გზამკვლევი, თუ როგორ ვითარდება მეტყველება ბავშვებში სხვადასხვა ასაკში და როდის არის მიზანშეწონილი სპეციალისტთან კონსულტაცია

🗣️ ბავშვის მეტყველების განვითარება ასაკობრივ ჭრილში – რა ეტაპზე რა ბგერა უნდა ჩანდეს?

გთავაზობთ შეჯამებულ გზამკვლევს, თუ როგორ ვითარდება მეტყველება ბავშვებში სხვადასხვა ასაკში და როდის არის მიზანშეწონილი სპეციალისტთან კონსულტაცია.

👶 1–2 წლის ასაკი

• ბავშვი იწყებს პირველივე მარტივი სიტყვების წარმოთქმას („დედა“, „მამა“, „ბებო“).

• ჩნდება ადრეული ბგერები: ბ, მ, პ, დ, ტ.

• კომუნიკაციისთვის ხშირად იყენებს ბგერებს, ჟესტებსა და მიმიკებს.
  ➡️ თუ 2 წლისთვის ბავშვი საერთოდ არ წარმოთქვამს სიტყვებს, მოსალოდნელია მეტყველების განვითარების შეფერხება.

👦 2–3 წლის ასაკი

• ყოველ დღე იძენს ახალ სიტყვებს.

• მეტყველებაში ემატება ბგერათა ჯგუფი: კ, გ, ხ.

• იწყებს მარტივი წინადადებების შედგენას („მინდა წყალი“, „მომეცი ბურთი“).
  ➡️ 3 წლის ასაკში მოსალოდნელია მოკლე წინადადებებით საუბარი. შეზღუდული ლექსიკონი ან წინადადებების ვერ ჩამოყალიბება უკვე სიგნალია სპეციალისტთან მისვლისთვის.

👧 3–4 წლის ასაკი

• ჩნდება უფრო რთული ბგერები: ფ, ვ, შ, ჟ, ჩ, ც.

• შესაძლოა პერიოდულად შეცვალოს ან გამოტოვოს ბგერები, მაგრამ უკვე სხვებისთვისაც გასაგებად უნდა საუბრობდეს.
  ➡️ ამ ასაკში ბავშვის მეტყველება უცხო ადამიანმაც უნდა გაიგოს ძირეულად.

🧒 4–5 წლის ასაკი

• უმეტესობა უკვე სათანადოდ იყენებს ლ ბგერას (ხშირად მითითებული შეცვლებით: ლ → ი ან ლ → რ).

• მეტყველება უფრო რთულ სტრუქტურებს იძენს — უფრო ხანგრძლივ წინადადებებს ადგენს.
  ➡️ 4 წლის ბავშვისთვის ლ ბგერის არკვევა ჯერ შესაძლოა ნორმის ფარგლებში იყოს, თუმცა ყურადღება საჭიროა.

👦 5–6 წლის ასაკი

• ჩნდება რთული ბგერა რ (ზოგ ბავშვთან 6–7 წლამდე იგვიანებს).

• მეტყველება უკვე სრულად გასაგები და მოწესრიგებული უნდა იყოს.
  ➡️ თუ 6 წლის ბავშვს „რ“ ჯერ არ აქვს გამომუშავებული, რეკომენდებულია სპეციალისტის ჩართვა, რადგან ეს ბოლო და ყველაზე რთული ბგერაა.

⚠️ ასაკობრივი სირთულეების ყველაზე ხშირი მაგალითები

• 2 წელი: თითქმის არ ლაპარაკობს ან მხოლოდ რამდენიმე სიტყვას ამბობს

• 3 წელი: ლექსიკონი ძალიან მცირეა, წინადადებებს ვერ ქმნის

• 4 წელი: ბევრ ბგერას ცვლის ან ტოვებს

• 5–6 წელი: ვერ ამბობს „რ“-ს ან „ლ“-ს სწორად

✅ გახსოვდეთ:

მეტყველების განვითარება ინდივიდუალურია, თუმცა აღნიშნული ეტაპების ძლიერი ჩამორჩენის შემთხვევაში დროულად მიმართეთ ლოგოპედს ან მეტყველების თერაპევტს, რათა ბავშვმა ენის განვითარება მაქსიმალურად ეფექტიანად შეძლოს.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

გიორგი ფხაკაძე

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (PhD), მედიცინის დოქტორი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH). საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე. არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი და Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში. ეწევა აკადემიურ საქმიანობას დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში. არის Georgian Medical Journal (GMJ)-ის დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი საერთაშორისო რეცენზირებად ჟურნალებში, არის სახელმძღვანელოებისა და პროფესიული გზამკვლევების ავტორი. გიორგი ფხაკაძე აქტიურად მონაწილეობს ასობით ეროვნულ და საერთაშორისო სამეცნიერო-პროფესიულ კონფერენციასა და სამუშაო ჯგუფში, 25 წელზე მეტი გამოცდილებით საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, ხარისხის სტანდარტებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სფეროში. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi

See Full Bio