შემთხვევაში უკეთესია — მაგრამ არა ყოველთვის.
მარილი, ველური თევზი და მინერალური წყალი ის კატეგორიებია, სადაც „ორგანული“ ხშირად მხოლოდ ფასის გაზრდის ინსტრუმენტია.
ჯანმრთელი არჩევანი იწყება კითხვით: რას ვყიდულობ და რატომ? — და არა მხოლოდ ლამაზი წარწერით.
წყაროები
1. European Commission. Organic production and labelling of organic products. EU Regulation 2018/848.
2. USDA. What does organic mean? United States Department of Agriculture.
3. World Health Organization. Food safety and contaminants. WHO; 2023.
4. FAO. Pesticide residues in food. FAO/WHO Joint Meeting on Pesticide Residues.
