დიფუზიური ჩიყვი – დაავადება, რომლის შედეგად ხდება ფარისებრი ჯირკვლის ზომიერი გადიდება. დიფუზიური ჩიყვი ბავშვებში ვითარდება მოზარდობის პერიოდში.
გამოიყოფა დიფუზიური ჩიყვის ორი სახეობა:
· ენდემური;
· ტოქსიკური.
მიზეზები
დიფუზიური ჩიყვი ჩნდება ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის მოშლის შედეგად, მისი გამომწვევი მიზეზებია:
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· ორგანიზმში იოდის უკმარისობა;
· საერთო ინტოქსიკაცია;
· ჰორმონების სინთეზის დარღვევა;
· სპილენძის, თუთიის დეფიციტი;
· ჭარბი კალციუმი;
· ინფექციური და ქრონიკული დაავადებების ფონზე იმუნიტეტის დაქვეითება.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· ფარისებრი ჯირკვლის შესამჩნევად გადიდება;
· გამოქაჩული თვალები;
· საერთო სისუსტე;
· ჭარბი ოფლიანობა;
· წონის სწრაფი დაკარგვა;
· გაღიზიანება;
· ძილის დარღვევა;
· გულის არეში ჩხვლეტა;
· პულსის გახშირება;
· არტერიული წნევის აწევა;
· კანის ქავილი;
· თმის ძლიერი ცვენა;
· ხელების კანკალი;
· ქალებში აღინიშნება მენსტრუალური ციკლის დარღვევა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის ექიმი-ენდოკრინოლოგი ნიშნავს:
· სისხლის საერთო ანალიზს;
· შარდის ანალიზს;
· იმუნოგრამას;
· ფარისებრი ჯირკვლის ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· საყლაპავის რენტგენოსკოპიას;
· ფარისებრი ჯირკვლის ბიოპსიას.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ტირეოიდული ჰორმონების დასაბლოკ პრეპარატებს;
· რადიოაქტიული იოდის შემცველ პრეპარატებს;
· დამამშვიდებელ პრეპარატებს;
· ფარისებრი ჯირკვლის ქირურგიული გზით მოცილებას.
დიეტა
მკურნალობის პერიოდში ყოველღიური რაციონის ენერგეტიკული ფასეულობა უნდა შეადგენდეს 3400-3800 კალორიას, რაციონიდან უნდა გამოირიცხოს პროდუქტები, რომლებიც ახდენენ ნერვულ სტიმულაციას:
· მსუყე ბულიონები და სოუსები;
· შებოლილი პროდუქტი;
· ყავა, ჩაი;
· შოკოლადი, კაკაო;
· ცხარე საკვები;
· სპეციები;
· ალკოჰოლი.
საშიშროება
თუ არ მოხდება დაავადების დროული მკურნალობა, შეიძლება განვითარდეს შემდეგი გართულებები:
· სისხლის მიმოქცევის დარღვევა;
· მხედველობის გაუარესება;
· გულის მარჯვენა ნაწილის ჰიპერფუნქცია;
· საყლაპავისა და ტრაქეის შეკუმშვა;
· ფარისებრი ჯირკვლის ანთება;
· ჩიყვის არეში ავთვისებიანი წარმონაქმნების გაჩენა.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე ადამიანები;
· 30-50 წლის ადამიანები (განსაკუთრებით ქალები);
· აუტოიმუნური დაავადებების მქონე ადამიანები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· რაციონში იოდიზირებული მარილის ჩართვა;
· ზოგადგამაჯანსაღებელი პროცედურები;
· ვიტამინების მიღება (განსაკუთრებით В ჯგუფის);
· კონტრასტულ შხაპზე უარის თქმა;
· სტრესული სიტუაციებისთვის თავის არიდება.
