კვლევა – შაბათ-კვირის ვარჯიშიც საკმარისია, ნაადრევი სიკვდილის რისკს 21%-ით ამცირებს

შაბათ-კვირის ვარჯიშიც საკმარისია — ახალი კვლევა ადასტურებს ფიზიკური აქტივობის სარგებელს დიაბეტიანებისთვის

ფიზიკური აქტივობა უდავოდ სასარგებლოა, მაგრამ ბევრს უჩნდება კითხვა: აქვს თუ არა მნიშვნელობა, როდის და რა სიხშირით ვვარჯიშობთ? უახლესი კვლევა აჩვენებს, რომ შაბათ-კვირას ვარჯიშიც კი საკმარისია ჯანმრთელობისთვის სერიოზული სარგებლის მისაღებად — განსაკუთრებით დიაბეტით დაავადებული ადამიანებისთვის.

ფიზიკური აქტივობა და დროის პრობლემა

დღეს, როცა ადამიანების უმეტესობას გადატვირთული გრაფიკი აქვთ, რეგულარული ვარჯიში ხშირად რთულად განსახორციელებელია. ბევრი მხოლოდ შაბათ-კვირას ახერხებს სპორტულ აქტივობას, რაც დამკვიდრებული ტერმინით “Weekend Warrior”-ად ითვლება. თუმცა, შეიძლება თუ არა, რომ კვირაში მხოლოდ ერთ ან ორ დღეს ვარჯიშმა იგივე სარგებელი მოიტანოს, რაც ყოველდღიურმა აქტივობამ?

კვლევის შესახებ – ვისზე გაკეთდა აქცენტი

მეცნიერებმა გააანალიზეს 51,650 ზრდასრული ადამიანის მონაცემი, რომლებიც მეორე ტიპის დიაბეტით იყვნენ დაავადებულნი. ეს დაავადება დიდწილად დაკავშირებულია ინსულინრეზისტენტობასთან, რომელსაც ფიზიკური აქტივობა ამცირებს.

მონაწილეები ოთხ ჯგუფად დაყვეს:

1. სავსებით ინაქტიური პირები – ვინც საერთოდ არ ვარჯიშობდა

2. მინიმალურად აქტიურები – ვინც კვირაში რეკომენდებულ 150 წუთზე ნაკლებს ვარჯიშობდნენ

3. დასკვნითად აქტიურები – ვინც 150 წუთს არანაკლებ სამი სესიით ანაწილებდნენ

4. Weekend ვარჯიშის მიმდევრები – ვინც 150 წუთიან აქტივობას ერთ ან ორ დღეში ასრულებდნენ

რა აჩვენა კვლევამ – სიკვდილიანობის შემცირება ფიზიკური აქტივობის ფონზე

ყველა ფიზიკური დატვირთვის მქონე ჯგუფში, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შედარებით დაბალი აღმოჩნდა იმ ადამიანებთან შედარებით, ვინც საერთოდ არ ვარჯიშობდა.

• მათ, ვინც 150 წუთს კვირის განმავლობაში ანაწილებდა, სიკვდილიანობის რისკი 17%-ით იყო შემცირებული

• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით გამოწვეული სიკვდილიანობა ამავე ჯგუფში 19%-ით შემცირდა

• ხოლო ყველაზე მოულოდნელი შედეგი დაფიქსირდა Weekend ჯგუფში — მათ სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 21%-ით ნაკლები ჰქონდათ

“ადამიანებს უჭირთ კვირის განმავლობაში რეგულარული ფიზიკური აქტივობით დაკავება და ამის მიზეზი ხშირად შეზღუდული დროა”, — აღნიშნეს მკვლევრებმა.

ამის დასაძლევად, ზოგიერთი ადამიანი ფიზიკურ აქტივობას მხოლოდ ერთ-ორ დღეს უთმობს.

მკვლევრებმა დიაბეტით დაავადებული 51 650 ზრდასრული ადამიანის მონაცემები შეაჯამეს. მათ ისინი შემდეგნაირად დაყვეს:

პირველი ჯგუფი — ისინი ვინც საერთოდ არ ვარჯიშობდა.

