ტოპ 10 ვიტამინის“ სია – ფუნქციური პრიორიტეტის მიხედვით და არა პოპულარობის მიხედვით –  რატომ არის თითოეული მათგანი მნიშვნელოვანი.

„ტოპ 10 ვიტამინის“ სია – დნმ-ის აღდგენა, უჯრედების განახლება და ძვლის ტვინის ფუნქცია განპირობებულია ცვლილებით და არა ცალკეული საკვები ნივთიერებებით. ამასთან, არსებობს ფუნდამენტური მნიშვნელობის მკაფიო თანმიმდევრობა.

გთავაზობთ ჩამონათვალს მათი ფუნქციური პრიორიტეტის მიხედვით და არა პოპულარობის მიხედვით, –  რატომ არის თითოეული მათგანი მნიშვნელოვანი.
1. ვიტამინი B12 (კობალამინი)
სიცოცხლისთვის უცვლელია
რატომ არის ის #1
B12 აუცილებელია დნმ-ის სინთეზისთვის, უჯრედების გაყოფისა და ძვლის ტვინის ფუნქციონირებისთვის. მის გარეშე, უჯრედები ფაქტიურად ვერ რეპლიკაციას სწორად ახერხებენ.
ძირითადი როლები
• დნმ-ის სინთეზი და აღდგენა
• სისხლის წითელი უჯრედების წარმოქმნა ძვლის ტვინში
• მიელინის შენარჩუნება და ნევროლოგიური მთლიანობა
• ქრომოსომული დაზიანების პრევენცია
• ფოლატის გადამუშავება (B12-ის გარეშე, ფოლატი ხაფანგში ხვდება და გამოუსადეგარი ხდება)
დეფიციტის შედეგები
• მეგალობლასტური ანემია
• ძვლის ტვინის უკმარისობა
• ნეიროპათია, კოგნიტური დაქვეითება
• დნმ-ის დაზიანება და მუტაციების დაგროვება
B12-ის არარსებობა = უჯრედების სათანადო განახლება არ ხდება.

