რამდენი ჭიქაა მეტისმეტი? — ალკოჰოლი და ნაწლავის სიმსივნის რეალური რისკი
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
მოკლედ — რა უნდა იცოდეთ
უკანასკნელი კვლევებით დგინდება, რომ ყოველდღიური ალკოჰოლის მოხმარება პირდაპირ უკავშირდება კოლორექტალური სიმსივნის (ნაწლავის კიბოს) გაზრდილ რისკს — განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, რომელთა დიაგნოზების მაჩვენებელი ბოლო 30 წელიწადში 80%-ით გაიზარდა.
რამდენია ის „ზღვარი“, რომელიც აღარ უნდა გადაილახოს?
მამაკაცებისთვის: 2 სტანდარტულზე მეტი ალკოჰოლური ერთეული დღეში (ანუ დაახლოებით 30 გრამი სუფთა ალკოჰოლი)
ქალებისთვის: 1 სტანდარტულზე მეტი ერთეული დღეში (15 გრამი სუფთა ალკოჰოლი)
მაგალითად, 1 ერთეული =
• 330 მლ ლუდი
• 150 მლ ღვინო
• 40 მლ სპირტიანი სასმელი (არაყი, ვისკი, ჯინი)
კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანებში, რომლებიც სვამენ მინიმუმ 2 ჭიქა დღეში, ნაწლავის კიბოს განვითარების რისკი იზრდება საშუალოდ 23–41% (IARC/WHO, 2023; NIH, 2024).
როგორ მოქმედებს ალკოჰოლი ნაწლავზე?
• ალკოჰოლი ღვიძლში გადამუშავებისას გარდაიქმნება აცეტალდეჰიდად, რომელიც დაზიანებას აყენებს დნმ-სა და უჯრედების სტრუქტურას
• ის არღვევს ნაწლავის მიკრობიომს — ანუ “კარგი ბაქტერიების” ბალანსს, რაც იწვერონიკულ ანთებას
• ალკოჰოლი ამცირებს ფოლატისა და სხვა ანტიოქსიდანტების შეწოვას, რაც მნიშვნელოვანი დამცავია ონკოგენეზის წინააღმდეგ
რა ამბობს სტატისტიკა?
• ევროპის კიბოს პრევენციის ქსელის თანახმად, ალკოჰოლით გამოწვეული ნაწლავის სიმსივნის შემთხვევები შეადგენს წლიურად დაახლოებით 65,000–75,000 ახალ დიაგნოზს მხოლოდ ევროკავშირში
• აშშ-ში, 2024 წლის მონაცემებით, 142,000 შემთხვევიდან დაახლოებით 21% იყო პირდაპირ კავშირში ალკოჰოლის მოხმარებასთან
• გლობალურად ალკოჰოლი უკავშირდება კიბოს მინიმუმ 7 ფორმას, მაგრამ ყველაზე ძლიერი მტკიცებულება სწორედ კოლორექტალურ კიბოს ეხება (IARC Monograph, 2023)
პროფესორის გაფრთხილება:
„დღეს უკვე ვიცით: ყოველდღიური ან რეგულარული ალკოჰოლის მოხმარება უსაფრთხო არ არის. ეს არ არის ‘მცირე სიამოვნება’, არამედ სიჩუმით მოქმედი კარცინოგენი, რომელიც წლების განმავლობაში ზრდის კოლორექტალური სიმსივნის განვითარების რისკს. რაც უფრო ადრე შევზღუდავთ — მით უკეთესი.“
— პროფ. გიორგი ფხაკაძე
როგორ შეამციროთ რისკი
1. შეამცირეთ ან შეწყვიტეთ რეგულარული ალკოჰოლის მოხმარება
2. სასურველია კვირაში 3-4 ალკოჰოლგაუმჯობესებელი დღე (alcohol-free days)
3. სკრინინგი — 45 წლიდან წელიწადში ერთხელ კოლონოსკოპია, თუ ოჯახში არის სიმსივნის ისტორია
4. გაზარდეთ მცენარეული ბოჭკოს, ანტიოქსიდანტების და ფოლატის მოხმარება
5. მოუსმინეთ სხეულს: წონის კლება, მუდმივი შებერილობა ან განავლის ცვლილება — დროული ვიზიტის მიზეზია
წყაროები (სრული ბმულებით):
1. UNILAD სტატია (2025):
2. WHO – No level of alcohol is safe (2023):
3. National Cancer Institute (NCI) – Alcohol and Cancer Risk:
4. IARC Monographs, vol. 100E – Alcohol consumption and carcinogenesis
5. HHS & NIH, Cancer Risk Associated with Alcohol –
6. WCRF International – Cancer Prevention Recommendations
მეტი სანდო და ლოკალური ინფორმაცია:
ვებსაიტი – https://www.sheniekimi.ge
iPhone აპი – https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
Android აპი – https://play.google.com/store/apps/details…
Telegram არხი – https://t.me/SheniEkimi
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი (MD, MPH, PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი 25+ წლიანი გამოცდილებით.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