მეორე ჯგუფი — ისინი ვინც კვირაში რეკომენდებულ 150 წუთზე ნაკლებს ვარჯიშობდნენ.

მესამე ჯგუფი — ისინი ვინც, 150 წუთიან ვარჯიშს სამი სესიით ასრულებდნენ.

მეოთხე ჯგუფი — ისინი ვინც 150 წუთიან ვარჯიშს ერთ ან ორ სესიაში ასრულებდნენ.

ეს მიგვანიშნებს, რომ თუნდაც მხოლოდ შაბათ-კვირას ვარჯიში არამხოლოდ ეფექტიანია, არამედ შესაძლოა უკეთესი შედეგიც მოიტანოს, ვიდრე გაუნაწილებელი და მოუმზადებელი აქტივობა მთელი კვირის განმავლობაში.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი დიაბეტიანებისთვის?

მეორე ტიპის დიაბეტი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ქრონიკული დაავადებაა მსოფლიოში, რომლის მართვაშიც დიდი როლი აქვს ფიზიკურ დატვირთვას. ვარჯიში:

• აუმჯობესებს უჯრედების მგრძნობელობას ინსულინის მიმართ

• ეხმარება წონის რეგულაციაში

• ამცირებს ანთებით პროცესებს

• დადებითად მოქმედებს ფსიქოემოციურ მდგომარეობაზე

კვლევის ავტორების თქმით:
“მნიშვნელობა არ აქვს, ყოველდღე ვვარჯიშობთ თუ მხოლოდ შაბათ-კვირას — მთავარია, რომ ვარჯიშობთ. ფიზიკური აქტივობა ნებისმიერი ფორმით სასარგებლოა და მნიშვნელოვანია, თუნდაც მცირე დოზით დაიწყოთ.”

რატომ უნდა დავიწყოთ დღესვე:

• მხოლოდ 150 წუთი ფიზიკური აქტივობა კვირაში საკმარისია ჯანმრთელობის დასაცავად

• შეგიძლიათ ეს დრო ორ დღესაც გადაანაწილოთ — 75/75 წუთი შაბათსა და კვირას

• დადებითი შედეგები მოიცავს არა მხოლოდ ფიზიოლოგიურ, არამედ მენტალურ სარგებელსაც

როგორ ჩავტიოთ ვარჯიში შაბათ-კვირაში:

• სწრაფი სიარული ან რბენა – პარკში, ტრასაზე ან მოლში

• ველოსიპედი ან ცურვა – ეფექტური და სახალისო აქტივობები

• ჯგუფური ვარჯიშები – მეგობრებთან ერთად, რაც დამატებით მოტივაციას იძლევა

• ონლაინ ვარჯიშის სესიები – სახლიდან გაუსვლელად, დროის ეფექტიანი გამოყენება

დასკვნა

თუ დრო არ გაქვს ყოველდღიური ფიზიკური აქტივობისთვის — ნუ იდარდებ. შაბათ-კვირის აქტიური მოძრაობაც კი საკმარისია, რომ მნიშვნელოვნად შეამცირო სიკვდილიანობის რისკი, დაიცვა გული და სისხლძარღვები და გააუმჯობესო ინსულინის მეტაბოლიზმი. მთავარი ისაა, რომ გააქტიურდე და მოძებნო დრო, თუნდაც მხოლოდ ერთი-ორი დღით კვირაში.

კვლევა ჟურნალ Annals of Internal Medicine-ში გამოქვეყნდა.

გიორგი ფხაკაძე

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (PhD), მედიცინის დოქტორი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH). საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე. არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი და Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში. ეწევა აკადემიურ საქმიანობას დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში. არის Georgian Medical Journal (GMJ)-ის დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი საერთაშორისო რეცენზირებად ჟურნალებში, არის სახელმძღვანელოებისა და პროფესიული გზამკვლევების ავტორი. გიორგი ფხაკაძე აქტიურად მონაწილეობს ასობით ეროვნულ და საერთაშორისო სამეცნიერო-პროფესიულ კონფერენციასა და სამუშაო ჯგუფში, 25 წელზე მეტი გამოცდილებით საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, ხარისხის სტანდარტებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სფეროში. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi

See Full Bio