უნაყოფობა ქალებში – დაავადება, რომელიც ხასიათდება უშვილობით აქტიური სქესობრივი ცხოვრების პირობებში, რომელიც გრძელდება 1 წლის მანძილზე, ყოველგვარი ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებების გამოყენების გარეშე. ქალებს თვისებების მიხედვით უვლინდებათ პირველადი (ადრე ფეხმძიმობის არქონა) და მეორადი (ადრე ფეხმძიმობის ქონის შემდეგ ხელახლა დაფეხმძიმების შეუძლებლობა) უნაყოფობა. შემთხვევების 60%-ში უნაყოფობის მიზეზი ქალის ორგანიზმში დარღვევებია.
მიზეზები
უნაყოფობის ძირითადი მიზეზია კვერცხუჯრედის განაყოფიერების შეუძლებლობა და ასევე:
· ოვულაციის დარღვევა (მენსტრუალური ციკლი გრძელდება 35 დღეზე მეტ ან 21 დღეზე ნაკლებ პერიოდზე);
· საკვერცხეების დისფუნქცია;
· ჰორმონალური დარღვევები (კუჭქვეშა და ფარისებრი ჯირკვლების პრობლემები);
· ადრეული კლიმაქსი;
· საშვილოსნოს მილების დაზიანება ან გამტარუუნარობა;
· საშვილოსნოს ყელის ეროზია;
· ენდომეტრიოზი;
· სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები.
უნაყოფობის სიმპტომები
უნაყოფობის მთავარი სიმპტომი ქალებში არის დიდი ხნის მანძილზე, აქტიური სქესობრივი კავშირის ქონისას ბავშვის ჩასახვის შეუძლებლობა.
დიაგნოსტიკა
უნაყოფობის დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-გინეკოლოგი, რისთვისაც ნიშნავს შემდეგი სახის გამოკვლევებს და ანალიზებს:
· სისხლის ანალიზს სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებების გამოსავლენად;
· სისიხლის ანალიზს ჰორმონალური ფონის დასადგენად;
· სასქესო სისტემის ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· ჰისტეროსალპინოგრაფია (საშვილოსნოს მილების გამტარუნარიანობის დადგენა);
· ჰისტეროსკოპია (საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსის შემოწმება).
პარალელურად ინიშნება ენდოკრინოლოგთან შემოწმება სპერმისა (სპერმოგრამა) და ფარისებრი ჯირკვლის შესაძლო პათოლოგიების დასადგენად მამაკაცში.
ქალებში უნაყოფობის მკურნალობა
მკურნალობა მოიცავს:
· ქირურგიულ ჩარევას (ლაპაროსკოპია, ჰისტეროსკოპია);
· ოვულაციის მასტიმულირებელ პრეპარატებს;
· ფოლიკულების მასტიმულირებელ პრეპარატებს;
· ძირითადი დაავადების მკურნალობას.
ზოგ შემთხვევაში ქალი დაფეხმძიმებას შეძლებს მხოლოდ ხელოვნური განაყოფიერების გზით.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფს მიეკუთვნებიან ქალბატონები, რომლებსაც აქვთ:
· ენდოკრინული ან გინეკოლოგიური დაავადებები;
· აწუხებთ ჭარბი წონა, ცხიმიანობა;
· აქვთ არარეგულარული მენსტრუალური ციკლი;
· ანამნეზში აღენიშნებათ პატარა მენჯის ორგანოების ანთებითი პროცესები;
· გადატანილი აქვთ პატარა მენჯის ორგანოების ქირურგიული ოპერაციები.
პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· არასასურველი ფეხმძიმობის გამოსარიცხად, სქესობრივი აქტის დროს თავის დაცვის საშუალებების გამოყენება;
· სასქესო ორგანოებისა და სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებების თანამედროვე მეთოდებით მკურნალობა;
· სწორად კვება;
· ჰიგიენის წესების დაცვა.
