„მოქნილობა არ არის კუნთის სიგრძე — ეს ნერვული სისტემის უნარია. სწორად ჩატარებული გაწელვა უფრო ნევროლოგიური ადაპტაციაა, ვიდრე კუნთის სტრუქტურული „გახანგრძლივება“.
მოქნილობა კუნთის სიგრძე კი არა — ნერვული სისტემის კონტროლია
- ბევრს ჰგონია, რომ გაწელვისას კუნთი „იგრძელებს“, თუმცა ეს მხოლოდ დროებითი ცვლილებაა.
- გრძელდება მხოლოდ კუნთის უმცირესი ერთეული — სარკომერი, რომელიც მალევე ბრუნდება საწყის მდგომარეობაში.
- ხანგრძლივი ეფექტი ჩნდება მხოლოდ მაშინ, როდესაც გაწელვა 30 წამზე მეტხანს გრძელდება — ამ დროს პროცესში ერთვება ფასცია და მყესები.
ნერვული სისტემა წყვეტს, რამდენად შორს შეგვიძლია გაწელვა
- თუ გაწელვა სწრაფია ან ზედმეტად ღრმა, სხეული ამას საფრთხედ აღიქვამს.
- კუნთის შპინდელები აქტიურდება და კუნთი რეფლექსურად იკუმშება.
- ამიტომ საუკეთესო ეფექტს იძლევა მშვიდი, ნელი და კონტროლირებადი გაწელვა, რომელიც ნერვულ სისტემას საშუალებას აძლევს თანდათან მოერგოს.
30 წამზე მეტი დაჭერა ააქტიურებს გოლჯის მყესოვან რეცეპტორს, რომელიც კუნთს ამშვიდებს და ამცირებს დაჭიმულობას — ამიტომ იზრდება მოძრაობის ამპლიტუდა.
- ვარჯიშამდე სტატიკური გაწელვა სასურველი არ არის, რადგან დროებით ამცირებს კუნთის ძალას, სისწრაფესა და რეაქციას.
კუნთს აქვს შესაძლებლობა მხოლოდ 10–20%-ით გახანგრძლივების. მეტი ზრდის მიკროტრავმების რისკს.
- მყესები კიდევ უფრო ნაკლებად წელვადია, რაც ზედმეტ დატვირთვას საშიშს ხდის.
მოქნილობა არ ნიშნავს „გრძელ კუნთს“
ეს ნიშნავს, რომ ცენტრალური ნერვული სისტემა გაწელვას საფრთხედ აღარ აღიქვამს.
ანუ მოქნილობა არის ნევროლოგიური ადაპტაცია, და არა ანატომიური გარდაქმნა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” — პირველი ქართული სამეცნიერო-სამედიცინო პლატფორმა
Telegram: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი — ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
რეფერენსები
1. Proske U, Morgan DL. Muscle damage from eccentric exercise. J Physiol. 2001;537(2):333–345.
2. Behm DG, Chaouachi A. Acute effects of stretching on performance. Eur J Appl Physiol. 2011;111:2633–2651.
3. Taylor DC et al. Viscoelastic properties of muscle-tendon units. Am J Sports Med. 1990;18:300–309.
4. Sharman MJ et al. PNF stretching mechanisms. Sports Med. 2006;36:929–939.
5. Kubo K et al. Static stretching and tendon elasticity. J Appl Physiol. 2002;92:595–601.
6. Williams PE. Stretching and sarcomere preservation. Ann Rheum Dis. 1990;49:316–317.
7. Magnusson SP et al. Mechanism for altered flexibility. J Physiol. 1996;497:291–298.
8. Wilson GJ et al. Flexibility and injury relation. Int J Sports Med. 1991;12:403–407.
9. Ryan ED et al. Tendon stiffness after stretching. J Orthop Sports Phys Ther. 2008;38:632–639.
10. Kay AD, Blazevich AJ. Static stretch and performance. Med Sci Sports Exerc. 2012;44:154–164.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე (PHIG)
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
