წითელა: ინფექციის საფრთხეები და პრევენციის მნიშვნელობა
წითელა ერთ-ერთი ყველაზე გადამდები და სახიფათო დაავადებაა, რომელსაც შეუძლია ადამიანის ჯანმრთელობას სერიოზული ზიანი მიაყენოს.
წითელას ინფექციები უკიდურესად სერიოზულია. 2025 წელს აშშ-ში ინფიცირებულთა 14 პროცენტს ჰოსპიტალიზება დასჭირდა. შარშან ეს მაჩვენებელი 40 პროცენტი იყო.
მიუხედავად იმისა, რომ წითელას ვაქცინაციის პროგრამა ბოლო 60 წლის განმავლობაში წარმატებული იყო, ბოლო წლებში ინფიცირების შემთხვევები გახშირდა, რაც იწვევს შეშფოთებას.
წითელა ერთ-ერთი ყველაზე გადამდები დაავადებაა მთელ პლანეტაზე. ერთი ინფიცირებული ადამიანი მის გარშემო 9-10 ადამიანს აინფიცირებს, თუკი ისინი არავაქცინირებულები არიან. ორდოზიანი ვაქცინა წითელას პრევენციაში 97%-ით ეფექტიანია.
წითელას გავლენა ჯანმრთელობაზე
-
ფილტვების და იმუნური სისტემის დაზიანება
წითელას ინფექციამ შეიძლება გამოიწვიოს ფილტვების და იმუნური სისტემის დაზიანება. განსაკუთრებით საშიშია, რომ დაავადების განვითარების დროს, ვირუსი აზიანებს ფილტვებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ვირუსული პნევმონია. ყოველ 20 ინფიცირებულ ბავშვიდან ერთს უვითარდება პნევმონია, რაც ხშირად სერიოზული პრობლემების მიზეზია და ხშირად საფრთხეს უქმნის სიცოცხლეს. -
ნერვული სისტემის დაზიანება
ვირუსს ასევე შეუძლია დააზიანოს ნერვული სისტემა, რაც თავის ტვინის დაზიანებას იწვევს. ტვინის ანთება, რომელიც შეიძლება განვითარდეს 2-30 დღის განმავლობაში, იწვევს სერიოზულ პრობლემებს, როგორიცაა სიბრმავე და სმენის დაკარგვა. მართალია, ასეთი შემთხვევები იშვიათია, მაგრამ შესაძლოა ძალიან მძიმე შედეგები ჰქონდეს.
წითელას ვირუსის უკიდურესობის მიზეზები
წითელას გადატანის შემდეგ, ზოგიერთ შემთხვევაში, ვირუსი რჩება თავის ტვინში, რის შედეგადაც რამდენიმე წლის შემდეგ ის შეიძლება გააქტიურდეს. ეს ცნობილია როგორც ქვემწვავე სკლეროზული პანენცეფალიტი (SSPE), რომელიც საკმაოდ მძიმე დაავადებაა და ხშირად ფატალური შედეგებით მთავრდება. ყოველ 25,000 ინფიცირებულიდან მხოლოდ ერთს უვითარდება ეს დაავადება, თუმცა ძალიან მაღალი რისკია 1 წლამდე ჩვილებში.
იმუნური ამნეზია და წითელას როლი
კვლევებმა აჩვენა, რომ წითელას ვირუსი არეგულირებს იმუნურ სისტემას, რასაც იმუნური ამნეზია ეწოდება. ეს პროცესი იწვევს იმუნური სისტემის უნარის დაქვეითებას, ამოიცნოს წარსულში გადატანილი დაავადებები. 2019 წელს ჩატარებული კვლევებიმა დაადასტურა, რომ წითელას ვირუსმა შესაძლოა 11-დან 75%-მდე ანტისხეულები გაანადგუროს, რაც ადამიანს უფრო მოწყვლადს ხდის სხვა დაავადებების მიმართ.
წითელას ვაქცინაცია: საუკეთესო პრევენცია
მიუხედავად იმ ფაქტის, რომ წითელას გართულებები ძალიან სახიფათოა, ვაქცინაცია რჩება საუკეთესო გზად, რათა თავიდან ავიცილოთ ინფექცია და მისი სერიოზული ეფექტები. ორდოზიანი ვაქცინა 97%-ით ეფექტურია და წარმოადგენს ეფექტურ პრევენციულ საშუალებას. წითელას ვაქცინაციის პროცესმა მნიშვნელოვნად შეამცირა დაავადების გავრცელება და რისკები.
რა უნდა ვიცოდეთ ვაქცინაციის შესახებ?
-
ვაქცინაციის ეფექტურობა: ორდოზიანი ვაქცინა უზრუნველყოფს 97%-იან დაცვას წითელასგან. თუმცა, ვაქცინაციის ჩატარება აუცილებელია როგორც ბავშვებისთვის, ასევე ზრდასრული ადამიანებისთვის, რათა დაცული იყოს როგორც ინდივიდუალური, ისე კოლექტიური იმუნიტეტი. წითელას ვირუსის შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის შესასწავლი. მაგალითად, მეცნიერები იკვლევენ ანტისხეულებით თერაპიას მწვავე შემთხვევებისათვის. თუმცა, თუნდაც მკურნალობის ეს საშუალება ეფექტიანი აღმოჩნდეს, წითელას სერიოზული ეფექტების პრევენციის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა.
-
ვაქცინაციის შედეგები: ვაქცინირებული ადამიანები მნიშვნელოვნად უფრო ნაკლებად ავადდებიან, ვიდრე ისინი, ვინც არ არიან ვაქცინირებულები. ვაქცინა არა მხოლოდ ინფექციის პრევენციას უზრუნველყოფს, არამედ მისი გავრცელების შეჩერებასაც ეხმარება.
დასკვნა
წითელას ინფექცია საკმაოდ მავნეა და მისგან დაცვის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა. მიუხედავად იმისა, რომ წითელას გადატანა შესაძლებელია, მისი გართულებებისგან თავის ასაცილებლად აუცილებელია დროული ვაქცინაცია. მეცნიერები მუდმივად მუშაობენ ამ დაავადების გაცილებით უფრო ეფექტიან მკურნალობაზე, მაგრამ ახლა მაინც ვაქცინაცია რჩება ყველაზე მნიშვნელოვანი და ეფექტური ნაბიჯი წითელასგან თავის ასაცილებლად. წითელას ვირუსის შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის შესასწავლი. მაგალითად, მეცნიერები იკვლევენ ანტისხეულებით თერაპიას მწვავე შემთხვევებისათვის. თუმცა, თუნდაც მკურნალობის ეს საშუალება ეფექტიანი აღმოჩნდეს, წითელას სერიოზული ეფექტების პრევენციის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა.