2. ფოლატი (ვიტამინი B9)
ვიტამინის გეგმა
რატომ არის ის #2
ფოლატი უზრუნველყოფს დნმ-ის ასაგებად საჭირო ნედლ მეთილის ჯგუფებს. ფოლატის გარეშე დნმ-ის ჯაჭვები არასრულია ან დეფექტურია.
ძირითადი როლები
• დნმ-ის ფუძეების სინთეზი (პურინები და თიმიდილატი)
• უჯრედების დაყოფა და ქსოვილების რეგენერაცია
• ძვლის ტვინის გამომუშავება
• ეპიგენეტიკური პროგრამირება
• ნერვული მილის განვითარება
მნიშვნელოვანი ნიუანსი
ფოლატი ვერ ფუნქციონირებს B12-ის გარეშე. ფოლატის სიჭარბე დაბალი B12-ის დროს აუარესებს დაზიანებას.
3. ვიტამინი B6 (პირიდოქსალ-5-ფოსფატი / PLP)
ტრაფიკის კონტროლერი
რატომ არის ის #3
B6 არეგულირებს მეთილირების ციკლის ზემოთ და ქვემოთ ნაკადს და ხელს უშლის ტოქსიკურ შეფერხებებს.
ძირითადი როლები
• ჰომოცისტეინის კლირენსი
• ნეიროტრანსმიტერების სინთეზი
• იმუნური სიგნალიზაცია
• ამინომჟავების მეტაბოლიზმი
• ხელს უწყობს დნმ-ის აღდგენას ირიბად, რედოქს ბალანსის მეშვეობით
B6-ის გარეშე, B12 და ფოლატი შეიძლება იყოს წარმოდგენილი, მაგრამ არასწორად მუშაობდეს.
4. რიბოფლავინი (ვიტამინი B2)
ფერმენტის აქტივატორი
რატომ არის #4
B2 ააქტიურებს MTHFR-ს და დნმ-ის აღდგენისთვის საჭირო მრავალ რედოქს ფერმენტს.
ძირითადი როლები
• MTHFR ფუნქცია
• FAD/FMN კოფაქტორი დნმ-ის აღდგენის ფერმენტებისთვის
• ანტიოქსიდანტური რეგენერაცია (გლუტათიონი)
• მიტოქონდრიული ენერგია უჯრედების რეპლიკაციისთვის
ხშირად უგულებელყოფილია, მაგრამ კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
5. ნიაცინი (ვიტამინი B3)
დნმ-ის აღდგენის საწვავი
რატომ არის #5
დნმ-ის აღდგენის ფერმენტები (PARPs) მოიხმარენ NAD+-ს. ნიაცინის გარეშე აღდგენა ჩერდება.
ძირითადი როლები
• NAD+/NADH წარმოება
• დნმ-ის დაზიანების აღდგენა (PARP ფერმენტები)
• უჯრედული სტრესული რეაქცია
• მიტოქონდრიული ენერგიის წარმოქმნა
დაბალი B3 = უჯრედების დაბერების დაჩქარება.
6. ვიტამინი C (ასკორბატი)
სტრუქტურული აღდგენის ვიტამინი
რატომ არის #6
დნმ-ის აღდგენას აზრი არ აქვს, თუ ქსოვილოვანი ჩარჩო იშლება. ძირითადი როლები
• კოლაგენის სინთეზი (ძვლის ტვინის სკაფოლდინგი)
• ეპიგენეტიკური რეგულირება (TET ფერმენტები)
• დნმ-ის ანტიოქსიდანტური დაცვა
• რკინის უტილიზაცია ძვლის ტვინში
C ვიტამინის დეფიციტი არღვევს ჰემატოპოეზს.
7. ვიტამინი A (რეტინოიდები)
უჯრედების დიფერენციაციის კონტროლერი
რატომ არის #7
A ეუბნება უჯრედებს, თუ რა უნდა გახდეს გაყოფის შემდეგ.
ძირითადი როლები
• გენის ექსპრესიის რეგულირება
• ღეროვანი უჯრედების დიფერენციაცია
• იმუნური უჯრედების მომწიფება
• ეპითელური და ძვლის ტვინის მთლიანობა
ძალიან მცირე ან ძალიან ბევრი ვიტამინი იწვევს პრობლემებს.
8. ვიტამინი D (ჰორმონ-ვიტამინი)
გენომიური რეგულატორი
რატომ არის #8
D ვიტამინი ურთიერთქმედებს 1000-ზე მეტ გენთან.
ძირითადი როლები
• უჯრედების ზრდისა და აპოპტოზის რეგულირება
• პათოლოგიური უჯრედების იმუნური მეთვალყურეობა
• ძვლის ტვინის იმუნური გამომუშავება
• ანტიპროლიფერაციული სიგნალიზაცია
დეფიციტი ზრდის კიბოს და აუტოიმუნური დაავადებების რისკს. 9. ვიტამინი K (განსაკუთრებით K2)
უჯრედის ციკლის მოდულატორი
რატომ არის ის #9
ხელს უწყობს კალციუმის სწორ სიგნალიზაციას და ანტიპროლიფერაციულ გზებს.
ძირითადი როლები
• უჯრედის ციკლის რეგულირება
• მიტოქონდრიული ფუნქცია
• სისხლძარღვთა და ძვლების მთლიანობა
• სინერგია D ვიტამინთან
10. ვიტამინი E
მემბრანის დამცველი
რატომ არის ის #10
იცავს უჯრედის მემბრანებს სწრაფი დაყოფის დროს.
ძირითადი როლები
• ლიპიდური მემბრანის სტაბილურობა
• დაცვა ჟანგვითი დაზიანებისგან
• ხელს უწყობს იმუნური უჯრედების სიცოცხლის ხანგრძლივობას
კრიტიკული დასკვნა (ეს მნიშვნელოვანია):
დნმ-ის აღდგენა, ძვლის ტვინის ფუნქცია და უჯრედების განახლება არ არის დამოკიდებული ერთ ვიტამინზე.
ისინი დამოკიდებულია იერარქიასა და ნაკადზე.
თუ B12 დაბალია → ფოლატი ვერ მუშაობს
თუ B6 დაბალია → ჰომოცისტეინი აზიანებს დნმ-ს
თუ B2 დაბალია → MTHFR შენელდება
თუ B3 დაბალია → დნმ-ის აღმდგენი ფერმენტები ჩერდება
თუ C ვიტამინი დაბალია → სტრუქტურა იშლება
ამიტომ შეიძლება ადამიანებს ჰქონდეთ „ნორმალური“ ლაბორატორიული ფუნქციები და მაინც იყვნენ ბიოლოგიურად გამოფიტულები.

წყარო: https://www.facebook.com/groups/230824260340671/

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

გიორგი ფხაკაძე

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (PhD), მედიცინის დოქტორი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH). საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე. არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი და Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში. ეწევა აკადემიურ საქმიანობას დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში. არის Georgian Medical Journal (GMJ)-ის დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი საერთაშორისო რეცენზირებად ჟურნალებში, არის სახელმძღვანელოებისა და პროფესიული გზამკვლევების ავტორი. გიორგი ფხაკაძე აქტიურად მონაწილეობს ასობით ეროვნულ და საერთაშორისო სამეცნიერო-პროფესიულ კონფერენციასა და სამუშაო ჯგუფში, 25 წელზე მეტი გამოცდილებით საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, ხარისხის სტანდარტებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სფეროში. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi

  ჩუტყვავილას ახალი ფორმა, რომელიც შესაძლოა, უფრო საშიში იყოს, უფრო ადვილად გავრცელდეს

See Full Bio