მარტივი ანალიზით რთული დაავადებების დიაგნოზი – AI ცვლის სამედიცინო დიაგნოსტიკას
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ერთადერთი სისხლის ანალიზი, რომელიც რამდენიმე დაავადებას ერთდროულად ამჟღავნებს — ეს უკვე რეალობაა და არა სამეცნიერო ფანტასტიკა.
მკვლევრებმა შეიმუშავეს ხელოვნურ ინტელექტზე (AI) დაფუძნებული მოდელი, რომელიც სისხლში B და T ლიმფოციტების რეცეპტორების გენების ანალიზით საშუალებას იძლევა ისეთი დაავადებების სკრინინგი, როგორიცაა:
• HIV
• 1 ტიპის შაქრიანი დიაბეტი
• წითელი მგლურა (ლუპუსი) და სხვა აუტოიმუნური მდგომარეობები
როგორ მუშაობს მოდელი?
• ადამიანის იმუნური სისტემის უჯრედებს (B და T უჯრედებს) აქვთ უნიკალური რეცეპტორები, რომლებიც იცვლებიან დაავადებების დროს
• AI მოდელი სწავლობს ამ გენეტიკურ ნიმუშებს და ცნობს დაავადების არსებობის მიკროსკოპულ ნიშნებს ჯერ კიდევ სიმპტომების გამოვლენამდე
ეს ნიშნავს, რომ:
• მომავალში შესაძლებელი იქნება მრავალრიცხოვანი დაავადების სკრინინგი მხოლოდ ერთი ანალიზით
• დიაგნოსტიკა გახდება უფრო სწრაფი, ზუსტი და ადრეული, რაც მკურნალობასაც უფრო ეფექტიანს გახდის
• ხელს შეუწყობს ისეთი რთულად დასადგენი დაავადებების გამოვლენას, როგორებიცაა აუტოიმუნური და ვირუსული დაავადებები
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
“ეს არის გარდამტეხი მომენტი მედიცინაში – დიაგნოსტიკა გადადის იმ დონეზე, სადაც AI და გენეტიკა ერთიანდებიან.
დღეს უკვე შესაძლებელია ისეთი დაავადებების აღმოჩენა, რომლებიც ადრე მხოლოდ გვიანდელ სტადიაზე ვლინდებოდა.
ეს ინოვაცია აუცილებლად უნდა იყოს ხელმისაწვდომი ყველასთვის – არა მხოლოდ ტექნოლოგიურად განვითარებულ ქვეყნებში, არამედ საქართველოშიც.”
წყარო:
Medscape – AI Tool Diagnoses Multiple Diseases From One Blood Sample
სტატია სრულად: https://www.medscape.com/viewarticle/992513
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობა, გენეტიკა და ინოვაციური მკურნალობა: https://www.sheniekimi.ge
შენი მედიცინა – სამეცნიერო ფაქტები და პრევენციული რჩევები: https://www.shenimedicina.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD); საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. 25+ წლიანი გამოცდილება გლობალურ და ადგილობრივ ჯანდაცვაში.
