საკვები დანამატები ევროკავშირში 2025 წელს — მოქმედი წესები და აკრძალვები (მოკლე მიმოხილვა)
ევროკავშირის ბაზარი დღეს ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი რეგულაციებით მუშაობს. საკვები დანამატები აღიარებულია როგორც „საკვები პროდუქტები“, მაგრამ ექვემდებარება სპეციალურ დირექტივებსა და რეგლამენტებს.
ძირითადი ჩარჩო რეგულაციები
• დირექტივა 2002/46/EC განსაზღვრავს საკვები დანამატების სტატუსს და ნებადართულ ვიტამინებსა და მინერალებს [1].
• 1169/2011 აწესებს ეტიკეტირების მოთხოვნებს და მომხმარებლის ინფორმაციის მინიმალურ სტანდარტებს [5].
• 1924/2006 არეგულირებს კვებით და ჯანმრთელობის პრეტენზიებს — ნებადართულია მხოლოდ EU რეგისტრში შეტანილი მტკიცებულებები [6].
• 852/2004 და 2017/625 ავალდებულებს GMP/HACCP სისტემას და ოფიციალურ კონტროლებს [7,8].
აკრძალული და შეზღუდული ინგრედიენტები
• ტიტანის დიოქსიდი (E171) — სრულად აკრძალულია ევროკავშირში 2022 წლიდან [2].
• მონაკოლინ K (წითელი ბრინჯი): დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 3 მგ-ს, ხოლო ეტიკეტზე სავალდებულოა გაფრთხილებების მითითება (მაგ. არ გამოიყენონ ორსებმა, <18 და >70 წლამდე პირებმა) [3].
• ჰიდროქსიანთრაცენის წარმოებულები (ალოე, სენა): 2021 წლის აკრძალვა გაუქმდა ევროკავშირის სასამართლოში 2024 წლის ნოემბერში, თუმცა რჩება მოთხოვნა უსაფრთხოების მკაცრ შეფასებაზე [9].
დაბინძურებლებზე ზღვარები
ახალი რეგლამენტი (EU 2023/915) აწესებს მკაცრ მაქსიმალურ ზღვარებს:
• ტყვია ≤ 3.0 მგ/კგ
• ვერცხლისწყალი ≤ 0.10 მგ/კგ
• პიროლიზიდინის ალკალოიდები ≤ 400 მკგ/კგ მცენარეულ დანამატებში
• PAHs — მკაცრად შეზღუდულია [2].
ახალი ნებადართული ფორმები
• ვიტამინი D: 2025 წლიდან დაშვებულია კალციდიოლის მონოჰიდრატი (25-OH-D3), როგორც დანამატის წყარო. ის დაემატა დირექტივის 2002/46/EC Annex II-ში [4].
ეტიკეტირების სავალდებულო ელემენტები
სავალდებულოა:
• აქტიური ნივთიერებების რაოდენობა თითო დოზაზე
• დღიური რეკომენდებული დოზა
• გაფრთხილება „არ გადააჭარბოთ“
• „არ გამოიყენოთ დიეტის შემცვლელად“
• „შეინახეთ ბავშვებისგან მოშორებით“
• სპეციალური გაფრთხილებები გარკვეულ ინგრედიენტებზე ( напр. მონაკოლინ Kმგ/დღე) [1,5].
ეროვნული თავისებურებები
• საფრანგეთი, იტალია, ბელგია, გერმანია — სავალდებულო შეტყობინება ან ნებართვა.
• შვედეთი და ავსტრია — შეტყობინება არ არის საჭირო.
• ნიდერლანდები — ამჟამად არ მოითხოვს, თუმცა განიხილავს ახალი სისტემის დანერგვას.
ლაბორატორიული ტესტირება
ყველა პროდუქტი უნდა შემოწმდეს:
• კვებითი პროფილი
• მიკრობიოლოგიური ანალიზი
• დაბინძურებლები (მძიმე მეტალები, ალკალოიდები, PAHs)
• ეტიკეტის სიზუსტე
სანდო ლაბორატორიებია: SGS, Bureau Veritas, TÜV, ALS.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი”:
• Android: https://play.google.com/store/apps/details…
• Telegram: https://t.me/SheniEkimi
ავტორი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
References
1. Directive 2002/46/EC on the approximation of the laws of the Member States relating to food supplements. Off J Eur Communities. 2002.
2. Regulation (EU) 2023/915 on maximum levels for certain contaminants in food. Off J Eur Union. 2023.
3. Commission Regulation (EU) 2022/860 on monacolins from red yeast rice. Off J Eur Union. 2022.
4. Commission Regulation (EU) 2025/352 amending Directive 2002/46/EC as regards Vitamin D (Calcidiol monohydrate). Off J Eur Union. 2025.
5. Regulation (EC) 1169/2011 on the provision of food information to consumers. Off J Eur Union. 2011.
6. Regulation (EC) 1924/2006 on nutrition and health claims made on foods. Off J Eur Union. 2006.
7. Regulation (EC) 852/2004 on the hygiene of foodstuffs. Off J Eur Union. 2004.
8. Regulation (EU) 2017/625 on official controls and other official activities. Off J Eur Union. 2017.
9. Court of Justice of the European Union. Judgment of 13 November 2024, Case T-123/21, annulment of Commission Regulation (EU) 2021/468 concerning hydroxyanthracene derivatives. Luxembourg: CJEU; 2024.
Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniAcademia DrPkhakadze SheniPositivi.ge • შენი პოზიტივი SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა SheniGanatleba.ge • შენი განათლება SheniXma.ge • შენი ხმა Sheni.ge • შენი SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniSofeli.ge • შენი სოფელი SheniStartup.ge • შენი სტარტაპი SheniEmigranti.ge • შენი ემიგრანტი @[61555294691495:2048:SheniDasveneba.ge • http://xn--lodacgecagy3bf1dze.ge/] SheniInterieri.ge • შენი ინტერიერი SheniHoroskoი#sheniekimi #drpkhakadze #შენიექიმი #აქხარისხია #გიორგიფხაკაძე #ჯანმრთელობა #sheniambebi #შენიამბები #sheni
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
